WOCHENBLATT.pl - Zeitung der Deutschen in Polen Quietschende Filzstifte (Vorschau)
Sie wollen auch ein ePaper? Erhöhen Sie die Reichweite Ihrer Titel.
YUMPU macht aus Druck-PDFs automatisch weboptimierte ePaper, die Google liebt.
www.wochenblatt.<strong>pl</strong><br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
8042<br />
7913<br />
Nr 42 (1176), ISSN 2082-8195, nr <strong>in</strong>deksu 368202 17 – 23 X 2014, cena 2,40 zł (VAT 5%)<br />
<strong>WOCHENBLATT</strong>.<strong>pl</strong><br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
<strong>Zeitung</strong> <strong>der</strong> <strong>Deutschen</strong> <strong>in</strong> <strong>Polen</strong><br />
Nanu?<br />
<strong>Quietschende</strong><br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek Fragen und sposób Gedanken<br />
zabronione.<br />
wurden auf Karten<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung<br />
zusammengetragen.<br />
ist strengstens Déjà-vu<br />
untersagt.<br />
Foto: Klaudia Kandzia<br />
Blanka <strong>Filzstifte</strong><br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Mouralová, dyrektor społecznego<br />
Collegium Bohemicum<br />
w Uściu nad Łabą, ledwie zdołała<br />
przetrwać podjętą przeciwko niej<br />
próbę puczu, pisze „Die Landeszeitung”,<br />
gazeta mniejszości niemieckiej<br />
w Republice Czeskiej. Collegium<br />
ma być podmiotem prowadzącym<br />
powstające Muzeum Niemieckojęzycznych<br />
Mieszkańców Ziem Bohemskich.<br />
Mouralová, która w swojej<br />
pracy pragnie podkreślać <strong>in</strong>spirujące<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
aspekty współżycia niemieckich<br />
i czeskich mieszkańców Czech,<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
za głównego mąciciela uznała doradcę<br />
eks-prezydenta Václava Klausa,<br />
w którego mniemaniu wystawa,<br />
której f<strong>in</strong>ansowanie nie jest jeszcze<br />
pewne, będzie nazbyt „nieczeska”.<br />
Brzmi to podobnie do debaty wokół<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Muzeum Śląskiego w Katowicach.<br />
Till Scholtz-Knobloch<br />
Werbung / Reklama<br />
In Lubowitz qualmten die Köpfe<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
<strong>der</strong> Führungskräfte <strong>der</strong> deutschen<br />
M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit, LARES: Diese ihre Materialien <strong>Filzstifte</strong> s<strong>in</strong>d quietschten<br />
lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
auf großformatigen Papiertafeln. Ist die<br />
vor vier Jahren für die Jahre 2010 bis 2015<br />
erarbeitete LARES: Strategie N<strong>in</strong>iejszy aktuell materiał und służy umsetzbar?<br />
wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek Lesen Sie S. sposób 11<br />
zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Werbung / Reklama<br />
Poszukujemy<br />
pracowników fizycznych ze znajomością<br />
języka niemieckiego do prac:<br />
• magazynowych<br />
• recycl<strong>in</strong>gowych<br />
• na produkcji<br />
oraz specjalistów z j. niemieckim:<br />
elektryków, spawaczy, kierowców<br />
C+E, ślusarzy, operatorów koparek<br />
i ładowarek<br />
Bernard Czok<br />
warsztat<br />
• mechanika pojazdowa<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w • części jakikolwiek używane<br />
sposób zabronione.<br />
• lakiernictwo<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung • blacharstwo<br />
ist strengstens untersagt.<br />
Oferujemy:<br />
• wynajem samochodów<br />
• atrakcyjne wynagrodzenie<br />
• zakwaterowanie na terenie<br />
46-022 Kępa k. Opola, ul. Wróblińska 17b<br />
tel./fax: 77 456 86 58<br />
Niemiec<br />
CENTRUM<br />
kom. 602 369 462 (A4)<br />
• opiekę polskiego biura<br />
661 333 777<br />
7963<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie POMOCY<br />
do czytania. Powielanie w<br />
604 jakikolwiek<br />
963 702<br />
sposób zabronione.<br />
Za<strong>in</strong>teresowanych prosimy o wysyłanie CV<br />
DROGOWEJ<br />
LARES: na e-mail: Diese export@dako.org.<strong>pl</strong> Materialien lub s<strong>in</strong>d Tel. lediglich 32 279 96 80<br />
zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung www.autoczok.<strong>pl</strong><br />
ist strengstens untersagt.<br />
7877<br />
8037<br />
Nowy punkt:<br />
Zakład Kamieniarski PPHU Sati<br />
46-073 Wrzoski, ul. Wrocławska 24<br />
tel. kom. 880 370 130, 784 518 593<br />
Oddział<br />
Ekspozycja nagrobków<br />
46-020 Krzanowice, Stara Droga 6 i 8<br />
tel. kom. (+48) 666 523 384<br />
Nagrobki<br />
Płytki granitowe<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy tel. (+48) 77 546 22 materiał 78<br />
służy tel. (+48) 77 wyłącznie 546 21 84<br />
do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
biuro@tanienagrobki.com.<strong>pl</strong><br />
biuro@tanienagrobki.com.<strong>pl</strong><br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt.<br />
od 1499 zł<br />
Jegliche<br />
od 76 zł/m²<br />
Vervielfältigung<br />
od 280 zł/m² od 320 ist<br />
zł/m²<br />
strengstens<br />
od 280 zł/m²<br />
untersagt.<br />
Schody<br />
Blaty<br />
Kom<strong>in</strong>ki<br />
Tarasy<br />
od 76 zł/m²<br />
7706<br />
Oleskie = zgoda, współpraca, sukces: Z Janem<br />
Kusem, kandydatem na radnego powiatu oleskiego<br />
oraz jego obecnym starostą, który sprawnie i z dużymi<br />
sukcesami, a przy tym w duchu zgody, współpracy<br />
W dirndlu i we fraku: Koncertem<br />
symfonicznym i „Oktoberfestem”<br />
rozpoczęły się 11. Dni Kultury Niemieckiej<br />
w województwie opolskim. Cykl imprez<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
i zrozumienia dowodzi powiatem od chwili jego powstania,<br />
mniejszości niemieckiej potrwa do 8<br />
LARES: Diese Materialien rozmawia Krzysztof s<strong>in</strong>d Świerc. lediglich Czytaj zum na Lesen str. 12<br />
bereitgestellt. Jegliche listopada. Vervielfältigung Czytaj na ist str. strengstens 7 <br />
untersagt.<br />
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
I S S N 2 0 8 2 - 8 1 9 5
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
2 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Me<strong>in</strong>ungen Lesen bereitgestellt. op<strong>in</strong>ie Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Śląsku, ojczyzno moja!<br />
17. – 23. Oktober 2014<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie<br />
N<br />
do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
a krótko przed zamknięciem n<strong>in</strong>iejszego<br />
wydania wciąż jeszcze jestem<br />
LARES: Diese „Verfassungsauftrag“<br />
Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen<br />
pod wrażeniem<br />
bereitgestellt.<br />
debaty strategicznej<br />
Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Bildung<br />
Kurz vor dem Redaktionsschluss zu<br />
dieser Ausgabe stehe ich noch unter<br />
dem E<strong>in</strong>druck <strong>der</strong> Strategiedebatte <strong>der</strong><br />
wäre zu fahrlässig, diese nur aus Sicht to każdy, kto angażuje się społecznie, wie,<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy <strong>der</strong> Führungsebene materiał zu służy führen. Das wyłącznie ist im jak uciążliwe do czytania. są sytuacje, gdy Powielanie np. statut w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Grunde wie mit e<strong>in</strong>er Verfassung. E<strong>in</strong>e nie zezwala na coś, co aktualne potrzeby<br />
LARES: Diese Materialien solche schreibt s<strong>in</strong>d sich lediglich e<strong>in</strong> Land selten, zum wenn Lesen nakazywałyby bereitgestellt. bezzwłocznie wdrożyć. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
deutschen M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit <strong>in</strong> Lubowitz (siehe<br />
S. 11). Strategie – das kl<strong>in</strong>gt zunächst e<strong>in</strong>mal<br />
langweilig und zu theoretisch. Das ist<br />
eigentlich nichts, womit sich e<strong>in</strong> gewöhnliches<br />
Mitglied ause<strong>in</strong>an<strong>der</strong>setzt. Je<strong>der</strong> aber,<br />
<strong>der</strong> sich gesellschaftlich engagiert, weiß,<br />
wie lästig es ist, wenn z.B. e<strong>in</strong>e Satzung<br />
nicht das erlaubt, was man doch aktuell<br />
gerade im Dienste se<strong>in</strong>es Vere<strong>in</strong>s umsetzen<br />
möchte. E<strong>in</strong>e „Strategie“ ist da noch etwas<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
Mängel<br />
materiał<br />
zu benennen.<br />
służy<br />
Da <strong>in</strong> e<strong>in</strong>er<br />
wyłącznie<br />
Strategie<br />
eben auch Visionen gedacht wer-<br />
działalności organizacji.<br />
odzwierciedla do czytania. ona to, co jest Powielanie sednem w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
den dürfen, s<strong>in</strong>d viele Erfolge auch nur Mnie osobiście przypadło w ramach<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
tückischer. Sie hat ke<strong>in</strong>e Paragrafen, die<br />
uns <strong>in</strong> e<strong>in</strong>em konkreten Moment bremsen<br />
o<strong>der</strong> uns Auftrieb geben. Sie wabert<br />
irgendwie im H<strong>in</strong>tergrund. Und doch bildet<br />
die Strategie das ab, wofür e<strong>in</strong> ganzer<br />
Verband steht.<br />
Im Rahmen <strong>der</strong> Lubowitzer Debatte<br />
fiel mir persönlich z.B. die knifflige Aufgabe<br />
zu, <strong>in</strong>tern im weiteren Verlauf <strong>der</strong><br />
ganz kle<strong>in</strong>e Schritte. Beson<strong>der</strong>s deutlich<br />
wurde mir das diese Woche noch e<strong>in</strong>mal<br />
im weiten Feld <strong>der</strong> deutschsprachigen<br />
Bildung. Mit Stefan Walter Hell erhielt<br />
nach Herta Müller bereits <strong>der</strong> zweite<br />
Absolvent des deutschen Zweiges am Lyzeum<br />
<strong>der</strong> deutschen M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit im rumänischen<br />
materiał Temeschwar służy e<strong>in</strong>en Nobelpreis wyłącznie my „unique do czytania. sell<strong>in</strong>g proposition” Powielanie (USP), „szeregowi w jakikolwiek obywatele”. sposób zabronione.<br />
angielsku nazywa się to w języku rekla-<br />
lepiej posłuchać, co mają do powiedzenia<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
zugesprochen (siehe S. 10). Erstmals <strong>in</strong> jako że obecnie panuje trend wyrażania Ujmijmy to nieco konkretniej. Uczestnikom<br />
