WOCHENBLATT.pl - Zeitung der Deutschen in Polen Vergessenes Kanzlergrab (Vorschau)
Sie wollen auch ein ePaper? Erhöhen Sie die Reichweite Ihrer Titel.
YUMPU macht aus Druck-PDFs automatisch weboptimierte ePaper, die Google liebt.
www.wochenblatt.<strong>pl</strong><br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Aktorka z łabędziem:<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
19 października aktorce Hannie<br />
Schygulli wręczono Nagrodę<br />
Prezydenta Chorzowa –„Chłopca<br />
Mythos Zentralfriedhof: Wegen<br />
<strong>der</strong> hier ruhenden Berühmtheiten<br />
LARES: z łabędziem”, N<strong>in</strong>iejszy re<strong>pl</strong>ikę materiał dzieła<br />
służy wyłącznie zählt do die czytania. Nekropole zu den<br />
Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Kalidego.<br />
8056<br />
Sehenswürdigkeiten Wiens.<br />
LARES: Diese Materialien Czytaj s<strong>in</strong>d na lediglich str. 5<br />
zum Lesen bereitgestellt. ORF 3, 2. 11, 10:40 Jegliche Uhr<br />
Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Nr 44 (1178), ISSN 2082-8195, nr <strong>in</strong>deksu 368202 31 X – 6 XI 2014, cena 2,40 zł (VAT 5%)<br />
<strong>WOCHENBLATT</strong>.<strong>pl</strong><br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
<strong>Zeitung</strong> <strong>der</strong> <strong>Deutschen</strong> <strong>in</strong> <strong>Polen</strong><br />
<strong>Vergessenes</strong><br />
Nanu?<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens Perła<br />
untersagt.<br />
W<br />
Gdańsku przypomniano<br />
<strong>Kanzlergrab</strong><br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Darf so das Grab e<strong>in</strong>es Kanzlers aussehen?<br />
Nahe von LARES:<br />
Crossen N<strong>in</strong>iejszy<br />
(O<strong>der</strong>) <strong>in</strong> materiał<br />
<strong>der</strong> Woiwodschaft<br />
V.l.n.r.: służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Lebus bef<strong>in</strong>det sich völlig zerstört die letzte<br />
Bruno Olaf Tams,<br />
Jarociński, Kosak, Bolesław<br />
Dariusz<br />
Gustav Bernaczek<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Ruhestätte Leo von Caprivis, dem Nachfolger<br />
Bismarcks. Die Deutsche M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit, die<br />
Geme<strong>in</strong>de und das Preußen<strong>in</strong>stitut e.V. wollen<br />
das Grab nun LARES: wie<strong>der</strong> N<strong>in</strong>iejszy würdig materiał herrichten.<br />
służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek Lesen Sie S. sposób 10<br />
zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Werbung / Reklama<br />
Poszukujemy<br />
pracowników fizycznych ze znajomością<br />
języka niemieckiego do prac:<br />
• magazynowych<br />
• recycl<strong>in</strong>gowych<br />
• na produkcji<br />
oraz specjalistów z j. niemieckim:<br />
elektryków, spawaczy, kierowców<br />
C+E, ślusarzy, operatorów koparek<br />
i ładowarek<br />
Nowy punkt:<br />
Zakład Kamieniarski PPHU Sati<br />
46-073 Wrzoski, ul. Wrocławska 24<br />
tel. kom. 880 370 130, 784 518 593<br />
Bernard Czok<br />
Oddział<br />
Ekspozycja nagrobków<br />
46-020 Krzanowice, Stara Droga 6 i 8<br />
tel. kom. (+48) 666 523 384<br />
Nagrobki<br />
Płytki granitowe<br />
warsztat<br />
• mechanika pojazdowa<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy tel. (+48) 77 546 22 materiał 78<br />
służy tel. (+48) 77 wyłącznie 546 21 84<br />
do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
biuro@tanienagrobki.com.<strong>pl</strong><br />
biuro@tanienagrobki.com.<strong>pl</strong><br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt.<br />
od 1499 zł<br />
Jegliche<br />
od 76 zł/m²<br />
Vervielfältigung<br />
od 280 zł/m² od 320 ist<br />
zł/m²<br />
strengstens<br />
od 280 zł/m²<br />
untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
o sprawy materiał<br />
mieszkańców służy<br />
gm<strong>in</strong> Dobrodzień wyłącznie<br />
i Zębowice, do<br />
gdzie<br />
czytania.<br />
a także Powielanie<br />
prywatnych za<strong>in</strong>teresowaniach w jakikolwiek<br />
i op<strong>in</strong>iach na sposób<br />
różne<br />
zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien zapisała s<strong>in</strong>d na swoim lediglich koncie szereg zum spektakularnych Lesen bereitgestellt. osiągnięć sprawy. Jegliche Vervielfältigung Czytaj na ist str. strengstens 12 <br />
untersagt.<br />
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Schody<br />
Blaty<br />
w sobotę w wyjątkowy sposób<br />
o niemieckiej historii miasta. W kamienicy<br />
mieszczańskiej z XIX wieku<br />
odbyła się rekonstrukcja przeprowadzki<br />
sprzed 235 lat. Wtedy to słynny<br />
rajca i kupiec gdański Johann<br />
Uphagen przenosił się na ul. Długą<br />
12 ze Starego Domu Ławy, mieszczącego<br />
się na sąsiednim Długim<br />
Targu. Sama kamienica pozostawała<br />
w rękach rodu Uphagen cały wiek<br />
XIX. W 1911 r. utworzono tu Muzeum<br />
Wnętrz Mieszczańskich, jedno<br />
z najstarszych tego typu w Europie.<br />
Choć muzealnicy nadal rekonstruują<br />
kolejne elementy wystroju, już teraz<br />
budynek jest prawdziwą perełką<br />
historyczną, gdzie można podziwiać<br />
m.<strong>in</strong>. skrupulatnie odtworzoną herbaciarnię.<br />
Nic, tylko pozazdrościć.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w • części jakikolwiek używane<br />
sposób zabronione.<br />
• lakiernictwo<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung • blacharstwo<br />
ist strengstens untersagt.<br />
Oferujemy:<br />
• wynajem samochodów<br />
• atrakcyjne wynagrodzenie<br />
• zakwaterowanie na terenie<br />
46-022 Kępa k. Opola, ul. Wróblińska 17b<br />
tel./fax: 77 456 86 58<br />
Niemiec<br />
CENTRUM<br />
kom. 602 369 462 (A4)<br />
• opiekę polskiego biura<br />
661 333 777<br />
7963<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie POMOCY<br />
do czytania. Powielanie w<br />
604 jakikolwiek<br />
963 702<br />
sposób zabronione.<br />
Za<strong>in</strong>teresowanych prosimy o wysyłanie CV<br />
DROGOWEJ<br />
LARES: na e-mail: Diese export@dako.org.<strong>pl</strong> Materialien lub s<strong>in</strong>d Tel. lediglich 32 279 96 80<br />
zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung www.autoczok.<strong>pl</strong><br />
ist strengstens untersagt.<br />
Foto: Jerzy Stem<strong>pl</strong>ewski<br />
Kobieta z charakterem. Z Barbarą Kaczmarczyk,<br />
kandydatką do Rady Powiatu Oleskiego z ramienia mniejszości<br />
niemieckiej, która na rzecz lokalnej społeczności z sukcesami<br />
pracuje już prawie 16 lat, szczególnie troszcząc się i zabiegając<br />
i wyróżnień, rozmawia Krzysztof Świerc. W dzisiejszym<br />
materiale mowa jest także o najbliższych zadaniach, celach<br />
i marzeniach Barbary Kaczmarczyk, w tym tych związanych<br />
z czekającymi nas 16 listopada wyborami samorządowymi,<br />
7877<br />
Foto: Till Scholtz-Knobloch<br />
Werbung / Reklama<br />
8037<br />
Kom<strong>in</strong>ki<br />
I S S N 2 0 8 2 - 8 1 9 5<br />
A. Durecka<br />
Tarasy<br />
od 76 zł/m²<br />
7706
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
2 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Me<strong>in</strong>ungen Lesen bereitgestellt. op<strong>in</strong>ie Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Śląsku, ojczyzno moja!<br />
31. Oktober – 6. November 2014<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do otrzymuję czytania. zaproszenia Powielanie na imprezy<br />
muzealne, które już w tytule<br />
w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
zapowiadają nudę, gdyż po prostu tylko<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Oft erhalte ich E<strong>in</strong>ladungen zu musealen<br />
Veranstaltungen, die vom Titel<br />
schon langweilig anmuten, weil sie e<strong>in</strong>-<br />
geme<strong>in</strong>samer Er<strong>in</strong>nerung an die Vorfahren<br />
materiał besetzt ist. Zwar służy gibt es auch wyłącznie hier Nieco zdziwiło do czytania. mnie jednak Powielanie to, że w ra-<br />
w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
regionu, czyli Dziady kontra Halloween”.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
kommerzielle Auswüchse und vor allem mach programu odbyły się też Warsztaty<br />
LARES: Diese Materialien h<strong>in</strong>terlässt s<strong>in</strong>d diese lediglich Zeit lei<strong>der</strong> Unmengen zum an Lesen Dyniowe. bereitgestellt. Czyżby to kolejny przykład Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
fach nur den Blick <strong>in</strong> die Vergangenheit<br />
richten und ke<strong>in</strong>en Bezug zur Gegenwart<br />
herstellen. Sehr gelungen empfand ich daher<br />
den Titel e<strong>in</strong>es Programmtages im<br />
Oppelner Museum am 25. Oktober: „Tradycja<br />
– skarb regionu, czyli dziady kontra<br />
Halloween” (Tradition – Erbe <strong>der</strong> Region<br />
o<strong>der</strong> Großvater versus Halloween). Etwas<br />
verwun<strong>der</strong>t war ich dann allerd<strong>in</strong>gs, dass<br />
dabei auch e<strong>in</strong>e Kürbiswerkstatt stattfand.<br />
Müll auf den Friedhöfen, doch unzweifelhaft<br />
tut es den Menschen gerade <strong>in</strong> <strong>der</strong><br />
heutigen Zeit gut, auch e<strong>in</strong>mal kollektiv<br />
<strong>in</strong>ne zu halten. Bei den Protestanten f<strong>in</strong>det<br />
diese Idee im Buß- und Bettag und<br />
im Totensonntag im November e<strong>in</strong>e Ana-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
logie, denn<br />
materiał<br />
auch hierbei<br />
służy<br />
geht es<br />
wyłącznie<br />
um e<strong>in</strong>e podobne do korzenie czytania. co dzień Powielanie Wszystkich w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Umkehr und aus dem Alltag heraus die Świętych czy Zaduszki, jednak ten nowy<br />
Ges<strong>in</strong>nungsän<strong>der</strong>ung zu Gott.<br />
zwyczaj bynajmniej nie zawdzięcza swo-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Gefahr lauert dennoch: Wer nur die<br />
nächtlich leuchtenden Gräber sieht, <strong>der</strong><br />
könnte genauso gut <strong>in</strong> den ausgehöhlten<br />
Kürbis mit se<strong>in</strong>er Kerze schauen. Heißt:<br />
Wer sich nur stur <strong>der</strong> Tradition verpflichtet<br />
sieht, <strong>der</strong> ist auf dem halben Weg stehen<br />
geblieben. E<strong>in</strong>sicht, Selbstprüfung samego wspomnienia z dzieciństwa zbiorowa chwila refleksji. U protestantów<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy und ggf. materiał Umkehr s<strong>in</strong>d zw<strong>in</strong>gende służy wyłącznie Inhalte, z młodymi do czytania. ludźmi, dla których Powielanie Halloween<br />
od początku był nieodłączną częnym<br />
i w Niedzieli Wieczności w listopa-<br />
idea w ta znajduje jakikolwiek analogię w Dniu sposób Pokut-<br />
zabronione.<br />
wenn man Tradition aus tiefer Seele <strong>in</strong>haliert.<br />
s<strong>in</strong>d Und so lediglich ist auch Konsequenz zum Lesen <strong>in</strong> ścią życia. bereitgestellt. Jegliche dzie, Vervielfältigung i w tym przypadku chodzi bowiem ist strengstens LARES: Diese Materialien untersagt.<br />
Also doch e<strong>in</strong> leichtfertiger, ja geradezu<br />
wi<strong>der</strong>standsloser Abschied von Traditionen?<br />
Denn Halloween drängte ja quasi <strong>in</strong><br />
wenigen Jahren mit viel Kommerz nach<br />
Europa. Auch wenn Halloween mit se<strong>in</strong>em<br />
Bezug zum Totenreich ähnliche Wurzeln<br />
wie Allerheiligen o<strong>der</strong> Allerseelen hat,<br />
so kommt <strong>der</strong> Erfolg des neuen Ritus ja<br />
nicht wirklich metaphysisch daher, son<strong>der</strong>n<br />
wie e<strong>in</strong> lauter Knalleffekt schriller<br />
Werbung. Dank Halloween habe ich mich<br />
vor e<strong>in</strong>igen Jahren wohl zum ersten Mal<br />
im Leben alt gefühlt, eben weil ich erstmals<br />
nicht die K<strong>in</strong>dheitser<strong>in</strong>nerung mit<br />
jungen Menschen teilte, für die Halloween<br />
zu ihrem Leben von Anbeg<strong>in</strong>n e<strong>in</strong>fach<br />
dazugehörte.<br />
Als Protestant b<strong>in</strong> ich zwar auch nicht<br />
mit Allerheiligen und Allerseelen auf-<br />
Jako protestant nie dorastałem co prawda<br />
z Wszystkimi Świętymi czy Zaduszkami,<br />
niemniej atmosferę tego święta także<br />
przybysz szybko nauczy się cenić, dni<br />
te nie pozostawiają bowiem jakiejkolwiek<br />
wąt<strong>pl</strong>iwości, że jego przesłanie jest prze-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
wieso sich<br />
materiał<br />
Junior nicht<br />
służy<br />
mit dem<br />
wyłącznie<br />
Schnitzen<br />
e<strong>in</strong>es Kürbis’ am Unterricht beteiligt i przede wszystkim wspólnym ich przypo-<br />
że osoby, które jedynie z uporem trzymają<br />
pojone do wdzięcznością czytania. wobec Powielanie przodków do wnętrza w jakikolwiek wydrążonej dyni. Oznacza sposób to, zabronione.<br />
hat. Erziehung sollte man eben nicht auf<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen<br />
m<strong>in</strong>aniem.<br />
bereitgestellt.<br />
Wprawdzie i tu są komercyjne<br />
Jegliche<br />
się<br />
Vervielfältigung<br />
tradycji, zatrzymują się w połowie<br />
ist strengstens untersagt.<br />
gewachsen, doch die Aura dieses Festes<br />
lernt man auch als Zugezogener schnell<br />
zu schätzen. Denn diese Tage lassen überhaupt<br />
ke<strong>in</strong>en Zweifel daran aufkommen,<br />
Kürbisköpfe<br />
dass se<strong>in</strong>e Botschaft mit Dankbarkeit<br />
den Ahnen gegenüber und vor allem mit<br />
<strong>der</strong> Erziehung gefragt. Traditionsbewusst<br />
zu leben darf ke<strong>in</strong> Zugriff auf alle Reize<br />
se<strong>in</strong>, die sich bieten. Tradition kann auch<br />
<strong>der</strong> Mut se<strong>in</strong>, sich neuen Reizen zu entziehen.<br />
Notfalls auch dann, wenn man<br />
mal mit dem Lehrer diskutieren muss,<br />
an<strong>der</strong>e delegieren, we<strong>der</strong> bei <strong>der</strong> Sprache<br />
noch bei <strong>der</strong> Religion.<br />
Bania-ły<br />
C<br />
zęsto<br />
kierują spojrzenie ku przeszłości, nie tworząc<br />
żadnego odniesienia do teraźniejszości.<br />
Dlatego bardzo udane wydało<br />
mi się hasło programowe w Muzeum<br />
Śląska Opolskiego w dniu 25 października,<br />
które brzmiało: „Tradycja – skarb<br />
lekkomyślnego, ba, wręcz bezwolnego<br />
rozstania z tradycjami? Pamiętamy przecież,<br />
ile komercji towarzyszyło wprowadzeniu<br />
do Europy w ciągu zaledwie kilku<br />
lat święta Halloween, które wprawdzie<br />
dzięki odniesieniom do zaświatów ma<br />
jego sukcesu metafizyczności, lecz raczej<br />
specjalnym efektom typowym dla krzykliwych<br />
reklam. To Halloween sprawił,<br />
że już kilka lat temu, bodaj pierwszy raz<br />
w życiu poczułem się stary, a to dlatego,<br />
że po raz pierwszy nie dzieliłem tego<br />
wypaczenia, a po świętach na cmentarzach<br />
pozostaje niestety mnóstwo śmieci,<br />
jednak zwłaszcza w obecnych czasach<br />
ludziom bezsprzecznie dobrze robi taka<br />
o zawrócenie z drogi codziennych trosk<br />
i zwrócenie się ku Bogu.<br />
Niebezpieczeństwo czyha wszakże<br />
na tych, którzy dostrzegają jedynie<br />
połyskujące nocą groby, bo tacy ludzie<br />
mogą równie dobrze zaglądać ze świecą<br />
drogi. Wgląd w siebie, a jeśli trzeba –<br />
zawrócenie z obranej ścieżki to niezbędne<br />
Prosto z Sejmu<br />
Pożyteczna<br />
konferencja<br />
atrybuty i umiejętności, jeśli chcemy,<br />
aby zachowanie tradycji było głębokim<br />
doświadczeniem duchowym. Aby tak się<br />
stało, potrzeba też konsekwencji w wychowaniu.<br />
Życie w przywiązaniu do tradycji<br />
nie da się bowiem pogodzić z uleganiem<br />
wszystkim bodźcom, jakie się pojawiają.<br />
Tradycją może też być odwaga, by nie<br />
poddawać się nowym bodźcom – choćby<br />
w sytuacji, gdy trzeba podyskutować<br />
z nauczycielem, dlaczego junior nie brał<br />
udziału w zajęciach, na których uczniowie<br />
przygotowywali dynie na Halloween.<br />
Bo wychowania dzieci nie pow<strong>in</strong>no się<br />
oddawać w ręce <strong>in</strong>nych, czy to w sprawach<br />
języka, czy religii.<br />
Till Scholtz-Knobloch<br />
Die Gedanken s<strong>in</strong>d frei<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Bedürftige aufnehmen<br />
Im Mai dieses Jahres sagte Präsident<br />
Komorowski beim DFK Proskau, dass<br />
vieles darauf h<strong>in</strong>deutet, dass die<br />
Erschütternd s<strong>in</strong>d jedoch die Gewalttaten<br />
<strong>der</strong> Islamisten vom IS, die<br />
trotz Verfolgung <strong>der</strong> Christen <strong>in</strong> Syrien<br />
monatelang ignoriert wurden. Erst teilnahmslos <strong>der</strong> menschlichen Katastrophe<br />
do <strong>in</strong> Nahost czytania. zuschauen Powielanie darf. Die w m<strong>in</strong>iony jakikolwiek poniedziałek na sposób Uniwer-<br />
zabronione.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy nach territorialen materiał Ausdehnungen służy wyłącznie des<br />
usurpatorischen Kalifats, ist die Welt Aufnahme neuer Flüchtl<strong>in</strong>ge wird e<strong>in</strong>e W sytecie Opolskim odbyła się konferencja<br />
Vervielfältigung naukowa organizowana ist przez strengstens LARES: Diese Materialien von Angst s<strong>in</strong>d ergriffen. lediglich Europa entdeckte zum Lesen moralische bereitgestellt. Pflicht se<strong>in</strong>, aber nicht Jegliche nur<br />
untersagt.<br />
lange Periode <strong>der</strong> Ruhe und des Friedens<br />
<strong>in</strong> Europa vielleicht zu Ende ist<br />
und wir alle <strong>in</strong> e<strong>in</strong>e unruhige und<br />
mit Furcht beladene Zeit e<strong>in</strong>treten.<br />
Damals hat er eher an die Lage <strong>in</strong> <strong>der</strong><br />
Ukra<strong>in</strong>e gedacht. Vielleicht aber<br />
dachte er auch schon an den möglichen<br />
Stowarzyszenie Współpracy Polska –<br />
Wschód, poświęcona wielokulturowości<br />
na Śląsku Opolskim i w Kazachstanie.<br />
Ktoś może zapytać, jak można połączyć<br />
małe województwo opolskie z trochę ponad<br />
milionem mieszkańców z wielkim<br />
mit Schrecken, dass es nicht mehr e<strong>in</strong><br />
frem<strong>der</strong> Konflikt ist, son<strong>der</strong>n, dass auch<br />
tausende Bürger europäischer Staaten<br />
an dem blutigen Krieg teilnehmen und<br />
weitere versuchen, die islamistischen<br />
Konflikte direkt nach Europa zu ver-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy pflanzen. materiał Die Krawalle służy <strong>in</strong> Köln wyłącznie mit den jedoch do kaum czytania. möglich. Powielanie Kazachstanem, w jakikolwiek który pod względem sposób zajmowanego<br />
obszaru jest 9. co do wielko-<br />
zabronione.<br />
Parolen: „Auslän<strong>der</strong> raus!“ s<strong>in</strong>d als Art<br />
Bernard Gaida<br />
LARES: Diese Materialien des Diskurses s<strong>in</strong>d nicht lediglich akzeptabel zum und ver-<br />
Lesen bereitgestellt. Jegliche ści państwem Vervielfältigung świata, które zamieszkuje ist strengstens M<strong>in</strong><strong>der</strong>heiten untersagt.<br />
e<strong>in</strong>en Hut?<br />
E<strong>in</strong>fluss von Bewegungen, Kriegen, Aufständen<br />
und gesellschaftlicher Unzufriedenheit<br />
<strong>in</strong> Nordafrika sowie Nahost auf<br />
Europa. Seit dieser Zeit ist <strong>der</strong> Konflikt<br />
<strong>in</strong> <strong>der</strong> Ukra<strong>in</strong>e stiller und zum Alltag<br />
geworden.<br />
dammenswert, aber für die politische<br />
Klasse, nicht nur <strong>in</strong> Deutschland, gelten<br />
sie als Zeichen, dass die Bürger ängstlich<br />
geworden s<strong>in</strong>d und von ihren Vertretern<br />
Lösungen erwarten. Beson<strong>der</strong>s weil<br />
gleichzeitig das christliche Europa nicht<br />
für die „westlichen“ Län<strong>der</strong>. Sollte <strong>Polen</strong><br />
nicht, statt nur kritisch über die Umsetzung<br />
christlicher Werte <strong>in</strong> Westeuropa<br />
zu reden, sich auch aktiv e<strong>in</strong>br<strong>in</strong>gen?<br />
Ruhe und dauerhafter Fortschritt s<strong>in</strong>d<br />
ohne Rücksicht auf Arme und Hungrige<br />
Wersja polska na blogu<br />
Bernarda Gaidy na www.vdg.<strong>pl</strong><br />
17 mln ludzi z około setką mniejszości<br />
narodowych czy religijnych...<br />
W praktyce okazało się, że można, a<br />
szczególnie ciekawą rzeczą było to, że na<br />
tej konferencji mogliśmy pokazać nasze<br />
doświadczenia, czyli województwo opol-<br />
Bartek LARES: konkretN<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie skie jako w jakikolwiek wielokulturowe, będące sposób częścią zabronione.<br />
Górnego Śląska, które zamieszkuje m.<strong>in</strong>.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche<br />
ludność<br />
Vervielfältigung<br />
pochodzenia niemieckiego.<br />
ist<br />
Co<br />
strengstens untersagt.<br />
Mehr Herz für Details<br />
In den letzten Tagen b<strong>in</strong> ich viel <strong>in</strong> <strong>Polen</strong> unterwegs gewesen. Worüber<br />
ich mich freue, ist die Tatsache, dass das Straßennetz immer besser wird.<br />
So muss man z.B. auf dem Weg nach<br />
Warschau nicht mehr die ganze Zeit<br />
aufpassen, ob da an <strong>der</strong> e<strong>in</strong>en o<strong>der</strong> an<strong>der</strong>en<br />
Kreuzung nicht doch jemand<br />
hervor prescht – mitunter gar mit dem<br />
Fahrrad o<strong>der</strong> e<strong>in</strong>em Traktor. Das, was<br />
e<strong>in</strong>en Autofahrer aber stört, s<strong>in</strong>d natürlich<br />
Baustellen. Dabei me<strong>in</strong>e ich jetzt<br />
nicht die Tatsache, dass es diese gibt,<br />
son<strong>der</strong>n vielmehr die Tatsache, wie diese<br />
za tym idzie, była też okazja zaprezentowania<br />
regionu opolskiego, w tym<br />
mniejszości niemieckiej, która stanowi<br />
tutaj potężną siłę, bo aktywnie uczestniczy<br />
w życiu publicznym i politycznym,<br />
dodając do kultury Śląska Opolskiego<br />
Dies trat letztens auch bei <strong>der</strong> Bewertung<br />
<strong>der</strong> Strategie <strong>der</strong> deutschen<br />
M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit zutage. Überall dort, wo die<br />
anstehenden Aufgaben nicht genau ge-<br />
Lei<strong>der</strong> hat man dort vergessen o<strong>der</strong> ganz nug präzisiert wurden, ist <strong>in</strong> den letzten istotny wkład, który przekuwa się na<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
bewusst<br />
materiał<br />
drauf verzichtet,<br />
służy<br />
gelbe<br />
wyłącznie<br />
Begrenzungsstreifen<br />
zu setzen. Man könnte die Aufgaben klar def<strong>in</strong>iert wurden, s<strong>in</strong>d tylko w Polsce.<br />
Jahren<br />
do<br />
nicht<br />
czytania.<br />
viel passiert und<br />
Powielanie<br />
dort, wo to, jak<br />
w<br />
on<br />
jakikolwiek<br />
dzisiaj jest postrzegany,<br />
sposób<br />
nie<br />
zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Reasumując – bardzo ciekawa konferencja,<br />
która może mieć istotny wpływ<br />
na to, jak będzie kształtowała się współpraca<br />
regionu opolskiego z jednym z<br />
regionów Kazachstanu, gdzie też mieszkają<br />
Niemcy. Poza tym MN w Polsce,<br />
an<strong>der</strong>en Bereichen aus, wo man e<strong>in</strong>e Plakat drucken möchte. Es lohnt sich która w ostatnich latach wychodziła z<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy gewisse materiał Ordnung erwartet, służy den wyłącznie Details also, Details do czytania. früh zu erkennen Powielanie und zu ofertą pomocy jakikolwiek dla społeczności sposób ukraińskiej,<br />
białoruskiej czy litewskiej, dzisiaj<br />
zabronione.<br />
aber viel zu wenig Interesse geschenkt durchdenken.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
beschil<strong>der</strong>t bzw. gekennzeichnet s<strong>in</strong>d. So<br />
gibt es zurzeit e<strong>in</strong>e größere Baustelle auf<br />
<strong>der</strong> A4 zwischen Gleiwitz und Kattowitz.<br />
sagen, dass so etwas nur e<strong>in</strong> Detail sei<br />
und die Autofahrer auch so zurecht kämen.<br />
Was würde aber passieren, wenn<br />
jemand damit nicht zurechtkommt,<br />
falsch reagiert o<strong>der</strong> abbiegt? Wer wäre<br />
dann Schuld? Nicht an<strong>der</strong>s sieht es oft<br />
wird.<br />
auch Fortschritte sichtbar. Ähnlich sieht<br />
auch die Selbstverwaltungskampagne<br />
aus. Man merkt jetzt immer mehr, wer<br />
die eigene Kampagne durchdacht hat<br />
und wer erst jetzt darüber nachdenkt,<br />
welche Botschaft er überhaupt auf das<br />
Rafał Bartek<br />
ma szansę włączenia do tych obszarów<br />
również Kazachstanu. Z przedstawicielami<br />
tego kraju chcemy i możemy dzielić<br />
się naszym doświadczeniem m.<strong>in</strong>. w<br />
tym, jak podchodzimy do kwestii narodowościowych,<br />
mniejszościowych,<br />
Poseł Ryszard Galla<br />
Nützliche Konferenz<br />
E<strong>in</strong>e wissenschaftliche Fachtagung<br />
des Vere<strong>in</strong>s <strong>Polen</strong>-Ost-Kooperation,<br />
die vergangene Woche an <strong>der</strong> Oppelner<br />
Universität stattfand, beschäftigte sich<br />
mit <strong>der</strong> nationalen und kulturellen Vielfalt<br />
im Oppelner Land und <strong>in</strong> Kasachstan.<br />
Man könnte fragen, wie br<strong>in</strong>gt man<br />
denn die kle<strong>in</strong>e Woiwodschaft Oppeln<br />
mit ihrer knapp über e<strong>in</strong>er Million zählenden<br />
Bevölkerung mit dem riesigen<br />
Kasachstan, dem flächenmäßig neuntgrößten<br />
Staat <strong>der</strong> Welt, mit ca. 17 Millionen<br />
E<strong>in</strong>wohnern und etwa e<strong>in</strong>hun<strong>der</strong>t<br />
nationalen, ethnischen und religiösen<br />
Wie sich nun zeigt, geht das doch.<br />
Beson<strong>der</strong>s spannend war, dass wir dabei<br />
auch unsere Erfahrungen vorstellen<br />
durften, also e<strong>in</strong>e multikulturelle<br />
Woiwodschaft Oppeln als Teil des u.a.<br />
von Deutschstämmigen bevölkerten<br />
Oberschlesiens. Dies bot folglich auch<br />
Gelegenheit dazu, die Oppelner Region<br />
und dabei auch die deutsche Volksgruppe<br />
zu präsentieren. Diese bildet hier ja<br />
e<strong>in</strong>e gewaltige Kraft, <strong>in</strong>dem sie aktiv am<br />
öffentlichen und politischen Leben teilnimmt<br />
und so e<strong>in</strong>en ganz erheblichen<br />
kulturellen Beitrag im Oppelner Land<br />
leistet, welcher sich dar<strong>in</strong> nie<strong>der</strong>schlägt,<br />
wie dieses heute <strong>in</strong> <strong>Polen</strong> und auch darüber<br />
h<strong>in</strong>aus wahrgenommen wird.<br />
Resümierend: e<strong>in</strong>e sehr aufschlussreiche<br />
Konferenz, die durchaus e<strong>in</strong>en<br />
E<strong>in</strong>fluss auf die künftigen Kontakte<br />
zwischen <strong>der</strong> Oppelner Region und<br />
e<strong>in</strong>er ebenfalls deutsch bewohnten Region<br />
Kasachstans haben könnte. Dies<br />
bietet den <strong>Deutschen</strong> <strong>in</strong> <strong>Polen</strong>, die ja<br />
<strong>in</strong> den letzten Jahren den hierzulande<br />
lebenden Ukra<strong>in</strong>ern, Weißrussen o<strong>der</strong><br />
Litauern hilfreich entgegengekommen<br />
s<strong>in</strong>d, nun die Chance, auch Kasachstan<br />
<strong>in</strong> ihr Wirkungsspektrum aufzunehmen.<br />
Mit dem Land können und<br />
wollen wir unsere Erfahrungen nicht<br />
zuletzt dah<strong>in</strong>gehend teilen, wie wir mit<br />
Nationalitäts- und M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitenfragen,<br />
<strong>der</strong> Pflege von M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitenkultur und<br />
Wiara wielkości ziarnka gorczycy przeniesie górę do morza. A pomyślcie, co mogłaby<br />
uczynić, gdyby była dynią. Angelus Silesius (1624–77)<br />
pielęgnacji kultury mniejszości, języka,<br />
Der Glaube, LARES: Senfkorn N<strong>in</strong>iejszy groß, materiał versetzt den służy Berg <strong>in</strong>s wyłącznie Meer: Denkt, do was czytania. er könnte tun, Powielanie ale też w możemy jakikolwiek stanowić przykład, sposób jak zabronione.<br />
LARES: wenn Diese er e<strong>in</strong> Materialien Kürbis wär. Angelus Silesius (1624-77)<br />
uczestniczyć w życiu zewnętrznym.<br />
s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung Notował Krzysztof ist Świerc strengstens untersagt.<br />
Rys. Andrzej Sznejweis<br />
-sprache sowie mit dem Thema Teilhabe<br />
am gesellschaftlichen Umfeld umgehen.<br />
Notiert von Krzysztof Świerc
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Nr. 44/1178 Wochenblatt.<strong>pl</strong> 3<br />
Regionalny Trójkąt Weimarski<br />
Angelica Schwall-Düren, m<strong>in</strong>ister<br />
ds. europejskich w Nadrenii Północnej-<br />
-Westfalii, przyjęła wiceprzewodniczącego<br />
Sejmiku Województwa Śląskiego,<br />
Piotra Kurpiosa, oraz wiceprzewodniczącą<br />
Rady Regionalnej francuskiego<br />
regionu Nord-Pas de Calais, wraz z<br />
delegacjami. Partnerstwo istnieje od<br />
terenie Dolnej Saksonii”. W roku 1945 po otrzymaniu zapytania oraz dopłaty.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy były miejscowości, materiał w których służy liczba wyłącznie ludności<br />
z racji przybycia wypędzonych, Wspólnie dla Śląska<br />
do czytania. Powielanie Vorsche<strong>in</strong>. w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien głównie s<strong>in</strong>d osób ze lediglich Śląska, Pomorza, zum Prus Lesen Znamy bereitgestellt. term<strong>in</strong> przyszłorocznego Jegliche Vervielfältigung können ist aber strengstens untersagt.<br />
2001 roku. Wszystkie trzy regiony cechuje<br />
obecność w nich przemysłu górniczego,<br />
co stawia je przed wyzwaniami<br />
związanymi z koniecznością dokonania<br />
przekształceń strukturalnych. Podczas<br />
roboczego spotkania z delegacją z Górnego<br />
Śląska rozmawiano o możliwościach<br />
realizacji projektów w dziedz<strong>in</strong>ie<br />
rozwoju regionalnego, ochrony klimatu,<br />
energetyki, gospodarki, turystyki oraz<br />
kultury. Razem z delegacją francuską<br />
m<strong>in</strong>ister ds. europejskich bierze udział<br />
w konferencji pt. „100-lecie wybuchu<br />
I wojny światowej. Dokąd zmierza<br />
Europa? O przyszłości przyjaźni niemiecko-francuskiej”,<br />
zorganizowanej<br />
we współpracy z landtagiem Nadrenii<br />
Północnej-Westfalii.<br />
Odpowiedzialność zrodzona z doświadczeń<br />
w Rat<strong>in</strong>gen można nabyć świeżo wydrukowany<br />
w wersji dwujęzycznej<br />
52-stronicowy katalog na temat historii<br />
kolejnictwa na Śląsku, wydany<br />
przez Stowarzyszenie Kulturalne Śląska i<br />
Moraw oraz Fundację „Haus Oberschle-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
sien” („Dom<br />
materiał<br />
Górnośląski”)<br />
służy<br />
z okazji<br />
wyłącznie<br />
parady<br />
parowozów w Jaworzynie Śląskiej/ tacji Narządów, w pierwszych dziewię-<br />