Vervielfältigung spotkania w Łubowicach ist udało strengstens LARES: Diese Materialien <strong>der</strong> Menschheitsgeschichte s<strong>in</strong>d lediglich staubt zum e<strong>in</strong>e Lesen wszystkiego bereitgestellt. językiem ekonomii, Jegliche a zatem<br />
untersagt.<br />
Schule zum zweiten Mal so dick ab. Und<br />
dann ist dies ke<strong>in</strong>e gewöhnliche Schule,<br />
son<strong>der</strong>n die e<strong>in</strong>er deutschen M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit.<br />
Zieht man also e<strong>in</strong>en Vergleich, können<br />
bei uns fast nur dicke Tränen kullern,<br />
wie unendlich weit wir von e<strong>in</strong>em sol-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
chen Niveau<br />
materiał<br />
entfernt<br />
służy<br />
s<strong>in</strong>d. Aber<br />
wyłącznie<br />
auch ważną do debatę czytania. – o ile do tego Powielanie czasu będziemy<br />
dysponować protokołem łubo-<br />
Uzmysłowiłem to sobie w tym tygodniu<br />
czyna w jawić jakikolwiek się jako malutkie sposób kroczki. zabronione.<br />
das ist e<strong>in</strong>e wichtige Erkenntnis: Bildung<br />
ist auch <strong>der</strong> wichtigste Schlüssel für die<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen<br />
wickich<br />
bereitgestellt.<br />
obrad. Bowiem pomimo<br />
Jegliche<br />
ciężaru po raz<br />
Vervielfältigung<br />
kolejny zwłaszcza w odniesieniu<br />
ist strengstens untersagt.<br />
Debatte quasi als „Pate“ an die Frage zu<br />
er<strong>in</strong>nern, ob die deutsche M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit so<br />
etwas wie e<strong>in</strong> „Alle<strong>in</strong>stellungsmerkmal“<br />
hat. Die englische Werbesprache spricht<br />
da von <strong>der</strong> „Unique sell<strong>in</strong>g proposition“<br />
(USP). Es wird heute eben alles ökonomisiert<br />
und auch Standpunkte muss man zu<br />
verkaufen (sell<strong>in</strong>g) wissen. An<strong>der</strong>e Vertreter<br />
haben an<strong>der</strong>e „Patenschaften“. In<br />
unserer traditionellen Weihnachtsdoppelausgabe<br />
wird sich vermutlich genug<br />
Platz f<strong>in</strong>den, die wichtige Debatte <strong>in</strong><br />
ihrer ganzen Bandbreite e<strong>in</strong>mal genau<br />
zu dokumentieren – sofern das Protokoll<br />
aus Lubowitz dann vorliegt. Denn<br />
so wichtig e<strong>in</strong>e solche Debatte ist: Es<br />
es aber so weit ist, sollte das „Fußvolk“<br />
schon gehört werden.<br />
Um aber etwas konkreter zu werden.<br />
Natürlich haben wir Teilnehmer<br />
<strong>in</strong> Lubowitz viele Beispiele für Erfolge<br />
gefunden, dabei aber auch nicht gespart<br />
Herausbildung e<strong>in</strong>er selbstbewussten<br />
M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit.<br />
Edukacja<br />
„misją konstytucyjną”<br />
mniejszości niemieckiej, jaka odbyła się<br />
w Łubowicach (patrz str. 11). Strategia –<br />
to brzmi może nudno i zbyt teoretycznie,<br />
i właściwie nie jest to coś, czym zajmują<br />
się zwyczajni członkowie organizacji. Za<br />
Pod tym względem „strategia” jest czymś<br />
jeszcze odrob<strong>in</strong>ę bardziej „podstępnym”,<br />
nie ma w niej bowiem paragrafów, które<br />
w konkretnym momencie ostudzą nasze<br />
zapędy albo na odwrót – dodadzą skrzydeł.<br />
Strategia „majaczy” w tle, a jednak<br />
łubowickiej debaty m.<strong>in</strong>. niełatwe zadanie,<br />
by w dalszym przebiegu dyskusji,<br />
występując w charakterze niejako<br />
„patrona”, ponowić pytanie, czy mniejszość<br />
niemiecka posiada coś w rodzaju<br />
„unikatowej propozycji sprzedaży”. Po<br />
i punkty widzenia trzeba umieć sprzedać<br />
(sell). Inni przedstawiciele mają <strong>in</strong>ne „patronaty”.<br />
Na łamach naszego tradycyjnie<br />
podwójnego wydania świątecznego<br />
znajdzie się zapewne dość miejsca, by<br />
w całej rozciągłości udokumentować tę<br />
gatunkowego tego rodzaju dyskusji byłoby<br />
dużym zaniedbaniem prowadzenie jej<br />
tylko z perspektywy szczebla kierowniczego.<br />
W gruncie rzeczy podobnie rzecz<br />
ma się z konstytucją, którą kraje nieczęsto<br />
uchwalają, ale jeśli już ma to miejsce, to<br />
się oczywiście znaleźć wiele przykładów<br />
sukcesów, jednak nie szczędzili oni także<br />
krytycznych słów na temat istniejących<br />
mankamentów. Strategie mają to do siebie,<br />
że można w nich snuć także wizje,<br />
co z kolei sprawia, że wiele sukcesów za-<br />
do „tematu rzeki”, jakim jest niemieckojęzyczna<br />
edukacja. Mam tu na myśli<br />
Prosto z Sejmu<br />
fakt, iż Stefan Walter Hell jako już drugi<br />
po Hercie Müller absolwent niemieckiego<br />
oddziału Liceum Mniejszości Niemieckiej<br />
w rumuńskiej Timisoarze został laureatem<br />
Nagrody Nobla (patrz str. 10). Po<br />
raz pierwszy w dziejach ludzkości zdarza<br />
się, że jedna szkoła po raz drugi zbiera<br />
tak wielkie laury. A nie jest to zwyczajna<br />
szkoła, lecz szkoła mniejszości niemieckiej.<br />
Jeśli dokonamy tu pewnego porównania,<br />
to mamy niemal powody, by zalewać<br />
się rzewnymi łzami w obliczu faktu, jak<br />
nieskończenie daleko jest nam do takiego<br />
poziomu. Z drugiej strony jednak fakt ten<br />
pozwala nam uświadomić sobie ważną<br />
prawdę, a mianowicie, że edukacja to<br />
klucz do wzrastania społeczności mniejszościowych<br />
w poczuciu własnej wartości.<br />
Till Scholtz-Knobloch<br />
Die Gedanken s<strong>in</strong>d frei<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Auf dem richtigen Weg<br />
Die Zeit läuft wirklich schnell. Das letzte Wochenende hat mir gezeigt,<br />
wie rasch vier Jahre <strong>in</strong> e<strong>in</strong>em Menschenleben vergehen können. Noch<br />
2010 haben wir die Entwicklungsstrategie <strong>der</strong> deutschen M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit für<br />
die Jahre 2010-2015 erarbeitet.<br />
Ke<strong>in</strong>e leichte Aufgabe – e<strong>in</strong>e Volksgruppe,<br />
die so groß und so unterschiedlich<br />
ist, <strong>in</strong> e<strong>in</strong>em Dokument von die deutsche M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit. E<strong>in</strong>e Erkennt-<br />
haben, die waren richtig und wichtig für<br />
27 Seiten unterzubr<strong>in</strong>gen. Die ganze nis, die unsere Arbeit begründet und die<br />
Philosophie, unsere Ziele und Bestrebungen<br />
s<strong>in</strong>d <strong>in</strong> dieser e<strong>in</strong>en Abhandlung das hat gefreut. Natürlich ist auch vieles<br />
Richtigkeit unseres Handelns bestätigt –<br />
<strong>in</strong>begriffen. Nun, e<strong>in</strong> Jahr vor dem Ende zu verbessern und neu zu analysieren,<br />
Ciekawa<br />
jesień<br />
die Entwicklungsstrategie so extrem m<strong>in</strong>ionym tygodniu w polskim<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie wichtig. do Sie czytania. zeigen dem Menschen Powielanie e<strong>in</strong>erseits,<br />
dass auf se<strong>in</strong>em Weg richtig czytanie projektu budżetu na 2015 rok.<br />
w parlamencie jakikolwiek odbyło się sposób pierwsze zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien <strong>der</strong> Sprache, s<strong>in</strong>d Kultur lediglich und Identität zum gesetzt Lesen geht, dass bereitgestellt. es sich lohnt weiterzumachen, Jegliche Temat Vervielfältigung ten wywołał burzliwą dyskusję ist strengstens untersagt.<br />
<strong>der</strong> Laufzeit <strong>der</strong> Strategie, haben wir<br />
<strong>in</strong> Lubowitz das Dokument evaluiert.<br />
Natürlich ist es schwierig das alles <strong>in</strong><br />
zwei Tagen zusammenzufassen, doch<br />
e<strong>in</strong>es hat sich gleich ganz stark gezeigt:<br />
Die Ziele, die wir uns damals im Bereich<br />
wir wichtige Ziele wie Gründung von<br />
Schulen <strong>in</strong> eigener Trägerschaft o<strong>der</strong> die<br />
Erhöhung <strong>der</strong> Aktivität <strong>der</strong> Volksgruppe<br />
durch Kulturprojekte erreichen konnten.<br />
Deswegen s<strong>in</strong>d solche Treffen, wie die<br />
<strong>in</strong> Lubowitz aber auch Dokumente wie<br />
an<strong>der</strong>erseits zeigen sie auch, wie wichtig<br />
es ist, e<strong>in</strong>en Plan zu haben und diesem<br />
zu folgen. In Lubowitz hat man festgestellt,<br />
dass wir <strong>in</strong> den letzten Jahren<br />
nicht chaotisch, son<strong>der</strong>n nach Plan vorgegangen<br />
s<strong>in</strong>d – darauf haben sich alle<br />
Wersja polska na blogu<br />
Bernarda Gaidy na www.vdg.<strong>pl</strong><br />
Bartek LARES: konkretN<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie projektu w jakikolwiek nowelizacji ustawy sposób o mniejszościach<br />
narodowych i etnicznych. A<br />
zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche<br />
mowa<br />
Vervielfältigung<br />
o tym, aby w tej ustawie<br />
ist<br />
została<br />
strengstens untersagt.<br />
Über Zahlen gestolpert<br />
Am Montag nahm ich an zwei Veranstaltungen<br />
teil, die sich mit dem<br />
Gedenken ause<strong>in</strong>an<strong>der</strong>gesetzt haben.<br />
Bei <strong>der</strong> ersten <strong>in</strong> Gleiwitz <strong>in</strong>formierte<br />
Anne Thomas, Mitverantwortliche für<br />
Abends g<strong>in</strong>g es <strong>in</strong> Oppeln um die Opferzahlen hier wahrlich nicht ger<strong>in</strong>g. pracach Sejmu. Tym samym projekt ten<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
oberschlesischen<br />
materiał<br />
Opfer<br />
służy<br />
<strong>der</strong> Internierung<br />
wyłącznie<br />
Laut Verlautbarungen<br />
do czytania.<br />
zweier<br />
Powielanie<br />
Gerichte <strong>in</strong> przeszedł<br />
w jakikolwiek<br />
do pracy w komisji.<br />
sposób zabronione.<br />
weitergeleitet.<br />
<strong>in</strong> die sowjetischen Lager im Jahr 1945. Oppeln und Kandrz<strong>in</strong>-Cosel gab es über Jednak już na posiedzeniu komisji<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
das Kunstprojekt „Stolperste<strong>in</strong>e“, über<br />
Werke des für se<strong>in</strong>e Er<strong>in</strong>nerungsarbeit<br />
ausgezeichneten Künstlers Gunter<br />
Demnig sowie die Schwierigkeiten <strong>der</strong><br />
Umsetzung <strong>in</strong> <strong>Polen</strong>. Mit mehr als 45.000<br />
Stolperste<strong>in</strong>en <strong>in</strong> achtzehn Län<strong>der</strong>n Europas<br />
und dem damit größten dezentralen<br />
Kunstwerk er<strong>in</strong>nert <strong>der</strong> Künstler an die<br />
<strong>in</strong> Zeiten des Nationalsozialismus Verfolgten,<br />
Ermordeten, Deportierten, Vertriebenen<br />
und <strong>in</strong> den Suizid getriebenen<br />
Menschen. Die seit 20 Jahren verlegten<br />
Stolperste<strong>in</strong>e geben Information über<br />
Namen, Geburtsdaten, den Ort <strong>der</strong> Deportation<br />
und den Todestag (näheres im<br />
Wochenblatt <strong>der</strong> kommenden Woche).<br />
Bei dieser Veranstaltung, die vor allem<br />
auf dem Buch von Sebastian Rosenbaum<br />
und Dariusz Węgrzyn vom Kattowitzer<br />
Institut des Nationalen Gedenkens basierte,<br />
merkte man, dass dieses Thema<br />
zwar immer mehr erforscht wird, aber<br />
Schlesien hier und da e<strong>in</strong>e Gedenktafel<br />
gibt und demnächst auch e<strong>in</strong> Museum<br />
<strong>in</strong> Radzionkau, gibt es <strong>in</strong> <strong>der</strong> Woiwodschaft<br />
Oppeln ke<strong>in</strong>en Ort, an dem diesen<br />
Opfern gedacht wird. Dabei s<strong>in</strong>d<br />
900 bestätigte Todesfälle von Familienmitglie<strong>der</strong>n<br />
<strong>in</strong> sowjetischen Lagern. Bei<br />
Berücksichtigung weiterer Kreise und<br />
<strong>der</strong>er, die gleich nach Deutschland gelangten,<br />
muss man im Oppelner Raum<br />
mit tausenden Opfern <strong>der</strong> Deportation<br />
Rafał Bartek<br />
Haus, nicht zuletzt <strong>in</strong> Sachen Novellie-<br />
Die Ursache des Verfalls <strong>der</strong> größten Reiche war stets dieselbe; sie lag immer <strong>in</strong> <strong>der</strong><br />
Schwäche <strong>der</strong> Verfassung <strong>der</strong> Staaten. Friedrich II. von Preußen, „<strong>der</strong> Große” (1712-86)<br />
zwłaszcza przy pracach dotyczących<br />
Przyczyna LARES: upadku N<strong>in</strong>iejszy największych materiał imperiów służy była zawsze wyłącznie ta sama, do a była czytania. nią słabość Powielanie nowelizacji w jakikolwiek ustawy o mniejszościach sposób zabronione.<br />
LARES: konstytucji Diese tych Materialien państw. Fry<strong>der</strong>yk II Pruski, „Wielki” (1712–86)<br />
narodowych i etnicznych.<br />
rung des M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitengesetzes.<br />
s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung Notował Krzysztof ist Świerc strengstens untersagt.<br />
Rys. Andrzej Sznejweis<br />
W<br />
– pojawiły się pytania odnośnie do deficytu,<br />
dochodów i wydatków, w których<br />
– co ważne – uwzględniono też potrzeby<br />
mniejszości narodowych i etnicznych<br />
w Polsce, gwarantując odpowiednie<br />
pieniądze na działalność. Mam jednak<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy vielleicht materiał auch <strong>in</strong> e<strong>in</strong>er służy neuen Strategie, wyłącznie Teilnehmer do czytania. gee<strong>in</strong>igt. Powielanie nadzieję, w jakikolwiek że moja praca oraz sposób moich zabronione.<br />
doch man kann auch zufrieden se<strong>in</strong>.<br />
Bernard Gaida kolegów posłów z <strong>in</strong>nych mniejszości<br />
LARES: Diese Materialien Mit Freude s<strong>in</strong>d haben lediglich wir festgestellt, zum dass Lesen bereitgestellt. Jegliche spowoduje, Vervielfältigung że wywalczymy jeszcze ist do-<br />
strengstens untersagt.<br />
datkowe środki, które będziemy mogli<br />
przeznaczyć na tworzenie <strong>in</strong>frastruktury<br />
edukacyjnej.<br />
Drugi ważny temat, który poruszono<br />
podczas ostatniego posiedzenia Sejmu,<br />
to pierwsze czytanie obywatelskiego<br />
zapisana także mniejszość śląska. O<br />
dziwo, temat ten nie wywołał awantury,<br />
było spokojnie, a przedstawiciele<br />
niektórych klubów politycznych uznali<br />
nawet tę <strong>in</strong>icjatywę za zasadną i dobrą,<br />
która pow<strong>in</strong>na mieć swój dalszy bieg w<br />
mniejszości narodowych i etnicznych<br />
niektórzy posłowie, zwłaszcza z PiS-<br />
-u, negatywnie wypowiadali się o tej<br />
ustawie, co odebrałem jako rozdwojenie<br />
jaźni. Wcześniej bowiem, po czytaniu<br />
obywatelskiego projektu nowelizacji<br />
<strong>der</strong> gesellschaftlichen Wahrnehmung rechnen. E<strong>in</strong> Gedenken an dieser Opfer<br />
ist do mehr czytania. als angebracht Powielanie – vielleicht i etnicznych, w jakikolwiek jeden z reprezentantów sposób zabronione.<br />
ustawy o mniejszościach narodowych<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy nach wie materiał vor selten vorkommt. służy wyłącznie<br />
Während es <strong>in</strong> <strong>der</strong> Woiwodschaft durch e<strong>in</strong>e Art Stolperste<strong>in</strong>e? tej partii w kwestii zapisania w usta-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
wie mniejszości śląskiej wypowiadał<br />
się pozytywnie, ale już na posiedzeniu<br />
komisji wspólnej <strong>in</strong>ny przedstawiciel PiS<br />
zaatakował ten pomysł, twierdząc, że<br />
nie ma żadnej mniejszości śląskiej! Widać<br />
zatem, że czeka nas ciekawa jesień,<br />
Poseł Ryszard Galla<br />
Spannen<strong>der</strong> Herbst<br />
Vergangene Woche fand im polnischen<br />
Parlament die erste Lesung<br />
des Haushaltsentwurfs 2015 statt. Das<br />
Thema sorgte für e<strong>in</strong>e stürmische Debatte:<br />
Es kamen Fragen zum Defizit, zu<br />
den E<strong>in</strong>nahmen und Ausgaben. Hier<br />
wurden glücklicherweise auch Verbänden<br />
<strong>der</strong> nationalen und ethnischen M<strong>in</strong><strong>der</strong>heiten<br />
<strong>Polen</strong>s die benötigten Mittel<br />
zugesichert. Ich hoffe dennoch, dass ich<br />
und me<strong>in</strong>e Parlamentskollegen aus den<br />
an<strong>der</strong>en Volksgruppen noch weitere<br />
Gel<strong>der</strong> erwirken, die wir dann <strong>in</strong> den<br />
Aufbau <strong>der</strong> Bildungs<strong>in</strong>frastruktur fließen<br />
lassen können.<br />
E<strong>in</strong> zweiter Schwerpunkt <strong>der</strong> jüngsten<br />
Sejm-Sitzung war die erste Lesung<br />
e<strong>in</strong>es bürgerlichen Entwurfs zur Novellierung<br />
des Gesetzes über nationale<br />
und ethnische M<strong>in</strong><strong>der</strong>heiten. Hier geht<br />
es darum, die schlesische Volksgruppe<br />
<strong>in</strong> das Gesetz mit aufzunehmen. Merkwürdigerweise<br />
gab es bei dem Thema<br />
ke<strong>in</strong>erlei Aufruhr. Man blieb gelassen<br />
und vielmehr kam aus e<strong>in</strong>igen Fraktionen<br />
e<strong>in</strong>e Würdigung <strong>der</strong> Initiative.<br />
Diese sei, so hieß es, gut und billig und<br />
sollte im Sejm ihre Fortsetzung f<strong>in</strong>den.<br />
Der Entwurf wurde somit an den M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitenausschuss<br />
zur Bearbeitung<br />
Doch bereits <strong>in</strong> <strong>der</strong> anschließenden<br />
Sitzung des M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitenausschusses<br />
äußerten sich e<strong>in</strong>ige Abgeordnete, vor<br />
allem Parteimitglie<strong>der</strong> <strong>der</strong> PiS, negativ<br />
über das Gesetz, was ich persönlich als<br />
Bewusstse<strong>in</strong>sspaltung empfand. Denn<br />
unmittelbar nach <strong>der</strong> vorherigen Lesung<br />
des bürgerlichen Novellierungsentwurfes<br />
äußerte sich e<strong>in</strong> PiS-Mitglied<br />
sogar positiv darüber, die schlesische<br />
Volksgruppe im M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitengesetz zu<br />
verankern. Aber bereits <strong>in</strong> <strong>der</strong> Sitzung<br />
des Geme<strong>in</strong>schaftsausschusses griff e<strong>in</strong><br />
an<strong>der</strong>er PiS-Vertreter die Idee an und<br />
me<strong>in</strong>te, es gebe gar ke<strong>in</strong>e schlesische<br />
Volksgruppe. Wie man sieht, steht uns<br />
offenbar e<strong>in</strong> spannen<strong>der</strong> Herbst <strong>in</strong>s<br />
Notiert von Krzysztof Świerc
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
mongolskim, mandżurskim, tybetańskim,<br />
japońskim i koreańskim mówio-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d Politik lediglich und zum Gesellschaft<br />
Lesen bereitgestellt. Polityka Jegliche i społeczeństwo<br />
Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Z Vaterlandu<br />
Politik: Experte wechselt die Seiten<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie<br />
Gut<br />
w jakikolwiek<br />
beraten?<br />
no w Berl<strong>in</strong>ie: „On zastępuje nam 30 dla dziennika „Die Welt” krytykuje fakt,<br />
sposób zabronione.<br />
pracowników terenowych”.<br />
iż Niemcy sugerują jedynie na papierze<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Nr. 42/1176 Wochenblatt.<strong>pl</strong> 3<br />
Ślązaczki w Zagłębiu Ruhry<br />
W kopalni „Hannover” w Bochum-<br />
-Hordel można obejrzeć wystawę, której<br />
<strong>in</strong>icjatorem jest Ewangelicka Wyższa<br />
Szkoła Zawodowa w Bochum, a która<br />
w oparciu o świadectwa i fotografie<br />
przedstawia koleje życia dziesięciu<br />
kobiet z Zagłębia Ruhry urodzonych<br />
na Śląsku. Sercem ekspozycji są jednak<br />
Suwerenność i zwierzchnictwo<br />
terytorialne<br />
W dniach 17 i 18 października<br />
Fundacja Kulturalna Niemieckich<br />
Wypędzonych organizuje w Königsw<strong>in</strong>ter<br />
konferencję pt. „Suwerenność i (…) Z mojej rodz<strong>in</strong>y nikt już w Halle<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie sich w nicht jakikolwiek selten Leute <strong>in</strong>s sposób Haus –<br />
zwierzchnictwo terytorialne – podsta-<br />
mieszka”.<br />
zabronione.<br />
wy zabezpieczenia zagrożonego pokoju<br />
o<strong>der</strong> <strong>in</strong>s Büro – die sie beraten.<br />
LARES: Diese Materialien we wschodniej s<strong>in</strong>d lediglich Europie i na zum świecie”. Lesen Kontrast bereitgestellt. północ – południe, a nie Jegliche wschód Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
wywiady przeprowadzone przez początkujących<br />
pracowników socjalnych<br />
biorących udział w projekcie socjologicznym.<br />
Spisane przez nich rozmowy<br />
o charakterze biograficznym dotyczą<br />
kwestii tożsamości i stron ojczystych.<br />
Śląski geniusz językowy<br />
Es war e<strong>in</strong>mal: 2007 huldigte Michał Kamiński Staatspräsident<br />