zu erzählen - ohne diese auf die Shoa<br />
przez Niemiecką<br />
do czytania.<br />
Fundację<br />
Powielanie<br />
Trans<strong>pl</strong>anjährige<br />
w<br />
Geschichte<br />
jakikolwiek<br />
<strong>der</strong> Juden<br />
sposób<br />
<strong>in</strong> <strong>Polen</strong><br />
zabronione.<br />
Königszelt (patrz „Wochenblatt.<strong>pl</strong>” nr ciu miesiącach bieżącego roku w całych zu reduzieren. Das lichtdurchflutete<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
cenę łączną 10,00 EUR, którą to kwotę pobierano do przeszczepów nerki, a w des Gebäudes wird nur durch e<strong>in</strong>e breite,<br />
unregelmäßige w jakikolwiek Öffnung sposób unterbro-<br />
zabronione.<br />
über die Juden eben auch nicht.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy można materiał przelać na konto służy nr 42 345 wyłącznie 132 w dalszej do kolejności czytania. wątroby, Powielanie płuca, serca,<br />
Sparkasse Hilden-Rat<strong>in</strong>gen-Velbert (kod trzustki oraz jelita cienkie. S-K chen, die als E<strong>in</strong>gang und Haupthalle<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Doris Schrö<strong>der</strong>-Köpf, żona byłego<br />
kanclerza, obecnie pełnomocnik rządu<br />
Dolnej Saksonii ds. migracji i partycypacji<br />
społecznej, oraz Oliver Dix, przewodniczący<br />
dolnosaksońskiego oddziału<br />
Związku Wypędzonych, podpisali 14<br />
Werbung / Reklama<br />
Foto: BdV Nie<strong>der</strong>sachsen<br />
o tym, że w obliczu faktu, iż na świecie<br />
jest ponad 50 milionów uchodźców, „nasze<br />
społeczeństwo, pomne historycznych<br />
doświadczeń, jest w szczególnym<br />
stopniu zobowiązane pomagać ludziom,<br />
którzy dziś poszukują schronienia na<br />
Wschodnich i Zachodnich, wzrosła<br />
niemal z dnia na dzień o 30 procent.<br />
W rezolucji stwierdzono ponadto, iż<br />
w ramach polityki prowadzonej przez<br />
rząd Dolnej Saksonii wdrożono już<br />
ważne reformy, począwszy od kursów<br />
<strong>pl</strong>acówek w zasoby kadrowe, rozwój<br />
doradztwa psychospołecznego i medycznego,<br />
a skończywszy na reformie<br />
Komisji Przypadków Wyjątkowych, która<br />
zajmuje się rewaluacją konkretnych<br />
trudnych przypadków.<br />
1170), a zatytułowany „Eisenbahnknoten<br />
Königszelt – Beiträge zur schlesischen<br />
Verkehrsgeschichte”. Ze względu<br />
na nakład pracy i kosztów, przesyłki na<br />
terenie Niemiec będą realizowane wyłącznie<br />
w postaci dwóch egzem<strong>pl</strong>arzy za<br />
środków: „Katalog Eisenbahnknoten”.<br />
Dodatkowo prosimy o przesłanie drogą<br />
mailową zamówienia na adres <strong>in</strong>fo@<br />
oslm.de, zawierającego <strong>in</strong>formację o dokonaniu<br />
płatności oraz adres wysyłki.<br />
Wysyłki za granicę będą realizowane<br />
Zjazdu Ziomkostwa Ślązaków w Niemczech.<br />
Odbędzie się on w dniach 20–21<br />
czerwca w Centrum Kongresowym w<br />
Hanowerze, w pobliżu śródmieścia, a<br />
nie – jak wcześniej – na terenach targowych.<br />
Spotkanie będzie przebiegało<br />
w postaci własnych stoisk, można kierować<br />
do fe<strong>der</strong>alnego referenta prasowego<br />
Ziomkostwa Ślązaków, Hansa-Joachima<br />
Herbela, na adres e-mail hjherbel@aol.<br />
com.<br />
chorych czeka na organ do przeszczepu,<br />
spada gotowość ewentualnych dawców<br />
do przekazywania im swoich organów,<br />
a to z powodu skandali, które zachwiały<br />
ich zaufanie. Według wstępnych<br />
danych liczbowych opublikowanych<br />
Niemczech swoje organy przekazało do<br />
przeszczepu 649 osób – mowa jest tu<br />
oczywiście wyłącznie o dawcach żyjących.<br />
W analogicznym okresie roku<br />
ubiegłego takich osób było 675, a jeszcze<br />
w 2012 roku było ich 829. Najczęściej<br />
Tausend Jahre <strong>in</strong> e<strong>in</strong>em Haus<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d Politik lediglich und zum Gesellschaft<br />
Lesen bereitgestellt. Polityka Jegliche i społeczeństwo<br />
Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Z Vaterlandu<br />
Warschau: Dauerausstellung über Juden eröffnet<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
października<br />
materiał<br />
rezolucję<br />
służy<br />
dotyczącą<br />
wyłącznie<br />
polityki<br />
wobec uchodźców, w której mowa jest 66334500000042345132. Przeznaczenie<br />
banku<br />
do<br />
[BLZ]<br />
czytania.<br />
334 500 00) =<br />
Powielanie<br />
IBAN DE<br />
w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vorschusslorbeeren Vervielfältigung erhalten ist Poli-<br />
strengstens untersagt.<br />
tiker häufig vor ihrem Amtsantritt.<br />
Meist ist damit e<strong>in</strong>e Hoffnung auf<br />
e<strong>in</strong>en Wechsel zum Besseren verknüpft.<br />
Nicht selten tritt jedoch e<strong>in</strong>e<br />
Ernüchterung nach e<strong>in</strong>iger Zeit zum<br />
Vorschusslorbeeren auch neue Institutionen erhalten,<br />
wie dieser Tage das Museum <strong>der</strong> Geschichte<br />
<strong>der</strong> polnischen Juden. Die gute<br />
Presse für die diesen Dienstag e<strong>in</strong>geweihte<br />
Dauerausstellung im Warschauer<br />
Museum reicht bis <strong>in</strong>s Ausland. Und<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy wprowadzających materiał organizowanych służy wyłącznie w pod hasłem do czytania. „Wspólnie dla Powielanie Śląska”. Zapytania<br />
w sprawach organizacyjnych, Ereignisse des Jahres im Kulturkalen<strong>der</strong><br />
die Eröffnung w jakikolwiek war e<strong>in</strong>es <strong>der</strong> wichtigsten sposób zabronione.<br />
tzw. <strong>pl</strong>acówkach pierwszego przyjęcia,<br />
LARES: Diese Materialien poprzez s<strong>in</strong>d poprawę lediglich wyposażenia zum tychże Lesen np. dotyczące bereitgestellt. uczestnictwa w Jegliche zjeździe <strong>der</strong> Vervielfältigung Hauptstadt und des ganzen ist Lan-<br />
strengstens untersagt.<br />
des. Pol<strong>in</strong> – vom hebräischen Wort für<br />
<strong>Polen</strong> - heißt das Haus jetzt und zeigt<br />
die 1000-jährige Geschichte <strong>der</strong> Juden<br />
zwischen O<strong>der</strong> und Bug.<br />
Medienberichte betonten die Zielsetzung<br />
des 2013 eröffneten Hauses,<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie Spada gotowość do czytania. do oddawania Powielanie organów dessen w Dauerausstellung jakikolwiek nun sposób für alle zabronione.<br />
Węzeł kolejowy w Jaworzynie Śląskiej do trans<strong>pl</strong>antacji<br />
Besucher zugänglich ist. So sei es ke<strong>in</strong><br />
LARES: Diese Materialien W Muzeum s<strong>in</strong>d lediglich Ziemi Górnośląskiej zum Lesen Mimo bereitgestellt. że w Niemczech około Jegliche 11 000 Holocaust-Museum, Vervielfältigung wie jüdische ist Mu-<br />
strengstens untersagt.<br />
seen <strong>in</strong> Berl<strong>in</strong> o<strong>der</strong> Wash<strong>in</strong>gton. Es ist<br />
e<strong>in</strong> Museum des Lebens, auch wenn<br />
es auf den Überresten des ehemaligen<br />
Warschauer Ghettos steht. Vor diesem<br />
H<strong>in</strong>tergrund nimmt sich die Ausstellung<br />
ke<strong>in</strong>e leichte Aufgabe vor: Die tausend-<br />
Gebäude steht jedenfalls im Kontrast<br />
zu dem Granit-Denkmal für die Helden<br />
des Ghettoaufstands nebenan. Das<br />
Werk des f<strong>in</strong>nischen Architekten Ra<strong>in</strong>er<br />
Mahlamäki gilt jetzt schon als Ikone<br />
mo<strong>der</strong>ner Architektur. Die Glasfront<br />
Der E<strong>in</strong>gang zum Museum am Tage nach <strong>der</strong> Teileröffnung.<br />
Foto: Wistula/Wikipedia<br />
dient und die Durchquerung des Roten<br />
Meeres beim Auszug aus Ägypten symbolisiert.<br />
Innen wird <strong>in</strong> multimedialen Galerien<br />
die Geschichte von <strong>der</strong> Besiedlung <strong>der</strong><br />
Juden und ihrem Alltag <strong>in</strong> <strong>der</strong> Vergangenheit<br />
erzählt. Kamen die ersten Juden<br />
im Mittelalter nach <strong>Polen</strong>, wurde das<br />
Land später zum Zufluchtsort für verfolgte<br />
Juden aus Frankreich, dem Rhe<strong>in</strong>land<br />
und Spanien. Im Jahre 1765 lebten<br />
bereits 750.000 von ihnen im damaligen<br />
Königreich <strong>Polen</strong>-Litauen. Vor dem Ausbruch<br />
des Zweiten Weltkrieges waren<br />
es sogar 3,3 Millionen Juden <strong>in</strong> <strong>Polen</strong>.<br />
Sie machten damit zehn Prozent <strong>der</strong><br />
polnischen Bevölkerung aus. Nur etwa<br />
200.000 bis 300.000 Juden überlebten<br />
den Holocaust, und die Ausstellungsräume<br />
zu dieser Epoche werden im Vergleich<br />
zu den an<strong>der</strong>en Sälen düster und<br />
Schwarz-Weiß dargestellt. Denn fehlen<br />
darf dieser Zeitabschnitt <strong>in</strong> <strong>der</strong> Narration<br />
Markus Nowak<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
MASZ<br />
15-30 LAT<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w Proponujemy jakikolwiek sposób staż/praktykę<br />
zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung w Niemczech ist w strengstens zawodach: untersagt.<br />
NIE MASZ PRACY<br />
JESTEŚ MIESZKAŃCEM OPOLSZCZYZNY<br />
Bist Du zwischen 15<br />
und 30 Jahre alt<br />
Hast Du ke<strong>in</strong>en Job<br />
Bist Du E<strong>in</strong>wohner <strong>der</strong> Oppelner Region<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał<br />
Zdobądź nowe<br />
służy<br />
doświadczenie<br />
wyłącznie<br />
wyjeżdżając<br />
do czytania.<br />
na staż/praktykę<br />
Powielanie w<br />
samochodowy,<br />
jakikolwiek<br />
mechatronik<br />
sposób<br />
samochodowy,<br />
zabronione.<br />
elektryk sam.,<br />
do Niemiec i uzyskaj certyfikat.<br />
elektrotechnik sam. (obsługa pojazdów hybrydowych), blacharz<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich Nie musisz znać zum biegle Lesen języka bereitgestellt. niemieckiego!!! Jegliche Vervielfältigung sam., lakiernik sam. ist strengstens untersagt.<br />
Złóż dokumenty rekrutacyjne do 14 listopada 2014 r.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w monter jakikolwiek sprzętu elektronicznego sposób zabronione.<br />
(monter tzw. <strong>in</strong>teligentnych<br />
Weź udział w Projekcie<br />
systemów), monter systemów radiowo-telewizyjnych, monter<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Wsparcie<br />
kompetencji<br />
na starcie<br />
„Wsparcie kompetencji na starcie”<br />
realizowanym przez Wojewódzki Urząd Pracy<br />
w Opolu w partnerstwie z Handwerkskammer<br />
Mannheim Rheim-Neckar-Odenwald.<br />
Szczegóły dostępne są w Biurze Projektu<br />
lub na stronie<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy www.kompetencje.wup.opole.<strong>pl</strong><br />
wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung W ramach projektu ist strengstens zapewniamy: untersagt.<br />
BIURO PROJEKTU: 45-231 Opole<br />
ul. Oleska 127 IIp.<br />
tel. 77 44 231 44<br />
www.kompetencje.wup.opole.<strong>pl</strong><br />
Projekt jest<br />
realizowany w okresie:<br />
Unterstützung<br />
<strong>der</strong> Kompetenzen<br />
am Start<br />
Branża budowlana: murarz, kafelkarz (glazurnik), sztukator,<br />
zbrojarz, malarz, tapeciarz, hydraulik i monter <strong>in</strong>stalacji sanitarnych,<br />
monter <strong>in</strong>stalacji klimatyzacyjnych i grzewczych.<br />
Branża mechaniki pojazdowej i serwisu pojazdów: mechanik<br />
Branża przemysł drzewny i meblarstwo: stolarz, cieśla, lakiernik<br />
drzewny.<br />
Branża obróbka metali i spawalnictwo: tokarz, frezer, ślusarz,<br />
spawacz, szlifierz metali, lakiernik, operator CNC, pneumatyk.<br />
Branża elektryczna i elektroniczna: elektryk, monter elektronik,<br />
i serwisant urządzeń elektronicznych.<br />
Branża adm<strong>in</strong>istracja i zarządzanie: pracownik obsługi biurowej.<br />
Branża piekarniczo-cukiernicza: piekarz, cukiernik, sprzedawca.<br />
Branża fryzjerstwo i kosmetologia: fryzjer, kosmetyczka,<br />
manikiurzystka.<br />
• stypendium stażowe oraz stypendium szkoleniowe<br />
• zwrot kosztów dojazdu na spotkanie z doradcą zawodowym,<br />
psychologiem, pośrednikiem pracy oraz warsztat aktywnego<br />
poszukiwania pracy<br />
• ubezpieczenie na wypadek leczenia i NNW<br />
• transport, noclegi, wyżywienie na stażu/praktyce w Niemczech<br />
e-mail: kompetencje@wup.opole.<strong>pl</strong><br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie marzec do czytania. 2013 – czerwiec Powielanie 2015 w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d Projekt lediglich współf<strong>in</strong>ansowany zum Lesen przez Unię bereitgestellt. Europejską w ramach Jegliche Europejskiego Vervielfältigung Funduszu Społecznego ist strengstens untersagt.<br />
8053
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
4 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich Aus zum den Lesen Regionen bereitgestellt. Z regionów<br />
Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Ostróda: Berlińczyk ratuje niemiecki cmentarz<br />
Najpiękniejsze miejsce spoczynku<br />
31. Oktober – 6. November 2014<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Peter Hoch od ponad 30 lat żyje w Berl<strong>in</strong>ie, o swoim rodz<strong>in</strong>nym mieście<br />
Ostródzie (Osterode <strong>in</strong> Ostpreußen) nigdy nie zapomniał. Od wielu lat<br />
angażuje się na rzecz ratowania starego cmentarza w sercu miasta.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał Leżą tu świadkowie służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien historii. s<strong>in</strong>d lediglich Ludzie mądrzy zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Stary cmentarz katolicki w Ostródzie<br />
znajduje się pomiędzy licznymi już<br />
zabudowaniami w centrum miasta. Jego<br />
początki sięgają 1857 roku. Niewiele<br />
brakowało, a zabytkowy dziś cmentarz<br />
nie przetrwałby do naszych czasów. I<br />
to nie za sprawą wojen, lecz z powodu<br />
decyzji władz miasta, które w 1962 roku<br />
postanowiły przekształcić go w obszar<br />
zieleni miejskiej. Pomysłowi temu stanowczo<br />
przeciwstawili się byli i obecni<br />
mieszkańcy Ostródy. Z apelem, by nie<br />
niszczyć dziedzictwa kulturowego, wystąpiły<br />
miejskie i wojewódzkie organizacje<br />
pozarządowe. Obywatelską akcję<br />
mieszkańców Ostródy poparł warmińsko-mazurski<br />
wojewódzki konserwator<br />
zabytków w Olsztynie, a w roku 1988<br />
cmentarz wpisano do rejestru zabytków<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy w działalność materiał związku służy zawodowego, wyłącznie którego<br />
aż do jego likwidacji w 1937 przez<br />
do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien hitlerowców s<strong>in</strong>d był lediglich przewodniczącym. zum Jako Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
i objęto <strong>pl</strong>anami przeprowadzenia prac<br />
konserwatorskich. Dzięki konsekwentnej<br />
postawie ostródzian cmentarz, od<br />
ponad pół wieku zamknięty, nie został<br />
zlikwidowany. Władze miasta w 2009<br />
roku wsparły f<strong>in</strong>ansowo umieszczenie na<br />
cmentarzu kamienia upamiętniającego<br />
„znanych i nieznanych” mieszkańców<br />
Ostródy.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
Wiele<br />
materiał<br />
mogił z ponad<br />
służy<br />
300 wymaga<br />
wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
niezwłocznej rewitalizacji. Peter Hoch<br />
swoim zaangażowaniem zaraził już<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
– Cmentarz łączy stare i nowe dzieje<br />
Ostródy. Leżą tam obok siebie Niemcy<br />
i Polacy, chowani tu w czasach powojennych.<br />
Jest on miejscem, w którym<br />
można podumać nad ludzkimi losami<br />
i skom<strong>pl</strong>ikowanymi dziejami naszego<br />
kawałka świata. Bo były Mazury niemieckie<br />
i Mazury polskie. Leżą tam<br />
i odważni, wierni<br />
swoim przekonaniom.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Ludzie materiał mądrzy i odważni, służy wierni wyłącznie swoim do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
przekonaniom – wyjaśnia Peter Hoch,<br />
LARES: Diese Materialien który kiedy s<strong>in</strong>d tylko lediglich może, odwiedza zum cmen-<br />
Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
tarz w Ostródzie. Na starym cmentarzu<br />
spoczywa Johann Hoch (1871–1956),<br />
dziadek Petera, osoba zasłużona dla<br />
miasta.<br />
– Pracując w Zakładach Naprawczych<br />
Taboru Kolejowego, aktywnie włączył się<br />
członek rady kościelnej stał się jednym<br />
z budowniczych tego cmentarza – przypom<strong>in</strong>a<br />
Peter, który odnowił już grób<br />
dziadka Johanna i babci Otylii Hoch<br />
oraz położony w pobliżu ich grobu krzyż<br />
centralny cmentarza.<br />
niejednego mieszkańca i to nie tylko<br />
do prac porządkowych na cmentarzu.<br />
Pieczę nad grobami sprawowali też<br />
uczniowie Szkoły Podstawowej nr 4, a<br />
Stanisław Miecznikowski z Uniwersytetu<br />
Gdańskiego za własne pieniądze<br />
Dzięki zaangażowaniu Petera Hocha oraz wolontariuszy z Ostródy cmentarz w sercu miasta znów cieszy oczy wielu turystów i dusze byłych ostródzian. W lewym górnym rogu:<br />
Peter Hoch, rocznik 1945, berlińczyk z wyboru, sercem ostródzian<strong>in</strong>.<br />
Rickowskigo (1819–1905), najstarszą i<br />
najbardziej zaniedbaną na cmentarzu.<br />
– Cmentarz jest coraz piękniejszy. Nie<br />
co dzień można zobaczyć kwiaty i znicze<br />
na wielu grobach. A gdy z początkiem<br />
wiosny obsypany jest niezapom<strong>in</strong>ajkami,<br />
się najpiękniejszym miejscem spoczynku<br />
w środku miasta – podkreśla Peter<br />
Hoch.<br />
Alfred Czesla/kan<br />
przecież świadkowie tamtej historii. odnawia kolejny już grób, mogiłę Petera tylko w czasie Święta Zmarłych, ale i na byśmy o nim nigdy nie zapom<strong>in</strong>ali, staje<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Posen: Dem Mart<strong>in</strong>shörnchen ist e<strong>in</strong> eigenes Museum gewidmet<br />
Was Süßes zum Mart<strong>in</strong>stag<br />
E<strong>in</strong> süßes Gebäck hat <strong>in</strong> Posen<br />
(Poznań) e<strong>in</strong>e ganz beson<strong>der</strong>e Bedeutung:<br />
das Mart<strong>in</strong>shörnchen (rogal<br />
świętomarciński). Ihm wurde sogar<br />
e<strong>in</strong> eigenes Museum gewidmet.<br />
Bromberg: Monatlich Themenvorträge bei <strong>der</strong> M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit<br />
Aus <strong>der</strong> Sicht e<strong>in</strong>es Übersetzers<br />
An jedem dritten Donnerstag im Mo-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie nat f<strong>in</strong>den w jakikolwiek <strong>in</strong> <strong>der</strong> Gesellschaft sposób <strong>der</strong> zabronione.<br />
deutschen M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit <strong>in</strong> Bromberg<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
(Bydgoszcz) Themenvorträge statt.<br />
In <strong>der</strong> vergangenen Veranstaltung<br />
sprach <strong>der</strong> Übersetzer Andrzej Jodko<br />
über die Problematik <strong>der</strong> deutschpolnischen<br />
Beziehungen aus se<strong>in</strong>er<br />
Am 11. November, am Mart<strong>in</strong>stag,<br />
hat das Hörnchen wie<strong>der</strong> se<strong>in</strong>en<br />
großen Auftritt. Weit über e<strong>in</strong>e Millionen<br />
dieses süßen Gebäcks geht an<br />
diesem Tag über die Ladentheken von<br />
Bäckereien und Konditoreien <strong>in</strong> Posen<br />
und Umgebung. Das Mart<strong>in</strong>shörnchen<br />
hat die Form e<strong>in</strong>es Croissants und soll<br />
somit an den geteilten Mantel des Heiligen<br />
Mart<strong>in</strong> er<strong>in</strong>nern, dessen Namenstag<br />
am 11. November gefeiert wird. Laut<br />
Überlieferung soll Mart<strong>in</strong> von Tours<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie Perspektive. w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Wer 30 Jahre als Übersetzer gearbeitet<br />
hat, schaut aus e<strong>in</strong>er ist be-<br />
strengstens LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung untersagt.<br />
son<strong>der</strong>en Perspektive auf die deutschpolnischen<br />
Beziehungen. Andrzej Jodko<br />
berichtete bei <strong>der</strong> deutschen Gesellschaft<br />
Bromberg über se<strong>in</strong>e E<strong>in</strong>drücke und<br />
Erfahrungen. Diese Treffen mit Vorträgen<br />
über Themen, die die deutsche<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit w jakikolwiek bewegen und sposób betreffen, zabronione.<br />
Deutsche M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit<br />
f<strong>in</strong>den an jedem dritten Donnerstag<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche<br />
des<br />
Vervielfältigung<br />
Monats im Sitz <strong>der</strong> M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit<br />
ist strengstens<br />
<strong>in</strong><br />
untersagt.<br />
vor den Toren <strong>der</strong> französischen Stadt<br />
Amiens e<strong>in</strong>en armen, nackten Mann<br />
getroffen haben. Er zerschnitt se<strong>in</strong>en<br />
Mantel mit dem Schwert und gab e<strong>in</strong>e<br />
Hälfte dem Mann.<br />
Die Tradition des Mart<strong>in</strong>shörnchens<br />
reicht bis <strong>in</strong> die frühchristliche Zeit. In<br />
Posen ist die Produktion des speziellen<br />
Gebäcks seit dem Jahr 1852 belegt. Es<br />
Bromberg statt.<br />
Zunächst lieferte <strong>der</strong> Referent H<strong>in</strong>tergrund<strong>in</strong>formationen<br />
über die Migration<br />
<strong>der</strong> <strong>Deutschen</strong> seit den Kriegs- und<br />
Nachkriegsjahren bis heute. Die Gäste<br />
erfuhren, dass 1939 östlich von O<strong>der</strong><br />
Foto: Wikipedia<br />
und Neiße über 8,5 Millionen Deutsche<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał Informationen służy rund wyłącznie<br />
anschließend<br />
do czytania.<br />
werden die<br />
Powielanie<br />
Leckereien<br />
w<br />
wohnten<br />
jakikolwiek<br />
und dass sich<br />
sposób<br />
die Zahl<br />
zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien um nach dem Krieg, bed<strong>in</strong>gt auch durch die<br />
s<strong>in</strong>d den lediglich Umzug zum vertilgt. Das Programm für Besucher<br />
zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
besteht aus e<strong>in</strong>em Plun<strong>der</strong>teig, <strong>der</strong> unter<br />
an<strong>der</strong>em mit Weißmohn, Vanille, Datteln<br />
und Feigen gefüllt, mit Zuckerglasur<br />
bestrichen und mit zerkle<strong>in</strong>erten Nüssen<br />
bestreut wird. E<strong>in</strong> Posener Bäcker hatte<br />
Ende des 19. Jahrhun<strong>der</strong>ts die Idee,<br />
am Mart<strong>in</strong>stag die Hörnchen zu backen<br />
und sie an Arme zu verteilen. Bis heute<br />
hat sich diese Tradition gehalten. Die<br />
Umsiedlung und Vertreibung, mehr als<br />
halbierte. Nach <strong>der</strong> Verabschiedung des<br />
Gesetzes über die Angelegenheiten <strong>der</strong><br />
Vertriebenen und Flüchtl<strong>in</strong>ge im Jahre<br />
1953, haben noch e<strong>in</strong>mal fast 1,5 Millionen<br />
Menschen deutscher Abstammung<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał des Hörnchenmuseums ist <strong>der</strong> Umzug, dessen Tradition bis <strong>in</strong>s <strong>Polen</strong> verlassen, um sich <strong>in</strong> Deutschland<br />
służy wyłącznie Mittelalter do zurückgeht. czytania. Lange Powielanie wurde die-<br />
nie<strong>der</strong>zulassen. w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
gibt es Informationen<br />
nicht gepflegt und erst <strong>in</strong> den 1990er E<strong>in</strong>e Verbesserung des Lebensstan-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
dards war auch <strong>der</strong> Grund für viele<br />
Pensionäre nach Deutschland auszusiedeln.<br />
Diesen Weg erleichterte das<br />
Abkommen von 9. Oktober 1975 zwischen<br />
<strong>der</strong> Volksrepublik <strong>Polen</strong> und <strong>der</strong><br />
Bundesrepublik Deutschland bezüglich<br />
<strong>der</strong> Sozialversicherung deutlich. Pen sio-<br />
Der Übersetzer Andrzej Jodko berichtet aus se<strong>in</strong>er<br />
Perspektive über die deutsch-polnischen Beziehungen.<br />
Im zweiten Teil se<strong>in</strong>es Referats sprach<br />
Andrzej Jodko darüber, wie <strong>der</strong> E<strong>in</strong>tritt<br />
<strong>Polen</strong>s <strong>in</strong> die Europäische Union am<br />
1. Mai 2004 die deutsch-polnischen<br />
Beziehungen verän<strong>der</strong>te. Er nennt das<br />
Beispiel e<strong>in</strong>er jungen Pol<strong>in</strong>, die mit<br />
e<strong>in</strong>em Universitätsabschluss als Zimmermädchen<br />
<strong>in</strong> e<strong>in</strong>em Hotel zu arbeiten<br />
begann. Als sie dann die deutsche<br />
Sprache beherrschte, bewarb sie sich<br />
bei e<strong>in</strong>er Bank und wurde dort angestellt.<br />
Zum Abschluss betonte Andrzej<br />
Jodko, dass die Staatsangehörigkeit<br />
kaum noch e<strong>in</strong>e Bedeutung habe, viel<br />
wichtiger seien e<strong>in</strong>e entsprechende Ausbildung<br />
und Di<strong>pl</strong>ome. Schon während<br />
des Vortrages wurde viel diskutiert, <strong>in</strong><br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Räume materiał und erklären służy den Posener wyłącznie Dialekt,<br />
<strong>der</strong> viele Germanismen besitzt. Konzerte sowie Spiele für K<strong>in</strong><strong>der</strong> statt. um dort ihre Rente zu beziehen und ausgetauscht.<br />
na. In do vielen czytania. Höfen <strong>in</strong> <strong>der</strong> Stadt Powielanie f<strong>in</strong>den nä re w siedelten jakikolwiek nach Deutschland sposób aus, zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien Höhepunkt s<strong>in</strong>d ist lediglich das geme<strong>in</strong>same zum Backen, Lesen Polnisches bereitgestellt. Fremdenverkehrsamt/jp Jegliche im Vervielfältigung Altenheim zu wohnen. ist strengstens untersagt.<br />
Mart<strong>in</strong>shörnchen s<strong>in</strong>d e<strong>in</strong> Produkt mit<br />
geschützter Herkunftsbezeichnung und<br />
werden <strong>in</strong> dieser Form nur <strong>in</strong> Posen und<br />
Umgebung produziert.<br />
Seit diesem Jahr hat das Gebäck sogar<br />
e<strong>in</strong> eigenes Museum erhalten. Es<br />
bef<strong>in</strong>det sich <strong>in</strong> e<strong>in</strong>em <strong>der</strong> schönsten<br />
Renaissance-Gebäude <strong>der</strong> Stadt am<br />
Markt<strong>pl</strong>atz. Waschechte Posener erzählen<br />
den Besuchern die Legende <strong>der</strong><br />
Mart<strong>in</strong>shörnchen, klären über Rezepturen<br />
auf, führen durch die historischen<br />
Klebrig süß und berühmt – das Mart<strong>in</strong>shörnchen aus Posen.<br />
St.-Mart<strong>in</strong>stag bietet<br />
die Website www.<br />
mart<strong>in</strong>.poznan.travel<br />
Auf <strong>der</strong> Internetseite<br />
über Führungen<br />
und Preise: www.<br />
rogalowemuzeum.<strong>pl</strong><br />
dauert rund 45 M<strong>in</strong>uten. Da das Museum<br />
nur maximal 25 Menschen Platz<br />
bietet, müssen sich Interessenten vorher<br />
anmelden.<br />
Und auch sonst ist am Mart<strong>in</strong>stag <strong>in</strong><br />
Posen viel los. Beson<strong>der</strong>s sehenswert<br />
Jahren wie<strong>der</strong>belebt. Nach <strong>der</strong> Heiligen<br />
Messe setzt sich e<strong>in</strong> bunter Zug <strong>in</strong> Richtung<br />
Kaiserschloss <strong>in</strong> Bewegung, wo <strong>der</strong><br />
Stadtpräsident von Posen dem Heiligen<br />
Mart<strong>in</strong> die Stadtschlüssel überreicht.<br />
Der Umzug beg<strong>in</strong>nt um 14 Uhr <strong>in</strong> <strong>der</strong><br />
zentral gelegenen ul. Świętego Marci-<br />
An jedem dritten<br />
Donnerstag im Monat<br />
veranstaltet die<br />
Bromberg Treffen, wo<br />
über Themen referiert<br />
wird, die die deutsche<br />
M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit bewegen<br />
und betreffen.<br />
Grüppchen wurden eigene Erfahrungen<br />
Karol<strong>in</strong>a Echaust/jp<br />
Foto: Alfred Czesla<br />
Foto: Gesellschaft <strong>der</strong> deutschen M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit Bromberg
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Aktuelles<br />
Lesen bereitgestellt. Aktualności<br />
Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Chorzów: Wizyta Hanny Schygulli<br />
Oppeln: Nächste Hürde genommen<br />
Nr. 44/1178 Wochenblatt.<strong>pl</strong> 5<br />
Aktorka z łabędziem<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche E<strong>in</strong>e Vervielfältigung Ehrenbürgerschaft Oppelns ist für strengstens untersagt.<br />
die Ehrenbürgerschaft gestellt hatte (das<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie Wochenblatt w jakikolwiek berichtete), hat sposób auch die zabronione.<br />
zuständige Kommission im Oppelner<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Rathaus Vervielfältigung am 23. Oktober den ist Antrag strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie wird w es jedoch jakikolwiek erst nach <strong>der</strong> Wahl sposób <strong>in</strong> <strong>der</strong> zabronione.<br />
neuen Legislaturperiode geben. e<strong>in</strong>br<strong>in</strong>ge.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
W Centrum Kultury w Chorzowie Hannę Schygullę wręcz oblegali łowcy autografów. Bernard Gaida wręczył artystce<br />
książkę wydaną przez VdG. Foto: Johannes Rasim Rodz<strong>in</strong>ny dom Hanny Schygulli w Chorzowie<br />
W trzeci weekend października rodz<strong>in</strong>ny<br />
Chorzów odwiedziła znana<br />
aktorka i wokalistka Hanna Schygulla.<br />
ramach <strong>in</strong>auguracji „Roku<br />
W Kultury w Chorzowie” Hannie<br />
Schygulli wręczono Nagrodę Specjalną<br />
Prezydenta Miasta Chorzowa, a miano-<br />
netha Branagha (1991) oraz „Tragarz<br />
puchu” Janusza Kijowskiego (1992).<br />
Hanna Schygulla urodziła się w 1943<br />
roku w Chorzowie. Światową sławę zdobyła<br />
dzięki współpracy z przedwcześnie<br />
zmarłym słynnym reżyserem i produ-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
centem<br />
materiał<br />
filmowym Ra<strong>in</strong>erem<br />
służy<br />
Wernerem<br />
wyłącznie<br />
Buch „Urok<br />
do czytania.<br />
melancholii“ [Zauber<br />
Powielanie<br />
<strong>der</strong><br />
w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Fassb<strong>in</strong><strong>der</strong>em (1945–1982). Jej wizytę Melancholie] vorgestellt, das ebenfalls<br />
umożliwiła też pomoc ze strony Kon-<br />
<strong>in</strong> <strong>der</strong> Redaktion von Andrzej Gwóźdź<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
wicie „Chłopca z łabędziem” będącego<br />
re<strong>pl</strong>iką dzieła Theodora Kalidego. 19<br />
października w Chorzowskim Centrum<br />
Kultury pokazano film autobiograficzny<br />