Lech Kaczyński.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy oraz Wen-Ch<strong>in</strong> materiał Chen, służy Kaohsiung wyłącznie na państwa, do stanowi czytania. młody, Powielanie absurdalny Politikexperte w jakikolwiek bekannt. Jedoch sposób im an<strong>der</strong>en<br />
politischen Lager: Als Sprecher<br />
zabronione.<br />
Tajwanie). Tytuł konferencji jest nieco wyjątek w dziejach Niemiec, które w<br />
LARES: Diese Materialien niezgrabny, s<strong>in</strong>d bowiem lediglich pojęcia „suweren-<br />
zum Lesen gruncie bereitgestellt. rzeczy zawsze cechował Jegliche raczej von Vervielfältigung Staatspräsident Lech Kaczyński ist strengstens untersagt.<br />
Fundacja Brücke-Most zaprasza na<br />
wykład poświęcony postaci śląskiego<br />
geniusza językowego Emila Krebsa,<br />
który odbędzie się 17 października o<br />
godz. 19.00 w stajni zamku Kurma<strong>in</strong>zer<br />
Amtshof w Heppenheim, Amtsgasse 5.<br />
Referat wygłosi mieszkający w Poczdamie<br />
wnuk brata Emila Krebsa, Eckhard<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
niemiecką<br />
materiał<br />
rodz<strong>in</strong>ą jest<br />
służy<br />
rodz<strong>in</strong>a<br />
wyłącznie<br />
przedsiębiorców<br />
o nazwisku Quandt. Spadczyzną<br />
– ojczyzny w Europie”. Centrum lem offensiv und öffentlichkeitswirksam<br />
wystawę<br />
do<br />
zatytułowaną<br />
czytania.<br />
„Tęsknota<br />
Powielanie<br />
za oj-<br />
holprigen<br />
w jakikolwiek<br />
Start e<strong>in</strong> erstes Personalprob-<br />
sposób zabronione.<br />
kobierczyni koncernu BMW, Susanne przeciw Wypędzeniom przygotowało löste. Er verh<strong>in</strong><strong>der</strong>te die Beför<strong>der</strong>ung<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Hoffmann. Urodzony w Świebodzicach,<br />
a później zamieszkały w Świdnicy s<strong>in</strong>olog<br />
i dy<strong>pl</strong>omata Emil Krebs mówił<br />
sześćdziesięcioma ośmioma językami,<br />
a już przed maturą zdążył ich opanować<br />
dwanaście. Od 1893 roku był głównym<br />
tłumaczem Poselstwa Cesarskiego Niemiec<br />
w Pek<strong>in</strong>ie, o którym z racji władania<br />
m.<strong>in</strong>. językami mandaryńskim,<br />
Heimat to zawsze heimat<br />
py. Niemniej, liczne przykłady dotyczą Beobachtern weitgehend wohlwollend<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Były materiał m<strong>in</strong>ister spraw służy zagranicznych wyłącznie mniejszości do czytania. niemieckich na Powielanie wschodzie aufgenommen, w jakikolwiek was nicht unbed<strong>in</strong>gt sposób zabronione.<br />
sene Buch verfasst.<br />
Hans-Dietrich Genscher w wywiadzie i południowym wschodzie Europy. q an den Versprechen und Plänen <strong>der</strong><br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Werbung / Reklama<br />
Foto: Emil Krebs<br />
Organizatorzy postanowili poruszyć<br />
szereg aktualnych zagadnień, jak choćby<br />
stosunki Rosji z Ukra<strong>in</strong>ą, Izraela z<br />
terytoriami palestyńskimi (Aldona<br />
Szczeponek), Grecji z Turcją, Ch<strong>in</strong> z<br />
Tajwanem (dr Li Li; Nank<strong>in</strong>, LR Ch<strong>in</strong><br />
ność” i „zwierzchnictwo terytorialne”<br />
można porównać do pary pojęć „własność”<br />
i „posiadanie”. Właściciel nie<br />
musi być posiadaczem i na odwrót.<br />
Kwestie dotyczące przejścia niemieckich<br />
terenów wschodnich pod władanie<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Polski materiał i Związku Radzieckiego służy naświetli wyłącznie kontra do (Dolno-)Saksończycy, czytania. Powielanie później Bei <strong>der</strong> w Wahl jakikolwiek zum Europäischen sposób Parlament<br />
im Mai diesen Jahres stand er<br />
zabronione.<br />
dr David Bergius z Tyb<strong>in</strong>gi. Zgłoszenia: reformacja (północ) kontra kontrreformacja<br />
bereitgestellt. (południe) czy też gotyk Jegliche ceglany gar Vervielfältigung auf <strong>der</strong> Liste <strong>der</strong> Regierungspartei ist strengstens LARES: Diese Materialien tel. +49/ s<strong>in</strong>d 228/ lediglich 91512-0, e-mail: zum kultur-<br />
Lesen untersagt.<br />
stiftung@t-onl<strong>in</strong>e.de.<br />
Quandtowie najbogatszymi Niemcami<br />
Według obliczeń opublikowanych<br />
na łamach czasopisma ekonomicznego<br />
„Manager Magaz<strong>in</strong>” najbogatszą<br />
Klatten, jej brat Stefan Quandt oraz ich<br />
matka Johanna Quandt posiadają majątek<br />
opiewający na 31 miliardów euro,<br />
co oznacza, że Quandtowie dogonili rodz<strong>in</strong>ę<br />
Albrechtów (Aldi).<br />
gotowość obronną. Na pytanie, dlaczego<br />
po przemianach ustrojowych w NRD<br />
nie wrócił do rodz<strong>in</strong>nego miasta Halle,<br />
odpowiedział: „Dla mnie Halle będzie<br />
zawsze rodz<strong>in</strong>nym domem, tak jak dla<br />
mojej żony rodz<strong>in</strong>nym domem jest Śląsk<br />
– zachód<br />
Z okazji 25-lecia upadku muru berlińskiego<br />
Wolfgang Büscher pisze na<br />
łamach „Die Welt”, że biegunowość, jaka<br />
zrodziła się między wschodem i zachodem<br />
Niemiec w następstwie podziału<br />
kontrast między północą i południem,<br />
począwszy od czasów Cesarstwa Rzymskiego,<br />
którego droga graniczna (Limes)<br />
oddzielała je od Germanów z północy.<br />
Wzorzec ten był stale kontynuowany:<br />
w średniowieczu Frankowie (południe)<br />
na północy wobec baroku na południu.<br />
Nowa wystawa w Rat<strong>in</strong>gen<br />
Muzeum Ziemi Górnośląskiej w<br />
Rat<strong>in</strong>gen k. Düsseldorfu prezentuje<br />
od 9 listopada br. do 5 kwietnia 2015 r.<br />
przy f<strong>in</strong>ansowym wsparciu Fe<strong>der</strong>alnego<br />
M<strong>in</strong>isterstwa Spraw Wewnętrznych trzy<br />
wystawy, które są razem prezentowane w<br />
Rat<strong>in</strong>gen. Ekspozycja jest też deklaracją<br />
solidarności oraz współczucia dla losów<br />
wypędzonych z <strong>in</strong>nych narodów Euro-<br />
„Kommt Zeit, kommt Rat“, sagt e<strong>in</strong><br />
deutsches Sprichwort. Doch weil gerade<br />
Politikern häufig die Zeit aber<br />
auch die Expertise fehlt, holen sie<br />
Auch <strong>Polen</strong>s neue Regierungschef<strong>in</strong><br />
Ewa Kopacz steht da nicht außen<br />
vor und hat ihre beratenden Mitarbeiter.<br />
E<strong>in</strong>er von ihnen sorgt <strong>der</strong>zeit für<br />
Schlagzeilen. Der 42-jährige Michał<br />
Kamiński war bereits vor Jahren als<br />
war er für die Außendarstellung des<br />
Staatsoberhaupts <strong>in</strong> <strong>der</strong> Öffentlichkeit<br />
verantwortlich, zudem auch Sejm- und<br />
EU-Abgeordneter <strong>der</strong> nationalkonservativen<br />
PiS. 2010 verließ er jedoch die<br />
Gruppierung und wechselte die Seiten.<br />
PO, jedoch ohne e<strong>in</strong> Mandat <strong>in</strong> Brüssel<br />
zu err<strong>in</strong>gen. Nun gehört er zum Beraterkreis<br />
<strong>der</strong> neuen Regierungschef<strong>in</strong><br />
Ewa Kopacz.<br />
Nach Medienberichten war er daran<br />
beteiligt, dass die Regierung nach e<strong>in</strong>em<br />
e<strong>in</strong>es ehemaligen Vertrauten von Ex-<br />
Regierungschef Donald Tusk zu e<strong>in</strong>em<br />
Staatskonzern. Zudem war er maßgeblich<br />
an <strong>der</strong> ersten Regierungserklärung<br />
<strong>der</strong> neugewählten Premierm<strong>in</strong>ister<strong>in</strong><br />
beteiligt. Kopacz´ Exposé wurde von<br />
Foto: prezydent.<strong>pl</strong><br />
Regierungschef<strong>in</strong> lag. Vielmehr an <strong>der</strong><br />
Neujustierung <strong>der</strong> Regierungs<strong>pl</strong>äne, die<br />
Kamiński wohl maßgeblich bee<strong>in</strong>flusst<br />
hat. So beschränkte sich se<strong>in</strong>e Zuarbeit<br />
zu dem Papier weniger auf <strong>in</strong>haltliche<br />
Details, wie etwa den Ausbau von Krippen<strong>pl</strong>ätzen,<br />
als vielmehr auf grundsätzliche<br />
Ideen.<br />
Der e<strong>in</strong>st von den Medien als „Sp<strong>in</strong>-<br />
Doktor <strong>der</strong> PiS“ bezeichnete Politiker<br />
hat Kopacz zu e<strong>in</strong>em Paradigmenwechsel<br />
<strong>in</strong> <strong>der</strong> Politik <strong>der</strong> neuen Regierung<br />
überredet, berichten Warschauer <strong>Zeitung</strong>en.<br />
Künftig soll sich die PO nicht<br />
immer als Gegenpol zu Kamińskis<br />
ehemaliger Gruppierung, <strong>der</strong> Oppositionskraft<br />
PiS, stellen. Bislang war die<br />
Taktik <strong>der</strong> PO, die Wähler an die Regierungszeit<br />
<strong>der</strong> PiS <strong>in</strong> den Jahren 2005<br />
bis 2007 zu er<strong>in</strong>nern. Doch mit immer<br />
mehr schw<strong>in</strong>dendem Erfolg. Kamiński<br />
jedenfalls hat gegenüber Medien se<strong>in</strong>en<br />
Beitrag zur Regierungserklärung nicht<br />
gerade kle<strong>in</strong>geredet. Er sei so groß, wie<br />
<strong>der</strong> von Adam Mickiewicz zu dem Werk<br />
„Pan Tadeusz“. Der Nationaldichter hat<br />
das nach <strong>der</strong> Bibel <strong>in</strong> <strong>Polen</strong> meistgele-<br />
Markus Nowak<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
MASZ<br />
15-30 LAT<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w Proponujemy jakikolwiek sposób staż/praktykę<br />
zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung w Niemczech ist w strengstens zawodach: untersagt.<br />
NIE MASZ PRACY<br />
JESTEŚ MIESZKAŃCEM OPOLSZCZYZNY<br />
Bist Du zwischen 15<br />
und 30 Jahre alt<br />
Hast Du ke<strong>in</strong>en Job<br />
Bist Du E<strong>in</strong>wohner <strong>der</strong> Oppelner Region<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał<br />
Zdobądź nowe<br />
służy<br />
doświadczenie<br />
wyłącznie<br />
wyjeżdżając<br />
do czytania.<br />
na staż/praktykę<br />
Powielanie w<br />
samochodowy,<br />
jakikolwiek<br />
mechatronik<br />
sposób<br />
samochodowy,<br />
zabronione.<br />
elektryk sam.,<br />
do Niemiec i uzyskaj certyfikat.<br />
elektrotechnik sam. (obsługa pojazdów hybrydowych), blacharz<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich Nie musisz znać zum biegle Lesen języka bereitgestellt. niemieckiego!!! Jegliche Vervielfältigung sam., lakiernik sam. ist strengstens untersagt.<br />
Złóż dokumenty rekrutacyjne do 31 października 2014 r.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w monter jakikolwiek sprzętu elektronicznego sposób zabronione.<br />
(monter tzw. <strong>in</strong>teligentnych<br />
Weź udział w Projekcie<br />
systemów), monter systemów radiowo-telewizyjnych, monter<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Wsparcie<br />
kompetencji<br />
na starcie<br />
„Wsparcie kompetencji na starcie”<br />
realizowanym przez Wojewódzki Urząd Pracy<br />
w Opolu w partnerstwie z Handwerkskammer<br />
Mannheim Rheim-Neckar-Odenwald.<br />
Szczegóły dostępne są w Biurze Projektu<br />
lub na stronie<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy www.kompetencje.wup.opole.<strong>pl</strong><br />
wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung W ramach projektu ist strengstens zapewniamy: untersagt.<br />
BIURO PROJEKTU: 45-231 Opole<br />
ul. Oleska 127 IIp.<br />
tel. 77 44 231 44<br />
www.kompetencje.wup.opole.<strong>pl</strong><br />
Projekt jest<br />
realizowany w okresie:<br />
Unterstützung<br />
<strong>der</strong> Kompetenzen<br />
am Start<br />
Branża budowlana: murarz, kafelkarz (glazurnik), sztukator,<br />
zbrojarz, malarz, tapeciarz, hydraulik i monter <strong>in</strong>stalacji sanitarnych,<br />
monter <strong>in</strong>stalacji klimatyzacyjnych i grzewczych.<br />
Branża mechaniki pojazdowej i serwisu pojazdów: mechanik<br />
Branża przemysł drzewny i meblarstwo: stolarz, cieśla, lakiernik<br />
drzewny.<br />
Branża obróbka metali i spawalnictwo: tokarz, frezer, ślusarz,<br />
spawacz, szlifierz metali, lakiernik, operator CNC, pneumatyk.<br />
Branża elektryczna i elektroniczna: elektryk, monter elektronik,<br />
i serwisant urządzeń elektronicznych.<br />
Branża adm<strong>in</strong>istracja i zarządzanie: pracownik obsługi biurowej.<br />
Branża piekarniczo-cukiernicza: piekarz, cukiernik, sprzedawca.<br />
Branża fryzjerstwo i kosmetologia: fryzjer, kosmetyczka,<br />
manikiurzystka.<br />
• stypendium stażowe oraz stypendium szkoleniowe<br />
• zwrot kosztów dojazdu na spotkanie z doradcą zawodowym,<br />
psychologiem, pośrednikiem pracy oraz warsztat aktywnego<br />
poszukiwania pracy<br />
• ubezpieczenie na wypadek leczenia i NNW<br />
• transport, noclegi, wyżywienie na stażu/praktyce w Niemczech<br />
e-mail: kompetencje@wup.opole.<strong>pl</strong><br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie marzec do czytania. 2013 – czerwiec Powielanie 2015 w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d Projekt lediglich współf<strong>in</strong>ansowany zum Lesen przez Unię bereitgestellt. Europejską w ramach Jegliche Europejskiego Vervielfältigung Funduszu Społecznego ist strengstens untersagt.<br />
8049
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
4 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich Aus zum den Lesen Regionen bereitgestellt. Z regionów<br />
Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Olsztyn: Obchody VIII Dni Kultury Żydowskiej przy akompaniamencie muzyki, sztuki i prelekcji<br />
Notizen<br />
QQPlattform für LARES: Seebrücke N<strong>in</strong>iejszy Zoppot:<br />
Europas längste hölzerne Seebrücke<br />
materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
im Seebad Zoppot (Sopot) soll bis Ende<br />
17. – 23. Oktober 2014<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy „Spotkanie”. materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
były m.<strong>in</strong>. wykłady o życiu<br />
LARES: Diese Materialien Żydów s<strong>in</strong>d w różnych lediglich okresach zum w trzech Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
des Jahres e<strong>in</strong>e Aussichts<strong>pl</strong>attform erhalten,<br />
oberhalb <strong>der</strong> vor drei Jahren eröffneten<br />
Mar<strong>in</strong>a. Die rund 25 Meter lange,<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy gm<strong>in</strong> materiał żydowskich. Mówiono służy wyłącznie m.<strong>in</strong>. o do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
nowej świątyni powstającej w miejscu<br />
LARES: Diese Materialien tamtejszej s<strong>in</strong>d zburzonej lediglich synagogi. zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Q<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy stylami materiał architektonicznymi, służy w wyłącznie jakich do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
budowano synagogi: „Aż do około Ruth Leiserowitz rozmawia z jednym z uczestników Dni Kultury Żydowskiej.<br />
Foto: Uwe Hahnkamp<br />
LARES: Diese Materialien 1875 roku s<strong>in</strong>d synagogi, lediglich przede wszystkim zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
aus mehreren Sitzreihen und e<strong>in</strong>em<br />
Schutzzaun bestehende Anlage soll Spaziergängern<br />
und Zuschauern von Schiffsrennen<br />
zur Verfügung stehen. In diesem<br />
Jahr haben bereits rund e<strong>in</strong>e halbe Million<br />
Menschen die Seebrücke besucht.<br />
Q Reisemesse <strong>in</strong> Posen: Die Reisemesse<br />
Tour Salon <strong>in</strong> Posen (Poznań) feiert<br />
ihr 25-jähriges Jubiläum. Die Messe f<strong>in</strong>det<br />
vom 23. bis 25. Oktober statt. Partnerland<br />
ist <strong>in</strong> diesem Jahr Georgien, Partnerregion<br />
die Woiwodschaft Schlesien Schlesien. Im<br />
vergangenen Jahr kamen rund 18.000<br />
Besucher aufs Messegelände, davon die<br />
Hälfte Fachbesucher. Vertreten waren<br />
39 Staaten.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
sprawą<br />
materiał<br />
zamożnych Żydów,<br />
służy<br />
obywateli<br />
wyłącznie<br />
w swoim<br />
do<br />
referacie<br />
czytania.<br />
Anna Novikov,<br />
Powielanie<br />
która<br />
w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Prus”. Prelegentka zwróciła też uwagę na prowadzi na ten temat badania w Niemieckim<br />
Instytucie Historycznym w<br />
Q<br />
jazzowymi.<br />
pewne kuriozum, które było rezultatem<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Q Post vom Vizepremierm<strong>in</strong>ister:<br />
Der Vere<strong>in</strong> <strong>der</strong> deutschen M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit<br />
<strong>in</strong> Rastenburg (Kętrzyn) bekam kürzlich<br />
e<strong>in</strong> Dankschreiben vom Wirtschaftsm<strong>in</strong>isterium<br />
und dem F<strong>in</strong>anzm<strong>in</strong>isterium.<br />
Unterschrieben hat unter an<strong>der</strong>em <strong>der</strong><br />
Vizepremierm<strong>in</strong>ister Janusz Piechociński.<br />
Anlass ist das 25-jährige Jubiläum des<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Danzig: materiał Das neue służy Shakespeare-Theater wyłącznie do czytania. <strong>in</strong> <strong>der</strong> ehemaligen Powielanie Fechtschule w jakikolwiek ist eröffnet sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
freien <strong>Polen</strong>s. Der Verband habe die Idee<br />
<strong>der</strong> Wirtschaftlichkeit <strong>in</strong> dem lokalen<br />
Umfeld propagiert und deswegen die<br />
polnische Wirtschaft weiterentwickelt,<br />
heißt es.<br />
Q Flüge von Danzig: Der ungarische<br />
Billiganbieter Wizz Air will ab dem<br />
Frühjahr 2015 e<strong>in</strong>e Direktverb<strong>in</strong>dung von<br />
<strong>der</strong> Ostseemetropole Danzig (Gdańsk)<br />
zum Airport Frankfurt-Hahn im Hunsrück<br />
anbieten. Die Flüge sollen zweimal <strong>in</strong><br />
<strong>der</strong> Woche, jeweils dienstags und sonnabends,<br />
stattf<strong>in</strong>den.<br />
Q Workshop für Lehrer: Der<br />
Q<br />
die Zeit des elisabethanischen Theaters<br />
teatrszekspira.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy anknüpfen. materiał So gibt es służy beispielsweise wyłącznie do <strong>pl</strong> und czytania. zum neuen Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
hölzerne Galerien als Zuschauerraum Shakespeare-<br />
LARES: Diese Materialien für 300 s<strong>in</strong>d Personen. lediglich Das bewegliche zum Dach<br />
Früher wurde auf <strong>der</strong> Bühne gefochten, heute wird Theater gespielt<br />
Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Vere<strong>in</strong> Borussia Allenste<strong>in</strong> veranstaltet<br />
vom 24. bis 26. Oktober für Vertreter <strong>der</strong><br />
weiterführenden Schulen im Landkreis<br />
Bartenste<strong>in</strong> (Bartoszyce) den Workshop<br />
„Sichere und vielfältige Schule“ („Bezpieczna<br />
i różnorodna szkoła”). Schulleiter<br />
und Lehrer sollen Kenntnisse und Fähigkeiten<br />
erweitern, wie sie ihren Schüler<br />
den Alltag <strong>in</strong> e<strong>in</strong>er kulturell vielfältigen<br />
stellergruppe. Das Gecko Theatre aus<br />
Ipswich präsentiert mit „Miss<strong>in</strong>g“ e<strong>in</strong>e<br />
poetisch dichte Reise <strong>in</strong> die menschliche<br />
Psyche und <strong>der</strong> experimentelle<br />
Theatermacher Tim Crouch bietet dem<br />
Publikum mit „I, Malvolio“ e<strong>in</strong>e po<strong>in</strong>-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy darunter materiał den britischen służy Thronfolger wyłącznie Woche“. do Gäste czytania. können sich Powielanie auf verschiedene<br />
Shakespeare-Inszenierun-<br />
des Shakespeare’schen Charakters aus<br />
tierte w und jakikolwiek kurzweilige Dekonstruktion sposób zabronione.<br />
Pr<strong>in</strong>z Charles und den <strong>in</strong> Danzig geborenen<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d<br />
Literatur-Nobelpreisträger<br />
lediglich zum Lesen<br />
gen von<br />
bereitgestellt.<br />
den Britischen Inseln<br />
Jegliche<br />
freuen. „Was<br />
Vervielfältigung<br />
ihr wollt“. E<strong>in</strong>e flämische und<br />
ist<br />
e<strong>in</strong>e<br />
strengstens untersagt.<br />
Umgebung vermitteln. Es werden Fragen<br />
zur <strong>in</strong>terkulturellen Bildung, sozialen<br />
Integration und Antidiskrim<strong>in</strong>ierung<br />
behandelt. Die Teilnahme ist kostenlos.<br />
Anmelden kann man sich bis zum 20.<br />
Oktober 2014 per Mail unter: aleksan<strong>der</strong>.<br />
suhak@borussia.<strong>pl</strong>. Mehr Informationen<br />
gibt es unter www.borussia.<strong>pl</strong><br />
Q Konzert <strong>in</strong> Stolp: Am Sonntag,<br />
Q LARES: N<strong>in</strong>iejszy Ell<strong>in</strong>gen: materiał Son<strong>der</strong>ausstellung służy wyłącznie zum do Ersten czytania. Weltkrieges Powielanie im Kulturzentrum w jakikolwiek Ostpreußen sposób <strong>in</strong> zabronione.<br />
Mittelfranken eröffnet<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