z 2012 roku w reżyserii Anne Imbert pt.<br />
„Hanna Schygulla – moje marzenie”.<br />
Podczas dyskusji, jaka odbyła się po<br />
projekcji filmu, Hanna Schygulla rozmawiała<br />
z prof. Andrzejem Gwoździem<br />
bekannte Schauspieler<strong>in</strong> und Vergangenheit) von Kenneth Branagh<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie<br />
allen<br />
w<br />
Teilen<br />
jakikolwiek<br />
<strong>Polen</strong>s <strong>in</strong> <strong>der</strong> deutschen zum allgeme<strong>in</strong> Austausch.<br />
Sänger<strong>in</strong> Hanna Schygulla besuchte (1991) und „Der Daunenträger“ von<br />
sposób zabronione.<br />
Botschaft <strong>in</strong> Warschau an.<br />
am dritten Oktoberwochenende ihre Janusz Kijowski (1992).<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Es g<strong>in</strong>g dabei unter an<strong>der</strong>em um die<br />
Durchführung von Projekten und<br />
den allgeme<strong>in</strong>en Gedankenaustausch<br />
zwischen <strong>der</strong> deutschen Botschaft und<br />
Vertretern verschiedener Glie<strong>der</strong>un-<br />
Werkes von Theodor Kalide, überreicht. auch durch die Hilfe des Generalkonsulats<br />
<strong>in</strong> do Breslau czytania. möglich geworden. Powielanie zur Abstimmung w jakikolwiek zwischen dem sposób Dach-<br />
zabronione.<br />
gen. Die Gespräche dienten vor allem<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Am 19. materiał Oktober wurde służy im Königshütter wyłącznie<br />
Kulturzentrum <strong>der</strong> autobiographische<br />
Johannes Rasim verband VdG und se<strong>in</strong>en assoziierten<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach<br />
o swojej karierze i swoich relacjach z<br />
rodz<strong>in</strong>nym miastem.<br />
Tego wieczora publiczności zaprezentowano<br />
też nowo wydaną książkę „Urok<br />
melancholii” [Zauber <strong>der</strong> Melancholie],<br />
która również ukazała się w redakcji<br />
Andrzeja Gwoździa. W okresie do 23<br />
października Centrum Kultury zaprezentowało<br />
ponadto cztery filmy z udziałem<br />
Hanny Schygulli: „Lili Marleen” w<br />
München: Schülerwettbewerb 2015<br />
Slowakei und Ungarn<br />
Werbung / Reklama<br />
NIERUCHOMOŚCI<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Das Haus des <strong>Deutschen</strong> Ostens <strong>in</strong> München<br />
Alle zwei Jahre veranstaltet das<br />
Bayerische Staatsm<strong>in</strong>isterium für<br />
Bildung und Kultus, Wissenschaft<br />
und Kunst den Schülerwettbewerb<br />
„Die <strong>Deutschen</strong> und ihre östlichen<br />
Nachbarn - Wir <strong>in</strong> Europa“. Das Thema<br />
des Wettbewerbs 2014/15 ist<br />
NA SPRZEDAŻ<br />
Der Wettbewerb bietet e<strong>in</strong> Wissens-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy quiz, e<strong>in</strong>e materiał Spurensuche służy und e<strong>in</strong>e wyłącznie Kreativwerkstatt.<br />
Beteiligen können sich<br />
OPOLE, ul. Chmielowicka, dz. 157/2, 157/3, 157/4, 157/5<br />
do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien<br />
e<strong>in</strong>zelne<br />
s<strong>in</strong>d<br />
Schüler,<br />
lediglich<br />
Arbeitsgruppen<br />
zum<br />
und<br />
Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
„Slowakei & Ungarn“.<br />
Die ethnische und kulturelle Vielfalt<br />
Ungarns und <strong>der</strong> Slowakei,<br />
ihre wechselvollen Beziehungen zu<br />
Deutschland und ihre Bedeutung auf<br />
dem Weg zur europäischen E<strong>in</strong>igung<br />
stehen im Mittelpunkt des diesjährigen<br />
Wettbewerbs. Auch die Geschichte<br />
Bayerns und se<strong>in</strong>er beiden Nachbarstaaten<br />
weist durch die Jahrhun<strong>der</strong>te<br />
Powierzchnia gruntu: od 0,5195 ha do 0,5275 ha<br />
Przeznaczenie: zabudowa mieszkaniowa wielorodz<strong>in</strong>na<br />
Cena wywoławcza: od 860 000 zł do 960 000 zł<br />
de heruntergeladen werden. In Ausnahmefällen<br />
können die Unterlagen <strong>in</strong><br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie Przetarg: do czytania. 28 listopada Powielanie 2014 r. w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Papierform angefor<strong>der</strong>t werden beim<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Nachbarn materiał – Wir <strong>in</strong> Europa“ służy 2014/15, wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Schell<strong>in</strong>gstr. 155, D-80797 München<br />
www.amw.com.<strong>pl</strong> • 71 766 17 25<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum S-K Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
viele Berührungspunkte auf. Deutsche<br />
Auswan<strong>der</strong>ergruppen, überwiegend<br />
Schwaben, siedelten u.a. <strong>in</strong> Ungarn.<br />
Der erste König Ungarns, Stephan <strong>der</strong><br />
Heilige (1000-1038), war mit <strong>der</strong> bayerischen<br />
Herzogstochter Gisela verheiratet.<br />
Deutsche wurden zu dieser Zeit auch<br />
als Fachleute <strong>in</strong> die Slowakei gerufen,<br />
die damals zu Ungarn gehörte. Im Mittelalter<br />
betrug die Zahl <strong>der</strong> Karpatendeutschen<br />
geschätzt rund e<strong>in</strong> Viertel<br />
<strong>der</strong> Gesamtbevölkerung.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy reżyserii materiał Ra<strong>in</strong>era Wernera służy Fassb<strong>in</strong><strong>der</strong>a wyłącznie Film von do 2012 czytania. von Anne Imbert Powielanie gezeigt: w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
(1981), „Na krawędzi nieba” Ak<strong>in</strong>a Fatiha<br />
(2007), s<strong>in</strong>d „Umrzeć lediglich powtórnie” zum Ken-<br />
Lesen ge“. Bei bereitgestellt. e<strong>in</strong>er anschließenden Diskussion Jegliche Vervielfältigung ist strengstens<br />
„Hanna Schygulla – quelquesoit le son-<br />
LARES: Diese Materialien untersagt.<br />
sulatu Generalnego Niemiec we Wrocławiu.<br />
Königshütte: Besuch von Hanna Schygulla<br />
– Schauspieler<strong>in</strong> mit Schwan<br />
Die Geburtsstadt Königshütte (Chorzów).<br />
Im Rahmen <strong>der</strong> Eröffnungsfeier zum<br />
„Jahr <strong>der</strong> Kultur <strong>in</strong> Königshütte“ wurde<br />
Hanna Schygulla <strong>der</strong> Son<strong>der</strong>preis des<br />
Königshütter Stadtpräsidenten „Der<br />
Knabe mit Schwan“, e<strong>in</strong>e Re<strong>pl</strong>ik des<br />
Foto: HDO<br />
ganze Klassen, die an ihren Schulen<br />
Deutsch als Unterrichtssprache nutzen<br />
o<strong>der</strong> verstärkten Deutschunterricht<br />
erhalten. Die Wettbewerbsunterlagen<br />
können von <strong>der</strong> Webseite des Wettbewerbs<br />
www.oestlichenachbarn.bayern.<br />
Haus des <strong>Deutschen</strong> Ostens <strong>in</strong> München<br />
poststelle@hdo.bayern.de<br />
Das Haus des <strong>Deutschen</strong> Ostens<br />
(HDO) versteht sich als europäisches<br />
Forum <strong>der</strong> <strong>Deutschen</strong> aus dem Osten.<br />
Der För<strong>der</strong>vere<strong>in</strong> des HDO stellt für die<br />
Wettbewerbssieger <strong>der</strong> ausländischen<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Schulen materiał wie<strong>der</strong> attraktive służy Geldpreise wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
zur Verfügung. Alle vollständig aus-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
gefüllten Quizblätter und/o<strong>der</strong> Wettbewerbsbeiträge<br />
e<strong>in</strong>er Schule s<strong>in</strong>d bis<br />
31.03.2015 (E<strong>in</strong>sendeschluss) zu senden<br />
an: Staats<strong>in</strong>stitut für Schulqualität und<br />
Bildungsforschung (ISB), z.H. Herrn<br />
StD Josef Koller, Schülerwettbewerb<br />
„Die <strong>Deutschen</strong> und ihre östlichen<br />
sprach Hanna Schygulla mit Prof. Andrzej<br />
Gwóźdź von <strong>der</strong> Schlesischen Universität<br />
Kattowitz über ihre Karriere und<br />
ihre Beziehung zu ihrer Geburtsstadt.<br />
Dem Publikum wurde an diesem<br />
Abend ebenfalls das neu erschienene<br />
erschien. Das Kulturzentrum zeigte bis<br />
zum 23. Oktober außerdem vier Filme<br />
mit Hanna Schygulla: „Lili Marleen“<br />
von Ra<strong>in</strong>er Werner Fassb<strong>in</strong><strong>der</strong> (1981),<br />
„Auf <strong>der</strong> an<strong>der</strong>en Seite“ von Ak<strong>in</strong> Fatih<br />
(2007), „Dead Aga<strong>in</strong>“ (Schatten <strong>der</strong><br />
Hanna Schygulla wurde 1943 <strong>in</strong> Königshütte<br />
geboren. Durch die Zusammenarbeit<br />
mit dem früh verstorbenen<br />
Starregisseur und Filmproduzenten<br />
Ra<strong>in</strong>er Werner Fassb<strong>in</strong><strong>der</strong> (1945-1982)<br />
erlangte sie Weltruhm. Der Besuch war<br />
Foto: Paweł Drozd<br />
Ehrenbürgerschaft wahrsche<strong>in</strong>licher<br />
Miroslav Klose wird immer wahrsche<strong>in</strong>licher.<br />
Nachdem die deutsche M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit <strong>in</strong><br />
Oppeln e<strong>in</strong>en offiziellen Antrag für<br />
positiv bewertet.<br />
Dies schließt das VdG-Internetportal<br />
aus Medienberichten über geheime Gespräche<br />
<strong>der</strong> Kommission, nur zwei Mitglie<strong>der</strong><br />
sollen gegen das Anliegen votiert<br />
haben. E<strong>in</strong>e abschließende Entscheidung<br />
WM-Treffer<br />
foto: Agência Brasil<br />
Vertreter <strong>der</strong> deutschen Volksgruppe<br />
hatten stets zum Ausdruck gebracht,<br />
dass <strong>der</strong> <strong>in</strong> Oppeln geborene Klose nicht<br />
nur e<strong>in</strong> großer Fußballspieler ist, son<strong>der</strong>n<br />
auch typisch regional fest verwurzelte<br />
Werte wie Fleiß und Ehrlichkeit<br />
EP<br />
Warschau: Planungsgespräche für die M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit<br />
Gute Frequenz<br />
Vertreter zahlreicher Glie<strong>der</strong>ungen <strong>der</strong> <strong>Deutschen</strong> <strong>in</strong> <strong>Polen</strong> kamen zur Sprache.<br />
Am 24. Oktober standen die diesjährigen<br />
Planungsgespräche von Vertretern<br />
<strong>der</strong> deutschen M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit aus<br />
Miroslav Klose jubelt <strong>in</strong> Belo Horizonte über se<strong>in</strong>en 16.<br />
Foto: VdG<br />
Organisationen sowie den deutschen<br />
Kulturmittlerorganisationen und Auslandsvertretungen<br />
über die Projekt<strong>pl</strong>anung<br />
für das Jahr 2015 sowie natürlich<br />
Bei diesem kam es auch zur Diskussion<br />
darüber, welche Schwerpunkte die<br />
M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit selbst bei ihren Projekten<br />
setzen möchte und wie die Mittler und<br />
Auslandsvertretungen sie bei ihrer Umsetzung<br />
ihrer bildungs- und kulturpolitischen<br />
Vorhaben unterstützen können.<br />
E<strong>in</strong> Schwerpunkt waren dieses Mal die<br />
Medien. E<strong>in</strong> wichtiges Ziel bleibt dabei<br />
letztlich e<strong>in</strong>e eigene Radiofrequenz.<br />
LB/S-K<br />
8052
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
6 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Schlesien bereitgestellt. śląsk Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Görlitz: Pfefferkuchen – E<strong>in</strong>e Reise <strong>der</strong> S<strong>in</strong>ne durch Schlesien und die Oberlausitz Gogol<strong>in</strong>: Über Bier und We<strong>in</strong><br />
900 Jahre Esskultur <strong>in</strong> Mitteleuropa<br />
31. Oktober – 6. November 2014<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Pfefferkuchen, Lebkuchen, Honigkuchen<br />
– die süßen, stark gewürzten<br />
und lange haltbaren Gebäcke<br />
erfreuen sich nicht nur zur Weihnachtszeit<br />
großer Beliebtheit.<br />
Auch zu an<strong>der</strong>en Festtagen, zu<br />
Kirmes und Jahrmarkt o<strong>der</strong> zu<br />
feierlichen Ereignissen im Lebenslauf<br />
gehörten sie dazu. E<strong>in</strong>e vom 29. November<br />
bis zum 1. März 2015 zu sehende<br />
Son<strong>der</strong>ausstellung im Schlesischen Museum<br />
zu Görlitz widmet sich <strong>der</strong> langen<br />
Geschichte dieses würzigen Gebäcks,<br />
das <strong>in</strong> Schlesien e<strong>in</strong>e fast 900jährige<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie aber w 19,50 jakikolwiek Mark und Starkbier sposób gar zabronione.<br />
22,50 Mark.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie im Ausstellungszeitraum do czytania. Powielanie jeweils nur die Brauerei w jakikolwiek und erklärte se<strong>in</strong>en sposób Kunden,<br />
dass „das Gogol<strong>in</strong>er Bier aller-<br />
zabronione.<br />
bis 16:00 Uhr.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche höchster Vervielfältigung Qualität sei“. Die Eigentümer ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie i długo do świeże czytania. ciasta cieszą Powielanie się wielką gab es w auch jakikolwiek e<strong>in</strong>en Eiskeller, wo sposób das Bier zabronione.<br />
popularnością nie tylko w okresie bożonarodzeniowym.<br />
bereitgestellt. Towarzyszą Jegliche również an<strong>der</strong>em Vervielfältigung mit Pferde-Bierkutschen ist zum strengstens<br />
gekühlt wurde. Das Bier wurde unter<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen untersagt.<br />
Tradition hat.<br />
Schon die Ägypter <strong>der</strong> Antike kannten<br />
e<strong>in</strong> ähnliches Honiggebäck. Die Zubereitung<br />
des mit Pfeffer und an<strong>der</strong>en Gewürzen<br />
gefertigten Gebäcks, wie wir es heute<br />
kennen, ist zunächst aus den Klöstern<br />
überliefert. Ende des 13. Jahrhun<strong>der</strong>ts<br />
gibt es erste urkundliche Nachweise über<br />
das Handwerk des Pfefferküchlers. War<br />
Pfefferkuchen zunächst noch e<strong>in</strong> Luxusgut,<br />
das sich nur Wenige leisten konnten,<br />
zählt das würzige Gebäck seit dem 16.<br />
Jahrhun<strong>der</strong>t <strong>in</strong> Mitteleuropa zum allgeme<strong>in</strong>en<br />
Volksgut.<br />
Die damals von den Pfefferküchlern<br />
hergestellten Gebäcke waren meist figürlich<br />
gestaltet und wurden mit Hilfe<br />
von Holzmodeln geformt. Die Fertigung<br />
dieser Model erfuhr ihre Blüte <strong>in</strong> <strong>der</strong><br />
<strong>in</strong>nym okazjom, świętom, odpustom i<br />
jarmarkom lub uroczystym wydarzeniom<br />
życia codziennego. W całej Europie<br />
Środkowej od stuleci znane są w<br />
wielu odmianach.<br />
Śląsk spogląda na prawie 900-let-<br />
ausgeformt 2014 von Pfefferküchler Marc<strong>in</strong> Goetz <strong>in</strong><br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie<br />
nią tradycję<br />
do czytania.<br />
warsztatu piernikarstwa.<br />
Powielanie<br />
Rosenbaums<br />
w jakikolwiek<br />
Bestreben war<br />
sposób<br />
es, „zu billigen<br />
Preisen e<strong>in</strong> stets gutes Fabrikat zu<br />
Rohrlach (Trzcińsko) bei Hirschberg (Jelenia Góra).<br />
zabronione.<br />
Pierwsze pisemne wzmianki piernikarza<br />
pochodzą ze Świdnicy. Piernikarstwo<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
zweiten Hälfte des 18. Jahrhun<strong>der</strong>ts,<br />
wobei meist überlieferte, traditionelle<br />
Bildmotive verwendet wurden. Im 19.<br />
Jahrhun<strong>der</strong>t setzten sich mehr und mehr<br />
Ausstechformen aus Blech durch. Zu<br />
dieser Zeit wurde auch <strong>in</strong> <strong>der</strong> Pfefferkuchenherstellung<br />
begonnen, die e<strong>in</strong>zelnen<br />
Arbeitsschritte zu mechanisieren. Aus<br />
den alten Pfefferküchlereien entwickelten<br />
sich vielfach große Honigkuchenfabriken.<br />
In Schlesien ist die Pfefferküchlerei<br />
aus zahlreichen Städten an den alten<br />
Handelsrouten überliefert, zum Beispiel<br />
aus Breslau, Schweidnitz, Oppeln, Jauer<br />
o<strong>der</strong> Ratibor. Die erste schriftliche Erwähnung<br />
e<strong>in</strong>es Lebkuchenbäckers f<strong>in</strong>det<br />
man <strong>in</strong> Schweidnitz. Typisch schlesische<br />
gaben des Stadt- und Pfefferkuchenmuseums<br />
Pulsnitz, des Museums „Alte<br />
Pfefferküchlerei“ <strong>in</strong> Weißenberg und<br />
des Ethnografischen Museums Breslau<br />
erweitert. Mit Objekten aus dem eigenen<br />
Bestand möchte das Schlesische Museum<br />
zu Görlitz den Blick noch stärker rzelcu uzupełniło wystawę obiektami<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie<br />
U<br />
auf Schlesien richten. So ist erstmals das z własnych zasobów. Po raz pierwszy w rodzony jakikolwiek w Głuchołazach sposób w rodz<strong>in</strong>ie<br />
szlacheckiej Carl Stangen (1833<br />
zabronione.<br />
Innungsbuch <strong>der</strong> Bäckerzunft von Glogau<br />
von s<strong>in</strong>d 1581-1705 lediglich zu sehen, wor<strong>in</strong> zum 1597 Lesen piekarzy bereitgestellt. z Głogowa z lat 1581–1705, Jegliche r.) wraz Vervielfältigung z bratem Louisem <strong>in</strong>tensywnie ist strengstens<br />
będzie można zobaczyć księgę cechu<br />
LARES: Diese Materialien untersagt.<br />
Spezialitäten wie „Liegnitzer Bomben“<br />
und „Neisser Konfekt“ s<strong>in</strong>d bis heute<br />
<strong>in</strong> aller Munde.<br />
Die ältesten Zeugnisse <strong>der</strong> Pfefferküchlerei<br />
im heutigen Sachsen stammen<br />
aus dem schlesischen Görlitz. Überregional<br />
bekannt s<strong>in</strong>d die Pulsnitzer Pfefferkuchen,<br />
die <strong>der</strong> Stadt den Be<strong>in</strong>amen<br />
„Pfefferkuchenstadt“ e<strong>in</strong>gebracht haben.<br />
w której w roku 1597 wspomniano o<br />
sprzedaży pierników, historyczne zdjęcia<br />
z fabryki miodowników Franza Sobtzika<br />
w Raciborzu z 1899 r. i <strong>in</strong>ne eksponaty<br />
ilustrujące produkcję przemysłową.<br />
Przykłady z różnych warsztatów po-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy 1899 und materiał an<strong>der</strong>e Objekte służy die <strong>in</strong>dustrielle wyłącznie twierdzają, do czytania. że do dziś pierniki Powielanie są chętnie ne w w Niemczech, jakikolwiek osiągając sposób niezwykły zabronione.<br />
Produktion. Auch heute wird <strong>in</strong> Schlesien<br />
noch s<strong>in</strong>d verschiedenen lediglich Werkstätten zum Lesen bereitgestellt. Jegliche SMzG ropejczykom Vervielfältigung zorganizowane podróże ist strengstens do<br />
spożywane na Śląsku.<br />
sukces i popularność. Umożliwiając Eu-<br />
LARES: Diese Materialien untersagt.<br />
Weltweit e<strong>in</strong>malig, kann man hier den<br />
Beruf des Pfefferküchlers noch heute<br />
als Lehrberuf erlernen. In Weißenberg<br />
Da Stella <strong>in</strong> Kandrz<strong>in</strong><br />
Zweiteiliges, klappbares Modell für 15 voll<strong>pl</strong>astische menschliche Figuren, 18./19. Jahrhun<strong>der</strong>t; Leihgabe des<br />
Ethnografischen Museums Breslau.<br />
Pfefferkuchen nach e<strong>in</strong>er historischen Model des<br />
Regionalmuseums Jauer aus dem 19. Jahrhun<strong>der</strong>t,<br />
bei Bautzen bef<strong>in</strong>det sich die älteste und<br />
e<strong>in</strong>zige <strong>in</strong> ihrer ursprünglichen Form erhaltene<br />
Pfefferküchlerei <strong>in</strong> Europa. Diese<br />
wird heute als Museum betrieben und<br />
ermöglicht den Besuchern e<strong>in</strong>en E<strong>in</strong>blick<br />
<strong>in</strong> dieses traditionelle Handwerk.<br />
Die vom Haus Schlesien <strong>in</strong> Königsw<strong>in</strong>ter-Heisterbacherrott<br />
materiał służy erarbeitete wyłącznie Wystawa, do czytania. którą zobaczyć Powielanie można w 5 listopada<br />
„Nyskie Konfekty”.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy w jakikolwiek<br />
w Państwowej<br />
sposób<br />
Wyższej<br />
zabronione.<br />
Ausstellung wurde um zahlreiche Leih-<br />
niemieckiej części Zgorzelca od 20 listo-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Szkole Vervielfältigung Zawodowej w Nysie ist odbę-<br />
strengstens untersagt.<br />
<strong>der</strong> Verkauf von Pfefferkuchen erwähnt<br />
wird. Neben diesem Dokument für die<br />
handwerkliche Fertigung von Pfefferkuchen<br />
illustrieren zahlreiche historische<br />
Fotos aus <strong>der</strong> Honigkuchenfabrik von<br />
Franz Sobtzick <strong>in</strong> Ratibor aus dem Jahr<br />
Foto: SMzG<br />
Foto: Ethnografischen Museums Breslau<br />
Pfefferkuchen hergestellt. Das Museum<br />
<strong>in</strong> Görlitz hat jeweils Dienstag bis<br />
Sonntag 10-17:00 Uhr geöffnet, 2015<br />
Zgorzelec: Pierniki. Podróż do kra<strong>in</strong>y<br />
zmysłów przez Śląsk i Łużyce Górne –<br />
900-letnia kultura kul<strong>in</strong>arna<br />
Pierniki, ciasta korzenne, miodowniki<br />
– słodkie, mocno przyprawione<br />
było rozpowszechniane również w wielu<br />
<strong>in</strong>nych śląskich miastach leżących<br />
na starych szlakach handlowych, jak<br />
Wrocław, Opole, Jawor czy Racibórz.<br />
Do dzisiaj jest głośno o takich specjalnościach<br />
jak „Legnicka Bomba” czy<br />
pada do 1 marca 2015 roku, przygotowana<br />
przez Haus Schlesien w Königsw<strong>in</strong>ter,<br />
pokazuje między <strong>in</strong>nymi eksponaty Muzeum<br />
Miasta i Piernikarstwa w Pulsnitz<br />
i Muzeum „Stare Piernikarstwo” miasta<br />
Weißenberg. Muzeum Śląskie w Zgo-<br />
„Allerhöchste Qualität“<br />
Um 1870 wurde <strong>in</strong> Gogol<strong>in</strong> die erste<br />
Dampfbrauerei eröffnet. Eigentümer<br />
war Ewald Glück. E<strong>in</strong> Hektoliter<br />
Bier (hell o<strong>der</strong> dunkel) kostete damals<br />
7,50 Mark, das Wienerart-Bier<br />
In Gogol<strong>in</strong> wurde aber nicht nur Bier<br />
gebraut, im Biergarten und Brauereisaal<br />
wurde auch gut gegessen und<br />
getanzt – dies beim E<strong>in</strong>trittspreis zu Feiern<br />
von 20 Pfennig. E<strong>in</strong> neuer Brauerei-<br />
Eigentümer, Max Runge, mo<strong>der</strong>nisierte<br />
wechselten; ab 1933 war Joseph Gabor<br />
Besitzer <strong>der</strong> „Neuen Brauerei-Welt“. Bier<br />
wurde aber nicht mehr hergestellt. Zur<br />
Verfügung standen viele Lagerräume,<br />
unter an<strong>der</strong>em auch für das <strong>in</strong> Oppeln<br />
hergestellte Bier. Im Gebiet <strong>der</strong> Brauerei<br />
Kunden gebracht. Max Rosenbaum lieferte<br />
se<strong>in</strong>en Abnehmern sogar „Weihenstephan-Bier“<br />
aus München.<br />
Aber nicht nur Bier spielte <strong>in</strong> Gogol<strong>in</strong><br />
e<strong>in</strong>e Rolle, son<strong>der</strong>n auch die Produktion<br />
von M<strong>in</strong>eralwasser und Limonade.<br />
Nysa: Wystawa i wykład o Carlu Stangenie<br />
działał na Śląsku w latach sześćdziesiątych<br />
XIX wieku w zakresie popularyzacji<br />
kultury, turystyki i muzyki. Organizował<br />
też wycieczki krajoznawcze. W wieku 35<br />
lat przeniósł się do Berl<strong>in</strong>a, gdzie założył<br />
wraz z bratem pierwsze biuro turystycz-<br />
liefern“. Die alkoholfreien Produkte wurden<br />
als „gut für Nerven, Rheumatismus<br />
und Lungenkrankheiten“ empfohlen.<br />
Und auch für Musik sorgte Rosenbaum:<br />
Er verkaufte „Gramofone“ aus e<strong>in</strong>er Berl<strong>in</strong>er<br />
Fabrik. Für kurze Zeit wurde <strong>in</strong><br />
Gogol<strong>in</strong> auch Schnaps hergestellt. Ab<br />
1928 hatte das Oppelner Schultheiss-<br />
Bier („gehaltvoll und bekömmlich“) die<br />
größte Bedeutung. 1927 gab es <strong>in</strong> Gogol<strong>in</strong><br />
zwölf Hotels und Gastwirtschaften<br />
und zum<strong>in</strong>dest zwölf Kolonialgeschäfte<br />
mit Flaschenbierverkauf.<br />
Zwischen 1933 und 1945 entwickelte<br />
sich <strong>in</strong> Gogol<strong>in</strong> dann auch e<strong>in</strong>e We<strong>in</strong>kultur.<br />
In <strong>der</strong> Vorkriegszeit waren Gogol<strong>in</strong>er<br />
We<strong>in</strong>versand und W<strong>in</strong>zerfeste<br />
(„Mit We<strong>in</strong>, Weib und Gesang“) <strong>in</strong> ganz<br />
Schlesien bekannt.<br />
Manfred Gabor<br />
Quelle: Reg<strong>in</strong>a Kalla-Szulc:<br />
„Z dziejów Gogol<strong>in</strong>a – śladami<br />
gogolińskich Żydów 1845-1945“,<br />
Drukarnia Sady, Krappitz 2013<br />
Pionier turystyki<br />
dzie się otwarcie wystawy i wykład<br />
poświęcony Carlowi Stangenowi,<br />
pionierowi światowej turystyki.<br />
Początek o godz. 12.00.<br />
Ansicht <strong>der</strong> „Neuen Brauerei-Welt“ aus <strong>der</strong> Zwischenkriegszeit<br />
Fotos: Reg<strong>in</strong>a Kalla-Szulc: „Z dziejów Gogol<strong>in</strong>a”<br />
najdalszych zakątków świata, Stangen<br />
stał się na długie lata ikoną turystyki<br />
międzynarodowej. Niezwykle <strong>in</strong>tensywna<br />
działalność Biura Podróży Carla<br />
Stangena, jego osobiste zaangażowanie<br />
i ciekawa osobowość oraz perfekcyjna<br />
jakość świadczonych usług przyciągały<br />
jak magnes nie tylko tysiące Niemców,<br />
ale też licznych obcokrajowców. Na<br />
przełomie XIX i XX wieku firma Stangena<br />
była już szeroko znana jako Carl<br />
Stangen’s Reisebüro i utrzymywała filie i<br />
kontakty na całym świecie, dając początek<br />
takim przedsiębiorstwom jak Hamburg-America-L<strong>in</strong>ie,<br />
Lufthansa i TUI.<br />
Wykład i wystawę Państwowa Wyższa<br />
Szkoła Zawodowa w Nysie przygotowała<br />
wspólnie z Instytutem Krajoznawczym<br />
Leibniza w Lipsku. Wykład wygłoszony<br />
zostanie w języku polskim i niemieckim.<br />
adur<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał se<strong>in</strong>en Ste<strong>in</strong>ofen służy <strong>in</strong> wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
dem die Pizza zum<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Es gibt hier neben polnischer Küche<br />
mexikanische, orientalische o<strong>der</strong><br />
fernöstliche Bars und Restaurants. Relativ<br />
neu <strong>in</strong> <strong>der</strong> Stadt ist die „Trattoria<br />
Da Stella”. Auf den ersten Blick wirkt sie<br />
unsche<strong>in</strong>bar <strong>in</strong> <strong>der</strong> noch unsche<strong>in</strong>bareren<br />
ul. Matejki, gegenüber vom e<strong>in</strong>st<br />
sehr beliebten K<strong>in</strong>o Marzanna, <strong>in</strong> dem<br />
nun Gard<strong>in</strong>en verkauft werden.<br />
Betritt man Da Stella, trifft man den<br />
Küchenchef und Restaurantbesitzer<br />
gebackene Pizza zum echten Leckerbissen<br />
wird. Den Pizzabelag holt er aus<br />
se<strong>in</strong>er Heimat, genau wie das Olivenöl,<br />
das auf Wunsch zur Pizza gereicht wird.<br />
Auf <strong>der</strong> Karte stehen natürlich auch Pasta-,<br />
Fisch- und Fleischgerichte, die mit<br />
frischen Kräutern verfe<strong>in</strong>ert werden.<br />
Eigentlich genau <strong>der</strong> passende Kontrast<br />
<strong>in</strong> e<strong>in</strong>er so <strong>in</strong>dustriell wie Kandrz<strong>in</strong> ge-<br />
Ewel<strong>in</strong>a ist nämlich Kandrz<strong>in</strong>er<strong>in</strong>.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Kennengelernt materiał haben służy sich die wyłącznie beiden do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
prägten Stadt.<br />
<strong>in</strong> London, wo Ewel<strong>in</strong>a als Student<strong>in</strong><br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Stefano Cusari beim Pizzateigschw<strong>in</strong>gen<br />
h<strong>in</strong>ter <strong>der</strong> Theke. „Bei mir soll man<br />
den Alltag vergessen und auf Reise <strong>in</strong><br />
me<strong>in</strong>e Heimat gehen“, erklärt <strong>der</strong> Restaurantchef<br />
aus Novarra bei Tur<strong>in</strong>. Den<br />
Alltag vergisst man hier schnell, vor allem<br />
<strong>der</strong>jenige, <strong>der</strong> aus alter polnischer<br />
Gewohnheit e<strong>in</strong>e Soße zur Pizza bestellt.<br />
„Bei mir ist das e<strong>in</strong> No-Go!“, empört<br />
Stefano Cusari h<strong>in</strong>ter se<strong>in</strong>em Tresen<br />
Italienfeel<strong>in</strong>g bei Da Stella <strong>in</strong> Kandrz<strong>in</strong><br />
Fotos: K. Kandzia<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy ich hier materiał gelandet“, berichtet służy Stefano, wyłącznie <strong>der</strong> Die do Trotteria czytania. trägt den Powielanie Namen <strong>der</strong> Brü<strong>der</strong>le<strong>in</strong> w jakikolwiek bekommen hatte, sposób den kle<strong>in</strong>en<br />
Fabio. So hat Ewel<strong>in</strong>a jetzt weniger<br />
zabronione. Service<br />
manchmal den Großstadtrummel von erstgeborenen Tochter, die jetzt vier<br />
LARES: Diese Materialien Posen s<strong>in</strong>d vermisst. lediglich zum Lesen Jahre bereitgestellt. alt ist und vor zehn Monaten Jegliche e<strong>in</strong> Zeit Vervielfältigung ihrem Mann <strong>in</strong> <strong>der</strong> Trotteria ist strengstens zu<br />
untersagt.<br />
sich Cusari über diese Marotte, die er<br />
bereits <strong>in</strong> Posen bekämpfte, wo er noch<br />
vor drei Jahren e<strong>in</strong> Ristorante betrieb.<br />
Wo Ketchup Tabu ist<br />
Kandrz<strong>in</strong> ist ke<strong>in</strong>e Stadt die Touristen anlockt, zum<strong>in</strong>dest nicht durch<br />
Sehenswürdigkeiten. Kandrz<strong>in</strong>s gastronomische Seite kann sich dagegen<br />
sehen lassen.<br />
Stefano ist stolz auf<br />
Leckerbissen wird.<br />
Nach Kandrz<strong>in</strong> führte den stets lächelnden<br />
Cusari Amore. Se<strong>in</strong>e Ehefrau<br />
jobbte. Und wie man es von e<strong>in</strong>em echten<br />
Italiener erwartet, ließ er <strong>in</strong> London<br />
alles stehen und liegen und zog zu Ewel<strong>in</strong>a<br />
nach Posen, wo sie damals studierte.<br />
„Me<strong>in</strong>e Frau ist e<strong>in</strong> familiärer Mensch<br />
und sie wollte nach dem Studium zurück<br />
<strong>in</strong> ihre Heimatstadt Kandrz<strong>in</strong>. So b<strong>in</strong><br />
Hand zu gehen. Dass K<strong>in</strong><strong>der</strong> <strong>in</strong> Da Stella<br />
willkommen s<strong>in</strong>d, merkt man nicht<br />
zuletzt an <strong>der</strong> K<strong>in</strong><strong>der</strong>ecke, wo Bamb<strong>in</strong>i<br />
ohne Langeweile auf ihr Essen warten<br />
können.<br />
Stefano ist stolz auf se<strong>in</strong>en mit Holz<br />
beheizten Ste<strong>in</strong>ofen, <strong>in</strong> dem die kross<br />
Unsere Bewertung<br />
Orig<strong>in</strong>algeschmack<br />
Ambiente<br />
Klaudia Kandzia
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Schlesien bereitgestellt. śląsk Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Walzen: Jubiläumsausgabe des Deutschdiktates für Schüler<br />
Nr. 44/1178 Wochenblatt.<strong>pl</strong> 7<br />
Meister <strong>der</strong> Rechtschreibung<br />
Bereits zum fünften Mal fand letzte Woche das Große Oppelner Woiwodschaftsdeutschdiktat<br />
statt. Wie jedes Jahr versuchten sich die Schüler <strong>in</strong><br />
Doch auch Mädchen haben die Aufgabe<br />
gut gemeistert. „Ich lerne seit dem K<strong>in</strong><strong>der</strong>garten<br />