25. Oktober, lädt die deutsche Gesellschaft<br />
um 16 Uhr zu e<strong>in</strong>em Herbstkonzert<br />
<strong>in</strong> <strong>der</strong> evangelischen Kirche <strong>in</strong> Stolp<br />
(Słupsk) e<strong>in</strong>. Das vierköpfige „Stolzer<br />
Ensemble“ wird klassische und religiöse<br />
Werke s<strong>in</strong>gen.<br />
Foto: Wikipedia<br />
Foto: Michał Słupczewski/Wikipedia<br />
Dlaczego stara synagoga w Kętrzynie nadal stoi<br />
We wrześniu Wspólnota Kulturowa<br />
Borussia oraz Stowarzyszenie<br />
na rzecz Kultury Żydowskiej B’jachad<br />
zorganizowały w Olsztynie VIII<br />
Dni Kultury Żydowskiej pod hasłem<br />
Ciekawe różnych regionach. Tematem jednego<br />
ze spotkań, które poprowadziła Ewa<br />
Romanowska ze Wspólnoty Kulturowej<br />
Borussia, było życie społeczności<br />
żydowskiej w Królewcu. Na dyskusję<br />
przybyli przedstawiciele tamtejszych<br />
„Synagogi w krajobrazie Prus<br />
Wschodnich” to tytuł referatu wygłoszonego<br />
w dzień później przez Ruth<br />
Leiserowitz z Niemieckiego Instytutu<br />
Historycznego w Warszawie, która zapoznała<br />
słuchaczy z dwoma różnymi<br />
te budowane na terenach wiejskich, były<br />
niepozornymi, wykonanymi przeważnie<br />
z drewna obiektami, które swoim wyglądem<br />
wpisywały się w krajobraz. W<br />
późniejszym okresie zaczęto nadawać<br />
im bardziej reprezentacyjne kształty za<br />
Q<br />
auf dem europäischen Kont<strong>in</strong>ent. An diese Tradition knüpft das neue<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Shakespeare-Theater materiał służy an, das wyłącznie Mitte September do czytania. eröffnet wurde. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d neue Theater lediglich entstand zum am histo-<br />
Lesen bereitgestellt. Mehr Informationen Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Das rischen Ort <strong>der</strong> alten Fechtschule<br />
<strong>in</strong> <strong>der</strong> ul. Podwale Przedmiejskie (Vorstädtischer<br />
Graben) am Rande <strong>der</strong><br />
Rechtstadt. Das Projekt des venezianischen<br />
Architekten Renato Rizzi will an<br />
schafft e<strong>in</strong>en freien Innenhof wie beim<br />
Londoner Vorbild, dem Globe Theatre.<br />
Insgesamt wird die Anlage Platz für bis<br />
zu 590 Theatergäste bieten. Die Idee des<br />
Theaterneubaus <strong>in</strong> <strong>der</strong> ehemaligen Hansestadt<br />
hatte prom<strong>in</strong>ente Fürsprecher,<br />
Günter Grass.<br />
Gleich nach <strong>der</strong> Eröffnung startete<br />
die erste Spielsaison. Sie begann am<br />
Der Besucher kann sich chronologisch<br />
vorarbeiten. Die mehrteilige<br />
Ausstellung „August 14: Der 1. Weltkrieg<br />
tej zmiany: „Starsze synagogi były często<br />
sprzedawane oraz wykorzystywane do<br />
<strong>in</strong>nych celów, co sprawiło, że na przykład<br />
w Kętrzynie podczas »nocy kryształowej«<br />
w 1938 roku została zniszczona<br />
nowa synagoga, zaś pierwotna, mniejsza,<br />
zachowała się do dziś”.<br />
Zgoła <strong>in</strong>ne problemy mieli w okresie<br />
między I a II wojną światową niemieccy<br />
Żydzi w Katowicach, co przypomniała<br />
Warszawie, czyniąc to na przykładzie<br />
organizacji B’nai B’rith. Stowarzyszenie<br />
to, założone pierwotnie w 1843 roku w<br />
Stanach Zjednoczonych, przyciągało w<br />
Hamlet wie <strong>in</strong> alten Zeiten<br />
Vor mehr als 400 Jahren wurde <strong>in</strong> <strong>der</strong> ehemaligen Danziger Fechtschule<br />
die erste feste Bühne errichtet. Sie gilt als erstes Shakespeare-Theater<br />
20. September mit e<strong>in</strong>er „Britischen<br />
den 1880er Jahren. Darauf folgt e<strong>in</strong>e<br />
chronologische Zusammenfassung <strong>der</strong><br />
Kampfhandlungen <strong>in</strong> Ostpreußen, die<br />
Folgen <strong>der</strong> Kriegszerstörungen und den<br />
anschließenden Wie<strong>der</strong>aufbau.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Weltkrieges für die Region bedeutete,<br />
zeigt s<strong>in</strong>d e<strong>in</strong>e lediglich Son<strong>der</strong>ausstellung zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens<br />
Wegen <strong>der</strong> rund 500 Kilometer langen<br />
Grenze zu Russland befand sich Ost-<br />
LARES: Diese Materialien untersagt.<br />
preußen gleich zu Beg<strong>in</strong>n des Krieges<br />
<strong>in</strong> e<strong>in</strong>er gefährlichen Lage. Nur wenige<br />
Wochen nach <strong>der</strong> russischen Mobilmachung<br />
marschierten mit <strong>der</strong> Narew-<br />
Armee und <strong>der</strong> Njemen-Armee zwei<br />
riesige Heere e<strong>in</strong>. E<strong>in</strong>e Massenflucht<br />
setzte e<strong>in</strong>, gleichzeitig prägten die Zer-<br />
Das Londoner Globe Theatre spielt<br />
„Hamlet“ wie zu Zeiten Shakespeares<br />
mit den Mitteln e<strong>in</strong>er fahrenden Dar-<br />
rumänische Themenwoche s<strong>in</strong>d bereits<br />
ge<strong>pl</strong>ant. Solche M<strong>in</strong>i-Festivals will Theaterchef<br />
Jerzy Limon künftig das ganze<br />
Der Krieg auf 160 Quadratmetern<br />
Ostpreußen befand sich wegen<br />
<strong>der</strong> langen Grenze zu Russland <strong>in</strong><br />
e<strong>in</strong>er gefährlichen Lage. Was dies<br />
vor, während und nach des Ersten<br />
im Kulturzentrum Ostpreußen im<br />
mittelfränkischen Ell<strong>in</strong>gen.<br />
zur Stiftung Theatrum<br />
Gedanense gibt<br />
es unter www.<br />
Theater unter www.<br />
teatrszekspirowski.<strong>pl</strong>.<br />
Goście degustowali<br />
potrawy kuchni<br />
żydowskiej oraz słuchali<br />
muzyki klezmerskiej<br />
zabarwionej wpływami<br />
Katowicach bogatych, wykształconych<br />
Żydów, którzy między <strong>in</strong>nymi organizowali<br />
wykłady naukowe i koncerty. Zmieniło<br />
się to w latach 1921–1922, gdy miasto<br />
wraz ze wschodnią częścią Górnego<br />
Śląska przypadło Polsce: „Duża część<br />
członków B’nai B’rith w Katowicach wyemigrowała<br />
do <strong>in</strong>nych części Górnego<br />
Śląska, w granice Rzeszy Niemieckiej, a<br />
niektórzy do USA. Decyzja nie przyszła<br />
im łatwo, ale mieli obawy związane z<br />
nowym językiem oraz własną rolą jako<br />
»podwójnej« mniejszości – religijnej i<br />
narodowej”. Później pojawili się nowi<br />
członkowie, którymi byli początkowo<br />
Żydzi z polskich kresów wschodnich<br />
oraz Polski Kongresowej, a potem także<br />
Żydzi niemieccy, którzy zwłaszcza po<br />
1933 roku nie czuli się dobrze w Rzeszy<br />
Niemieckiej. W tym okresie wierni mieli<br />
aż dwóch rab<strong>in</strong>ów – polskojęzycznego i<br />
niemieckojęzycznego.<br />
Niezwykły kontrast wobec siebie nawzajem<br />
stanowiły dwie wystawy: „Krakowski<br />
Kazimierz w obiektywie Jerzego<br />
Walugi”, prezentująca aktualne fotografie,<br />
oraz „Od przygranicznego miasteczka<br />
w szeroki świat. Żydzi w Kłajpedzie”,<br />
na której pokazano materiały zdjęciowe<br />
z czasów przed II wojną światową. Ruth<br />
Leiserowitz, reprezentująca stowarzyszenie<br />
Żydzi w Prusach Wschodnich,<br />
objaśnia genezę tych zdjęć: „W odpowiedzi<br />
na nasze ogłoszenie zgłosił się Ivar<br />
Segalowitz z Nowego Jorku, pisząc, że<br />
ma czerwoną walizkę pełną dokumentów<br />
z jego dzieciństwa, ale z przyczyn<br />
osobistych nie ma odwagi, by samemu<br />
ją otworzyć. Zaprosił mnie do siebie i<br />
wspólnie wydobyliśmy skarby, które<br />
teraz mogą oglądać goście wystawy”. A<br />
mianowicie jeszcze do 10 października.<br />
Uwe Hahnkamp<br />
Foto: Gdański Teatr Szekspirowski<br />
Jahr über außerhalb <strong>der</strong> Sommersaison<br />
veranstalten.<br />
E<strong>in</strong>e würdevolle Bühne bot das neue<br />
Theater für das Shakespeare-Festival,<br />
das seit fast zwei Jahrzehnten <strong>in</strong> Danzig<br />
und Umgebung veranstaltet wird. Vom<br />
27. September bis 5. Oktober fanden<br />
<strong>in</strong> Danzig, Zoppot (Sopot) und Gd<strong>in</strong>gen<br />
(Gdynia) Aufführungen statt. Zu<br />
Gast war unter an<strong>der</strong>em das Bochumer<br />
Schauspielhaus.<br />
jp<br />
Während des Ersten Weltkrieges wurde <strong>in</strong> Ostpreußen viel zerstört, wie hier die Brauerei Eydtkuhnen (Černyševskoje).<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Ostpreußen“ materiał beschreibt służy zunächst wyłącznie mit störungen do die czytania. Menschen für Powielanie lange Zeit. Beständen w jakikolwiek des Ostpreußischen sposób Landesmuseums<br />
Lüneburg, des Westpreußi-<br />
zum 22. Februar 2015 zu sehen.<br />
zabronione.<br />
jp Bildtafeln die Vorgeschichte des Krieges Die Son<strong>der</strong>ausstellung auf über 160<br />
LARES: Diese Materialien mit den s<strong>in</strong>d politischen lediglich Entwicklungen zum seit Lesen Quadratmetern bereitgestellt. umfasst Leihgaben Jegliche aus schen Vervielfältigung Landesmuseums Warendorf ist und strengstens untersagt.<br />
des Armeemuseums Białystok. Sie ist bis<br />
KK/jp<br />
Foto: Wikipedia/Zenodot Verlagsgesellschaft mbH
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Schlesien bereitgestellt. śląsk Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Nr. 42/1176 Wochenblatt.<strong>pl</strong> 5<br />
Verliebt <strong>in</strong> Streuselkuchen<br />
Der Maulwurf Gwarek buddelt sich quer<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie durchs w jakikolwiek Land und berichtet sposób von se<strong>in</strong>en zabronione. Abenteuern<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Mit Chris Roberts, dem Stargast von Schlesiens größter Schlagergala am 19. Oktober <strong>in</strong><br />
Kandrz<strong>in</strong>-Cosel, sprach Till Scholtz-Knobloch.<br />
Chris Roberts, Ihre größten Erfolge<br />
feierten Sie <strong>in</strong> den 70er Jahren. War Ihnen<br />
damals bewusst, wie viele Fans Sie<br />
auch unter den <strong>Deutschen</strong> <strong>in</strong> Schlesien<br />
hatten? Fielen Ihnen Autogrammwün-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
sche aus <strong>Polen</strong> auf o<strong>der</strong> gab es damals<br />
gar Auftritte östlich von O<strong>der</strong> und<br />
Neiße?<br />
Dass ich e<strong>in</strong>en großen Anhang<br />
auch dort habe, war mir damals nicht<br />
bewusst. Es gab aber zwischendurch<br />
immer mal Post aus Schlesien, was ja<br />
durch die Absen<strong>der</strong> erkenntlich wurde.<br />
In jenen Zeiten gab es aber ke<strong>in</strong>e<br />
sich selbständig: Er ließ<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie<br />
Anzeigen<br />
w jakikolwiek<br />
<strong>in</strong> <strong>der</strong> <strong>Zeitung</strong><br />
sposób zabronione.<br />
schalten und machte<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche damit Vervielfältigung Werbung für se<strong>in</strong>e ist strengstens untersagt.<br />
Auftritte <strong>in</strong> Schlesien o<strong>der</strong> an<strong>der</strong>swo<br />
<strong>in</strong> <strong>Polen</strong>. Ich hatte aber sehr viele Auftritte<br />
<strong>in</strong> <strong>der</strong> ehemaligen DDR und <strong>der</strong><br />
Tschechoslowakei.<br />
Ihr bürgerlicher Name lautet Christian<br />
Klusacek. Ist Ihnen etwas über die<br />
eigene familiäre Herkunft diesbezüglich<br />
bekannt? Der Familienname deutet ja<br />
auf das benachbarte Mähren.<br />
Me<strong>in</strong> Urgroßvater ist tatsächlich <strong>in</strong><br />
hätte, mich im schönen Schlesien um-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie<br />
Wer<br />
zuschauen. E<strong>in</strong>en Tag vorher b<strong>in</strong> ich <strong>in</strong><br />
war Georg Friedrich<br />
Chris Roberts s<strong>in</strong>d:<br />
w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Franken und e<strong>in</strong>en Tag nach Schlesien<br />
Händel? Warum wird er<br />
LARES: Diese Materialien „Ich s<strong>in</strong>d b<strong>in</strong> lediglich verliebt <strong>in</strong> zum die Lesen gibt es bereitgestellt. Auftritte <strong>in</strong> den Nie<strong>der</strong>landen. Jegliche Vervielfältigung als Genie bezeichnet? ist strengstens Kle<strong>in</strong> an. untersagt.<br />
Brünn <strong>in</strong> Mähren geboren worden und<br />
irgendwann im 19. Jahrhun<strong>der</strong>t <strong>in</strong>nerhalb<br />
Österreich-Ungarns nach Kroatien<br />
ausgewan<strong>der</strong>t, wo me<strong>in</strong> Vater dann<br />
geboren wurde, <strong>der</strong> nach Deutschland<br />
auswan<strong>der</strong>te. So kam ich eben zu dem<br />
Namen Klusacek.<br />
Vom Organisator des Schlagerkonzerts<br />
Toby hörte ich, Sie freuen sich<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał kannst nicht służy immer wyłącznie<br />
<strong>in</strong> <strong>der</strong><br />
do<br />
Schlagerspur<br />
czytania.<br />
zu fahren?<br />
Powielanie von w ihm jakikolwiek lernen? Antworten sposób auf zabronione.<br />
Ja, das war ich. Wenn man bemerkt,<br />
17 se<strong>in</strong>“ (1974).<br />
dass so viele Menschen mit dieser Art diese und viele an<strong>der</strong>e Fragen<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
beson<strong>der</strong>s auf Schlesischen Streuselkuchen...<br />
(lacht) Ja, das stimmt. Bei Euch wollte<br />
ich den schon immer mal essen!<br />
Gibt es denn <strong>in</strong> Kandrz<strong>in</strong>-Cosel<br />
„Streusel“ aus allen Epochen Ihrer<br />
Karriere?<br />
Ja natürlich, es werde m<strong>in</strong>destens<br />
zehn Hits s<strong>in</strong>gen.<br />
Flughafen, Auftritt, Autobahn?<br />
Jeden Abend bei jedem Konzert den<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie<br />
Philharmonie<br />
w jakikolwiek<br />
(ul. Piłsudskiego<br />
Lei<strong>der</strong> lässt mir me<strong>in</strong> Term<strong>in</strong>kalen<strong>der</strong> Menschen Freude zu br<strong>in</strong>gen <strong>in</strong> den<br />
sposób zabronione.<br />
19) im Rahmen <strong>der</strong> „Familien- absoluter Hit. <br />
ke<strong>in</strong>e Zeit, die ich wirklich gerne gehabt vergangenen 50 Jahren auch! q<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Sie gelten <strong>in</strong> Sachen Auftritten als<br />
beson<strong>der</strong>s fleißig. Bleibt da auf Ihrer<br />
Chris Roberts alias Christian Klusacek freut sich auf se<strong>in</strong>en Auftritt <strong>in</strong> Kandrz<strong>in</strong>-Cosel<br />
Die größten Hits von<br />
Liebe“ (1970), „Hab<br />
ich Dir heute schon<br />
gesagt, dass ich Dich<br />
liebe?“ (1971) und „Du<br />
Reise noch Zeit, e<strong>in</strong> wenig <strong>in</strong> die Region<br />
re<strong>in</strong>zuschnuppern o<strong>der</strong> bleibt beim<br />
bekannten Künstlerschicksal: Hotel,<br />
So ist das eben…<br />
Ihre Karriere begannen Sie als<br />
Schlagzeuger <strong>der</strong> „Blue Rockets“, als<br />
Sie Hits von Fats Dom<strong>in</strong>o o<strong>der</strong> Buddy<br />
Holly nachspielten. Waren Sie musikalisch<br />
immer glücklich, weitgehend<br />
Musik und me<strong>in</strong>er Art zu <strong>in</strong>terpretieren<br />
glücklich s<strong>in</strong>d, gibt es ke<strong>in</strong>e größere<br />
Freude diese Musik zu machen.<br />
Kaum zu glauben aber wahr. Sie s<strong>in</strong>d<br />
dieses Jahr 70 Jahre alt geworden. Was<br />
peilt man als Musiker da noch an?<br />
Werbung / Reklama<br />
Hotel Dębowe Wzgórze<br />
Cena wieczoru wraz z pobytem<br />
hotelowym i atrakcjami:<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób – 200 zł zabronione.<br />
osobę w pokoju<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist 2-osobowym strengstens untersagt.<br />
– 260 zł za osobę w pokoju<br />
1-osobowym<br />
Pakiet zawiera:<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób – jeden zabronione.<br />
nocleg w komfortowym<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist pokoju strengstens untersagt.<br />
– śniadanie w formie bufetu<br />
szwedzkiego<br />
– nieograniczony dostęp do strefy<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób SPA (basen, zabronione. sauna, jacuzzi)<br />
– seans aromaterapeutyczny<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
w saunie<br />
– wypożyczenie szlafroka<br />
– Bal Andrzejkowy z doskonałą<br />
oprawą muzyczną, bogatym<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób menu zabronione.<br />
i wieloma atrakcjami<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung – ist zniżki strengstens na zabiegi kosmetyczne<br />
untersagt.<br />
i masaże – 15%<br />
– zniżki na restauracje – 10%<br />
W programie LARES: Magicznego N<strong>in</strong>iejszy materiał Balu Andrzejkowego służy wyłącznie do (29.11.2014 czytania. Powielanie o godz<strong>in</strong>ie w jakikolwiek 19:00): sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens<br />
28-30.11.2014<br />
untersagt.<br />
Cena 120 zł za osobę<br />
Haaa-le-luja <strong>in</strong> Breslau<br />
In se<strong>in</strong>er Zeit <strong>in</strong> London<br />
stand Händel im Dienste<br />
des Königs und bekam<br />
von diesem e<strong>in</strong> Gehalt.<br />
Doch das reichte ihm<br />
nicht. Also machte er<br />
Konzerte. Die Karten und<br />
Noten zu se<strong>in</strong>en Werken<br />
konnte man <strong>in</strong> se<strong>in</strong>em<br />
Haus <strong>in</strong> <strong>der</strong> Brook-Street<br />
kaufen. Foto: K. Kandzia<br />
Was ist passiert, dass er nicht im<br />
Duell zu Tode kam? Warum hat<br />
Händel damit aufgehört, langweilige<br />
Melodien zu komponieren?<br />
Was können Geschäftsleute<br />
rund um das Genie Händel können<br />
K<strong>in</strong><strong>der</strong> <strong>in</strong> e<strong>in</strong>er multimedialen<br />
Reise <strong>in</strong> die Welt <strong>der</strong> Musik<br />
erfahren. Am 26. Oktober um<br />
11:00 Uhr bietet die Breslauer<br />
Philharmonie“ e<strong>in</strong> <strong>in</strong>teraktives<br />
Wissenskonzert für Groß und<br />
Georg Friedrich Händel lebte<br />
vor etwa 350 Jahren <strong>in</strong> Halle.<br />
Weil <strong>der</strong> „barocke Superstar“<br />
sehr bald auch <strong>in</strong> an<strong>der</strong>en Län<strong>der</strong>n<br />
berühmt war, zog er nach<br />
London. Die ganze Insel freute<br />
sich darüber. Händel beschenkte<br />
se<strong>in</strong>en Namensvetter, den<br />
englischen König Georg I. mit<br />
Musik für e<strong>in</strong>en Bootsausflug<br />
auf dem Fluss Themse (Tamiza).<br />
Seit diesem Tag bis heute<br />
ist Händels „Wassermusik“ e<strong>in</strong><br />
Przy pobycie<br />
Duell, das, -e<br />
– pojedynek<br />
Genie, das, -s<br />
– geniusz<br />
Namensvetter,<br />
<strong>der</strong>, die<br />
– imiennik<br />
w cenie 330 zł za osobę<br />
dwie obiadokolacje<br />
– doskonała oprawa muzyczna piwo na powitanie<br />
– bufet alkoholowy<br />
– konkursy z atrakcyjnymi<br />
– masa kul<strong>in</strong>arnych niespodzianek,<br />
ciasteczka<br />
w atrakcyjnych cenach<br />
nagrodami<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie<br />
z wróżbami<br />
do czytania.<br />
– niespodzianka<br />
Powielanie<br />
dla<br />
w<br />
każdego gratis oraz atrakcje<br />
jakikolwiek sposób zabronione.<br />
– grzaniec galicyjski lub grzane – magiczne animacje<br />
Andrzeja!<br />
pakietowe w cenie!<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Fotos: CR Promotion + Management<br />
q<br />
Konzept: Klaudia Kandzia<br />
8041
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
6 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Schlesien bereitgestellt. śląsk Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Oppeln: Wahlkampf <strong>der</strong> deutschen M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit läuft auf Hochtouren<br />
SKGD: Animateursuche<br />
Fünf Eckpfeiler des Wahlprogramms<br />
17. – 23. Oktober 2014<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens begeistern untersagt.<br />
In dieser Woche startet das Wahlkomitee<br />
Deutsche M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit e<strong>in</strong>e Reihe<br />
von Pressekonferenzen. Damit sollen<br />
die fünf Eckpfeiler des Wahlprogramms<br />
„an den Mann gebracht werden“. Das<br />
Wochenblatt.<strong>pl</strong> dokumentiert die wesentlichen<br />
Inhalte des Programms.<br />
Die Dezentralisierung des Landes<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie und w mehr jakikolwiek Rechte und Pflichten sposób für die zabronione.<br />
Selbstverwaltungen aller Ebenen ist<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche hier Vervielfältigung das Stichwort. Doch es geht ist nicht strengstens untersagt.<br />
Gesundheitswesen und Seniorenpolitik<br />
Hierbei setzt die M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit vor allem<br />