Deutsch und auf Schulebene<br />
drei Altersgruppen: Grundschule, Gymnasium, Lyzeum. Wer am besten b<strong>in</strong> ich Zweite geworden und unsere<br />
die Regeln <strong>der</strong> deutschen Rechtschreibung kennt, wird sich aber erst am Lehrer<strong>in</strong> me<strong>in</strong>te ich war ziemlich gut.<br />
Oppelner<br />
Nachrichten<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Q<br />
Q Debaty szkolne: Dom Współpracy<br />
Polsko-Niemieckiej zaprasza nauczycieli<br />
szkół ponadgimnazjalnych z województw<br />
śląskiego i opolskiego wraz z uczniami do<br />
udziału w projekcie: „Młodzi Europejczycy!<br />
Das Thema fand ich auch gut, weil ich<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie Fußball do mag. czytania. Ich habe mir die Powielanie Weltmeisterschaft<br />
sogar im Fernsehen angeguckt”,<br />
w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien<br />
Die<br />
s<strong>in</strong>d<br />
Gew<strong>in</strong>ner<br />
lediglich<br />
des<br />
zum Lesen me<strong>in</strong>te bereitgestellt. Michaela Przeźdz<strong>in</strong>g Jegliche aus <strong>der</strong> Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
10. November zeigen, wenn die offiziellen Ergebnisse verkündet werden.<br />
In diesem Jahr haben an dem<br />
Deutschdiktat <strong>in</strong> Walzen 226 Schüler<br />
aus 59 Schulen teilgenommen, darunter 5. Deutschdiktats<br />
23 Grundschulen, 25 Gymnasien und <strong>in</strong> Walzen werden<br />
11 Lyzeen. Damit wurde erneut <strong>der</strong><br />
am 10. November<br />
Rekord <strong>der</strong> Teilnehmeranzahl gebrochen.<br />
Im letzten Jahr hatten sich 216 bekanntgegeben.<br />
Schüler am Deutschdiktat beteiligt. „Es<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie geschickt, do <strong>in</strong> czytania. dem es auch Powielanie um Fußball w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
g<strong>in</strong>g, damit die Schüler sich schon e<strong>in</strong><br />
LARES: Diese Materialien wie<strong>der</strong>kommen”, s<strong>in</strong>d lediglich betont Agata zum Makiola, Lesen wenig bereitgestellt. drauf vorbereiten. Wir haben Jegliche für Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
freut uns ganz beson<strong>der</strong>s, dass dieses<br />
Jahr so viele Oberschüler beim Diktat<br />
mitmachen. An den Nachnamen erkennen<br />
wir, dass es sich oft um Schüler<br />
handelt, die bereits als Gymnasiasten<br />
das Diktat mitgeschrieben haben. Sie<br />
s<strong>in</strong>d also mit unserem Deutschdiktat<br />
groß geworden. Es freut uns, dass sie<br />
– debaty szkolne”. W term<strong>in</strong>ie październik<br />
– grudzień 2014 Dom zorganizuje 5<br />
debat. Każda z nich składa się z trzech<br />
części: wprowadzenie do tematu przez<br />
specjalistę trenera, część praktyczna –<br />
w tej części młodzież wykonuje zlecone<br />
przez trenera zadania, ostatnią częścią<br />
spotkania będzie tytułowa debata. Grupa<br />
zostanie podzielona na dwa zespoły<br />
oraz publiczność. Zadaniem grup będzie<br />
przygotowanie argumentów na zadany<br />
temat i przedstawienie ich w dyskusji.<br />
Rolą publiczności będzie ocena wymienionych<br />
argumentów i wyznaczenie<br />
zwycięskiej grupy. Debaty odbędą się<br />
w pięciu szkołach, które prześlą swoje<br />
zgłoszenie. Każdorazowo w debacie może<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Opolszczyzna: LARES: Diese Nowe Materialien reguły Wojewódzkich s<strong>in</strong>d lediglich Konkursów zum Języka Lesen Niemieckiego<br />
bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
wziąć udział 60 uczniów. Debaty odbędą<br />
się na poniższe tematy: Budowanie<br />
pokoju w Europie 1914–2014; Ukra<strong>in</strong>a<br />
– wyzwanie dla europejskiego pokoju;<br />
Bezpieczeństwo energetyczne w Europie;<br />
Zielona Europa – ochrona środowiska a<br />
rozwój gospodarczy.<br />
Q Willy Brandt und <strong>Polen</strong>: Das<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w opracowuje jakikolwiek w tym sposób zabronione. Q<br />
roku germanistka<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
w Opolu. W tym roku na uczestników<br />
czekają jednak pewne zmiany.<br />
Podobnie jak w latach ubiegłych konkurs<br />
języka niemieckiego zarówno<br />
dla uczniów szkół podstawowych, jak<br />
i gimnazjalistów będzie się składał z<br />
trzech etapów i ale na każdym etapie<br />
uczniowie rozwiązywać będą test<br />
gramatyczno-leksykalny. - Ci którzy<br />
Haus <strong>der</strong> Deutsch-Polnischen Zusammenarbeit<br />
organisiert am 17. November mit<br />
<strong>der</strong> Friedrich-Ebert-Stiftung e<strong>in</strong>e Konferenz<br />
zum Thema „Deutsch-polnische Versöhnung<br />
<strong>in</strong> Oberschlesien. Die Bedeutung<br />
Willy Brandts Politik <strong>in</strong> Anbetracht <strong>der</strong><br />
Ereignisse des Jahres 1989“. Die Konferenz<br />
wird von <strong>der</strong> Ausstellungseröffnung „Willy<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie uczy w języka jakikolwiek niemieckiego w sposób liceum, a zabronione.<br />
ubiegłym roku była członkiem komisji<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Brandt und <strong>Polen</strong>. Die Teilung Europas<br />
überw<strong>in</strong>den“ begleitet. Teilnehmer <strong>der</strong><br />
Konferenz werden über die Rolle Willy<br />
Brandts für das heutige Verständnis von<br />
Europa diskutieren. Beg<strong>in</strong>n <strong>der</strong> Konferenz<br />
ist um 17:00 Uhr im Gebäude des<br />
Marschallamtes <strong>in</strong> Oppeln am Ostrówek.<br />
Q Wizyta partnerska: Od 13 do 14<br />
jaki poziom wiedzy pow<strong>in</strong>ien mieć f<strong>in</strong>alista<br />
takiego konkursu nasz. Przecież<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione. Q<br />
laureaci naszych olimpiad kontynuują<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche naukę Vervielfältigung języka niemieckiego właśnie ist strengstens untersagt.<br />
przejdą do etapu miejsko-gm<strong>in</strong>nego<br />
zmierzą się również, podobnie jak w<br />
ubiegłych latach, z pytaniami z zakresu<br />
realioznawstwa Niemiec i Opolszczyzny<br />
oraz z rozumieniem tekstu pisanego.<br />
W f<strong>in</strong>ale oprócz wspomnianego testu<br />
gramatyczno-leksykalnego, tradycyjnie<br />
już rozumienie ze słuchu i rozmowa<br />
ustna - wyjaśnia Zuzanna Donath-<br />
stronie <strong>in</strong>ternetowej MDK Opole od<br />
końca września dostępne są regulam<strong>in</strong>y<br />
obu konkursów oraz zakresu materiału<br />
gramatyczno-leksykalnego (www.mdk.<br />
konkursowej – wyjaśnia Zuzanna Donath-Kasiura.<br />
Organizatorzy konkursu<br />
mają nadzieję, że zmiana formy przyczyni<br />
się do uatrakcyjnienia konkursu<br />
i poprawy jakości. – Jako nauczyciel w<br />
szkole średniej pani Ploch najlepiej wie,<br />
najczęściej w liceum – mówi szefowa<br />
referatu kultury TSKN.<br />
Elim<strong>in</strong>acje gm<strong>in</strong>ne konkursu języka<br />
niemieckiego dla uczniów szkół podstawowych<br />
odbędą się 13 stycznia 2015, a<br />
dla gimnazjalistów 5. lutego 2015.<br />
października w Muzeum w Opolu i Łamb<strong>in</strong>owicach<br />
przebywała grupa nauczycieli<br />
z Czech, Niemiec i Polski, uczestników<br />
Międzynarodowego Forum Łamb<strong>in</strong>owice<br />
– Osthofen – H<strong>in</strong>zert. Organizatorami<br />
tego realizowanego już od siedmiu lat<br />
projektu są Kuratorium Oświaty w Opolu<br />
i Landowa Centrala Kształcenia Politycz-<br />
– W tym roku po raz pierwszy nie zajmujemy<br />
się jako TSKN przygotowaniem<br />
zadań konkursowych. Zarówno do etapu<br />
miejsko-gm<strong>in</strong>nego, jak i f<strong>in</strong>ału zada-<br />
-Kasiura z referatu kultury LARES: TSKN. N<strong>in</strong>iejszy Na opole.<strong>pl</strong>). materiał służy wyłącznie nia opracowuje do czytania. dr Daniela Powielanie Ploch, która w jakikolwiek A. sposób Durecka zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Oppeln: Jugendliche aus Potsdam realisieren Filmprojekt über die deutsche M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit<br />
nego Nadrenii-Palatynatu. W pierwszym<br />
dniu pobytu w Łamb<strong>in</strong>owicach uczestnicy<br />
forum poznawali historię i współczesny<br />
stan miejsca pamięci za pośrednictwem<br />
filmu edukacyjnego oraz zwiedzając wystawy<br />
stałe, cmentarze wojenne i tereny<br />
poobozowe. W muzeum w Opolu, które<br />
uczestnicy forum zwiedzali 14 października,<br />
odbyła się prezentacja wystawy stałej<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Sie materiał haben den Unterricht służy wyłącznie <strong>in</strong> den brandenburgische do czytania. Landeshauptstadt Powielanie sowohl w <strong>in</strong> jakikolwiek <strong>Polen</strong> als auch <strong>in</strong> Deutschland sposób zabronione.<br />
Gymnasien <strong>in</strong> Leschnitz (Leśnica) und besuchen. Sie werden dort den Alltag präsentiert werden.<br />
LARES: Diese Materialien Größ Döbern s<strong>in</strong>d (Dobrzeń lediglich Wielki) zum besucht, Lesen <strong>der</strong> „Zugezogenen“, bereitgestellt. von denen die Jegliche größ-<br />
Vervielfältigung Juliane ist Preiß strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
te Gruppe aus <strong>Polen</strong> kommt, durch die<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche<br />
Kameral<strong>in</strong>se<br />
Vervielfältigung<br />
betrachten.<br />
ist strengstens untersagt.<br />
„Miejsce Pamięci Narodowej w Łamb<strong>in</strong>owicach<br />
– dziedzictwo regionalne, narodowe,<br />
europejskie” oraz pokaz warsztatu<br />
dla młodzieży w muzealnym archiwum.<br />
QQSchulung bei <strong>der</strong> Bildungsgesellschaft:<br />
Die Deutsche Bildungsgesellschaft<br />
(DBG) veranstaltet e<strong>in</strong>e Schulung<br />
zum Thema „Pädagogik von Rhythmus<br />
und Bewegung mit Musik“. Der Workshop<br />
f<strong>in</strong>det am 8. November um 9:00 Uhr <strong>in</strong> <strong>der</strong><br />
DBG-Geschäftsstelle an <strong>der</strong> Oppelner ul.<br />
Konopnicka 6 statt. Die Teilnehmer werden<br />
mehr zur Entwicklung musikalisch–<br />
sensomotorischer Begabungen sowie<br />
schöpferischer Kompetenzen erfahren.<br />
„Weiterer Schwerpunkt <strong>der</strong> Schulung ist<br />
haben schon an Schulen Filmprojekte<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie<br />
betreut.<br />
w jakikolwiek<br />
„Wir, das Filmteam,<br />
sposób<br />
haben uns<br />
zabronione.<br />
darauf e<strong>in</strong>gelassen, dass nicht wir e<strong>in</strong>en<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
„Der Anfang war etwas wackelig.<br />
„Am ersten Tag s<strong>in</strong>d wir e<strong>in</strong>fach mit<br />
<strong>der</strong> Kamera auf <strong>der</strong> Schulter losgelaufen.<br />
Beim Anschauen h<strong>in</strong>terher haben wir<br />
gemerkt, dass das so nicht funktioniert“,<br />
sagt Maria Rutsch gr<strong>in</strong>send. Die 16-Jährige<br />
ist e<strong>in</strong>e von acht Jugendlichen aus<br />
Potsdam, die <strong>in</strong> <strong>der</strong> vergangenen Woche<br />
<strong>in</strong> Oppeln und Umgebung für das<br />
Filmprojekt „Ich möchte de<strong>in</strong>e Kultur<br />
kennenlernen“ unterwegs waren. Es ist<br />
die Geschichte <strong>der</strong> deutschen M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit,<br />
die sie erzählen wollen, aber auch<br />
ihre eigene.<br />
Denn fast alle von ihnen haben e<strong>in</strong>en<br />
Migrationsh<strong>in</strong>tergrund. So wie die Brü<strong>der</strong><br />
Kirill und Nikita Borschevskyi, die<br />
die Verbesserung und Fortbildung im<br />
Bereich <strong>der</strong> Gedächtnisentwicklung von<br />
K<strong>in</strong><strong>der</strong>n und ihrer musikalischen Phantasie”,<br />
erklärt Ewel<strong>in</strong>a Gwózdek von <strong>der</strong><br />
DBG. Anmelden kann man sich bis zum<br />
3. November. adur<br />
Oppelner Nachrichten<br />
Ideengeber<strong>in</strong> und Veranstalter<strong>in</strong> des<br />
Deutschdiktats.<br />
Beson<strong>der</strong>s zur Freude <strong>der</strong> Jungen war<br />
das diesjährige Deutschdiktat dem Thema<br />
Fußballweltmeisterschaft gewidmet.<br />
Zmiany na lepsze<br />
Już w listopadzie rozpoczną się<br />
szkolne elim<strong>in</strong>acje do Wojewódzkiego<br />
Konkursu Języka Niemieckiego<br />
dla uczniów szkół podstawowych<br />
oraz podobnego dla gimnazjalistów,<br />
od lat organizowanych przez opolski<br />
TSKN wspólnie z Kuratorium Oświaty<br />
vor rund zehn Jahren mit ihrer Familie<br />
von Weißrussland nach Deutschland<br />
zogen. O<strong>der</strong> Kenan Jason Couper, dessen<br />
Vater aus Schottland kommt und<br />
se<strong>in</strong>e Mutter aus <strong>der</strong> Türkei, <strong>der</strong> <strong>in</strong><br />
England geboren ist und im Alter von<br />
Kultur treffen. „Wir haben Jugendliche<br />
getroffen, die von Deutschland nach<br />
<strong>Polen</strong> gezogen s<strong>in</strong>d, weil ihre Eltern<br />
ursprünglich von hierher kommen.<br />
Sie wurden ausgegrenzt, weil sie eben<br />
nicht die Sprache gesprochen haben“,<br />
erzählt Kirill.<br />
Klasse 5a <strong>der</strong> Öffentlichen Grundschule<br />
Nr. 1 <strong>in</strong> Deschowitz.<br />
Die Texte für das Deutschdiktat<br />
bereitet seit Anbeg<strong>in</strong>n Deutschlehrer<br />
Mart<strong>in</strong> Cichon vor. „Wir haben an die<br />
Schulen diesmal zuerst e<strong>in</strong>en Probetext<br />
das Diktat ganz normale Texte ausgewählt,<br />
also ke<strong>in</strong>e, die irgendwie tricky<br />
s<strong>in</strong>d. Aber ich denke schon, es s<strong>in</strong>d sehr<br />
anspruchsvolle Texte.”<br />
A. Durecka<br />
Der Blick durch die Kameral<strong>in</strong>se<br />
Aus e<strong>in</strong>er neuen Perspektive haben<br />
acht Jugendliche aus Potsdam die<br />
deutsche M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit <strong>in</strong> <strong>der</strong> Oppelner<br />
Region kennengelernt. Sie<br />
standen h<strong>in</strong>ter <strong>der</strong> Kamera und sammelten<br />
Material für e<strong>in</strong> beson<strong>der</strong>es<br />
Filmprojekt.<br />
Na każdym etapie konkursu uczniowie będą się musieli wykazać znajomością zasad gramatyki i leksyki.<br />
Mit Kamera auf Entdeckungsreise: Acht Jugendliche aus Potsdam sammeln <strong>in</strong> <strong>der</strong> Oppelner Region Material für e<strong>in</strong><br />
Filmprojekt.<br />
Foto: Hans-Dieter Rutsch<br />
Interviews mit gleichaltrigen Schülern<br />
geführt. Sie waren im Sejmik und haben<br />
Politiker <strong>der</strong> deutschen M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit<br />
sieben Jahren nach Deutschland zog. getroffen. Sie erfuhren, was <strong>der</strong> BJDM „Wir wollen die deutsche M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Sie können materiał es nachvollziehen, służy wyłącznie wie es macht, do und czytania. besichtigten Oppeln Powielanie und <strong>in</strong> Deutschland w jakikolwiek bekannt machen“, sposób sagt zabronione.<br />
Jugendlichen geht, die auf e<strong>in</strong>e an<strong>der</strong>e den Annaberg, wo sie auch unterge-<br />
Lisanna Kelz, die von sich sagt, dass sie<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
bracht waren.<br />
Träger des Filmprojekts s<strong>in</strong>d <strong>der</strong><br />
Verband <strong>der</strong> sozial-kulturellen Gesellschaften<br />
(VdG) und <strong>der</strong> Brandenburgische<br />
Kulturbund. Potsdam ist seit 1973<br />
Oppelns Partnerstadt. Im Frühjahr wird<br />
e<strong>in</strong>e Schülergruppe aus Leschnitz die<br />
Foto: A. Durecka<br />
Thematisch war das diesjährige Deutschdiktat <strong>der</strong><br />
Fußballweltmeisterschaft gewidmet. Quelle: A. Makiola<br />
Zadania konkursowe<br />
i nauczycielka<br />
języka niemieckiego<br />
dr Daniela Ploch.<br />
Das Projekt wird angeleitet von Hans-<br />
Dieter Rutsch. Der Regisseur hat bereits<br />
drei Dokumentarfilme über die deutsche<br />
M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit produziert, zuletzt wurde<br />
„<strong>Polen</strong> und se<strong>in</strong>e <strong>Deutschen</strong>“ <strong>in</strong> <strong>der</strong><br />
ARD ausgestrahlt. Er und se<strong>in</strong> Team<br />
professionellen Film machen, son<strong>der</strong>n<br />
wir helfen den Jugendlichen über ihr<br />
Amateurniveau h<strong>in</strong>auszukommen“,<br />
sagt er. Die Jugendlichen haben ganz<br />
genaue Vorstellungen, was sie mit ihrem<br />
Film erreichen und zeigen wollen.<br />
nichts über die M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit wusste. Sie<br />
war überrascht, wie gut vor allem die Jugendlichen<br />
deutsch sprechen. „Und wir<br />
wollen auch Vorurteile gegenüber <strong>Polen</strong><br />
beseitigen“, ergänzt Emma Rutsch. Im<br />
Herbst kommenden Jahres soll <strong>der</strong> Film<br />
„Ich möchte de<strong>in</strong>e Kultur kennenlernen“<br />
war e<strong>in</strong>e <strong>Zeitung</strong>, die von 1895 bis<br />
1935 im Oppelner Land erschien.
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
8 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Schlesien bereitgestellt. śląsk Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Pazurkiem<br />
Opole: Premiera wyjątkowego kursu językowego<br />
Kotysia<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Ostatki<br />
28<br />
października odbyła<br />
się czterdziesta siódma,<br />
a zarazem ostatnia sesja IV kadencji<br />
Sejmiku Województwa Opolskiego.<br />
Rozpoczęła się nadzwyczaj<br />
31. Oktober – 6. November 2014<br />
Jak założyć konto w niemieckim banku?<br />
Jak poradzić sobie z kontrolą<br />
drogową u zachodniego sąsiada<br />
czy też jak zachować się w gab<strong>in</strong>e-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
cie lekarskim w Niemczech? Trójka<br />
LARES: Diese Materialien absolwentów s<strong>in</strong>d lediglich Uniwersytetu zum Opol-<br />
Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
spokojnie, w duchu więcej niż<br />
koncyliacyjnym. Przedstawiciele<br />
opozycji dziękowali marszałkowi –<br />
a to za wsparcie klubu sportowego<br />
z Prudnika, a to za działania mające<br />
na celu odbudowę k<strong>in</strong>a w Grodkowie.<br />
Spokojnie omówiono nawet<br />
tak trudną kwestię jak konieczność<br />
wyprowadzenia na prostą usług<br />
rehabilitacyjnych w zaniedbanych<br />
ośrodkach sanatoryjnych dla dzieci<br />
w Suchym Borze i Jarnołtówku,<br />
a nad salą obrad pojawił się nostalgiczny<br />
ton.<br />
Mijające cztery lata były dla<br />
regionu okresem nie do końca<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy niemieckim. materiał Tak powstał służy pomysł wyłącznie na do czytania. Powielanie się zetknąć w jakikolwiek za granicą, stąd m.<strong>in</strong>. sposób pomysł zabronione.<br />
<strong>in</strong>ternetowy kurs języka niemieckiego za dwa tygodnie<br />
na filmik z kontrolą drogową, i żeby były<br />
LARES: Diese Materialien pt. „Ke<strong>in</strong>e s<strong>in</strong>d Grenzen”. lediglich zum Lesen bereitgestellt. na www.job-profi.<strong>pl</strong>! Jegliche zabawne, Vervielfältigung atrakcyjne dla oglądających ist strengstens –<br />
untersagt.<br />
wykorzystanych szans. Pomimo tego,<br />
że mogliśmy skorzystać z dodatkowych<br />
117 milionów euro z funduszy<br />
europejskich, otrzymanych w nagrodę<br />
za pracę wykonaną w latach<br />
2007–2010, trzeba było odstąpić<br />
od budowy lotniska w Kamieniu<br />
Śląskim i projektu mo<strong>der</strong>nizacji<br />
Edukacja i zabawa<br />
– Chcieliśmy, żeby osoby, które pracują<br />
w niemieckojęzycznych krajach lub<br />
podróżują tam w celach turystycznych,<br />
wiedziały, jak się zachować w codzien-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
nych sytuacjach,<br />
materiał<br />
co powiedzieć,<br />
służy wyłącznie<br />
jakie W realizacji<br />
do czytania.<br />
pomysłu Pieli<br />
Powielanie<br />
pomagało YouTubie.<br />
w jakikolwiek<br />
Kolejne odc<strong>in</strong>ki będą<br />
sposób<br />
się ukazywały<br />
w odstępie co dwa tygodnie, a<br />
zabronione.<br />
mieć przy sobie dokumenty. W ten sposób<br />
narodził się pomysł kręcenia krót-<br />
Grzegorz Wieczorek. Wspólnie wymy-<br />
grupa z Piotrem Pielą na czele już <strong>pl</strong>anu-<br />
jest też lista dialogowa.<br />
dwóch znajomych: Marek Dziony i<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
zamku w Mosznej. Nieco poprawiła<br />
się sytuacja na rynku pracy, ale dalej<br />
pozostał problem wyjazdów do pracy<br />
za granicę. Wkrótce trzeba się będzie<br />
poważnie zastanowić nad słabnącą<br />
wydolnością budżetu województwa<br />
i zejść z chmur Specjalnej Strefy<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien durchs s<strong>in</strong>d lediglich Land zum und Lesen berichtet bereitgestellt. von Jegliche se<strong>in</strong>en Vervielfältigung Abenteuern ist strengstens untersagt.<br />
Demograficznej na grunt realiów<br />
gospodarczych.<br />
Józef Kotyś<br />
TERMINE<br />
Das Gleiwitzer Museum Villa Caro organisiert<br />
kostenlosen Kunstunterricht für Grundschüler.<br />
In diesen Powielanie Unterrichtsstunden w jakikolwiek er-<br />
sposób zabronione.<br />
heute noch aktuell ist.<br />
QQEllguth Proskau: LARES: Die Deutsche N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania.<br />
M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit veranstaltet am 9. November<br />
ab 13:30 LARES: Uhr e<strong>in</strong> Gänsebratenessen Diese Materialien <strong>in</strong> s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen<br />
fahren<br />
bereitgestellt.<br />
K<strong>in</strong><strong>der</strong> vom 4. November<br />
Jegliche<br />
bis<br />
Vervielfältigung<br />
19. Dezember<br />
ist strengstens untersagt.<br />
Q LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie welche do czytania. Rolle Emotionen Powielanie <strong>in</strong> <strong>der</strong> Porträtmalerei<br />
w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
spielen.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
<strong>der</strong> Ellguther Mühle <strong>in</strong> Ellguth Proskau<br />
(Geme<strong>in</strong>de Proskau). Anmelden kann<br />
man sich bis 2. November. Mehr Infos gibt<br />
es unter <strong>der</strong> Telefonnummer 696 420 784.<br />
Q Opole: Jeszcze tylko do 30 października<br />
można w Wojewódzkiej Bibliotece<br />
Publicznej oglądać wystawę pt.<br />
„Historia Polski i stosunków polsko-niemieckich”.<br />
Wstęp wolny.<br />
QQPrószków: DFK Prószków organizuje<br />
15 listopada wyjazd do Nadolic<br />
Wielkich koło Wrocławia na Niemiecki<br />
Cmentarz Wojenny „Park Pokoju” na symboliczną<br />
ceremonię pochówku ekshumowanych<br />
w Prószkowie i <strong>in</strong>nych miejscach<br />
żołnierzy niemieckich poległych podczas<br />
II wojny światowej. Wyjazd o 9.00. Zgłoszenia<br />
u Uruszuli Lellek, tel. 77 46 48 020.<br />
Q Katowice: Muzeum Historii Ka-<br />
1884 <strong>in</strong> Bernstadt <strong>der</strong> Weide/Bierutów; 1966<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek Selbstbildnis, sposób zabronione.<br />
das, -e – autoportret<br />
<strong>in</strong> Darmstadt gestorben) den Expressionismus<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
towic zaprasza 6 listopada na promocję<br />
książki „Dąb. Dzieje dzielnicy Katowic”<br />
Urszuli Rzewiczok, opowiadającej o<br />
powstaniu najstarszej dzielnicy miasta.<br />
Początek o godz. 17.00.<br />
Q Prudnik: W bibliotece publicznej<br />
Q<br />
AGMO e.V. – Gesellschaft zur Unterstützung<br />
materiał <strong>der</strong> <strong>Deutschen</strong> służy <strong>in</strong> wyłącznie Schle-<br />
do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
LARES: Diese Materialien<br />
sien, Ostbrandenburg,<br />
s<strong>in</strong>d lediglich<br />
Pommern,<br />
zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
„In unserer Pfarrkirche werden deutsche<br />
Gottesdienste seit 1992 jeden Sonntag<br />
gefeiert und sie s<strong>in</strong>d auch seit Jahren<br />
sehr gut besucht. Es gibt auch regelmä-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy ßig deutschsprachige materiał służy Andachten wyłącznie wie Sonntag do vor czytania. <strong>der</strong> Messe um Powielanie neun Uhr“, Gläubigen w jakikolwiek die alten deutschsprachigen sposób zabronione.<br />
adur etwa die Maiandachten und wir beten berichtet Gothard Sochor, DFK-Vorsitzen<strong>der</strong><br />
bereitgestellt. <strong>in</strong> Chrosczütz. Bisher haben Jegliche die 1989 Vervielfältigung herausgegeben wurden. „Wir ist ha-<br />
strengstens<br />
roten Gebetsbücher genutzt, die im Jahr<br />
LARES: Diese Materialien auch den s<strong>in</strong>d Rosenkranz lediglich auf Deutsch zum jeden Lesen untersagt.<br />
odbędzie się 30 października o godz.<br />
17.00 spotkanie z Marc<strong>in</strong>em Dom<strong>in</strong>o pt.<br />
„Śląsk kra<strong>in</strong>ą wielu wyznań, czyli słów<br />
kilka o prudnickich protestantach”.<br />
QQGörlitz: Das Schlesische Museum<br />
zu Görlitz veranstaltet am 6. November<br />
e<strong>in</strong>en Vortrag zum Thema „Adel, Stadt<br />
und Bürgertum. E<strong>in</strong> wechselvolles Verhältnis<br />
am Beispiel <strong>der</strong> Stadt Görlitz.“<br />
Beg<strong>in</strong>n ist um 16:00 Uhr.<br />
Niemiecki bez granic<br />
skiego wspierana przez portal www.<br />
job-profi.<strong>pl</strong> oraz opolską germanistykę<br />
postanowiła za pomocą krótkich<br />
filmików poszukać odpowiedzi<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Piela jest redaktorem naczelnym<br />
s<strong>in</strong>d portalu lediglich <strong>in</strong>formacyjnego zum o kra-<br />
Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens LARES: Diese Materialien untersagt.<br />
na te i <strong>in</strong>ne pytania.<br />
Piotr jach niemieckojęzycznych. Wspólnie<br />
z jego założycielem Georgiem Smudą<br />
poszukiwał kreatywnego rozwiązania<br />
na przybliżenie osobom <strong>pl</strong>anującym<br />
wyjazd do Niemiec na zapoznanie się<br />
z najważniejszymi zwrotami w języku<br />
kich filmów – opowiadał w poniedziałek<br />
Foto: aap-lehrerfachverlage.de<br />
w opolskim urzędzie marszałkowskim<br />
Piotr Piela, przedstawiając cały projekt<br />
w ramach 11. Dni Kultury Niemieckiej.<br />
ślali scenariusze i tematy poszczególnych<br />
Der Maulwurf Gwarek buddelt sich quer<br />
scenek. – Zależało nam na tym, żeby<br />
były to sytuacje, z którymi każdy może<br />
wyjaśnia Marek Dziony.<br />
Czekają na feedback<br />
Zespół wyprodukował już osiem<br />
filmików, trzy z nich można za darmo<br />
obejrzeć na portalu Job Profi oraz na<br />
je kolejne. – Być może zrobimy odc<strong>in</strong>ek<br />
Punkt, Punkt, Komma, Strich – Porträtmalerei<br />
zum Beispiel was e<strong>in</strong> Porträt ist o<strong>der</strong> was Farbe,<br />
Fraktur o<strong>der</strong> Form im Kunstwerk s<strong>in</strong>d. Anhand <strong>der</strong><br />
Museumsexponate lernen K<strong>in</strong><strong>der</strong> die unterschiedlichen<br />
Porträtformen und Epochen, <strong>in</strong> denen sie<br />
entstanden s<strong>in</strong>d, kennen. Sie erfahren aber auch<br />
Etwas ältere Grundschulk<strong>in</strong><strong>der</strong> können <strong>in</strong> <strong>der</strong> Villa<br />
Caro lernen was Expressionismus <strong>in</strong> <strong>der</strong> Malerei<br />
ist, wie die politische Lage <strong>in</strong> dieser Kunstperiode<br />
<strong>in</strong> Europa war, und am Beispiel von Gemälden des<br />
schlesischen Künstlers Ludwig Meidner (geboren<br />
DFK Chrosczütz: Neue Gesangs- und Gebetbücher für die Pfarrgeme<strong>in</strong>de<br />
poświęcony słownictwu związanemu z<br />
zakupami albo też skupimy się na popularnych<br />
zawodach wykonywanych<br />
przez emigrantów – zastanawia się już<br />
Marek Dziony. Zespół jest jednak również<br />
otwarty na propozycje z zewnątrz.<br />
– Czekamy na feedback, może widzowie<br />
mają sami propozycje tematów albo <strong>in</strong>ne<br />
pomysły, jak ulepszyć nasze filmiki –<br />
zachęca Dziony. Scenki są dwujęzyczne,<br />
na koniec każdego odc<strong>in</strong>ka lektorzy<br />
przypom<strong>in</strong>ają i tłumaczą najważniejsze<br />
słowa i zwroty. W <strong>in</strong>ternecie dostępna<br />
analysieren und schauen, ob diese Kunstrichtung<br />
Genaueres zum Unterrichtsablauf und Anmel<strong>der</strong>egeln<br />
kann man ab dem 27. Oktober <strong>in</strong> <strong>der</strong><br />
Villa Caro unter <strong>der</strong> Telefonnummer: 32 335 44 03<br />
o<strong>der</strong> auf <strong>der</strong> Internetseite: www.muzeum.gliwice.<br />
<strong>pl</strong> erfahren.<br />
Materialien <strong>in</strong> deutscher Sprache für Grundschüler<br />
(1. bis 4. Klasse) zum Thema Porträt kann das<br />
Buch „Selbstbildnis und Porträt im Kunstunterricht“<br />
von Ursula Gareis liefern. Es behandelt die<br />
Frontalansicht und Profildarstellung, Gestalten <strong>der</strong><br />
Mimik, aber auch Bildbetrachtung von bekannten<br />
Kunstwerken.<br />
q<br />
erfahren – doświadczyć<br />
Kunstperiode, die, -en – okres w sztuce<br />
Dankbar für neue „Weg zum Himmel“<br />
Q<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien Die <strong>Deutschen</strong> s<strong>in</strong>d lediglich <strong>in</strong> Chrosczütz zum (Ge-<br />
Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
me<strong>in</strong>de Groß Döbern) können sich<br />
seit e<strong>in</strong>em Monat über neue Gesangs-<br />
und Gebetbücher „Weg zum<br />
Himmel“ freuen. Den E<strong>in</strong>kauf hat<br />
Ost- und Westpreußen f<strong>in</strong>anziert.<br />
Autorami scenariuszy do filmów oraz reżyserami są trzej młodzi ludzie: Grzegorz Wieczorek, Piotr Piela i Marek Dziony.<br />
Kolejny nowy<br />
odc<strong>in</strong>ek kursu już<br />
Die Gesangs- und Gebetbücher s<strong>in</strong>d im DFK-Sitz <strong>in</strong> Chrosczütz bereits angekommen, bald werden sie <strong>in</strong> <strong>der</strong> Kirche<br />
ausgelegt.<br />
Foto: Anna Durecka<br />
Foto: Anna Durecka<br />
A. Durecka<br />
Konzept: Klaudia Kandzia<br />
ben damals 700 Stück gekauft und an<br />
unsere Mitglie<strong>der</strong> verteilt, <strong>in</strong> <strong>der</strong> Kirche<br />
haben wir 100 Stück auslegen lassen“,<br />
erzählte <strong>der</strong> DFK-Chef. E<strong>in</strong>en erneuten<br />
E<strong>in</strong>kauf um die veralteten Exem<strong>pl</strong>are zu<br />
ersetzten, konnte sich die Ortsgruppe<br />
aber nicht leisten. „Deswegen haben wir<br />
e<strong>in</strong>en Antrag an die AGMO gestellt, er<br />
wurde gewährt und wir haben Anfang<br />
Oktober 75 Bücher gekauft“, sagt Gothard<br />
Sochor. Die Gesangs- und Gebetsbücher<br />
werden auch bald <strong>in</strong> <strong>der</strong> Kirche<br />
ausgelegt, damit je<strong>der</strong> sie nutzen kann.<br />
Der DFK hat beson<strong>der</strong>s die Senioren<br />
im Auge gehabt und größere Exem<strong>pl</strong>are<br />
mit großen Buchstaben e<strong>in</strong>gekauft. „Wir<br />
s<strong>in</strong>d sehr froh über die Bezuschussung<br />
und vor allem, dass alles so schnell geklappt<br />
hat“, betont <strong>der</strong> DFK-Chef.<br />
A. Durecka
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Nr. 44/1178 LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich Glaube zum und Lesen Religion bereitgestellt. Wiara Jegliche i religia Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Wochenblatt.<strong>pl</strong> 9<br />
Prockendorf: Stumme Zeugen <strong>der</strong> Vergangenheit<br />
Kronika Parafialna<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione. Q<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
„Gott sei gelobt für alles“<br />
Grabste<strong>in</strong>e auf Friedhöfen können H<strong>in</strong>weise und Aufschluss <strong>in</strong> Bezug auf<br />
die betreffende Personen geben. Geburts- und Sterbedatum, manchmal<br />
auch Geburtsorte o<strong>der</strong> Berufsbezeichnungen können den Betrachter<br />
<strong>in</strong>nerlich dazu aufrufen, sich Fragen nach <strong>der</strong> Zuordnung o<strong>der</strong> Bedeutung<br />
dieser Grab<strong>in</strong>schriften zu stellen.<br />
In Prockendorf (Węża) im Kreis Neisse<br />
entdeckte Johannes Marschke aus H<strong>in</strong>terlassenschaften<br />
Doberlug-Kirchha<strong>in</strong> (Brandenburg)<br />
die Grabstelle se<strong>in</strong>er Urgroßeltern. <strong>der</strong> Vergangenheit<br />
„Auf dem alten, nicht mehr genutzten, stiften Identität mit<br />
aber gepflegten Kirchhof fand ich den<br />
Grabste<strong>in</strong> me<strong>in</strong>er Vorfahren. Aus <strong>der</strong><br />
<strong>der</strong> neuen Heimat.<br />
Q Lubowitz: Mit e<strong>in</strong>em deutschen<br />
Gottesdienst <strong>in</strong> <strong>der</strong> Lubowitzer Pfarrkirche<br />
wird am 22. November um 15:30 Uhr des<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien Positive s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
175. Todestages Joseph von Eichendorffs<br />
gedacht. Nach <strong>der</strong> Messe wird am alten<br />
Friedhof e<strong>in</strong>e Gebetsandacht gehalten.<br />
Im Anschluss darauf f<strong>in</strong>det im Eichendorffzentrum<br />
e<strong>in</strong>e Gedenkfeier mit Vor-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
lesungen statt.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens Q untersagt.<br />
Grab<strong>in</strong>schrift war ersichtlich, dass me<strong>in</strong><br />
Urgroßvater von 1891-1932 als Kirchvater,<br />
also Küster, <strong>in</strong> <strong>der</strong> kle<strong>in</strong>en, aber<br />
sehr schönen Kirche tätig war. Se<strong>in</strong> Sohn<br />
Franz hat danach die Aufgabe bis zu<br />
se<strong>in</strong>em <strong>pl</strong>ötzlichen Tod 1945 weitergeführt“,<br />
er<strong>in</strong>nert sich Marschke.<br />
Doch bevor Johannes Marschke se<strong>in</strong>e<br />
Prockendorfer Urgroßeltern ausf<strong>in</strong>dig<br />
machte, führte ihn se<strong>in</strong>e Ahnenfor-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy <strong>der</strong> Diener<strong>in</strong>nen materiał des służy Heiligen wyłącznie Geistes do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
gewählt“, berichtet Marschke.<br />
LARES: Diese Materialien Johannes s<strong>in</strong>d Marschke lediglich hatte Glück zum auf Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
schung 2005 nach Südamerika. Dort<br />
konnte er nämlich die Wirkungsstätten<br />
zweier se<strong>in</strong>er schlesischen Vorfahren<br />
ausf<strong>in</strong>dig machen. Marschkes Großonkel<br />
– Pater Josef Marschke – war <strong>in</strong><br />
Argent<strong>in</strong>ien als Steyler Missionar tätig.<br />
Pater Marschkes Schwester Maria war<br />
<strong>in</strong> Brasilien Ordensschwester <strong>der</strong> Diener<strong>in</strong>nen<br />
des Heiligen Geistes. „Durch<br />
Q Teologowie honorowymi<br />
doktorami: O. prof. dr hab. Wacław<br />
Hryniewicz oraz o. prof. dr hab. Stanisław<br />
Celestyn Napiórkowski otrzymają<br />
tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu<br />
Opolskiego. Uroczystość odbędzie się 30<br />
października o godz. 12.00 w Auli Błękitnej<br />
Collegium Maius UO. Wacław Hryniewicz<br />
OMI, od 1984 profesor Katolickiego<br />
Uniwersytetu Lubelskiego, jest autorem<br />
licznych publikacji z zakresu teologii paschalnej,<br />
teologii nadziei, uniwersalizmu<br />
zbawienia, teologii staroruskiej i zagadnień<br />
ekumenicznych. Stanisław Celestyn<br />
Napiórkowski OFMConv, od 1983 profesor<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
Mirosław<br />
materiał<br />
Lipowicz, das<br />
służy<br />
im vergangenen<br />
wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Jahr herausgegeben wurde, e<strong>in</strong> E<strong>in</strong>trag<br />
über das langjährige Wirken Marschkes<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
e<strong>in</strong>e Ordensschwester hervorg<strong>in</strong>gen.<br />
„So können stumme Zeugen lebendig<br />
werden und Aktivitäten auslösen. Die<br />
positiven H<strong>in</strong>terlassenschaften <strong>der</strong> Ver-<br />
die Messe hielt, er<strong>in</strong>nerte an die seit gangenheit müssen als Grundlage für <strong>der</strong> nun auch <strong>in</strong> Prockendorf e<strong>in</strong> willkommener<br />
w jakikolwiek Gast ist. sposób zabronione.<br />
Marschke, aus <strong>der</strong> e<strong>in</strong> Priester und neuen Heimat <strong>der</strong> nach 1945 angesiedel-<br />
Klaudia Kandzia<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy 1787 <strong>in</strong> materiał Prockendorf służy ansässige wyłącznie Fami-<br />
die Gegenwart do czytania. und als Identität Powielanie mit <strong>der</strong><br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
die Kontakte mit den Menschen auf<br />
me<strong>in</strong>er Südamerikareise ergaben sich<br />
immer wie<strong>der</strong> Fragen nach <strong>der</strong> Herkunft,<br />
Geburt und Familie dieser Vorfahren“,<br />
berichtet Johannes Marschke.<br />
Die Antwort auf die Herkunftsfrage <strong>der</strong><br />
Ordensleute Marschke fand er auf dem<br />
Prockendorfer Kirchhof.<br />
Auf <strong>der</strong> mehr als 80 Jahre alten Prockendorfer<br />
Grabstelle ist nach <strong>der</strong>en<br />
Renovierung <strong>der</strong> Spruch: „Gott sei ge-<br />
Publikacja: Ludzie Kultura Wiara<br />
Życie pamięci<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie Die Bewältigung do czytania. <strong>der</strong> Vertreibung Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen<br />
<strong>der</strong> <strong>Deutschen</strong><br />
bereitgestellt.<br />
aus Schlesien<br />
Jegliche<br />
und<br />
Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Ojciec Mirosław Lipowicz CSsR<br />
od początku pracy duszpasterskiej<br />
związany był ze Śląskiem. Swoją<br />
historyczną pasję przelał na papier.<br />
Po przyjęciu święceń kapłańskich w<br />
roku 1988 Mirosław Lipowicz pracował<br />
jako wikariusz w diecezji opol-<br />
Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego,<br />
specjalizuje się w dziedz<strong>in</strong>ie mariologii,<br />
ekumenizmu, metodologii teologii oraz<br />
franciszkanizmu.<br />
QQJubilat: 25 października ks. arcybiskup<br />
senior Damian Zimoń obchodził<br />
80. urodz<strong>in</strong>y. Uroczystą mszę dziękczynną<br />
w <strong>in</strong>tencji jubilata odprawiono w<br />
ubiegłą niedzielę w kościele pw. Niepokalanego<br />
Poczęcia NMP w Katowicach.<br />
Współcelebrowali ją biskupi metropolii<br />
die damit bis heute verbundenen<br />
Fragen nach <strong>der</strong> Bewahrung des<br />
schlesischen Kulturerbes s<strong>in</strong>d Themen,<br />
zu denen Christian-Erdmann<br />
Schott als Vorsitzen<strong>der</strong> <strong>der</strong> Geme<strong>in</strong>-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie schaft do evangelischer czytania. Schlesier Powielanie <strong>in</strong> den w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
vergangenen Jahren immer wie<strong>der</strong><br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
skiej, w parafiach Kłodnica (Klodnitz),<br />
Łącznik (Lonschnik), Opole. Przez<br />
rok był proboszczem w Zawiszycach<br />
(Sabschütz) w dekanacie Głubczyce (Leobschütz).<br />
Następnie wstąpił do Zgromadzenia<br />
Redemptorystów. Już jako<br />
zakonnik pracował w Bardzie Śląskim<br />
(Albendorf) i w Gliwicach (Gleiwitz).<br />
Ojciec Lipowicz w swoich publikacjach<br />
kieruje się słowami starożytnego<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy być najważniejsze” materiał – czytamy służy w wyłącznie tekście hat er do den Menschen czytania. <strong>in</strong> se<strong>in</strong>en Powielanie Ansprachen<br />
wichtige seelsorgerische Orientie-<br />
w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
promującym książkę „Ludzie Kultura<br />
Predigten für Flüchtl<strong>in</strong>ge und Vertriebene<br />
LARES: Diese Materialien<br />
Wiara”<br />
s<strong>in</strong>d<br />
ojca Lipowicza.<br />
lediglich<br />
Pomysł<br />
zum<br />
wydania<br />
Lesen<br />
rung<br />
bereitgestellt.<br />
geboten, Denkanstöße gegeben<br />
Jegliche aus dem Vervielfältigung evangelischen Schlesien 1993-2013, ist strengstens untersagt.<br />
poety i pisarza Cycerona o tym, że historia<br />
jest świadkiem czasów, światłem<br />
prawdy, życiem pamięci, nauczycielką<br />
życia. „Bo rzeczywiście, kto potrafi<br />
właściwie odczytać znaki przeszłości<br />
i zauważyć, jak całe nasze codzienne<br />
zaangażowanie i wszelkie prace bledną<br />
w porównaniu z ogromem dziejowej<br />
przepaści, ten stopniowo dostrzeże to,<br />
górnośląskiej oraz kapłani archidiecezji<br />
katowickiej. Homilię wygłosił przewodniczący<br />
Konferencji Episkopatu Polski abp<br />
Stanisław Gądecki. Po mszy, w sali koncertowej<br />
katowickiej akademii muzycznej<br />
odbył się koncert w wykonaniu Akademickiej<br />
Orkiestry Kameralnej pod batutą<br />
Michała Klauzy. Wykonano utwory Henryka<br />
Mikołaja Góreckiego, Johanna Sebastiana<br />
Bacha, Wolfganga Amadeusza<br />
Mozarta i Petera Warlocka. Arcybiskup<br />
Zimoń urodził się 25 października 1934<br />
w Niedobczycach/Niedobschütz (dziś<br />
część Rybnika).<br />
Q Besuch <strong>in</strong> Kreisau: Der Diözesan-<br />
tej publikacji powstał w związku z 705.<br />
rocznicą powstania parafii Wierzbięcice<br />
(Oppersdorff) i Lipowa (L<strong>in</strong>dewiese),<br />
750. rocznicą pierwszej wzmianki<br />
o Lipowej oraz 200. rocznicą kasacji<br />
księstwa nysko-otmuchowskiego (Ne-<br />
Q<br />
isse-Ottmachauer Bistumsland). auch <strong>in</strong> religiöser, kirchlicher H<strong>in</strong>sicht Erdmann Schotts dokumentieren.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy<br />
K.<br />
wyłącznie<br />
Kandzia bewältigt<br />
do<br />
werden<br />
czytania.<br />
müssen.<br />
Powielanie w jakikolwiek<br />
Janet Langbrand/kan<br />
sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
co w życiu każdego człowieka w<strong>in</strong>no<br />
Pf. Bronisław Żuchowski<br />
Allerheiligen<br />
01.11.2014<br />
rat <strong>der</strong> Katholiken des Erzbistums Köln<br />
besuchte am 21. Oktober Kreisau. Mit<br />
dieser Reise möchte <strong>der</strong> Rat den Aufbau<br />
des Freundes– und För<strong>der</strong>kreises für das<br />
„Neue Kreisau” för<strong>der</strong>n. Diese Initiative<br />
soll es <strong>in</strong> Zukunft jungen Menschen aus<br />
dem Erzbistum Köln ermöglichen, nach<br />
Schlesien zu reisen und sich über das Wi<strong>der</strong>standsengagement<br />
<strong>der</strong> von Moltkes zu<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy ewiger materiał Tod. Das Fest służy aller Heiligen wyłącznie will dies natürlich do czytania. alles zuerst Powielanie von an<strong>der</strong>en<br />
erwarten o<strong>der</strong> sogar<br />
für mich Herzensbe-<br />
mit <strong>der</strong> w Kirche jakikolwiek und für die Kirche sposób ist zabronione.<br />
uns daran er<strong>in</strong>nern. Da dürfen wir den<br />
LARES: Diese Materialien Blick ruhig s<strong>in</strong>d e<strong>in</strong>mal lediglich weit machen. zum Bist du Lesen for<strong>der</strong>n. bereitgestellt. Nur, dadurch Jegliche Bist du Mensch Vervielfältigung dürfnis. Ich habe ist auch strengstens untersagt.<br />
1. Lesung:<br />
Offb 7,2 - 4.9-14<br />
2. Lesung:<br />
1 Joh 3,1-13<br />
Evangelium: Mt 5,1-12a „Freut euch<br />
und jubelt.“<br />
<strong>in</strong>formieren. Geme<strong>in</strong>sam mit ihrem Mann<br />
hatte die Kölner<strong>in</strong> Freya von Moltke den<br />
sogenannten Kreisauer Kreis gegründet,<br />
<strong>der</strong> nach dem Gut <strong>der</strong> Familie <strong>in</strong> Schlesien<br />
benannt war. Im Januar 1944 wurde<br />
Helmuth James Graf von Moltke von <strong>der</strong><br />
Gestapo verhaftet und e<strong>in</strong> Jahr später<br />
h<strong>in</strong>gerichtet. Mit <strong>der</strong> Unterstützung Freya<br />
von Moltkes wurde das Gut <strong>in</strong> Kreisau<br />
den Mut, öffentlich<br />
für den Glauben e<strong>in</strong>zutreten.<br />
Allerheiligen<br />
ist das Fest <strong>der</strong> leeren<br />
Hände, das Fest <strong>der</strong><br />
kle<strong>in</strong>en und e<strong>in</strong>fachen Leute, die Hei-<br />
e<strong>in</strong>e Freude - wertvolles Geschenk. Gebet,<br />
Gottesdienst<br />
heilig zu se<strong>in</strong> und zu werden. Wenn ligen von nebenan ohne Heiligensche<strong>in</strong>.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał<br />
und<br />
służy<br />
Nächstenliebe<br />
wyłącznie<br />
s<strong>in</strong>d wir aber<br />
do<br />
immer<br />
czytania.<br />
noch verzagt<br />
Powielanie<br />
dastehen Heilig<br />
w<br />
se<strong>in</strong><br />
jakikolwiek<br />
und heilig werden stellt<br />
sposób<br />
den<br />
zabronione.<br />
selbstverständlich für ihn. Menschen, sollten, lassen wir uns vom Herrn durch Normalfall des Christse<strong>in</strong>s dar. q umgewandelt.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Die Frage nach <strong>der</strong> Zukunft treibt<br />
uns alle um. Wir möchten gern<br />
wissen, wie es mit uns selbst, mit unserer<br />
Familie, ja mit <strong>der</strong> Welt weitergeht.<br />
Am heutigen Festtag wird uns e<strong>in</strong> wun-<br />
lobt für alles“ nun wie<strong>der</strong> gut sichtbar.<br />
„Den gleichen Spruch hat aus Anlass<br />
ihres 50-jährigen Ordensjubiläums <strong>in</strong><br />
Brasilien Schwester Egfrida, also Maria<br />
Marschke, als Leitspruch für ihre<br />
erfüllte Tätigkeit <strong>in</strong> <strong>der</strong> Kongregation<br />
se<strong>in</strong>er Ahnensuche auf aufgeschlossene<br />
Menschen zu treffen. Nicht nur <strong>in</strong> Südamerika,<br />
auch <strong>in</strong> Prockendorf wird nun<br />
das Andenken an die Marschkes weiter<br />
gegeben. So f<strong>in</strong>det sich zum Beispiel im<br />
Buch „Ludzie Kultura Wiara“ von Pfarrer<br />
Urgroßeltern für die katholische Pfarrgeme<strong>in</strong>de<br />
<strong>in</strong> Prockendorf (siehe oben).<br />
Im August wurde aus Anlass se<strong>in</strong>es<br />
40. Todestages Pater Josef Marschke <strong>in</strong><br />
e<strong>in</strong>er Heiligen Messe <strong>in</strong> <strong>der</strong> Prockendorfer<br />
Kirche gedacht. Der Pfarrer, <strong>der</strong><br />
Wydana w 2013 r. książka ks. Mirosława Lipowicza.<br />
ISBN: 978-83-61915-33-1<br />
Foto: taniaksiazka.<strong>pl</strong><br />
Wort zum Sonntag<br />
<strong>der</strong>bares Ziel gezeigt, das Ziel, zu dem<br />
wir alle unterwegs s<strong>in</strong>d. Gott steht am<br />
Ende von allem, nicht e<strong>in</strong> Chaos, nicht<br />
Mensch gewesen, bist du selbst gewesen,<br />
bist du so gewesen, wie Gott dich<br />
gedacht hat? E<strong>in</strong> echter Christ hängt<br />
se<strong>in</strong>e Frömmigkeit nicht an die große<br />
Glocke, er stellt sie nicht zu Schau. Für<br />
ihn ist Christse<strong>in</strong> ke<strong>in</strong>e Last, son<strong>der</strong>n<br />
Johannes Marschke (l<strong>in</strong>ks im Bild) und Bogdan Niewiedzil bei <strong>der</strong> Renovierung des Grabste<strong>in</strong>es für Marschkes<br />
Urgroßeltern <strong>in</strong> Prockendorf.<br />
<strong>in</strong> Predigten Stellung bezog.<br />
Auf den großen Deutschlandtreffen<br />
<strong>der</strong> Schlesier, auf Schlesischen Kirchentagen<br />
o<strong>der</strong> auf Gedenkveranstaltungen<br />
von bedeutenden Persönlichkeiten<br />
wie Sankt Hedwig o<strong>der</strong> Jochen Klepper<br />
und <strong>in</strong>s Gewissen geredet. Wie kaum<br />
e<strong>in</strong> an<strong>der</strong>er hat er deutlich gemacht,<br />
dass die Schicksalsfragen und Wunden<br />
<strong>der</strong> deutschen Vertriebenen nicht nur<br />
auf e<strong>in</strong>er politischen, staatsrechtlichen<br />
und sozialen Ebene, son<strong>der</strong>n vor allem<br />
die zum Gel<strong>in</strong>gen des Lebens an<strong>der</strong>er<br />
beitragen, dürfen sicher se<strong>in</strong>, dass<br />
ihr eigenes Leben gel<strong>in</strong>gt. Man kann<br />
wird die Welt nicht an<strong>der</strong>s.<br />
An<strong>der</strong>s wird sie<br />
nur, wenn ich selbst die<br />
Seligpreisungen zu leben<br />
beg<strong>in</strong>ne. Ja Kirche s<strong>in</strong>d<br />
wir alle. Und alle s<strong>in</strong>d wir berufen,<br />
den Apostel Paulus ermutigen: “Me<strong>in</strong>e<br />
Gnade genügt dir, denn sie erweist ihre<br />
Kraft <strong>in</strong> <strong>der</strong> Schwachheit.“ Das Leben<br />
gewesen, bist du selbst<br />
gewesen, bist du so<br />
gewesen, wie Gott<br />
dich gedacht hat.<br />
Foto: Maria Niewiedzial<br />
ten Menschen sichtbar gemacht werden.<br />
Denn das Wissen vone<strong>in</strong>an<strong>der</strong> ist die<br />
Grundlage für die Verständigung <strong>in</strong> Zukunft“,<br />
freute sich Johannes Marschke,<br />
Neuersche<strong>in</strong>ung: Predigten von Christian-Erdmann Schott<br />
„Der du die Zeit <strong>in</strong> Händen hast“<br />
Bergstadtverlag W.G. Korn, erhältlich unter<br />
www.schlesische-schatztruhe.de Foto: bergstadtverlag.de<br />
Im Görlitzer Bergstadtverlag ist nun<br />
e<strong>in</strong>e Sammlung von Texten erschienen,<br />
die das langjährige Wirken Christian-<br />
nach 1990 zu e<strong>in</strong>er Begegnungsstätte<br />
kan<br />
Foto: K. Kandzia<br />
Foto: Łękawski/Wikipedia
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
10 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Aktuelles Lesen bereitgestellt. Aktualności<br />
Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Messow: Andenken an Georg Leo von Caprivi de Caprera de Montecuccoli soll gewahrt werden<br />
<strong>Vergessenes</strong> <strong>Kanzlergrab</strong><br />
40<br />
31. Oktober – 6. November 2014<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Noch Mitte <strong>der</strong> 70er Jahre war neben<br />
dem verschwundenen Gutsschloss<br />
Skyren bei Messow unweit <strong>der</strong> O<strong>der</strong><br />
die Ste<strong>in</strong>pyramide mit e<strong>in</strong>em zwei<br />
Meter hohen Marmorkreuz als Grabste<strong>in</strong><br />
des deutschen Kanzlers Leo<br />
von Caprivi erhalten.<br />
Jahre später stapfen Bolesław<br />
Gustav Bernaczek, <strong>der</strong> Vorsitzende<br />
<strong>der</strong> <strong>Deutschen</strong> M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit <strong>in</strong><br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie generał w von jakikolwiek Plessen jako przedstawiciel sposób zabronione.<br />
niemieckiego cesarza. Georg Leo von<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Caprivi Vervielfältigung de Caprera de Montecuccoli ist strengstens untersagt.<br />
<strong>der</strong> Woiwodschaft Lebus, <strong>der</strong> Denkmalschutzbeauftragte<br />
<strong>der</strong> deutschen<br />
Volksgruppe Bruno Kosak, Messows Geme<strong>in</strong>devorsteher<br />
Dariusz Jarociński und<br />
Olaf Tams vom Preußen<strong>in</strong>stitut e.V. über<br />
den Familienfriedhof <strong>der</strong>er von Schierstaedt<br />
sowie verschwägerter Angehöriger<br />
<strong>der</strong>er von Seydlitz-Kurzbach beim<br />
verschwundenen Gutsschloss Skyren (ab<br />
1937 Teichwalde, polnisch: Skórzyn) <strong>in</strong><br />
Jeszcze Maszewa, nieopodal Odry zachowała<br />
się kamienna piramida z dwumetrowej<br />
wysokości marmurowym krzyżem, sta-<br />
Dariusz Jarociński zeigt Olaf Tams die genaue Grablage auf e<strong>in</strong>er Karte.<br />
Foto: Till Scholtz-Knobloch<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie poddanych w jakikolwiek Prus. sposób zabronione.<br />
verteuern dürften. Doch das nötige nowiąca nagrobek kanclerza Niemiec Także dlatego wójt Dariusz Jarociński<br />
LARES: Diese Materialien Kle<strong>in</strong>geld s<strong>in</strong>d für lediglich e<strong>in</strong>e Instandsetzung zum des Lesen Leo von bereitgestellt. Capriviego. Jegliche jest Vervielfältigung otwarty na pomysł uporządkowania ist strengstens untersagt.<br />
<strong>der</strong> Geme<strong>in</strong>de Messow (Maszewo). Letzte<br />
Relikte des Grabes s<strong>in</strong>d die Reste <strong>der</strong><br />
Ste<strong>in</strong>pyramide, auf denen eher zufällig<br />
gerade e<strong>in</strong> verrostetes Metallkreuz e<strong>in</strong>es<br />
an<strong>der</strong>en Grabes liegt.<br />
1899 hatte hier unter an<strong>der</strong>em General<br />
von Plessen als Vertreter des<br />
deutschen Kaisers <strong>der</strong> Beerdigung des<br />
zweiten deutschen Kanzlers nach Otto<br />
grobu poprzez ogrodzenie terenu oraz<br />
wykonanie nowej, dwujęzycznej płyty<br />
nagrobnej. Temu uroczemu zakątkowi<br />
położonemu przy szosie z Frankfurtu<br />
(n. Odrą) do Zielonej Góry, w dawnej<br />
wschodniej części Marchii Brandenbur-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
Spenden<br />
materiał<br />
beizusteuern.<br />
służy<br />
Dennoch<br />
wyłącznie<br />
will Instytutu<br />
do<br />
Pruskiego<br />
czytania.<br />
brną przez<br />
Powielanie<br />
cmentarz skiej,<br />
w<br />
z pewnością<br />
jakikolwiek<br />
przydałaby<br />
sposób<br />
się kolejna<br />
zabronione.<br />
który wytrwa w pokusie”.<br />
sich Jarociński nicht <strong>der</strong> Verantwortung<br />
entziehen. Für alle notwendigen<br />
rodu Schierstaedtów oraz skoligaconych atrakcja turystyczna. Na początek jednak<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
von Bismarck beigewohnt. Georg Leo<br />
von Caprivi de Caprera de Montecuccoli<br />
hatte als Vorgänger von Chlodwig Fürst<br />
zu Hohenlohe-Schill<strong>in</strong>gsfürst Pr<strong>in</strong>z von<br />
Ratibor und von Corvey von 1890-94<br />
amtiert. Und an<strong>der</strong>s als Bismarck kann<br />
man Caprivi kaum Vorbehalte gegenüber<br />
den polnischsprachigen Untertanen<br />
Preußens anlasten.<br />
spricht <strong>der</strong> Vorsitzende <strong>der</strong> M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit Charlottenburg bei Berl<strong>in</strong> geborene Leo<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy <strong>der</strong> materiał Woiwodschaft służy Lebus Bernaczek wyłącznie von Caprivi do czytania. machte im Militär Powielanie Karriere w XVII jakikolwiek wieku rodz<strong>in</strong>a Caprivi, sposób wywodząca<br />
się ze słoweńskiego obecnie<br />
zabronione.<br />
beim Marschall <strong>in</strong> Grünberg vor. Auch und suchte als Kanzler den Ausgleich mit W<br />
Der Caprivizipfel Namibias<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Großbritannien. bereitgestellt. Die nach Kulturkampf Jegliche regionu Vervielfältigung Kra<strong>in</strong>a, zaczęła osiedlać ist się na strengstens untersagt.<br />
Geme<strong>in</strong>devorsteher Dariusz Jarociński<br />
ist daher auch offen für e<strong>in</strong>e<br />
Herrichtung des Grabes durch e<strong>in</strong>e<br />
Umzäunung des Geländes und e<strong>in</strong>e<br />
neue zweisprachige Grab<strong>pl</strong>atte. Der<br />
landschaftlich reizvolle Landstrich an<br />
<strong>der</strong> Straße von Frankfurt (O<strong>der</strong>) nach<br />
Grünberg (Schl) im e<strong>in</strong>stigen östlichen<br />
Teil <strong>der</strong> Mark Brandenburg könnte e<strong>in</strong>e<br />
Leo von Caprivi – Zapomniany grób<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie<br />
zog sich<br />
do<br />
aus<br />
czytania.<br />
<strong>der</strong> Öffentlichkeit<br />
Powielanie<br />
zurück. Die wojsku,<br />
w jakikolwiek<br />
zaś będąc kanclerzem,<br />
sposób<br />
zabiegał<br />
zabronione.<br />
letzten Lebensjahre verbrachte er bei se<strong>in</strong>em<br />
Neffen auf Gut Skyren.<br />
uspokajać konflikty społeczne powstałe<br />
o kompromis z Wielką Brytanią. Starał się<br />
do połowy lat 70. obok nieistniejącego<br />
s<strong>in</strong>d lediglich dworku w Skórzynie zum Lesen k. bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens LARES: Diese Materialien untersagt.<br />
Touristenattraktion mehr gut gebrauchen.<br />
Jarociński zeigt den Gästen zunächst<br />
jedoch die Kirche von Messow.<br />
Bei Renovierungsarbeiten stieß man<br />
auf alte Malereien aus dem Spätmittelalter,<br />
die die Arbeiten nun erheblich<br />
Caprivgrabes verspricht ohneh<strong>in</strong> Olaf<br />
Tams aus Hamburg als Vertreter des „Instituts<br />
zur För<strong>der</strong>ung <strong>der</strong> preußischen<br />
Staatsauffassung sowie des deutschen<br />
Geschichts- und Kulturbewusstse<strong>in</strong>s<br />
e. V.“ – kurz „Preußen<strong>in</strong>stitut“ – aus<br />
Arbeiten werde die Geme<strong>in</strong>de sorgen,<br />
verspricht er. E<strong>in</strong> gutes Ende ist nahe,<br />
denn schon seit 2004 gab es bislang versandete<br />
Versuche, e<strong>in</strong> solches Projekt<br />
anzugehen. Noch am Tage des geme<strong>in</strong>samen<br />
Grabbesuches am 22. Oktober<br />
dort f<strong>in</strong>det das Anliegen Gefallen. Der<br />
Spruch auf Caprivis Grab begann übrigens<br />
e<strong>in</strong>st mit den Worten: Selig ist<br />
<strong>der</strong> Mann, <strong>der</strong> die Anfechtung erduldet.<br />
Maszewo: Zachowają pamięć o kanclerzu<br />
40 lat później Bolesław Gustaw Bernaczek,<br />
przewodniczący mniejszości<br />
niemieckiej w województwie lubuskim,<br />
pełnomocnik ds. ochrony zabytków z<br />
ramienia MN Bruno Kosak, wójt Maszewa<br />
Dariusz Jarociński oraz Olaf Tams z<br />
z nimi członków rodz<strong>in</strong>y Seydlitz-Kurzbach,<br />
położony przy nieistniejącym<br />
dworku w Skórzynie (niem. Skyren, od<br />
1937 roku Teichwalde) w gm<strong>in</strong>ie Maszewo<br />
(Messow). w jakikolwiek Ostatnimi reliktami sposób grobu zabronione.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie<br />
są pozostałości kamiennej piramidy, na<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche których Vervielfältigung raczej przypadkowo leży ist za-<br />
strengstens untersagt.<br />
rdzewiały metalowy krzyż pochodzący<br />
z <strong>in</strong>nego grobu.<br />
W 1899 roku w tym właśnie miejscu<br />
w uroczystościach pogrzebowych drugiego<br />
po Ottonie Bismarcku kanclerza<br />
Niemiec uczestniczył między <strong>in</strong>nymi<br />
sprawował urząd w latach 1890–94 jako<br />
poprzednik Chlodwiga zu Hohenlohe-Schill<strong>in</strong>gsfürsta,<br />
księcia Raciborza<br />
i Corvey, i w odróżnieniu od Bismarcka,<br />
Capriviemu raczej nie można zarzucać<br />
uprzedzeń wobec polskojęzycznych<br />
Jarociński pokazuje gościom kościół<br />
w Maszewie, w którym podczas prac<br />
renowacyjnych natrafiono na stare malowidła<br />
pochodzące z okresu późnego<br />
średniowiecza, co prawdopodobnie<br />
znacznie zwiększy koszty trwających<br />
robót. Tak czy owak Olaf Tams z Hamburga,<br />
reprezentujący Instytut ds. Rozwoju<br />
Koncepcji Państwa Pruskiego oraz<br />
Niemieckiej Świadomości Historyczno-<br />
-Kulturowej – w skrócie Instytut Pruski,<br />
obiecuje, że fundusze potrzebne na odremontowanie<br />
grobu Capriviego zostaną<br />
wniesione z datków. Mimo to Jarociński<br />
nie zamierza uchylać się od odpowiedzialności<br />
i deklaruje, że gm<strong>in</strong>a zadba o<br />
wykonanie wszelkich niezbędnych prac.<br />
Zapowiada się zatem pomyślny f<strong>in</strong>ał<br />
sprawy, po tym jak w okresie od 2004<br />
roku dwukrotnie podejmowano próby<br />
zrealizowania takiego projektu, które<br />
jednak utknęły w martwym punkcie.<br />
Jeszcze w dniu wspólnego odwiedzenia<br />
grobu, 22 października, przewodniczący<br />
MN w woj. lubuskim, Bolesław Gustaw<br />
Bernaczek, rozmawia o sprawie w Urzędzie<br />
Marszałkowskim w Zielonej Górze,<br />
gdzie też spotyka się z przychylnością.<br />
Warto nadmienić, że sentencja umieszczona<br />
na grobie Capriviego rozpoczynała<br />
się słowami: „Błogosławiony mąż,<br />
Till Scholtz-Knobloch<br />
Prag: Tagung zur LARES: Situation N<strong>in</strong>iejszy <strong>der</strong> deutschen materiał Volksgruppe służy wyłącznie Tschechiens do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Die Zukunft im Blick behalten<br />
Es ist schon gute Tradition, dass <strong>der</strong> jährlichen kulturellen Großveranstaltung<br />
<strong>der</strong> deutschen M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit <strong>in</strong> Tschechien e<strong>in</strong>e Konferenz zur aktuellen<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Lage vorangeht. In diesem Jahr fand diese wichtige Tagung am 10. Oktober<br />
im großen Tagungssaal des tschechischen Außenm<strong>in</strong>isteriums statt.<br />
In se<strong>in</strong>er Begrüßungsansprache würdigte<br />
Mart<strong>in</strong> Dz<strong>in</strong>gel, Präsident <strong>der</strong> wecken und die<br />
Man muss Empathie<br />
„Landesversammlung <strong>der</strong> <strong>Deutschen</strong><br />
<strong>in</strong> Böhmen, Mähren und Schlesien“, kom<strong>pl</strong>ette Geschichte<br />
dem Dachverband <strong>der</strong> <strong>Deutschen</strong> <strong>in</strong> erzählen.<br />
Tschechien, die Bemühungen <strong>der</strong> M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit<br />
um e<strong>in</strong>e gute Kulturarbeit und<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
dürfe sich nicht nur auf die historische<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
die Vermittlung <strong>der</strong> deutschen Sprache<br />
auch <strong>in</strong> f<strong>in</strong>anziell angespannten Zeiten.<br />
In Vertretung des Kulturm<strong>in</strong>isters<br />
sprach Milan Pospišil, Generalsekretär<br />
für nationale M<strong>in</strong><strong>der</strong>heiten <strong>der</strong> tschechischen<br />
Regierung, über das Interesse <strong>der</strong><br />
tschechischen Regierung an e<strong>in</strong>er guten<br />
Zusammenarbeit mit <strong>der</strong> M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit<br />
und g<strong>in</strong>g <strong>in</strong> <strong>der</strong> späteren Diskussion<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Ferd<strong>in</strong>and materiał Trauttmansdorff służy werde wyłącznie er die rekten do Sprachübertragung czytania. zwischen Powielanie Eltern<br />
und K<strong>in</strong><strong>der</strong>n mache das Deutsche nen nur etwa zehn Prozent direkt zur wurde.<br />
Jugendlichen w jakikolwiek betrieben werden, sposób von de-<br />
zabronione.<br />
gute Kooperation mit den <strong>Deutschen</strong> <strong>in</strong><br />
LARES: Diese Materialien Tschechien s<strong>in</strong>d fortsetzen. lediglich Trauttmansdorff zum Lesen <strong>in</strong> Tschechien bereitgestellt. heute zu e<strong>in</strong>er Fremdspra-<br />
Jegliche M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit Vervielfältigung gehörten. ist strengstens untersagt.<br />
auch mit praktischen Ratschlägen auf<br />
aktuelle Probleme <strong>der</strong> <strong>Deutschen</strong> <strong>in</strong><br />
Tschechien, wie etwa die schwierige<br />
Umsetzung e<strong>in</strong>er mehrsprachigen Ortsbeschil<strong>der</strong>ung,<br />
e<strong>in</strong>. Hartmut Koschyk,<br />
Beauftragter <strong>der</strong> Bundesregierung für<br />
Aussiedlerfragen und nationale M<strong>in</strong><strong>der</strong>heiten,<br />
zeigte sich <strong>in</strong> se<strong>in</strong>er Rede erfreut<br />
über die Jugendarbeit <strong>der</strong> Begegnungszentren,<br />
die sich nicht nur an die <strong>Deutschen</strong><br />
<strong>in</strong> Tschechien richtet, son<strong>der</strong>n<br />
allen Interessierten offen steht. Man<br />
M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit <strong>in</strong> Tschechien konzentrieren,<br />
son<strong>der</strong>n müsse für neue Impulse<br />
offen se<strong>in</strong>. Positiv bewertete Koschyk<br />
auch die verstärkte Zusammenarbeit<br />
mit dem parallel existierenden „Kulturverband“<br />
von <strong>Deutschen</strong> <strong>in</strong> Tschechien,<br />
Der neue deutsche Botschafter <strong>in</strong><br />
Prag, Arndt Freiherr Freytag von Lor<strong>in</strong>ghoven,<br />
begrüßte die Gelegenheit,<br />
bereits so kurz nach se<strong>in</strong>em Amtsantritt<br />
die Volksgruppe bei ihrem Jahrestreffen<br />
näher kennenzulernen. Zusammen mit<br />
se<strong>in</strong>em österreichischen Amtskollegen<br />
Seit dem 17. Jahrhun<strong>der</strong>t siedelte<br />
sich die aus <strong>der</strong> heute slowenischen<br />
Kra<strong>in</strong> stammende Familie von Caprivi <strong>in</strong><br />
Schlesien an und wurde aufgrund von<br />
Verdiensten <strong>in</strong> den Türkenkriegen 1653<br />
<strong>in</strong> den Reichsritterstand erhoben. Der <strong>in</strong><br />
und Sozialistengesetzen bestehenden<br />
gesellschaftlichen Konflikte suchte er zu<br />
befrieden, womit sich <strong>der</strong> Protestant die<br />
Fe<strong>in</strong>dschaft von Großagrariern und Nationalisten<br />
zuzog. Am Abend se<strong>in</strong>es Rücktritts<br />
verbrannte er se<strong>in</strong>e privaten Papiere und<br />
Caprivis Name ist bis heute mit e<strong>in</strong>er<br />
geografischen Beson<strong>der</strong>heit verbunden<br />
– dem Caprivi-Zipfel, e<strong>in</strong>em schmalen<br />
E<strong>in</strong> positives Mehrheitsbild ist das Ziel<br />
pflichtete ihm <strong>in</strong> se<strong>in</strong>em Grußwort bei<br />
und er<strong>in</strong>nerte an die Verantwortung,<br />
die mit dem Recht auf das eigene Erbe<br />
wodurch den <strong>Deutschen</strong> <strong>in</strong> Tschechien e<strong>in</strong>hergehe.<br />
Als beson<strong>der</strong>en Ehrengast konnte<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy e<strong>in</strong>e geme<strong>in</strong>same materiał Stimme służy auch wyłącznie gegenüber<br />
<strong>der</strong> Politik möglich ist.<br />
die Ethnolog<strong>in</strong> Sandra Kreisslová ei-<br />
vom Demokratischen Forum <strong>der</strong> Deut-<br />
In e<strong>in</strong>em do czytania. e<strong>in</strong>leitenden Vortrag Powielanie gab die Landesversammlung w jakikolwiek Ovidiu sposób Ganț zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
nen Überblick über die Geschichte <strong>der</strong><br />
<strong>Deutschen</strong> im Lande nach dem Zweiten<br />
Weltkrieg. Sie machte deutlich, die<br />
Auswirkungen verschiedener Phasen<br />
<strong>der</strong> Vertreibung und <strong>in</strong>nerstaatlicher<br />
Dislokation seien bis <strong>in</strong> die Gegenwart<br />
spürbar. Beson<strong>der</strong>s <strong>der</strong> Verlust <strong>der</strong> di-<br />
Landstreifen über den Namibia (e<strong>in</strong>st<br />
Deutsch-Südwestafrika) mit dem Sambesi<br />
verbunden ist. Verhandlungen über e<strong>in</strong>en<br />
Gebietsaustausch mit Großbritannien bezüglich<br />
e<strong>in</strong>es Zugangs zum Sambesi hatte<br />
von Caprivi geführt.<br />
Śląsku, gdzie przez wzgląd na zasługi<br />
położone w wojnach przeciwko Turkom,<br />
w 1653 roku została podniesiona do stanu<br />
rycerskiego.<br />
Leo von Caprivi, urodzony w Charlottenburgu<br />
k. Berl<strong>in</strong>a, zrobił karierę w<br />
na tle Kulturkampfu i ustaw antysocjalistycznych,<br />
czym jako protestant ściągnął<br />
na siebie wrogość wielkich obszarników<br />
Foto: Tomáš Randýsek<br />
che. Jüngere Generationen lernten die<br />
Muttersprache ihrer Vorfahren <strong>der</strong>zeit<br />
meist von ihren Großeltern.<br />
schen <strong>in</strong> Rumänien begrüßen. Durch<br />
e<strong>in</strong>e großzügige M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitenpolitik <strong>der</strong><br />
dortigen Regierung und e<strong>in</strong> gesteigertes<br />
Interesse <strong>der</strong> Mehrheitsbevölkerung an<br />
Deutschland könne <strong>in</strong> Rumänien bereits<br />
seit Jahren e<strong>in</strong> muttersprachlich deutsches<br />
Bildungssystem mit etwa 22.000<br />
i nacjonalistów. Wieczorem po złożeniu<br />
dymisji spalił swoje prywatne dokumenty,<br />
po czym wycofał się z życia publicznego.<br />
Ostatnie lata życia spędził u siostrzeńca<br />
w majątku w Skórzynie.<br />
Nazwisko Capriviego do dziś związane<br />
jest z geograficzną ciekawostką, jaką jest<br />
Cypel Caprivi, wąski pas lądu, który łączy<br />
Namibię (dawniej Niemiecka Afryka Południowo-Zachodnia)<br />
z rzeką Zambezi.<br />
Caprivi prowadził negocjacje z Wielką<br />
Brytanią na temat wymiany terytoriów<br />
umożliwiającej dostęp do Zambezi. q<br />
Die gute Stellung <strong>der</strong> <strong>Deutschen</strong><br />
sei aber auch darauf zurückzuführen,<br />
dass man früh begriffen habe, dass man<br />
Projekte nicht nur für die M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit<br />
machen könne, son<strong>der</strong>n die gesamte<br />
Gesellschaft mit <strong>in</strong>s Boot holen müsse.<br />
Es sei <strong>in</strong> Rumänien nun ganz normal,<br />
dass deutschstämmige Politiker im Parlament<br />
sitzen und nun e<strong>in</strong>er von ihnen<br />
sogar Präsidentschaftskandidat ist.<br />
In <strong>der</strong> Gesprächsrunde zum Thema<br />
„Die öffentliche Wahrnehmung <strong>der</strong><br />
deutschen M<strong>in</strong><strong>der</strong>heiten <strong>in</strong> <strong>der</strong> Tschechischen<br />
Republik und im Ausland“ war<br />
sich Ganț mit se<strong>in</strong>en Diskussionspartnern<br />
e<strong>in</strong>ig, dass e<strong>in</strong> gutes Image bei <strong>der</strong><br />
Mehrheitsbevölkerung nur entstehen<br />
kann, wenn diese e<strong>in</strong> aktuelles Bild von<br />
<strong>der</strong> M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit erhalte. Damit könnten<br />
Vorurteile abgebaut und Erfolge herausgestellt<br />
werden. Man müsse Empathie<br />
auch bei den großen Medien im Land<br />
wecken und dort die kom<strong>pl</strong>ette Geschichte<br />
erzählen, sagte <strong>der</strong> Soziol<strong>in</strong>guist<br />
Marián Sloboda von <strong>der</strong> Karlsuniversität<br />
Prag. Die Tschechen seien ke<strong>in</strong> kle<strong>in</strong>es<br />
Volk, das Angst vor Fremde<strong>in</strong>flüssen<br />
haben müsse, son<strong>der</strong>n e<strong>in</strong>en Gew<strong>in</strong>n aus<br />
<strong>der</strong> Pluralität ziehen könne. Es sei aber<br />
<strong>der</strong>zeit so, dass die deutsche M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit<br />
hier lei<strong>der</strong> weitgehend unbekannt sei<br />
o<strong>der</strong> allenfalls mit Misstrauen betrachtet<br />
Tomáš Randýsek
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Wahlwerbung<br />
Lesen bereitgestellt. Reklama Jegliche wyborcza Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Nr. 44/1178 Wochenblatt.<strong>pl</strong> 11<br />
Mniejszość Niemiecka<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Powiat opolski ziemski<br />
Kandydaci do rad powiatów<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Monika Wittek<br />
Gm<strong>in</strong>y Dąbrowa, Niemodl<strong>in</strong>,<br />
Tułowice<br />
Norbert Halupczok<br />
Gm<strong>in</strong>a Ozimek<br />
Krzysztof Wysdak<br />
Gm<strong>in</strong>y Chrząstowice,<br />
Tarnów Opolski<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Powiat Strzelce Opolskie<br />
Stefan Warzecha<br />
Gm<strong>in</strong>y Dobrzeń Wielki, Popielów<br />
Henryk Lakwa<br />
Gm<strong>in</strong>y Prószków, Komprachcice<br />
Joachim Świerc<br />
Gm<strong>in</strong>y Łubniany, Murów, Turawa<br />
Powiat Prudnik<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Waldemar Gaida<br />
Józef Swaczyna<br />
Gm<strong>in</strong>y Strzelce Opolskie, LARES: Izbicko N<strong>in</strong>iejszy Gm<strong>in</strong>y Kolonowskie, materiał Jemielnica służy wyłącznie Gm<strong>in</strong>a Zawadzkie do czytania. Powielanie Gm<strong>in</strong>y Leśnica, Ujazd w jakikolwiek Gm<strong>in</strong>a Głogówek sposób zabronione. Gm<strong>in</strong>y Biała, Lubrza<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Powiat Olesno<br />
Henryk Bartoszek<br />
Waldemar Bednarek<br />
Józef Janeczko<br />
Powiat Kluczbork<br />
Janusz Siano<br />
Powiat K.-Koźle<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Otylia Skoczylas<br />
Roland Fabianek LARES: N<strong>in</strong>iejszy Barbara materiał Kaczmarczyk służy wyłącznie Jan Kus do czytania. Gm<strong>in</strong>y Powielanie Kluczbork (wsie), w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Gm<strong>in</strong>y Gorzów Śl., Radłów<br />
Gm<strong>in</strong>y Dobrodzień, Zębowice<br />
Gm<strong>in</strong>a Olesno<br />
Lasowice Wielkie<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Powiat Krapkowice<br />
Józef Gisman<br />
Kędzierzyn-Koźle, okręg 1<br />
Jerzy Rosenhof<br />
Kędzierzyn-Koźle, okręg 2<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Arnold Donitza<br />
Miasto i gm<strong>in</strong>a Krapkowice<br />
Joachim Wojtala<br />
Miasto i gm<strong>in</strong>a Gogol<strong>in</strong><br />
Mariusz Pieszkała<br />
Miasto i gm<strong>in</strong>a Zdzieszowice<br />
Joachim Kamrad<br />
Gm<strong>in</strong>a Strzeleczki i gm<strong>in</strong>a Walce<br />
Stefan Wałach<br />
Reńska Wieś, Pawłowiczki<br />
Danuta Wróbel<br />
Cisek, Bierawa, Polska Cerekiew<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Dobra robota!<br />
Komitet Wyborczy Wyborców<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Mniejszość Niemiecka www.mniejszoscniemiecka.eu<br />
8051
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
12 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Advertorial Lesen bereitgestellt. Promocja Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Nasz samorząd<br />
31. Oktober – 6. November 2014<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Powiat<br />
oleski<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Nie ma znaczenia – kobieta czy męż-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy czyzna. materiał Decydującym służy czynnikiem wyłącznie do do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
takiej pracy jest odpowiedni charakter,<br />
LARES: Diese Materialien mentalność s<strong>in</strong>d i osobowość. lediglich Osoby, zum które Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
okresie bycia radną powiatową udało<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy się z powodzeniem materiał wyremontować służy wyłącznie i do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Barbara Kaczmarczyk otrzymanie Srebrnej Róży Dobrodzieńskiej uważa za swoje najcenniejsze wyróżnienie, bo<br />
doprowadzić do bardzo dobrego stanu<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen<br />
świadczy<br />
bereitgestellt.<br />
o tym, że doceniono jej pracę na rzecz<br />
Jegliche<br />
lokalnej społeczności.<br />
Foto: J. Stem<strong>pl</strong>ewski<br />
Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
naszej nieustannej pracy nie mamy teraz<br />
powodów do narzekań – nasze szkoły<br />
są nowoczesne, wyremontowane i<br />
gwarantują wysoki poziom nauczania.<br />
Pragnę też dodać, że osobiście moc-<br />
to jest najlepszą zapłatą. Owszem, są no angażowałam się w sprawy szkoły w moim przekonaniu jest jeszcze sporo<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy jeszcze materiał odc<strong>in</strong>ki dróg, służy które wymagają wyłącznie ponadgimnazjalnej do czytania. w Dobrodzieniu, Powielanie do poprawienia. w jakikolwiek Myślę o sali sposób operacyjnej<br />
czy też poszczególnych oddziałach,<br />
zabronione.<br />
poprawy, ale jestem przekonana, że w by przetrwała, oraz pomagałam w rozwiązywaniu<br />
bereitgestellt. problemów w szkole Jegliche spe-<br />
które Vervielfältigung czekają na remont. Dlatego ist jeśli strengstens LARES: Diese Materialien trakcie s<strong>in</strong>d następnej lediglich kadencji uda zum nam się Lesen z<br />
untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy opieki materiał medycznej w naszym służy powiecie. wyłącznie loma wyróżnieniami, do czytania. które Powielanie z nich cieszy którzy w – jakikolwiek każdy chory – potrzebują sposób zabronione.<br />
Zawsze, kiedy miałam i mam możliwość, Panią najbardziej?<br />
dużo zrozumienia i ciepła. Owszem, pod<br />
LARES: Diese Materialien to wszystkie s<strong>in</strong>d zasadne lediglich pomysły zum związane Lesen Zdecydowanie bereitgestellt. Srebrna Róża Jegliche Dobro-<br />
tym Vervielfältigung względem jest już naprawdę ist dobrze, strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy powiecie materiał oleskim znajduje służy się w wyłącznie dobrej tym, że do ludzie czytania. oraz samorządy Powielanie docenili zapomnę w jakikolwiek również o dalszym pomaganiu sposób zabronione.<br />
kondycji. Raduje mnie to ogromnie, bo moją pracę na rzecz lokalnej społeczności.<br />
Dziękuję!<br />
szkołom, zamierzam je wspierać jeszcze<br />
LARES: Diese Materialien<br />
mój wkład<br />
s<strong>in</strong>d<br />
pracy<br />
lediglich<br />
był tu spory.<br />
zum<br />
Ważną<br />
Lesen bereitgestellt. Jegliche<br />
aktywniej<br />
Vervielfältigung<br />
niż dotychczas, by edukacja<br />
ist strengstens<br />
w<br />
untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Barbara Kaczmarczyk po godz<strong>in</strong>ach<br />
Co najbardziej ceni Pani w mężczyznach,<br />
a co drażni?<br />
Uczciwość, punktualność, dobroć, słowność,<br />
umiejętność zaopiekowania się całą rodz<strong>in</strong>ą<br />
Foto: Jerzy Stem<strong>pl</strong>ewski<br />
Komitet Wyborczy Wyborców<br />
Mniejszość Niemiecka Strona f<strong>in</strong>ansowana przez KWW Mniejszość Niemiecka<br />
Kobieta z charakterem<br />
Z Barbarą Kaczmarczyk, kandydatką do Rady Powiatu Oleskiego, rozmawia Krzysztof Świerc<br />
Kiedy za<strong>in</strong>teresowała się Pani polityką?<br />
Polityka? To, czym się zajmuję, bardziej<br />
nazwałabym pracą na rzecz lokalnej<br />
społeczności, a rozpoczęłam ją<br />
z początkiem lat dziewięćdziesiątych<br />
ubiegłego stulecia. Był to okres, kiedy<br />
moje dzieci zaczęły się usamodzielniać,<br />
przez co zyskałam więcej czasu dla siebie<br />
i chciałam się nim podzielić. Dlatego<br />
postanowiłam coś konkretnego robić dla<br />
ludzi, rozpoczynając społeczną działalność<br />
w parafialnym zespole Caritas przy<br />
parafii św. Marii Magdaleny w Dobrodzieniu,<br />
w którym zresztą działam do<br />
dzisiaj, gdzie jestem wolontariuszem i<br />
sekretarzem. Jednocześnie w tym okresie<br />
dynamicznie rozwijały się struktury<br />
mniejszości niemieckiej, której byłam<br />
i jestem aktywnym członkiem. Dzięki<br />
temu w 1999 roku, kiedy powstawały<br />
powiaty, zaproponowano mi, abym<br />
wystartowała w wyborach do zarządu<br />
gm<strong>in</strong>nego TSKN w Dobrodzieniu,<br />
który dzisiaj należy do województwa<br />
opolskiego, ale wtedy był jeszcze częścią<br />
nie istniejącego już województwa<br />
częstochowskiego, w którym nie było<br />
struktur gm<strong>in</strong>nych TSKN. Propozycję<br />
przyjęłam i... do dzisiaj, czyli prawie<br />
16 lat jestem przewodniczącą gm<strong>in</strong>ną<br />
TSKN w gm<strong>in</strong>ie Dobrodzień.<br />
Wiem, że nie była i nie jest Pani „malowaną”<br />
przewodniczącą.<br />
Myślę, że nie, bo od samego początku<br />
<strong>in</strong>tensywnie rozwijałam swoją działalność,<br />
poświęcając jej każdą wolną chwilę,<br />
co w pewnym momencie doceniono,<br />
proponując mi start w wyborach do rady<br />
powiatu. Był to rok 2002, kiedy dobrze<br />
już poznałam pracę z ludźmi i dla ludzi,<br />
poczułam się też silniejsza, stąd zgodziłam<br />
się podjąć to wyzwanie. Jak się<br />
później okazało – z powodzeniem, bo<br />
otrzymałam wówczas ponad 700 głosów,<br />
z czego byłam bardzo dumna.<br />
Dlaczego zdecydowała się Pani na<br />
start w kolejnych wyborach do rady<br />
powiatu? To nie jest łatwa praca.<br />
Pamiętam, że jak rozpoczynałam<br />
trzecią kadencję, to sama do siebie powiedziałam,<br />
że będzie to moja ostatnia.<br />
Jednak im bliżej było końca tej kadencji,<br />
tym mocniej odczuwałam potrzebę<br />
dalszej pracy, a mój wewnętrzny głos<br />
podpowiadał mi, że to jeszcze nie czas,<br />
abym zostawiła to zajęcie. Efekt? Postanowiłam<br />
jeszcze raz wystartować w<br />
wyborach, bo czuję, że drzemią we mnie<br />
jeszcze spore pokłady energii i motywacji<br />
do działania!<br />
Kobiety lepiej od mężczyzn nadają<br />
się do pracy na rzecz lokalnych społeczności,<br />
zarządzania czy wręcz polityki?<br />
decydują się na podjęcie takiej pracy,<br />
muszą być uczciwe, praworządne,<br />
pragnące coś pożytecznego zrobić dla<br />
społeczeństwa, powiatu, gm<strong>in</strong>y itd., a<br />
nie koncentrować się na swoich korzyściach.<br />
Dla mnie jako radnej powiatowej<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy najważniejsze materiał jest dobro służy społeczności wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
dobrodzieńskiej oraz zębowickiej i na<br />
LARES: Diese Materialien tym w s<strong>in</strong>d głównej lediglich mierze się skupiam, zum pa-<br />
Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
miętając równocześnie o tym, by zawsze<br />
być w pogotowiu, jeśli ludzie zwrócą się<br />
do mnie o pomoc.<br />
Lata działalności na rzecz lokalnej<br />
społeczności to okres sporych sukcesów.<br />
Które z nich z perspektywy czasu ceni<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
Pani sobie<br />
materiał<br />
najbardziej?<br />
służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Jest kilka spraw, które udało się pozytywnie<br />
załatwić, z których jestem zado-<br />
na wierzbie.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
wolona, ale... nie mogę powiedzieć, że<br />
zrobiłam to sama, w pojedynkę! Działalność,<br />
którą się zajmuję, polega bowiem<br />
na ścisłej współpracy z radą powiatu.<br />
Odpowiadając zatem wprost na pytanie,<br />
to z satysfakcją muszę stwierdzić, że w<br />
kilka poważnie zaniedbanych wcześniej<br />
dróg w powiecie oleskim, a szczególnie<br />
w gm<strong>in</strong>ach Dobrodzień i Zębowice,<br />
oczywiście przy wsparciu środków unijnych.<br />
Jestem tym bardzo zbudowana,<br />
bo ludzie są z efektów zadowoleni, a<br />
powodzeniem przeprowadzić ich lift<strong>in</strong>g.<br />
Opieka medyczna też była dla Pani<br />
„oczkiem w głowie”?<br />
Nigdy nie ukrywałam i nie ukrywam,<br />
że bardzo istotną dla mnie sprawą jest<br />
doprowadzenie do jak najlepszego stanu<br />
z jej poprawą popieram i akceptuję, bo<br />
rozumiem, jak jest ważna dla społeczności<br />
powiatu oleskiego. Dzisiaj, po latach<br />
wielu wysiłków i starań, udało nam się w<br />
tej kwestii wiele rzeczy naprawić, dzięki<br />
czemu obecnie opieka medyczna w<br />
sprawą był też dla mnie, jest i będzie<br />
poziom i jakość szkolnictwa w powiecie,<br />
by nasza młodzież nie uciekała od nas<br />
do <strong>in</strong>nych szkół czy większych ośrodków<br />
miejskich. Na szczęście w wyniku<br />
Jazda na rowerze, w pojedynkę, z mężem<br />
bądź w grupie, co wyzwala we mnie mnóstwo<br />
endorf<strong>in</strong> i pozytywnej energii, podobnie jak<br />
długie spacery, praca wokół mojego domu i w<br />
ogródku, zwłaszcza przy kwiatach – co mnie<br />
relaksuje. Jeśli tylko czas mi pozwala, lubię<br />
cjalnej i w ośrodku wychowawczym w<br />
Dobrodzieniu, które przeżywały trudny<br />
moment. Z perspektywy czasu swoją<br />
misję oceniam jako udaną.<br />
Prawie 16-letnia działalność na rzecz<br />
lokalnej społeczności zaowocowała wie-<br />
dzieńska, którą otrzymałam w 2009 roku<br />
w dziedz<strong>in</strong>ie samorządności. Przyznano<br />
mi ją podczas Dni Dobrodzienia, co do<br />
dzisiaj napawa mnie radością, bo nagroda<br />
ta jest podsumowaniem mojej działalności,<br />
a przede wszystkim świadczy o<br />
Gdyby na kolejną kadencję została<br />
Pani wybrana na radną powiatową,<br />
na czym by się Pani skoncentrowała?<br />
W głównej mierze na priorytetach,<br />
które wyznaczyłam sobie i realizowałam<br />
Etos pracy – jest to olbrzymia wartość i cecha,<br />
która służy wszystkim mieszkańcom. Cechuje<br />
nas również duża dbałość o swoje rodz<strong>in</strong>y i<br />
wszystko, co je otacza, dlatego nasz styl życia<br />
już wcześniej, czyli m.<strong>in</strong>. na dalszym<br />
wspieraniu i dbaniu o nasz oleski szpital<br />
powiatowy. Wiem, że bardzo wiele już<br />
w nim zrobiono, dzięki czemu pacjenci<br />
czują się tam dobrze i bezpiecznie, ale<br />
zostanę ponownie wybrana na radną<br />
powiatową, będę kłaść duży nacisk na<br />
to, aby te sprawy były dopilnowane i<br />
sukcesywnie realizowane. Będę też zabiegała<br />
o to, aby personel medyczny miał<br />
jeszcze więcej empatii wobec pacjentów,<br />
mimo to uważam, że należy pracować<br />
nad tym, aby było jeszcze lepiej. Na uwadze<br />
będę miała też dalszą mo<strong>der</strong>nizację i<br />
remonty dróg, w tym odc<strong>in</strong>ka w Rzędowicach,<br />
który w przyszłej kadencji koniecznie<br />
musi być wyremontowany. Nie<br />
naszym powiecie stała na możliwie jak<br />
najwyższym poziomie. Dzieci i młodzież<br />
muszą mieć zapewnione pod tym<br />
względem jak najlepsze warunki, bo są<br />
naszą przyszłością.<br />
Czego Pani nie toleruje?<br />
Nie znoszę zawiści, braku tolerancji i bezkompromisowości.<br />
Ludzie pow<strong>in</strong>ni się szanować,<br />
umieć z sobą dyskutować i wspólnie szukać<br />
Nie, bo to nie ma sensu! Siłą, agresją i przemocą<br />
niczego dobrego się nie zbuduje, a wręcz<br />
przeciwnie. Skrzywdzona w ten sposób osoba<br />
stanie się bardziej agresywna i „odporna” na<br />
rzeczowe argumenty.<br />
Czy jest coś, co zmieniłaby Pani w swojej<br />
Mówi się, że pod względem szkolnictwa<br />
w powiecie oleskim na przestrzeni<br />
ostatnich lat zrobiono tak dużo, że zazdrości<br />
wam wiele ościennych powiatów.<br />
Przesada?<br />
Myślę, że nie, bo w chwili rozpoczęcia<br />
działalności powiatu oleskiego<br />
dysponowaliśmy 8 szkołami ponadgimnazjalnymi,<br />
a obecnie pomimo wielu<br />
problemów, przez jakie musieliśmy<br />
przebrnąć w tej kwestii, mamy ich siedem,<br />
i to w dobrym stanie. Nie oznacza<br />
to jednak, że nie może być jeszcze lepiej,<br />
dlatego nie można spocząć na laurach.<br />
Nadal trzeba pracować nad tym,<br />
by jakość naszych <strong>pl</strong>acówek szkolnych<br />
polepszała się – oczywiście w miarę<br />
możliwości, co muszę w tym miejscu<br />
podkreślić, bo nie mam w zwyczaju<br />
obiecywania przysłowiowych gruszek<br />
Które z Pani cech charakteru gwarantują<br />
wyborcom, że jeśli postawią<br />
na Barbarę Kaczmarczyk, to się nie<br />
zawiodą?<br />
Jestem uczciwa, obowiązkowa i zawsze<br />
staram się wypełniać zadania, które<br />
ludzie mi powierzają. Obdarzenie mnie<br />
bowiem zaufaniem wzmaga we mnie<br />
poczucie obowiązku oraz motywacji<br />
do działania i chyba dlatego mało jest<br />
spraw, w których zawiodłam. Staram<br />
się też zawsze być oparciem dla ludzi,<br />
którzy się do mnie zwracają z jakimś<br />
problemem, nigdy nie zostawiam ich<br />
bez pomocy. Poza tym jestem kreatywna<br />
i obdarzona genem dobrego organizatora,<br />
dzięki temu mam na swoim<br />
koncie szereg udanie za<strong>pl</strong>anowanych<br />
i zrealizowanych przedsięwzięć. Nie<br />
bez znaczenia jest też to, że pochodzę<br />
z rodz<strong>in</strong>y wielodzietnej, a takie dzieci<br />
musiały kiedyś bardzo często od wczesnych<br />
lat życia liczyć na siebie i dawać<br />
sobie radę w różnych, często trudnych<br />
sytuacjach. W moim wypadku tak dokładnie<br />
było, ale dzięki temu w dorosłe<br />
życie wkroczyłam z dużymi pokładami<br />
wiary w swoje możliwości, z zapasem<br />
energii, chęci do działania i pomagania<br />
ludziom. Za mój atut uważam też umiejętność<br />
uczenia się na błędach.<br />
Jak radzi sobie Pani z krytyką, która<br />
towarzyszy praktycznie każdemu, kto<br />
podejmuje się pracy w samorządzie?<br />
Nikt z nas nie lubi krytyki, ale wiem,<br />
że jest to element, z którym z<strong>der</strong>zamy<br />
się w pracy, i ja nie jestem wyjątkiem.<br />
Wydaje mi się jednak, że z krytyką radzę<br />
sobie całkiem, całkiem, ponieważ<br />
nie działa na mnie destrukcyjnie, lecz<br />
motywująco i sprawia, że staram się być<br />
jeszcze lepsza, skuteczniejsza i dokładniejsza<br />
w swoich działaniach. q<br />
coś komb<strong>in</strong>ować, to nie wiadomo, co by z<br />
tego wynikło. Dlatego cieszę z tego scenariusza,<br />
jaki mi życie napisało.<br />
Są jakieś miejsca na świecie, które chciałaby<br />
Lourdes. Jednak z drugiej strony im jestem<br />
starsza, tym bardziej dochodzę do przekonania,<br />
że po co jeździć gdzieś daleko, skoro<br />
piękne i <strong>in</strong>teresujące miejsca są wokół nas<br />
– np. w południowej Polsce.<br />
Książki o jakiej tematyce czyta Pani najczęściej?<br />
Pasjonuje mnie literatura historyczna, także ta<br />
związana z regionem, w którym się urodziłam<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy i sobą samym. materiał Nie lubię przeciwności służy tych wyłącznie może być przykładem do czytania. do naśladowania Powielanie dla kompromisu, w jakikolwiek by ich rozmowy miały sposób pozytywny<br />
f<strong>in</strong>ał i rodziły zdrowe owoce.<br />
Pani zabronione.<br />
zwiedzić?<br />
cech.<br />
<strong>in</strong>nych. Poza tym, jako rdzenni mieszkańcy<br />
LARES: Diese Materialien Małe przyjemności? s<strong>in</strong>d lediglich zum tej Lesen ziemi potrafimy bereitgestellt. wziąć na siebie odpowie-<br />
Jegliche Jest ktoś, Vervielfältigung komu chciałaby Pani przyłożyć? ist strengstens untersagt.<br />
dzialność za współrządzenie regionem bądź<br />
rządzenie, co zależy od szczebla samorządu.<br />
Największe marzenia?<br />
Zdrowie – żeby nie opuszczało mojej rodz<strong>in</strong>y<br />
i mnie. Pragnę też, aby na świecie ludzie byli<br />
dla siebie bardziej życzliwi, a w Polsce na sce-<br />
też poczytać <strong>in</strong>teresujące artykuły i książki.<br />
politycznej było mniej tarć i spięć, bo to, przeszłości?<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Jaka jest największa materiał zaleta mniejszości służy wyłącznie co obecnie obserwujemy, do czytania. nie wpływa Powielanie dobrze Analizując w moje jakikolwiek życie, doszłam do wniosku, sposób zabronione.<br />
niemieckiej?<br />
na nasze samopoczucie i podświadomość. że nic bym nie zmieniła, bo jakbym zaczęła skom<strong>pl</strong>ikowane losy ludzi.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
i żyję. Lubię też powieści i książki odsłaniające<br />
q<br />
Projekt i realizacja: Krzysztof Świerc
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen RAtgeber bereitgestellt. Poradnik Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Porady: Praca w Niemczech<br />
Nr. 44/1178 Wochenblatt.<strong>pl</strong> 13<br />
Rozszerzenie warunków zatrudnienia krótkotrwałego<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Często słyszymy od wyjeżdżających<br />
sezonowo do pracy w Niemczech,<br />
że pracują „na bez podatku”. Chodzi<br />
w tym wypadku o tzw. Kurzfristige<br />
Beschäftigung. W rzeczywistości jednak<br />
z wypłacanej pensji podatek<br />
jest pobierany, ale nie są pobierane<br />
składki socjalne.<br />
Pisaliśmy już o tej formie pracy w<br />
Niemczech, która jest legalna, ale<br />
prosimy przed podjęciem takiej pracy<br />
dokładnie się zapoznać, jakie grupy za-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
wodowe mogą ją podjąć. Od 1 stycznia<br />
2015 roku wchodzi bowiem w życie nowelizacja<br />
tzw. zatrudnienia krótkotrwałego.<br />
W tym artykule przedstawiamy<br />
najważniejsze zmiany. Zacznijmy od<br />
tego, że razem z ustawą o wzmocnieniu<br />
prawa do rokowań zbiorowych, która<br />
wejdzie w życie 1 stycznia 2015 roku,<br />
zostanie wprowadzone wynagrodzenie<br />
m<strong>in</strong>imalne obejmujące cały kraj. Jedno-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
cześnie na okres przejściowy zostaną<br />
rozszerzone ramy czasowe wyznaczające<br />
krótkotrwały stosunek pracy, zwany<br />
pracą sezonową lub pracą dodatkową.<br />
Ustawa o wzmocnieniu prawa<br />
do rokowań zbiorowych<br />
Zgodnie z ustawą o wzmocnieniu pra-<br />
ważnych kwestii. Między <strong>in</strong>nymi ustawę resowanych już o tym wiedziało wcześniej sobność portfela.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy prawo materiał można zacząć służy stosować wyłącznie dopiero o wzmocnieniu do czytania. prawa do rokowań Powielanie zbio-<br />
– i bardzo w jakikolwiek dobrze, ale na szczęście sposób autorzy zabronione.<br />
w przypadku stosunku pracy rozpo-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Zgodnie z ustawą<br />
czynającego się 1 stycznia 2015, czyli Przykład 1: Ramowa umowa o pracę zostaje<br />
zawarta od 1 listopada 2014 do 31<br />
od dnia, kiedy nowa ustawa wejdzie w<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
wa do rokowań zbiorowych z 11 sierpnia<br />
2014, po raz pierwszy w Niemczech<br />
zostanie wprowadzone wynagrodzenie<br />
m<strong>in</strong>imalne na skalę całego kraju. M<strong>in</strong>imalna<br />
stawka godz<strong>in</strong>owa wyniesie od<br />
1 stycznia 2015 roku 8,5 euro. Ustawa<br />
przewiduje ponadto rozszerzenie okresu<br />
zatrudnienia w przypadku krótkotrwałego<br />
zatrudnienia, jakim jest praca sezonowa<br />
lub praca dodatkowa.<br />
Krótkotrwały stosunek pracy<br />
od 1 stycznia 2015<br />
Pierwotnie przewidywano rozszerzenie<br />
ram czasowych jedynie dla pracowników<br />
sezonowych w sektorze rolnictwa.<br />
Ostatecznie w ustawie o wzmocnieniu<br />
prawa do rokowań zbiorowych znalazł<br />
się odpowiedni zapis obejmujący wszyst-<br />
nadal, to zostanie zakwalifikowane jako 19 grudnia 2014. Wcześniej nie istniało<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie krótkotrwałe, do czytania. jeśli liczba przepracowanych<br />
dni w 2014 roku wyniesie mak-<br />
do 31 marca 2015 ponownie zostaje<br />
Powielanie żadne w zatrudnienie. jakikolwiek Od 5 stycznia sposób 2015 zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen symalnie bereitgestellt. 50, a liczba dni roboczych Jegliche w podjęte Vervielfältigung zatrudnienie u tego samego ist strengstens untersagt.<br />
kich zatrudnionych na krótki okres.<br />
Dotychczasowa granica, wynosząca<br />
dwa miesiące względnie 50 dni roboczych,<br />
z dniem 1 stycznia 2015 zostanie<br />
rozszerzona do 3 miesięcy względnie<br />
70 dni roboczych. Stosunek pracy, w<br />
którym wspomniane ramy czasowe w<br />
ciągu roku kalendarzowego nie zostaną<br />
Rys. Andrzej Sznejweis<br />
o wzmocnieniu<br />
prawa do rokowań<br />
zbiorowych z 11<br />
sierpnia 2014, po raz<br />
pierwszy w Niemczech<br />
m<strong>in</strong>imalne na skalę<br />
całego kraju. M<strong>in</strong>imalna<br />
stawka godz<strong>in</strong>owa<br />
wyniesie od 1 stycznia<br />
2015 roku 8,5 euro.<br />
przekroczone, będzie postrzegany jako<br />
praca dorywcza, w związku z czym nie<br />
będzie podlegał ubezpieczeniu. Przy<br />
czym niezmiennie obowiązuje zasada, że<br />
okres – teraz – trzech miesięcy jest brany<br />
pod uwagę, jeśli praca wykonywana jest<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy co najmniej materiał pięć dni służy w tygodniu. wyłącznie Gdy<br />
ważny temat, bo rozszerzenie rowych. Za bardzo istotne uważam też materiału nie zapomnieli też<br />
do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
praca wykonywana jest regularnie poniżej<br />
pięciu s<strong>in</strong>d dni lediglich w tygodniu, obowiązuje<br />
warunków zatrudnienia krótkotrwałego<br />
to coś, co dotyka tysięcy ludzi, którzy z ustawą o wzmocnieniu prawa do rokocze<br />
sporo takich osób, które<br />
po<strong>in</strong>formowanie o fakcie, że zgodnie o tym, że być może jest jesz-<br />
LARES: Diese Materialien zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Zum 1. Januar 2015 werden <strong>in</strong><br />
Deutschland die Regelungen zum<br />
Schutz erworbener Rechte sowie die<br />
Übergangsregelungen für sog. M<strong>in</strong>ijobber<br />
und Gleitzonen endgültig außer<br />
Kraft gesetzt. Was bedeutet das nun <strong>in</strong><br />
<strong>der</strong> Praxis und worauf muss man künftig<br />
achten? Alle Details zu dem Thema<br />
erklären wir Ihnen bereits nächste Woche<br />
im Wochenblatt.<br />
okres 70 dni roboczych.<br />
Ocena krótkotrwałości od nowego roku<br />
Pracodawcy przewidują obowiązek<br />
ubezpieczenia lub zwolnienie z niego<br />
z pewnym wyprzedzeniem. Stąd nowe<br />
życie. Wspomniane rozszerzenie ram<br />
czasowych dotyczy zatem wyłącznie<br />
stosunku pracy, który zostanie podjęty<br />
od 1 stycznia 2015. W przypadku zatrudnienia,<br />
które rozpocznie się jeszcze<br />
w tym roku kalendarzowym, obowiązują<br />
Podobnie jest w przypadku umów ramowych,<br />
które przechodzą na nowy rok<br />
– obowiązuje aktualna sytuacja prawna<br />
z dnia rozpoczęcia zatrudnienia. Zatem<br />
jeżeli zatrudnienie rozpocznie się w tym<br />
roku i po 31 grudnia 2014 będzie trwało<br />
czasie trwania umowy ramowej 2014 i<br />
2015 nie przekroczy 50.<br />
Wiedza nie boli<br />
B<br />
ardzo<br />
zdecydowali się na utrzymywanie swoich<br />
rodz<strong>in</strong>, pracując od lat w Niemczech. Stąd<br />
nie pozostaje mi nic <strong>in</strong>nego, jak pogratulować<br />
idei, że w stosunkowo krótkim<br />
materiale udało się niezwykle celnie wytłumaczyć<br />
i skomentować wiele bardzo<br />
października 2015. Przewidzianych jest<br />
10 dni roboczych w roku 2014 i 50 w<br />
2015. Zatrudnienie od 1 listopada 2014<br />
nie będzie postrzegane jako krótkotrwałe,<br />
ponieważ z góry można przewidzieć,<br />
że maksymalna liczba 50 dni roboczych<br />
niezmiennie dotychczasowe ramy czasowe,<br />
nawet do czytania. wtedy, gdy stosunek Powielanie pracy czona. w – jakikolwiek Tu odnieść się należy sposób wyłącznie zabronione.<br />
w ciągu 12 miesięcy zostanie przekro-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał zostanie wprowadzone służy wyłącznie<br />
wynagrodzenie<br />
zakończy się dopiero w roku 2015. do sytuacji prawnej na dzień 1 listopa-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
da 2014. Jeżeli natomiast krótkotrwałe<br />
zatrudnienie kończy się w roku 2014,<br />
a w 2015 zostanie ponownie podjęte,<br />
sytuacja wygląda <strong>in</strong>aczej.<br />
Przykład 2: Zatrudnienie czasowe wykonywane<br />
jest od 1 grudnia 2014 do<br />
pracodawcy w wymiarze 5 dni tygodniowo.<br />
– W obu przypadkach występuje<br />
wań zbiorowych z 11 sierpnia br., po raz<br />
pierwszy w Niemczech zostanie wprowadzone<br />
wynagrodzenie m<strong>in</strong>imalne na skalę<br />
całego kraju i że od pierwszego stycznia<br />
2015 roku m<strong>in</strong>imalna stawka godz<strong>in</strong>owa<br />
wyniesie 8,5 euro. Być może wielu za<strong>in</strong>te-<br />
zatrudnienie krótkotrwałe, ponieważ nie<br />
przekroczono dwóch miesięcy w 2014<br />
roku i trzech miesięcy w roku 2015. Warunek:<br />
nie jest to działalność zawodowa.<br />
Tymczasowa regulacja<br />
Nowe ramy czasowe, czyli 3 miesiące<br />
względnie 70 dni roboczych, obowiązują<br />
w okresie przejściowym, który wynosi<br />
4 lata. Celem tej przejściowej regulacji<br />
jest ułatwienie wprowadzenia płacy m<strong>in</strong>imalnej<br />
dla pracowników sezonowych.<br />
W związku z tym już w samej ustawie o<br />
wzmocnieniu prawa do rokowań zbiorowych<br />
przewidziano uchylenie tego<br />
zapisu z dniem 31 grudnia 2018 roku.<br />
Rubryka jest tworzona przez<br />
Krzysztofa Świerca<br />
oraz firmę Smuda Consult<strong>in</strong>g.<br />
Zachęcamy również do odwiedzenia<br />
strony www.<strong>in</strong>tertax24.com<br />
oraz www.smuda-consult<strong>in</strong>g.com.<br />
dopiero dzięki dzisiejszemu<br />
tekstowi w „Wochenblatt.<strong>pl</strong>” dowiedzą się<br />
o tym – i jestem pewien, że <strong>in</strong>formacja<br />
ta ich nie zmartwiła! Generalnie zaś wyznaję<br />
zasadę, że wiedza nie boli, a bywa<br />
przydatna, także wtedy, kiedy chodzi o za-<br />
Werbung / Reklama<br />
Notował Krzysztof Świerc<br />
Gospodarka: Praca w kopalniach nadal w modzie<br />
Efekt tradycji<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie Mw imo<br />
jakikolwiek<br />
że „złote lata” kopalń<br />
sposób<br />
na<br />
zabronione.<br />
Górnym Śląsku należą już do<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
przeszłości, to nadal praca na kopalni<br />
cieszy się tu dużym powodzeniem. Jak<br />
wynika z najnowszych badań, do końca<br />
m<strong>in</strong>ionego miesiąca podania o szkolenie<br />
i pracę tylko w Jastrzębskiej Spółce Węglowej<br />
(JSW) złożyło ponad 6000 osób!<br />
Warto w tym miejscu podkreślić, że<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie JSW w na jakikolwiek początku br. utworzyła sposób spółkę zabronione.<br />
córkę – JSW Szkolenie i Górnictwo, co<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
miało być sposobem na to, żeby ograniczyć<br />
górnicze przywileje, bo zatrudnieni<br />
przez JSW Szkolenie i Górnictwo<br />
nie będą dostawali czternastej pensji,<br />
nagród jubileuszowych, deputatu węglowego,<br />
a przy tym dopiero po dwóch<br />
latach pracy będą mogli nabyć prawo<br />
zatrudnieni w ten sposób pracownicy<br />
zastępowali odchodzących górników.<br />
Przedstawiciele JSW twierdzą jednak,<br />
że nie odstrasza to chętnych do pracy.<br />
Trudno się jednak dziwić, skoro odpowiednio<br />
wyszkolony górnik pracujący<br />
na tzw. przodku lub w ścianie może<br />
zarobić ponad 6000 zł brutto. Aktualnie<br />
w kopalniach JSW pracuje ponad<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie do „barbórki”. w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Celem powołania do życia JSW szacunkiem.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche<br />
8032 Szkolenie Vervielfältigung i Górnictwo było też ist to, aby strengstens untersagt.<br />
Foto: A. Durecka<br />
500 pracowników spółki Szkolenie i<br />
Górnictwo, a podania o szkolenie i pracę<br />
w niej złożyło ponad 6000 osób, w<br />
tym ponad trzystu absolwentów szkół<br />
górniczych! Widać zatem, że trud i niebezpieczeństwo<br />
pracy pod ziemią nie<br />
przeraża i nie odstrasza młodych ludzi,<br />
którzy nadal garną się do tego zawodu.<br />
Tradycja pracy górnika na Górnym Śląsku<br />
jest ciągle silna i cieszy się wielkim<br />
Krzysztof Świerc
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
14 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Sport bereitgestellt. Sport Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Sportkaleidoskop Piłka nożna: 3. runda Ligi Mistrzów<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
ZAKSA am Boden<br />
Fünf Nie<strong>der</strong>lagen <strong>in</strong> Folge musste<br />
ZAKSA Kandrz<strong>in</strong>-Cosel <strong>in</strong> <strong>der</strong> aktuellen<br />
Volleyball-Plusliga e<strong>in</strong>stecken. Am<br />
sechsten Spieltag unterlag das Team <strong>in</strong><br />
Bad Königsdorff-Jastrzemb mit 1:3. Den<br />
ersten Satz gewannen die Kandrz<strong>in</strong>er<br />
noch mit 25:19. Und die Hoffnung bestand,<br />
dass die „schwarze Serie” nun<br />
31. Oktober – 6. November 2014<br />
Dom<strong>in</strong>acja Bundesligi<br />
W m<strong>in</strong>ionej rundzie piłkarskiej<br />
Ligi Mistrzów cztery drużyny reprezentujące<br />
w tych prestiżowych<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy rozgrywkach materiał niemiecką służy Bundesligę<br />
zanotowały s<strong>in</strong>d lediglich kom<strong>pl</strong>et zwycięstw zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens<br />
wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien untersagt.<br />
beendet ist. Doch das war schnell vorbei.<br />
In den folgenden Sätzen gab die<br />
Heimmannschaft jedoch den Ton an<br />
und gewann jeweils souverän mit 25:18,<br />
25:16 und 25:18. Weitere Ergebnisse:<br />
Lotos Danzig - MKS Bendz<strong>in</strong> 3:0, Cuprum<br />
Lüben - Czarni Radom 3:1, Skra<br />
Bełchatów - AZS Warschau 3:0, Resovia<br />
Rzeszów - AZS Allenste<strong>in</strong> 3:0, BBTS<br />
(bramki 17-4)! Tym samym w tej serii<br />
spotkań kluby z Niemiec okazały się<br />
najlepsze w tych rozgrywkach, wyraźnie<br />
dystansując ekipy z Anglii,<br />
Hiszpanii czy Włoch.<br />
Najefektowniejsze głównych kandydatów do wygrania tych<br />
rozgrywek – Bayern München, który<br />
w meczu grupy E rozgromił w Rzymie<br />
aktualnego wiceli<strong>der</strong>a włoskiej serie A,<br />
AS Roma, 7-1! Spotkanie to zostało rozstrzygnięte<br />
już po 36 m<strong>in</strong> gry, w których<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
zwycięstwo odniósł<br />
s<strong>in</strong>d mistrz lediglich Niemiec zum i jeden Lesen z bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens LARES: Diese Materialien untersagt.<br />
Bielitz-Biala - Effector Kielce 3:2, AZS<br />
Tschenstochau - Transfer Bromberg 1:3.<br />
In <strong>der</strong> Tabelle führt Skra Bełchatów<br />
mit 18 Punkten <strong>in</strong> bislang sechs Begegnungen,<br />
je e<strong>in</strong>en Punkt vor Resovia<br />
Rzeszów und Trefl Danzig sowie je fünf<br />
vor Transfer Bromberg und Węgiel Bad<br />
Königsdorff-Jastrzemb. ZAKSA Kandrz<strong>in</strong>-Cosel<br />
belegt den 11. Platz mit vier<br />
Zählern. Schlusslicht (14. Platz) ist <strong>der</strong><br />
MKS Bendz<strong>in</strong>, bisher noch ohne e<strong>in</strong>en<br />
e<strong>in</strong>zigen Punkt. Am nächsten Spieltag<br />
(29. Oktober) treffen aufe<strong>in</strong>an<strong>der</strong>: ZAK-<br />
SA Kandrz<strong>in</strong>-Cosel - MKS Bendz<strong>in</strong>, AZS<br />
Allenste<strong>in</strong> - Węgiel Bad Königsdorff-Jastrzemb,<br />
AZS Warschau - Resovia Rzeszów,<br />
Czarni Radom - Skra Bełchatów,<br />
Effector Kielce - Cuprum Lüben, Transfer<br />
Bromberg- BBTS Bielitz-Biala, AZS<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy to Bawarczycy materiał zaa<strong>pl</strong>ikowali służy miejscowym wyłącznie Arjen Robben do (w czytania. czerwonej koszulce z nr. Powielanie 10) był głównym autorem w „zdemolowania” jakikolwiek przez Bayern München sposób zabronione.<br />
<br />
aż pięć bramek, które kolejno zdobywali: włoskiej AS Roma.<br />
Foto: Rayand/Wikipedia 2-0 (0-0)<br />
LARES: Diese Materialien Robben s<strong>in</strong>d (9. i 30.), lediglich Götze (23) zum i Lewan-<br />
Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens<br />
AS Monaco – untersagt.<br />
Benfica Lizbona 0-0<br />
dowski (25.) i Müller (36., karny). Po<br />
zmianie stron monachijczycy wyraźnie<br />
zwolnili tempo swoich akcji, oszczędzając<br />
siły na kolejny mecz w Bundeslidze.<br />
Piękny wypadek<br />
Tschenstochau - Lotos Danzig.<br />
Gwardia gew<strong>in</strong>nt wie<strong>der</strong><br />
In <strong>der</strong> 1. Handball-Liga drückt Tabellenführer<br />
Gwardia Oppeln ununterbrochen<br />
aufs Tempo. Der 7. Spieltag<br />
brachte <strong>der</strong> Mannschaft den 7. Sieg mit<br />
e<strong>in</strong>em 40:25 zuhause gegen SPR Tarnów.<br />
Der Erfolg ist wertvoll, da <strong>der</strong> Tabellen-<br />
miejscowi, którzy w 66. m<strong>in</strong> za sprawą<br />
strzału głową Gerv<strong>in</strong>ho zdobył dla rzymian,<br />
jak się później okazało, jedyną,<br />
honorową bramkę. Trafienie to jednak<br />
podziałało na Bayern motywująco, bo<br />
zaraz po stracie gola znów zaczął grać<br />
zweite KSSPR Końskie überraschend<br />
mit 25:26 beim AZS Grünberg verlor.<br />
Weitere Ergebnisse: Ostrovia Ostrowo<br />
- Viret Zawiercie 30:27, MKS Kalisch -<br />
MTS Chrzanów 35:29, Olimp Grottkau<br />
- Olimpia Deutsch Piekar 27:21, ŚKPR<br />
Schweidnitz - Siódemka Liegnitz 31:36,<br />
KSZO Ostrowiec Świętokrzyski - Czuwaj<br />
Przemyśl 20:33.<br />
później Shaqiri ustalił wynik na 7-1, zapewniając<br />
dumie Bawarii 3. wygraną w<br />
3. meczu grupowym! Wynik ten bardzo<br />
przybliża monachijczyków do kolejnej<br />
rundy i jeśli w czwartym spotkaniu pokonają<br />
u siebie Romę, postawią przysłowiową<br />
kropkę na „i”, awansując do mundczycy kontrolowali korzystny dla podyktował dla Schalke rzut karny za<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy dalszego materiał etapu. Ciekawostką służy jest wyłącznie jednak siebie do wynik, czytania. a miejscowi Powielanie nieudolnie rzekome w jakikolwiek zagranie ręką w polu sposób karnym zabronione.<br />
fakt, że po meczu trener Bayernu Pep atakowali. Jednak na 7 m<strong>in</strong> przed końcem<br />
meczu bereitgestellt. dali się zaskoczyć Jegliche po raz wtórki, Vervielfältigung piłka po strzale Huntelaara ist tra-<br />
strengstens<br />
przez Jonathana Silvę. Jak pokazały po-<br />
LARES: Diese Materialien Guardiola s<strong>in</strong>d nie lediglich był wcale zachwycony zum Lesen untersagt.<br />
In <strong>der</strong> Tabelle führt Gwardia Oppeln<br />
mit e<strong>in</strong>er kom<strong>pl</strong>etten Punkteausbeute<br />
von 14 Punkten, je vier Punkte<br />
vor KSSPR Końskie und Siódemka<br />
Liegnitz. Im Tabellenkeller liegen <strong>der</strong><br />
KSZO Ostrowiec Świętokrzyski (Platz<br />
14) mit zwei Zählern auf dem Konto<br />
und <strong>der</strong> AZS Grünberg (13) mit drei<br />
Zählern. Am nächsten Spieltag (8. No-<br />
ani wynikiem tej konfrontacji, ani grą<br />
swojego zespół, twierdząc: „Wcale nie<br />
graliśmy tak dobrze, jak wskazuje wynik.<br />
Poza tym pierwsze 20 m<strong>in</strong> drugiej<br />
połowy było w naszym wykonaniu złe i<br />
pokazało, że mamy jeszcze wiele do po-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy prawienia. materiał Uważam również, służy że wyłącznie wynik ulubieńcy do tak czytania. potwornie rozczarowują, Powielanie Pewny w Bayer jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Tabela<br />
7-1 to wypadek przy pracy i nie pow<strong>in</strong>niśmy<br />
się s<strong>in</strong>d przed lediglich rewanżem z rzymianami zum Lesen <strong>in</strong>ną twarz, bereitgestellt. bo wcześniej bez problemów Jegliche tomiast Vervielfältigung czwarty niemiecki team ist w tych strengstens<br />
a w Lidze Mistrzów pokazują zupełnie Pomocy sędziego nie potrzebował na-<br />
LARES: Diese Materialien untersagt.<br />
vember) stehen folgende Begegnungen<br />
an: MTS Chrzanów - Czuwaj Przemyśl,<br />
KSSPR Końskie - KSZO Ostrowiec<br />
Świętokrzyski, Viret Zawiercie - AZS<br />
Grünberg, Siódemka Liegnitz - Ostrovia<br />
Ostrowo, Olimpia Deutsch Piekar -<br />
ŚKPR Schweidnitz, SPR Tarnów - Olimp<br />
Grottkau, MKS Kalisch - Gwardia Oppeln.<br />
nim kierować”. Cóż, jeśli był to wypadek,<br />
to był to piękny wypadek.<br />
Podobnie jak Bayern<br />
skutecznością<br />
i dojrzałością<br />
w grze zaimponowała<br />
Borussia Dortmund.<br />
która podobnie jak monachijczycy za<strong>in</strong>kasowała<br />
kom<strong>pl</strong>et trzech punktów na<br />
wyjeździe. Konkretnie w Stambule, gdzie<br />
w meczu grupy D ograła Galatasaray<br />
4-0! Podopieczni Jürgena Kloppa losy<br />
wyprowadził BVB na prowadzenie, 12<br />
m<strong>in</strong> później po u<strong>der</strong>zeniu tego samego<br />
piłkarza było już 2-0, a na 4 m<strong>in</strong> przed<br />
przerwą technicznym u<strong>der</strong>zeniem z 20<br />
m Reus podwyższył na 3-0! W drugich<br />
45 m<strong>in</strong>utach tempo gry siadło, dort-<br />
czwarty, kiedy to akcję Guendogana na<br />
gola zamienił Ramos. Dzięki tym bramkom<br />
„żółto-czarni” mają na koncie kom<strong>pl</strong>et<br />
9 oczek i przewodzą swojej grupie, a<br />
kibice tego zespołu nie mogą zrozumieć,<br />
co jest powodem, że w Bundeslidze ich<br />
zdołali także wygrać z Arsenalem Londyn<br />
i An<strong>der</strong>lechtem Bruksela.<br />
Szczęściarze Schalke<br />
Cztery bramki swoim rywalom strzeliło<br />
także FC Schalke 04, które pokona-<br />
w przeciwieństwie do Bayernu i BVB<br />
rozczarowało. W 16. m<strong>in</strong> goście objęli<br />
prowadzenie (Nani), ale od 33. m<strong>in</strong><br />
musieli grać w dziesiątkę (czerwona<br />
kartka dla Mauricio). Fakt ten ekipa z<br />
Gelsenkirchen wykorzystała już 60 sek.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
Stąd<br />
materiał<br />
pierwsze 25<br />
służy<br />
m<strong>in</strong> po zmianie<br />
wyłącznie do czytania. Powielanie<br />
później,<br />
w jakikolwiek<br />
kiedy to Obasi strzałem<br />
sposób<br />
głową<br />
zabronione.<br />
stron w wykonaniu podopiecznych Pepa<br />
wyrównał, co zachęciło miejscowych do Grupa D, 3. seria spotkań<br />
Guardioli było słabe, co wykorzystali<br />
odważniejszych ataków. Ofensywna tak-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens<br />
Galatasaray Stambuł untersagt.<br />
– Borussia<br />
tyka przyniosła efekty po przerwie, kiedy<br />
to w 51. m<strong>in</strong> Huntelaar wyprowadził<br />
Schalke na prowadzenie, a 9 m<strong>in</strong> później<br />
Höwedes podwyższył na 3-1 i wydawało<br />
się, że jest po emocjach. Portugalczycy<br />
jednak, nie mając nic do stracenia,<br />
tak, jak potrafi najlepiej, co szybko przekuło<br />
się materiał w efekty bramkowe: służy w wyłącznie 78. m<strong>in</strong> nachijczycy do czytania. nad Tybrem, rozstrzygnęli Powielanie 64. m<strong>in</strong> w jakikolwiek Adrien Silva zdobył sposób dla ekipy zabronione.<br />
meczu nad Bosforem, podobnie jak mo-<br />
rzucili się do desperackiego ataku i w<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
Ribery podwyższył na 6-1, a 120 sekund dość szybko. Już w 6. m<strong>in</strong> Aubemayang z Półwyspu Iberyjskiego kontaktowe-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
go gola, a w 78. m<strong>in</strong> ten sam zawodnik<br />
doprowadził do remisu! Na szczęście<br />
ostatnie słowo należało do teamu z Niemiec,<br />
a tak naprawdę – do arbitra tego<br />
spotkania, Sergeya Karasaeva z Rosji,<br />
który w 3. m<strong>in</strong> doliczonego czasu gry<br />
fiła Portugalczyka w twarz, a nie w rękę!<br />
A zatem błąd arbitra, z którego skorzystał<br />
Choupo-Mot<strong>in</strong>g, który zdobył dla<br />
„niebieskich” czwartego gola, na wagę<br />
pierwszej wygranej w tej edycji LM.<br />
rozgrywkach – Bayer 04 Leverkusen,<br />
który w meczu grupy C zasłużenie pokonał<br />
przed własną publicznością Zenit<br />
St. Petersburg 2-0. Pomimo dom<strong>in</strong>acji<br />
„aptekarzy” do przerwy utrzymywał się<br />
tylko bezbramkowy remis. Jednak po<br />
radykalnie wzrosła, ale ze względu na<br />
brak zdecydowania i skuteczności w<br />
tym meczu napastników i ofensywnych<br />
pomocników ciężar zdobywania bramek<br />
dla ekipy Rogera Schmidta wzięli<br />
na siebie defensorzy. Najpierw, w 58.<br />
m<strong>in</strong> potężną, a przede wszystkim celną<br />
bombą popisał się Donati, a w 63. m<strong>in</strong><br />
wprowadzony do gry zaledwie 180 sek.<br />
wcześniej Papadopoulos strzałem głową<br />
podwyższył na 2-0 i ustalił wynik spotkania.<br />
Należy dodać, że Nadreńczycy<br />
kończyli mecz w dziesiątkę, bo w 79.<br />
m<strong>in</strong> druga żółtą i w efekcie czerwona<br />
kartkę ujrzał defensor gospodarzy Wendell,<br />
który do tego momentu należał do<br />
najlepszych aktorów spektaklu na Bay<br />
Arena, dlatego szkoda, że nie wystąpi<br />
w rewanżu.<br />
Krzysztof Świerc<br />
Grupa C, 3. seria spotkań<br />
Bayer Leverkusen – Zenit St. Petersburg<br />
Tabela<br />
1. Leverkusen.............3...........6............ 5-2<br />
2. Monaco..................3...........5............ 1-0<br />
3. St. Petersburg........3...........4............ 2-2<br />
4. Lizbona..................3...........1............ 1-5<br />
Dortmund 0-4 (0-3)<br />
An<strong>der</strong>lecht Bruksela – Arsenal Londyn<br />
1-2 (0-0)<br />
Tabela<br />
1. Dortmund..............3...........9............ 9-0<br />
2. Londyn...................3...........6............ 6-4<br />
3. Bruksela.................3...........1............ 2-6<br />
4. Stambuł.................3...........1............ 2-9<br />
Grupa E, 3. seria spotkań<br />
AS Roma – Bayern München 1-7 (0-5)<br />
CSKA Moskwa – Manchester City 2-2 (0-2)<br />
Tabela<br />
1. München................3...........9............ 9-1<br />
2. Roma.....................3...........4............ 7-9<br />
3. Manchester............3...........2............ 3-4<br />
4. Moskwa.................3...........1............ 3-8<br />
Grupa G, 3. seria spotkań<br />
FC Schalke 04 – Sport<strong>in</strong>g Lizbona 4-3<br />
(1-1)<br />
FC Chelsea Londyn – NK Maribor 6-0 (3-0)<br />
1. FC Chelsea..............3...........7............ 8-1<br />
2. Schalke 04..............3...........5............ 6-5<br />
3. Maribor..................3...........2............ 2-8<br />
4. Sport<strong>in</strong>g.................3...........1............ 4-6<br />
Dwa pierwsze zespoły z każdej z grup<br />
uzyskują awans do dalszej fazy rozgry-<br />
Inna twarz BVB<br />
Podobnie jak Bayern skutecznością<br />
i dojrzałością w grze zaimponował wi-<br />
LARES: Krzysztof N<strong>in</strong>iejszy Świerc cemistrz materiał Niemiec Borussia służy Dortmund, wyłącznie ło u siebie do czytania. Sport<strong>in</strong>g Lizbona Powielanie 4-3, ale... zmianie w jakikolwiek stron przewaga „farmaceutów” wek.<br />
sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Narciarstwo alpejskie: Austriackie otwarcie sezonu<br />
Obiecujący start Dopfera<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
„Złota Maria”<br />
materiał<br />
ekspertemsłuży wyłącznie<br />
niu się<br />
do<br />
ikony<br />
czytania.<br />
niemieckiego<br />
Powielanie<br />
biathlonu<br />
w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Pozostanie jednak związana ze swoją – Magdaleny Neuner, czyli gwałtowny<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Zawodami w slalomie gigancie<br />
w austriackim Sölden za<strong>in</strong>augurowano<br />
Puchar Świata w narciarstwie<br />
alpejskim. Pod nieobecność Felixa<br />
Neureuthera (kontuzja <strong>pl</strong>eców) i Marii<br />
Riesch pierwsze skrzypce w niemieckiej<br />
ekipie grał Fritz Dopfer,<br />
dyscy<strong>pl</strong><strong>in</strong>ą, gdyż jeszcze w grudniu zadebiutuje<br />
w roli eksperta narciarskiego<br />
w telewizyjnej stacji ARD. Na tym stanowisku<br />
zluzuje Markusa Wasmeiera – podwójny<br />
czempion igrzysk z Lillehammer<br />
1994 r. (supergigant oraz gigant) postanowił<br />
przekazać pałeczkę nieprzerwanie imponującym pokazie jazdy wyszedł<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy od 20 materiał lat znajdującą się służy w jego wyłącznie ręku w na prowadzenie do czytania. z przewagą Powielanie 0,48 s nad w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
<strong>in</strong>ne godne dłonie. „Złota Maria” oprócz Francuzem P<strong>in</strong>turault, a to oznaczało<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
docierając na drugi stopień podium.<br />
Odmienna sytuacja ma miejsce w<br />
przypadku 3-krotnej mistrzyni<br />
olimpijskiej (2 razy superkomb<strong>in</strong>acja<br />
– 2010, 2014; jeden tytuł w slalomie –<br />
2010 r.), a zarazem największej niemieckiej<br />
gwiazdy na alpejskim firmamencie<br />
wspomnianych sukcesów olimpijskich<br />
ma również w dorobku m.<strong>in</strong>. dwa złota z<br />
mistrzostw świata (2009 – slalom, 2013<br />
– superkomb<strong>in</strong>acja) oraz zwycięstwo w<br />
klasyfikacji generalnej Pucharu Świata w<br />
2011 roku, a jej wyczyny przypom<strong>in</strong>ają<br />
triumfalny pochód przez lata dziewięć-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy dziesiąte materiał fenomenalnej służy Katji Seiz<strong>in</strong>ger. wyłącznie w klasyfikacji do czytania. końcowej w sezonach Powielanie od Wpadka w dom<strong>in</strong>atora jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Oby tylko wraz z odejściem mistrzyni 2011/2012 do 2013/2014, a zamykającego<br />
niedzielne bereitgestellt. zawody reprezentanta Jegliche wielkich Vervielfältigung imprez w tej konkurencji, ist jak strengstens i<br />
Z kolei dom<strong>in</strong>ator zarówno ostatnich skich Vail i Beaver Creek.<br />
LARES: Diese Materialien nie nastąpiło s<strong>in</strong>d lediglich to samo, co po zum wycofa-<br />
Lesen untersagt.<br />
XXI wieku – Marii Höfl-Riesch, która<br />
trapiona kontuzjami 20 marca 2014 roku<br />
ogłosiła zakończenie kariery.<br />
spadek poziomu dokonań pań w pustkę<br />
bez dna…<br />
Hirscher nokautuje<br />
W drugim przejeździe Fritz Dopfer<br />
startował jako trzeci od końca i po<br />
pewne miejsce na podium. Wydaje się,<br />
że po pięciu wstąpieniach na podium za<br />
pozycję 2. i 3., 27-latek z SC Garmisch<br />
dojrzał do sięgnięcia po pierwszy pucharowy<br />
sukces w karierze. Tym razem<br />
musiał uznać wyższość wyłącznie broniącego<br />
kryształowej kuli za zwycięstwo<br />
Maria Höfl-Riesch<br />
Foto: Christian Jansky/Wikipedia<br />
gospodarzy Marcela Hirschera, który<br />
fenomenalnym drugim przejazdem odskoczył<br />
na nieosiągalny dystans 1,58 s.<br />
na tej trasie, Ted Ligety (USA) zaliczył<br />
wpadkę w drugiej odsłonie, przez co<br />
spadł z 2. miejsca na 10. Austriacy otrzymali<br />
podwójny powód do radości, gdyż<br />
królowa supergiganta z Soczi i aktualna<br />
właścicielka kryształowej kuli Anna<br />
Fenn<strong>in</strong>ger triumfowała dzień wcześniej<br />
wśród kobiet, ale swoim sukcesem musiała<br />
się podzielić z Mikaelą Schiffr<strong>in</strong><br />
(obie uzyskały identyczny rezultat).<br />
Viktoria Rebensburg przebiła się na 6.<br />
miejsce dzięki znakomitej drugiej szarży,<br />
wsp<strong>in</strong>ając się o sześć lokat, a do miejsca<br />
na podium zabrakło mistrzyni igrzysk z<br />
Vancouver 0,31 s. Pucharowe zmagania<br />
dopiero nabiorą tempa, ale główną imprezą<br />
sezonu będą mistrzostwa świata<br />
odbywające się od 2 do 15 lutego 2015<br />
r. w amerykańskich ośrodkach narciar-<br />
Witold Wolak
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Sport bereitgestellt. Sport Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Bundesliga: 9. seria spotkań<br />
Nr. 44/1178 Wochenblatt.<strong>pl</strong> 15<br />
Bezbramkowy hit<br />
I<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Oczy piłkarskich Niemiec tym razem<br />
skierowane były na Mönchengladbach,<br />
gdzie w hicie kolejki zajmująca<br />
remisu 4-4, a 180 sek. później Gentner<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie zdobył w 5. jakikolwiek gola dla ekipy Arm<strong>in</strong>a sposób Veha i zabronione.<br />
wygrana gości stała się faktem.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Natomiast Vervielfältigung 3. zwycięstwo z rzędu ist strengstens w<br />
untersagt.<br />
przed tą serią spotkań drugą lokatę<br />
w tabeli Borussia podejmowała li<strong>der</strong>a<br />
– Bayern München. Smaczku<br />
tej potyczce dodawał fakt, że żadna<br />
z tych drużyn do tej serii spotkań bieżącego<br />
sezonu nie doznała porażki.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie 3-0 w zwyciężył jakikolwiek też Wolfsburg: sposób rozbił<br />
u siebie Ma<strong>in</strong>z, które doznało tym Dokumentacja kolejki<br />
zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche samym Vervielfältigung pierwszej porażki w sezonie. ist strengstens<br />
Bremen – Köln<br />
untersagt.<br />
0-1 (0-0)<br />
nadal oba teamy pozostają bez przegranej,<br />
bo mecz zakończył się bezbramkowym<br />
remisem, który pozwala im<br />
zachować dwie pierwsze lokaty w tabeli.<br />
Pytanie tylko, dlaczego Bawarczycy tego<br />
meczu nie wygrali? Wszak uchodzili za<br />
zdecydowanego faworyta. Odpowiedź<br />
jest prosta – perfekcyjna gra w defensywie<br />
Borussii, dokładnie przez 96 m<strong>in</strong>,<br />
bo tyle trwał mecz. Bawarczycy mieli<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał z 6 ostatnich służy meczów,<br />
Wolfsburg – Ma<strong>in</strong>z 05 3-0 (1-0)<br />
wyłącznie słupek do bramki czytania. SCP. W tej sytuacji Powielanie wygraną<br />
„wieśniakom” musiał zapewnić w Nadal bez wygranej w rozgrywkach<br />
Porażki w outsi<strong>der</strong>ów jakikolwiek sposób zabronione.<br />
M’gladbach – München 0-0<br />
przegrywając z nich 5.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen 63. m<strong>in</strong> bereitgestellt. Volland. Jegliche BL Vervielfältigung pozostaje outsi<strong>der</strong> tabeli Wer<strong>der</strong>, ist strengstens Tabela untersagt.<br />
ogromną przewagę (73% posiadania piłki),<br />
ale zawodziła ich skuteczność. „Źrebięta”<br />
z kolei swoich szans upatrywały w<br />
kontrach, głównie po przerwie, i kilka<br />
razy poważnie zagroziły bramce rywali,<br />
lecz nie udało im się przechytrzyć<br />
znakomicie dysponowanego golkipera<br />
gości – Neuera. W ten sposób Bayern<br />
pozostaje w meczach z Nadreńczykami<br />
który w 9. serii uległ u siebie beniam<strong>in</strong>kowi<br />
z Köln 0-1, ponosząc 5. porażkę<br />
w 6 ostatnich pojedynkach o ligowe<br />
punkty. Gola na wagę trzech oczek dla<br />
„Geissbocke” zdobył w 59. m<strong>in</strong> Ujah,<br />
gwarantując w ten sposób swojemu te-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
siebie z<br />
materiał<br />
przeciętnym Hannoverem.<br />
służy wyłącznie<br />
Praktyka<br />
jednak pokazała, że nie. Borussia E<strong>in</strong>trachtu, który po trafieniu Madlunga 1.12.1995 r. Po tej porażce pracę stracił<br />
5-4. A<br />
do<br />
wszystko<br />
czytania.<br />
rozpoczęło<br />
Powielanie<br />
się po myśli amowi<br />
w<br />
pierwszą<br />
jakikolwiek<br />
wygraną nad<br />
sposób<br />
Wezerą od<br />
zabronione.<br />
wprawdzie przeważała i miała mnóstwo w 21. m<strong>in</strong> objął prowadzenie. Jednak dotychczasowy szkoleniowiec bremeń-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
niepokonany od 5 spotkań.<br />
Depresja BVB trwa<br />
Katastrofalnie wciąż prezentuje się w<br />
bieżącym sezonie BL wicemistrz Niemiec<br />
– Borussia Dortmund, która nie<br />
wygrała żadnego z 6 ostatnich meczów,<br />
przegrywając z nich 5! W m<strong>in</strong>ionej kolejce<br />
podopieczni Jürgena Kloppa ulegli<br />
u siebie Hannoverowi 0-1, ponosząc z<br />
tym zespołem pierwszą porażkę od 6<br />
pojedynków, a konkretnie od 18.09.2011<br />
r. Jak to wytłumaczyć, patrząc na poczynania<br />
dortmundczyków w Lidze<br />
2. Bundesliga: 11. seria spotkań<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Tym samym Kaiserslautern nadal jest<br />
niepokonane na własnym stadionie, ale<br />
straciło u siebie pierwsze punkty w bie-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy objąć prowadzenie materiał (1-0), służy co uczynili wyłącznie po żącym do sezonie, czytania. a Fortuna pozostała Powielanie niepokonana<br />
na wyjazdach. W najbliższej Ingolstadt z 1. FC Heidenheim, którą Dokumentacja kolejki<br />
frontacja w jakikolwiek wspomnianego wcześniej sposób FC zabronione.<br />
oddaniu pierwszego w tym pojedynku<br />
LARES: Diese Materialien strzału s<strong>in</strong>d (Pohjanpalo) lediglich na bramkę zum 1.FCK. Lesen serii spotkań bereitgestellt. „kaisersi” podejmą Jegliche u siebie na swoją Vervielfältigung korzyść rozstrzygnęli ist Bawar-<br />
strengstens Leipzig – Bochum untersagt.<br />
2-0 (2-0)<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy m<strong>in</strong>ucie materiał doliczonego służy czasy gry, wyłącznie kiedy na własnym do czytania. stadionie zmierzy Powielanie się li<strong>der</strong>em<br />
stawki FC Ingolstadt!<br />
zadali rywalom decydujący cios, kiedy Darmstadt – Nürnberg 3-0 (1-0)<br />
zachowali w jakikolwiek gospodarze, którzy Aalen – 1.FC Union 1-2 (1-0)<br />
sposób w 41. m<strong>in</strong> zabronione.<br />
to po zagraniu Löwa Gaus wyrównał.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Werbung / Reklama<br />
Mistrzów, gdzie kroczą od zwycięstwa<br />
do zwycięstwa! Ba, po ostatnim triumfie<br />
w Stambule z Galatasaray 4-0 wydawało<br />
się, że „żółto-czarni” poradzą sobie u<br />
tzw. stuprocentowych okazji do zdobycia<br />
bramek, ale ostatecznie uległa, co jest<br />
efektem fatalnej skuteczności miejscowych<br />
i celnego strzału, jaki w 62. m<strong>in</strong><br />
oddał z rzutu wolnego Kiyotake.<br />
Tak samo jak Hannover 1-0, ale u<br />
siebie zwyciężył niepokonany w rozgrywkach<br />
materiał TSG Hoffenheim, służy wyłącznie którego szturmu do i teraz czytania. to oni 3-krotnie Powielanie z rzędu Gospodarze w jakikolwiek tej potyczki posiadali sposób <strong>in</strong>i-<br />
zabronione.<br />
poddali się, ruszyli do desperackiego staje na przedostatnim miejscu w BL.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
wyższość uznać musiał nowicjusz z Pa-<br />
umieszczali piłkę w siatce Stuttgartu, po cjatywę przez cały mecz, wygrywając<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
<strong>der</strong>born. Goście jednak wbrew przedmeczowym<br />
przewidywaniom wysoko<br />
zawiesili poprzeczkę, a przy tym mieli<br />
sporo szczęścia, jak choćby w 5. m<strong>in</strong>,<br />
kiedy to defensor miejscowych Rudy nie<br />
wykorzystał rzutu karnego, trafiając w<br />
Kanonada nad Menem<br />
Spotkania E<strong>in</strong>trachtu Frankfurt z VfB<br />
Stuttgart często w przeszłości okraszane<br />
były sporą ilością bramek, ale tym razem<br />
było ich aż 9: goście ze Szwabii wygrali<br />
od tego momentu do głosu doszło VfB,<br />
zdobywając trzy bramki – autorstwa<br />
Harnika w 34. i 36. m<strong>in</strong> oraz Gentnera<br />
w 51. m<strong>in</strong>. W tym momencie wydawało<br />
się, że losy meczu zostały rozstrzygnięte,<br />
ale nic z tych rzeczy. Gospodarze nie<br />
strzałach Meiera (57.), Aignera (61.) i<br />
Madlunga (65.), i ekipa znad Menu objęła<br />
prowadzenie 4-3. Koniec emocji? Ależ<br />
Szlagierowy remis<br />
Wydarzeniem m<strong>in</strong>ionej serii spotkań<br />
była konfrontacja drużyn bowiem, choć koncentrowali się na de-<br />
mógł zakończyć się ich porażką! Goście<br />
zajmujących przed tą kolejką trzecią i fensywie i destrukcji, zdołali w 77. m<strong>in</strong><br />
drugą pozycję w tabeli: 1. FC Kaiserslautern<br />
z Fortuną Düsseldorf, która<br />
zakończyła się remisem 1-1. Dzięki temu<br />
Nadreńczycy, licząc mecze w BL i 2.BL<br />
pozostają z „czerwonymi diabłami” bez<br />
porażki od 6 potyczek, ulegając im po<br />
raz ostatni 21.10.1995 r.!<br />
Fakt, że Fortuna nie leży „kaisersom”<br />
potwierdził też ostatni mecz tych zespołów,<br />
który choć od początku do końca<br />
toczył się pod dyktando gospodarzy, to<br />
Kibice na Signal Iduna Park w Dortmundzie przecierali oczy ze zdumienia, gdy miejscowa Borussia w meczu z Hannoverem<br />
seryjnie marnowała stuprocentowe okazje bramkowe.<br />
Peter F./Wikipedia<br />
Borussia Dortmund<br />
nie wygrała żadnego<br />
Opłacalny atak<br />
Trafienie to sprawiło, że podopieczni<br />
Kosty Runjaica z jeszcze większym<br />
zdecydowaniem rzucili się na ekipę z<br />
Düsseldorfu, co zaowocowało w drugiej<br />
Fürth, które w obecnych rozgrywkach<br />
nie wygrało jeszcze meczu wyjazdowego,<br />
a stanie przed szansą wywalczenia<br />
kom<strong>pl</strong>etu oczek. Fortuna z kolei w roli<br />
wiceli<strong>der</strong>a tabeli i z serią 8 z rzędu meczów<br />
bez porażki (w tym 5 zwycięstw)<br />
skąd! Ostatnie słowo, jak się okazało,<br />
należało do Stuttgartu, który w 81. m<strong>in</strong><br />
za sprawą Th Wernera doprowadził do<br />
meczu o punkty BL z Hamburgerem SV<br />
odniosła Hertha Berl<strong>in</strong>, która tym razem<br />
pokonała u siebie ekipę znad Łaby 3-0,<br />
rozstrzygając rywalizację po przerwie za<br />
sprawą celnych strzałów Ben-Hatiry w<br />
59. i 85. m<strong>in</strong> oraz Heit<strong>in</strong>gi w 65. m<strong>in</strong>.<br />
Dodajmy – zasłużonej, bo ekipa z Moguncji<br />
była tylko tłem dla znakomicie<br />
dysponowanych „wilków”, dla których<br />
do siatki trafiali Naldo w 15., Perisic w<br />
59. i Caligiuri w 87. m<strong>in</strong>.<br />
czyków Rob<strong>in</strong> Dutt, którego zastąpił<br />
Viktor Skripnik.<br />
Podobnie jak w Bremen, na pierwsze<br />
zwycięstwo w obecnych rozgrywkach<br />
czekają też we Freiburgu, który tym<br />
razem uległ w Augsburgu 0-2 i pozo-<br />
Li<strong>der</strong> niepokonany<br />
Drugi mecz, który skupiał na sobie<br />
uwagę w m<strong>in</strong>ionej serii spotkań, to kon-<br />
czycy, wygrywając 1-0. Spotkanie nie<br />
stało jednak na wysokim poziomie,<br />
mało było strzałów na bramkę i sytuacji<br />
podbramkowych, a za to dużo przerw w<br />
grze, fauli i żółtych kartek (łącznie 6).<br />
W tej grze nerwów więcej zimnej krwi<br />
zasłużenie, po bramkach Verhaegha w<br />
11. m<strong>in</strong> (karny) oraz Halila Alt<strong>in</strong>topa w<br />
66. m<strong>in</strong>. Dzięki temu Bawarczycy pokonali<br />
Badeńczyków po raz 4. z rzędu w<br />
meczu o punkty BL.<br />
0-1 przegrało też FC Schalke 04, które<br />
musiało uznać wyższość Leverkusen.<br />
„Złotą bramkę” bezpośrednim strzałem<br />
z rzutu wolnego zdobył w 53. m<strong>in</strong> Calhanoglu.<br />
Wygrana miejscowych pow<strong>in</strong>na<br />
być dużo wyższa (24-4 w strzałach<br />
na bramkę dla Bayeru 04!), ale szwankowała<br />
skuteczność „aptekarzy”, którzy<br />
od 5 ligowych meczów są niepokonani.<br />
Krzysztof Świerc<br />
Dortmund – Hannover 0-1 (0-0)<br />
Augsburg – Freiburg 2-0 (1-0)<br />
Hoffenheim – Pa<strong>der</strong>born 1-0 (0-0)<br />
Hertha BSC – Hamburg 3-0 (0-0)<br />
Frankfurt – Stuttgart 4-5 (1-2)<br />
Leverkusen – Schalke 04 1-0 (0-0)<br />
1. München................9.........21.......... 21-2<br />
2. M’gladbach............9.........17.......... 12-4<br />
3. Wolfsburg..............9.........17.......... 16-9<br />
4. Hoffenheim............9.........17.......... 13-7<br />
5. Leverkusen.............9.........16........ 17-14<br />
6. Ma<strong>in</strong>z 05................9.........14........ 12-10<br />
7. Hannover...............9.........13.......... 6-11<br />
8. Pa<strong>der</strong>born..............9.........12........ 13-12<br />
9. Augsburg...............9.........12........ 11-11<br />
10. Köln.......................9.........12............ 7-7<br />
11. Frankfurt................9.........12........ 17-18<br />
12. Schalke 04..............9.........11........ 13-13<br />
13. Hertha BSC.............9.........11........ 14-16<br />
14. Stuttgart................9...........9........ 14-19<br />
15. Dortmund..............9...........7........ 10-15<br />
16. Hamburg................9...........6.......... 3-12<br />
17. Freiburg.................9...........5.......... 8-14<br />
18. Bremen..................9...........4........ 10-23<br />
to H<strong>in</strong>tersser zdobył, jak się okazało,<br />
gola na wagę 3 pkt.<br />
Krzysztof Świerc<br />
Kaiserslautern – Düsseldorf 1-1 (0-0)<br />
St. Pauli – Karlsruhe 0-4 (0-2)<br />
TSV 1860 M. – Braunschweig 1-2 (1-1)<br />
Ingolstadt – Heidenheim 1-0 (1-0)<br />
Sandhausen – Aue 1-1 (0-0)<br />
Fürth – Frankfurt 2-5 (2-3)<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Akcja – prenumerata<br />
Każdy czytelnik, który w okresie 22.09.2014 - 31.10.2014 zaprenumeruje<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
lub przedłuży prenumeratę tygodnika Wochenblatt.<strong>pl</strong>, otrzyma od redakcji upom<strong>in</strong>ek.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Wśród prezentów m.<strong>in</strong>. płyty, książki oraz pobyt w hotelu Dębowe Wzgórze*.<br />
Więcej <strong>in</strong>formacji pod numerem telefonu 77 454 65 56<br />
Kontakt mailowy: sw@wochenblatt.<strong>pl</strong><br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Serdecznie Powielanie zapraszamy w jakikolwiek do skorzystania sposób zabronione. z promocji!<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Cennik prenumerat:<br />
Prenumerata pocztowa (województwo opolskie, śląskie) – 119,00 zł/rok<br />
Prenumerata roczna (pozostałe województwa) – 210,00 zł<br />
Prenumerata półroczna (pozostałe województwa) – 105,00 zł<br />
Prenumerata kwartalna (pozostałe województwa) – 55,00 zł<br />
<strong>WOCHENBLATT</strong>.<strong>pl</strong><br />
*Oferta dotyczy prenumeraty krajowej<br />
8035
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
16 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Allerlei bereitgestellt. Różności Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
31. Oktober – 6. November 2014<br />
P<strong>in</strong>nwand<br />
QQFreudentag: LARES: Werbe-Ikone N<strong>in</strong>iejszy Verona QQDritter materiał Versuch: służy Sarah Kern wyłącznie hat bereits<br />
zwei gescheiterte Ehen h<strong>in</strong>ter sich. Im fast e<strong>in</strong>em Monat Mutter und fühlt sich <strong>in</strong> muss ihren Körper wahrlich nicht verstecken.<br />
QQMutterfreuden: do czytania. Nazan Powielanie Eckes ist seit QQSchönheitskom<strong>pl</strong>exe: w jakikolwiek Sylvie sposób Meis zabronione.<br />
Pooth hat nach langem Rechtsstreit nun vor<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens Hundesaga untersagt.<br />
Gericht gegen ihren Ex-Manager gewonnen.<br />
Doch auch sie würde gerne etwas an sich än<strong>der</strong>n:<br />
die Be<strong>in</strong>e. Die könnten laut Meis nämlich<br />
deutlich länger se<strong>in</strong>. Klar, als Laufsteg-Model<br />
eignet sich die knapp 1,60 Meter große Nie<strong>der</strong>län<strong>der</strong><strong>in</strong><br />
eher weniger. Dennoch arbeitet<br />
sie unter an<strong>der</strong>em als Fotomodel und schum-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Instagram materiał verkündete die służy Designer<strong>in</strong> wyłącznie ihren do czytania. Powielanie melt sich w mit jakikolwiek Hilfe von High Heels sposób meistens zabronione.<br />
Fans die Neuigkeiten. Sie postete e<strong>in</strong> Foto von<br />
etwas größer. „Natürlich möchte ich e<strong>in</strong> bisschen<br />
Vervielfältigung größer wirken. Ganz ehrlich, ich ist hätte strengstens LARES: Diese Materialien sich und s<strong>in</strong>d dem 25-Jährigen lediglich vor dem zum Eifelturm. Lesen bereitgestellt. Jegliche untersagt.<br />
Verona dürfte e<strong>in</strong> riesiger Ste<strong>in</strong> vom Herzen<br />
gefallen se<strong>in</strong>: Es g<strong>in</strong>g immerh<strong>in</strong> um den stolzen<br />
Betrag von 66.000 Euro! So viel for<strong>der</strong>te<br />
Mart<strong>in</strong> Krug für angeblich ausstehende Ho-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Tiefgang, materiał wir führen tolle służy Gespräche. wyłącznie Age is Mama“, do schreibt czytania. die Mo<strong>der</strong>ator<strong>in</strong> Powielanie nun auf w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
just a number. Ich fühle mich auch nicht so ihrer Facebook-Seite. Ihren Job vermisst sie<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
norare, berichtet „bild.de”. Das Landgericht<br />
Düsseldorf wies die Klage nun jedoch ab. Der<br />
Manager konnte nicht nachweisen, dass er <strong>in</strong><br />
den beiden strittigen Fällen tatsächlich e<strong>in</strong>er<br />
Beratertätigkeit nachgekommen ist. Aus<br />
diesem Grund habe er ke<strong>in</strong>en Anspruch auf<br />
die gefor<strong>der</strong>ten Honorare. Es g<strong>in</strong>g um Werbe-<br />
Deals mit Kik und Segmüller. Auch die Gerichtskosten<br />
muss Mart<strong>in</strong> Krug tragen. Über<br />
QQVaterfreuden: Babyglück für Mo<strong>der</strong>ator<br />
Markus<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał<br />
Lanz. Nach „Bild“-Informationen<br />
służy wyłącznie<br />
mit dem<br />
do<br />
Nachwuchs<br />
czytania.<br />
meistern<br />
Powielanie<br />
sie und ihr<br />
w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
s<strong>in</strong>d <strong>der</strong> ZDF-Star und se<strong>in</strong>e Ehefrau Angela Mann also genauso normal wie alle an<strong>der</strong>en<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Eltern. bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
QQKe<strong>in</strong> Zurück: Sie war für ihn zunächst<br />
Q<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie Beziehungs-Wirrwarr do czytania. um den Powielanie Fußballstar bedeckt, w die jakikolwiek Trennung von Freund Reto sposób wurde<br />
dennoch öffentlich. Doch Beatrice ist ke<strong>in</strong><br />
zabronione.<br />
bereits <strong>der</strong> vergangenen Woche stolze Eltern<br />
e<strong>in</strong>er s<strong>in</strong>d Tochter lediglich geworden. Bestätigen zum will Lesen sche<strong>in</strong>t bereitgestellt. ihr ernst zu se<strong>in</strong>. Bereits letzte Jegliche Woche K<strong>in</strong>d von Vervielfältigung Traurigkeit. „Ich habe die Trennung ist strengstens<br />
zog die Sänger<strong>in</strong> den Schlussstrich und es<br />
LARES: Diese Materialien untersagt.<br />
ihren Anwalt ließ Verona Pooth ausrichten,<br />
dass sie „erleichtert und erfreut” über das<br />
Urteil sei.<br />
Q Schwer loszulassen: Schauspieler<strong>in</strong><br />
Claudia Michelsen kann sich nur schwer von<br />
ihrer 17-jährigen Tochter trennen. Ihre Mutter<br />
sei da viel entspannter gewesen, sagte Michelsen<br />
<strong>der</strong> Zeitschrift „Brigitte”. Als sie mit 15<br />
Jahren bei ihren Eltern auszog, um von Dresden<br />
nach Berl<strong>in</strong> an die Schauspielschule zu<br />
gehen, sei ihre Mutter sehr weise im Loslassen<br />
ihrer Tochter gewesen. „Etwas, das mir heute<br />
viel schwerer fällt mit me<strong>in</strong>er 17-Jährigen”,<br />
sagt Michelsen. Claudia Michelsen, bekannt<br />
aus „Polizeiruf 110”, gewann <strong>in</strong> diesem Jahr<br />
e<strong>in</strong>en Grimme-Preis für ihre Darstellung im<br />
aufnehmen. Wer bekommt nun die<br />
Hundedamen? Bushidos Erzfe<strong>in</strong>d<br />
Kay One ermahnt jedenfalls schon<br />
Bushido auf Facebook. Hunde seien<br />
wie eigene K<strong>in</strong><strong>der</strong>, die nie erwachsen<br />
werden und für die man lebenslange<br />
Verantwortung trägt. E<strong>in</strong>e Fortset-<br />
se<strong>in</strong>er Beziehung mit Mo<strong>der</strong>ator<strong>in</strong> Birgit schöne DSDS-Juror<strong>in</strong> nun zu ihren Eltern <strong>in</strong>s Wun<strong>der</strong>“ bewirken, wenn’s nach ihr geht. zung <strong>der</strong> Hundesaga folgt wohl.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
Schrowange<br />
materiał<br />
stammt Sohn<br />
służy<br />
Laur<strong>in</strong> (13).<br />
wyłącznie<br />
hessische<br />
do<br />
Bürstadt<br />
czytania.<br />
zurück.<br />
Powielanie w jakikolwiek sposób<br />
adur<br />
zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Film „Grenzgang”.<br />
Werbung / Reklama<br />
Zakład<br />
Usługi<br />
Wohlbef<strong>in</strong>den<br />
<strong>WOCHENBLATT</strong>.<strong>pl</strong><br />
Pogrzebowy<br />
Pogrzebowe<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek Fest und sposób zabronione. Muße<br />
przewozy<br />
Sprowadzanie<br />
zagraniczne LARES: Diese zwłok Materialien zmarłych s<strong>in</strong>d lediglich z zagranicy zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
z całej Europy Załatwianie formalności<br />
tel. 602 376 845 Opieka nad grobami<br />
Gogol<strong>in</strong>: tel. 77 466 62 60<br />
Krapkowice - Otmęt: tel. 77 446 60 66<br />
www.konefal.<strong>pl</strong> iSO 9001<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie Feste w verordnet, jakikolwiek damit es sich sposób von <strong>der</strong> zabronione.<br />
und för<strong>der</strong>t die Gesundheit.<br />
Mühe und Arbeit erholen kann“, so <strong>der</strong><br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
firma świadcząca<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
usługi opiekuńcze za granicą<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie Informacje: w jakikolwiek tel. +48 77 442 sposób 83 38 lub zabronione.<br />
www.prosenior.<strong>pl</strong><br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche<br />
Pro-Senior<br />
Vervielfältigung<br />
Sp. z o.o., Opole,<br />
ist<br />
ul.<br />
strengstens<br />
Cygana 4/206<br />
8031<br />
untersagt.<br />
<strong>WOCHENBLATT</strong>.<strong>pl</strong><br />
Impressum / Stopka redakcyjna<br />
Die Herausgabe <strong>der</strong> <strong>Zeitung</strong> ist dank f<strong>in</strong>anzieller För<strong>der</strong>ung<br />
des M<strong>in</strong>isteriums für Verwaltung und Digitalisierung sowie<br />
des Auswärtigen Amts mittels des Instituts für Auslandsbeziehungen möglich.<br />
Nakład/Auflage: 5850<br />
Mokrzycka, sw@wochenblatt.<strong>pl</strong>. Vertrieb, Market<strong>in</strong>g: Agnieszka Szotka, Mokrzycka, sw@wochenblatt.<strong>pl</strong>. Sprzedaż, market<strong>in</strong>g: Agnieszka Szotka,<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie<br />
Kontakt:<br />
w<br />
Biuro redakcji/Redaktionsbüro:<br />
jakikolwiek<br />
tel./faks +48<br />
sposób<br />
77 45 46 556<br />
zabronione.<br />
a.szotka@wochenblatt.<strong>pl</strong>.<br />
a.szotka@wochenblatt.<strong>pl</strong>.<br />
Prenumerata/Abonnement: redakcja/Redaktion, Poczta Polska SA,<br />
Homepage: www.wochenblatt.<strong>pl</strong>, Onl<strong>in</strong>eredakteur: Juliane Preiß<br />
Strona <strong>in</strong>ternetowa: www.wochenblatt.<strong>pl</strong>, redaktor: Juliane Preiß Ruch SA, www.prenumerata.ruch.com.<strong>pl</strong>; tel. 22 693 70 00<br />
zwracamy. Redakcja nie odpowiada za treść ogłoszeń.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Zrealizowano dzięki dotacji M<strong>in</strong>istra Adm<strong>in</strong>istracji i Cyfryzacji<br />
i (za pośrednictwem Instytutu Stosunków Kulturalnych z Zagranicą)<br />
M<strong>in</strong>isterstwa Spraw Zagranicznych Republiki Fe<strong>der</strong>alnej Niemiec.<br />
7875<br />
Quelle: www.stud-center.com/wallpaper<br />
Dezember 2010 löste sie ihre letzte Verlobung<br />
mit Ex-Freund Roger Rankel. Dennoch will sie<br />
jetzt offensichtlich erneut den Schritt vor den<br />
Traualtar wagen. Ihr neuer Freund Alieu machte<br />
Kern nach nur e<strong>in</strong>em Monat Beziehung<br />
e<strong>in</strong>en romantischen Heiratsantrag <strong>in</strong> Paris. Auf<br />
Er steckt ihr gerade e<strong>in</strong>en R<strong>in</strong>g an den F<strong>in</strong>ger.<br />
Dazu schreibt Sarah: „…verlobt!”. Auch wenn<br />
die 45-Jährige bereits zwei K<strong>in</strong><strong>der</strong> hat, ist sie<br />
dennoch glücklich mit ihrem jüngeren Freund<br />
und beteuert, dass es ke<strong>in</strong>e Probleme trotz des<br />
großen Altersunterschiedes gibt. „Er hat viel<br />
alt, wie ich b<strong>in</strong>. Und wenn ich mit weniger<br />
Make-up und <strong>in</strong> Jeans daher komme, denken<br />
die meisten auch, ich b<strong>in</strong> erst 28 o<strong>der</strong> 30“, so<br />
die Blond<strong>in</strong>e gegenüber „RTL”.<br />
Markus Lanz se<strong>in</strong> Glück nicht. Manager<strong>in</strong><br />
Cleopatra Rentziu: „Markus Lanz hat sich noch<br />
nie zu se<strong>in</strong>em Privatleben geäußert. Deswegen<br />
wird er das jetzt auch nicht tun.“ Es ist<br />
bereits das zweite K<strong>in</strong>d für Markus Lanz. Aus<br />
Machnik N.<br />
Tel./fax: (077) 46−52−456<br />
1765<br />
Redaktionsanschrift: ul. M. Konopnickiej 6, 45-004 Opole, E-Mail: sw@<br />
wochenblatt.<strong>pl</strong>. Chefredakteur: Till Scholtz-Knobloch, Redaktion: Anna<br />
Durecka: „Schlesien“, „Allerlei“; Krzysztof Świerc: „Sport“, „Wirtschaft“;<br />
Juliane Preiß (ifa-Redakteur<strong>in</strong>): „Aus den Regionen“; Klaudia Kandzia:<br />
„Kirche und Gesellschaft”. Übersetzung: Andrzej Szypulski. Korrektur:<br />
Manfred Prediger, Krzysztof Szymczyk. Verlagssekretariat: Gabriela<br />
Quelle: www.klatsch-und-tratsch.de<br />
ihrer neuen Rolle sehr wohl. Sie und ihr Mann<br />
Julian Khol s<strong>in</strong>d überglücklich, dass sich bei<br />
ihnen alles um ihr Baby dreht. „E<strong>in</strong> kle<strong>in</strong>es<br />
Lebenszeichen aus me<strong>in</strong>em neuen Leben als<br />
wohl nicht, sie genießt die Zeit mit ihrem<br />
K<strong>in</strong>d: „Alles dreht sich um die zwei Fragen: Ist<br />
unser Lounis wirklich satt und s<strong>in</strong>d die W<strong>in</strong>deln<br />
schön voll...?!“ Das bedeutet wohl, dass<br />
Nazan Eckes ke<strong>in</strong>e Nanny für ihr Baby e<strong>in</strong>gestellt<br />
hat und Lounis Khol stillt. Den Alltag<br />
nach Madrid gezogen, dann nach London<br />
- doch dort schien Endstation für die Liebe<br />
zwischen Mandy Capristo und Mesut Özil<br />
gewesen zu se<strong>in</strong>. Nach dem angeblichen<br />
wurde e<strong>in</strong> Umzugs-LKW vor <strong>der</strong> Özil-Villa im<br />
exklusiven Londoner Stadtteil Hampstead<br />
gesichtet. Die Möbelträger holten offenbar<br />
Mandys Sachen heraus, etwa e<strong>in</strong>en weißen<br />
Flügel. Laut <strong>der</strong> „Bild”-<strong>Zeitung</strong> kehrt die<br />
7489<br />
Adres redakcji: ul. M. Konopnickiej 6, 45-004 Opole, e-mail:<br />
sw@wochenblatt.<strong>pl</strong>. Redaktor naczelny: Till Scholtz-Knobloch. Redakcja:<br />
Anna Durecka – „Śląsk”, „Różności”; Krzysztof Świerc – „Sport”, „Gospodarka”;<br />
Juliane Preiß (dziennikarka z ramienia IfA) – „Z regionów”; Klaudia Kandzia<br />
– „Kościół i społeczeństwo”. Tłumaczenia: Andrzej Szypulski. Korekta:<br />
Manfred Prediger, Krzysztof Szymczyk. Sekretariat wydawnictwa: Gabriela<br />
Foto: Lisa Barns<br />
gerne m<strong>in</strong>destens zehn Zentimeter mehr!”<br />
QQVerän<strong>der</strong>ungen: Seit ihrem Sieg im<br />
Frühjahr 2013 bei „DSDS“ ist so e<strong>in</strong>iges im<br />
Leben von Beatrice Egli (26) passiert. Neben<br />
ihren beruflichen Erfolgen musste sie allerd<strong>in</strong>gs<br />
auch e<strong>in</strong>ige persönliche Rückschläge<br />
erleben, wie die Trennung von ihrem Freund.<br />
Über ihr Privatleben hält sie sich größtenteils<br />
nicht <strong>in</strong> me<strong>in</strong>en Lie<strong>der</strong>n verarbeitet”, gibt sie<br />
gegenüber „Blick“ zu. E<strong>in</strong>en Partner brauche<br />
sie nicht, um glücklich zu se<strong>in</strong>. Trotzdem ist<br />
sie <strong>der</strong> Romantik verfallen und „e<strong>in</strong> Strauß<br />
Blumen und Kom<strong>pl</strong>imente können wahre<br />
Werbung / Reklama<br />
Pro-Senior sp. z o.o.<br />
poszukuje opiekunek<br />
osób starszych<br />
(wymagana dobra znajomość języka niemieckiego)<br />
Wydawca/Herausgeber: Zespół Producencki „Pro Futura“ Sp. z o.o.,<br />
ul. M. Konopnickiej 6, 45-004 Opole. Nr <strong>in</strong>deksu 368202.<br />
Skład komputerowy/Satz: LARES – Mateus Joschko<br />
Druk/Druck: Polskapresse Sp. z o.o., Oddział Prasa Wrocławska<br />
Foto: duna/Wikipedia<br />
Feste sollten also „schulen“,<br />
neue Kraft „bilden“ – im<br />
Zdzieszowice: tel. LARES: 77 484 41 76N<strong>in</strong>iejszy Ozimek, materiał Schodnia służy Nowa, wyłącznie do czytania. Powielanie Gegensatz w jakikolwiek zur Langeweile, die sposób Mußelosigkeit<br />
bedeutet!<br />
zabronione.<br />
www.machnik.ozimek.<strong>pl</strong><br />
http://www.facebook.com/wochenblatt<strong>pl</strong><br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Denker Vervielfältigung <strong>der</strong> Antike hielten unter ist an-<br />
strengstens untersagt.<br />
<strong>der</strong>em die Muße mit ihren kreativen<br />
Möglichkeiten für sehr wertvoll – auch<br />
für die Gesundheit.<br />
„Die Götter haben aus Mitleid zu<br />
Mühen und Plagen geborenem Menschengeschlecht<br />
die wie<strong>der</strong>kehrenden<br />
Skandal-Rapper und angeblicher<br />
Tierliebhaber Bushido hat se<strong>in</strong>e<br />
Hünd<strong>in</strong>nen nach sechs Jahren <strong>in</strong>s<br />
Tierheim abgegeben. Noch vor drei<br />
Jahren beteuerte <strong>der</strong> Rapper, die<br />
Hunde hätten ihn ausgeglichener<br />
gemacht, ihn therapiert. Nun hat<br />
Bushido die Therapie wohl abgebrochen.<br />
Die Labrador-Hünd<strong>in</strong>nen<br />
hatte er zunächst für se<strong>in</strong>e krebskranke<br />
Mutter gekauft. Doch auch<br />
nach <strong>der</strong>en Tod behielt <strong>der</strong> Musiker<br />
Shirley, Mischa und Suki. Sie hatten<br />
<strong>in</strong> se<strong>in</strong>em Haus sogar e<strong>in</strong> eigenes<br />
Zimmer, gehörten fest zur Familie.<br />
Nun <strong>der</strong> Schock: Am Dienstag gab<br />
<strong>der</strong> „ziemlich bedrückte” Bushido<br />
die Hunde im Tierheim ab. Alles<br />
angeblich wegen e<strong>in</strong>er Allergie.<br />
Komisch, dass sich diese erst nach<br />
sechs Jahren bemerkbar machte. Das<br />
f<strong>in</strong>den auch die empörten Züchter<br />
<strong>in</strong> nen <strong>der</strong> Labrador-Hunde und<br />
wollen diese jetzt aus dem Tierheim<br />
holen. Doch das wird problematisch.<br />
Angeblich rufen schon seit Tagen<br />
Leute im Tierheim an und wollen<br />
unbed<strong>in</strong>gt Bushidos Tiere bei sich<br />
A. Durecka<br />
„Fest“ bedeutet „Muße“. „Muße bezeichnet man als Zeit, welche<br />
e<strong>in</strong>e Person nach eigenem Wunsch nutzen kann, um sich zu erquicken<br />
und zu erbauen“, so das Internetlexikon Wikipedia. Im<br />
hellenistischen Altertum wurde „Muße“ als „Schule“ bezeichnet.<br />
griechische Philosoph Platon (427-347<br />
v. Chr.). Se<strong>in</strong> römischer Kollege Seneca<br />
(4 v. Chr. – 65 n. Chr.) sagte: „Man muss<br />
dem Geist Erholung gönnen, so wird er,<br />
ausgeruht, sich kräftiger und frischer<br />
erheben… Muße macht die Seele von<br />
<strong>der</strong> Knechtschaft <strong>der</strong> Sorgen frei und<br />
erhebt sie aus <strong>der</strong> Sklaverei, gibt ihr<br />
Leben und macht sie kühner zu jedem<br />
Beg<strong>in</strong>nen“.<br />
Muße dient also dem Wohlbef<strong>in</strong>den<br />
Dr. med. Manfred Gabor<br />
KRAZ 6933<br />
Konto bankowe: Bank Zachodni WBK SA II O/Opole, 30 1090 2242 0000<br />
0005 7800 0577<br />
Bankverb<strong>in</strong>dung: Bank Zachodni WBK SA II O/Opole, IBAN: PL30 1090<br />
2242 0000 0005 7800 0577 SWIFT Code WBKPPLPP.<br />
Unverlangt e<strong>in</strong>gesandte Manuskripte werden nicht zurückgesandt. Die<br />
Redaktion behält sich vor, Zuschriften und Leserbriefe s<strong>in</strong>ngemäß zu kürzen.<br />
Die Redaktion haftet nicht für den Inhalt <strong>der</strong> Anzeigen. / Zastrzegamy sobie<br />
prawo skracania nadesłanych tekstów; materiałów nie zamówionych nie<br />
7897