auf bereits begonnene Projekte wie die<br />
Transitarbeits<strong>pl</strong>ätze und <strong>der</strong> Seniorencluster,<br />
dessen Mitbegrün<strong>der</strong> die SKGD<br />
ist. Daneben sollen auf Basis <strong>der</strong> DFK-<br />
Begegnungshäuser Zentren aufgebaut<br />
werden, <strong>in</strong> denen die Senioren aktiv am<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie Unsere w Kultur jakikolwiek und unser Erbe sposób zabronione.<br />
Die Kandidaten des Wahlkomitees Deutsche M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit s<strong>in</strong>d stolz auf gute Arbeit.<br />
Auch wenn das Wahlkomitee dieses<br />
Vervielfältigung Thema „ans Ende gesetzt“ ist hat, strengstens ist<br />
Foto: VdG<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche untersagt.<br />
Leben <strong>der</strong> M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit und <strong>der</strong> lokalen<br />
Geme<strong>in</strong>schaft teilnehmen können. Im<br />
Bereich des Gesundheitswesens will die<br />
M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit mehr Verantwortung für die<br />
Regionen und mehr f<strong>in</strong>anzielle Mittel<br />
für die Gesundheitsvorsorge.<br />
Mo<strong>der</strong>nes, bil<strong>in</strong>guales Schulwesen<br />
E<strong>in</strong>erseits soll Deutsch als M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitensprache<br />
e<strong>in</strong>en höheren Standard<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy entstehen materiał damit Perspektiven służy wyłącznie vor Ort, Arbeitsmigration do czytania. soll e<strong>in</strong> Kontaktbüro Powielanie die Pflege w jakikolwiek <strong>der</strong> Gedenkorte. sposób zabronione.<br />
die auf die Region ausstrahlen. entstehen und junge Unternehmer mit<br />
Rudolf Urban des Wochenblattes.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
erhalten, <strong>der</strong> Zugang zum erweiterten<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Deutschland.<br />
Im Jahre 2000 gab es dann jedoch die<br />
erste Geburt von Welpen auf dem<br />
Truppenübungs<strong>pl</strong>atz Nochten (obersorbisch<br />
Wochozy) nahe <strong>der</strong> Neiße im 1945<br />
bei Deutschland verbliebenen kle<strong>in</strong>en<br />
Teil Nie<strong>der</strong>schlesiens. Hier fanden die<br />
Beutegreifer e<strong>in</strong> für sie ideales Gebiet<br />
vor. Da sie unter Naturschutz standen,<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
konnten sie prächtig gedeihen und<br />
konnten sich dementsprechend ausbreiten.<br />
E<strong>in</strong> Wolf kann am Tag immerh<strong>in</strong><br />
120 km zurücklegen.<br />
Se<strong>in</strong>e Beute besteht aus großen und<br />
kle<strong>in</strong>en Huftieren sowie aus Nie<strong>der</strong>wild.<br />
Der aktuelle Bestand <strong>der</strong> Wolfsrudel <strong>in</strong><br />
Deutschland beläuft sich Anfang Oktober<br />
auf immerh<strong>in</strong> schon 34. Für den<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał Übergriffen służy von Wölfen. wyłącznie freuen, do haben czytania. Jäger und Tierhalter Powielanie e<strong>in</strong>e Göbeln w jakikolwiek (obersorbisch Kobjelń) sposób e<strong>in</strong>e zabronione.<br />
an<strong>der</strong>e Me<strong>in</strong>ung. Beson<strong>der</strong>s im Landkreis<br />
Bautzen bereitgestellt. war <strong>der</strong> Wolf <strong>in</strong> Jegliche letzter Besuch Vervielfältigung von Gevatter Isegrim. ist Da strengstens es<br />
Schafszucht, aber sie bekam acht Mal<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen untersagt.<br />
Wolf ist es e<strong>in</strong>facher nach Haustieren<br />
– sprich nach Schafen und Kälbern –<br />
zu jagen. So kam es <strong>in</strong> <strong>der</strong> Lausitz <strong>in</strong><br />
diesem Jahr bereits zu 27 Zugriffen<br />
durch Wölfe. Im gesamten vorigen Jahr<br />
hatten diese noch bei 26 gelegen. Die<br />
Tierhalter erhalten bei ordnungsgemäßer<br />
Tierhaltung – dies bedeutet e<strong>in</strong>e<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Aufgegabelt: Materialien Deftiges s<strong>in</strong>d aus lediglich <strong>der</strong> Breslauer zum „Kurna Lesen bereitgestellt. Chata“<br />
Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
In <strong>der</strong> Kurna Chata, mitten <strong>in</strong> Breslau,<br />
speist man wie <strong>in</strong> e<strong>in</strong>em alten<br />
Bauernhaus. Das Licht ist schummrig,<br />
aber gemütlich. An den Wänden<br />
und auf den Tischen f<strong>in</strong>det man den<br />
typischen Schmuck e<strong>in</strong>es Bauernhauses.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Holz dom<strong>in</strong>iert die Innene<strong>in</strong>richtung.<br />
Die Möbel wirken handgearbeitet<br />
und wie aus e<strong>in</strong>em an<strong>der</strong>en Jahrhun<strong>der</strong>t<br />
– dementsprechend bequem<br />
s<strong>in</strong>d sie. Selbst die Speisekarten s<strong>in</strong>d aus<br />
Holz, mit Klappdeckel an Scharnieren.<br />
In den 80ern traf sich <strong>in</strong> diesen<br />
Räumlichkeiten an <strong>der</strong> Odrzaska 17<br />
(O<strong>der</strong>str.), im Herzen Breslaus, im früheren<br />
Restaurant Pod Chmielem, <strong>der</strong><br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy <strong>Polen</strong> materiał bekämpft werden służy kann. wyłącznie Davon In <strong>der</strong> do Kurna czytania. Chata bekommt Powielanie man Praktikums w jakikolwiek bei <strong>der</strong> Redaktion sposób des Wochenblatts<br />
wirklich nirgends leckerer<br />
zabronione. Service<br />
kündet e<strong>in</strong>e Gedenktafel neben dem wirklich schmackhaftes Essen zu guten<br />
LARES: Diese Materialien E<strong>in</strong>gang. s<strong>in</strong>d Weil lediglich das Kurna Chata zum jedoch Lesen Preisen. bereitgestellt. Beson<strong>der</strong>s zu empfehlen Jegliche s<strong>in</strong>d bekommen Vervielfältigung habe als hier. Aber ist ebenso strengstens untersagt.<br />
Deutschunterricht soll erleichtert werden<br />
und zweisprachige Klassen vor<br />
allem an Gymnasien entstehen. An<strong>der</strong>erseits<br />
will die M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit nach dem<br />
deutschen Vorbild das duale Bildungssystem<br />
ausbauen. Gut Ausgebildeten<br />
Lausitz: Neusiedler aus den Wäl<strong>der</strong>n des polnischen Nie<strong>der</strong>schlesiens<br />
Wo Lothar Herbst den Frühl<strong>in</strong>g vorbereitete<br />
Schaschlik mit böhmischer Soße und Pommes Frites<br />
aus Waldenburg stammende Dichter<br />
und Oppositionelle deutscher Herkunft<br />
Lothar Herbst mit se<strong>in</strong>en antikommunistischen<br />
Gefährten, um zu beraten,<br />
wie das kommunistische Regime <strong>in</strong><br />
Investitionen und Unternehmertum<br />
Hier<strong>in</strong> sieht sich das Wahlkomitee<br />
nicht nur <strong>in</strong> <strong>der</strong> Pflicht, ausländische<br />
Investoren <strong>in</strong> die Region zu locken und<br />
Kommunen zu unterstützen. Für die<br />
vielen potenziellen Rückkehrer aus <strong>der</strong><br />
E<strong>in</strong>zäunung mit e<strong>in</strong>er Höhe von 1,60 m,<br />
e<strong>in</strong>e Entschädigung. So hat <strong>der</strong> Wolf die<br />
Menschen zum<strong>in</strong>dest <strong>in</strong> dieser Region<br />
im Osten des Freistaates Sachsen gespalten.<br />
Während die grünen Naturschützer<br />
sich über das Auftreten e<strong>in</strong>er zuvor <strong>in</strong><br />
diesem Gebiet ausgestorbenen Tierart<br />
Zeit öfter zu Besuch und riss Schafe gar<br />
mitten im Ort.<br />
In <strong>der</strong> Geme<strong>in</strong>de Großdubrau (obersorbisch<br />
Wulka Dubrawa), die jedoch<br />
nicht mehr <strong>in</strong> <strong>der</strong> nie<strong>der</strong>schlesischen,<br />
E<strong>in</strong>gang <strong>der</strong> Kurna Chata mit <strong>der</strong> Gedenktafel für Lothar Herbst.<br />
mehr Platz benötigte, ist es vor fünf<br />
Jahren hierher gezogen.<br />
<strong>in</strong>novativen Ideen sollen im entstehenden<br />
Wirtschaftszentrum <strong>der</strong> Stiftung für<br />
die Entwicklung Schlesiens an e<strong>in</strong>em<br />
Ort jegliche Hilfe für den Start erhalten.<br />
Ausbau <strong>der</strong> Selbstverwaltung<br />
nur um gesetzliche Regelungen. Für<br />
die M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit ist wichtig, dass sich<br />
die Bürger <strong>in</strong> die Region e<strong>in</strong>br<strong>in</strong>gen,<br />
ihr Heimatgefühl und damit auch das<br />
Engagement für die Region steigern.<br />
es trotzdem e<strong>in</strong> wichtiger Aspekt. Das<br />
Gegenteil ist <strong>der</strong> Fall: Durch mehr kulturelle<br />
Projekte soll das Erbe <strong>der</strong> Region<br />
bewahrt werden. Zu diesem Erbe gehören<br />
aber auch Heimatstuben, die oft von<br />
Hobbyhistorikern geführt werden sowie<br />
Isegrimm spaltet Gemüter <strong>in</strong> <strong>der</strong> Lausitz<br />
Der Wolf galt <strong>in</strong> Deutschland schon<br />
lange als ausgestorben. Nur gelegentlich<br />
verirrten sich e<strong>in</strong>zelne<br />
Tiere aus den polnischen Teilen<br />
Pommerns, Ostbrandenburgs (Ziemia<br />
Lubuska) o<strong>der</strong> Schlesiens nach<br />
Ina Schmidt – Schäfer<strong>in</strong> ohne Schafe<br />
Bis Anfang Oktober<br />
kam es bereits zu 27<br />
E<strong>in</strong>e Pension mit Hofladen bietet Ina Schmidt neues Auskommen<br />
son<strong>der</strong>n „alt“-sächsischen Oberlausitz<br />
liegt, betrieb Ina Schmidt im nur<br />
63 E<strong>in</strong>wohner zählenden Ortsteil<br />
die goldgelben Russischen Piroggen, die<br />
ich im Rahmen me<strong>in</strong>es dreimonatigen<br />
Fotos: Adrian M. Darr<br />
Senioren<br />
Bis zum 27. Oktober kann man sich<br />
für die vierte Edition des Projektes<br />
Transitarbeits<strong>pl</strong>ätze bewerben und Seniorenanimateur<br />
werden.<br />
Bislang gab es drei Auflagen des Projektes,<br />
<strong>in</strong> dessen Rahmen <strong>in</strong>sgesamt<br />
30 Personen zu Seniorenanimateuren<br />
ausgebildet wurden. Ihre Aufgabe ist<br />
es nun, für die Senioren mehr zu organisieren<br />
als nur Treffen mit Kaffee und<br />
Kuchen. „Lei<strong>der</strong> haben sich bislang nur<br />
vier Männer <strong>in</strong> allen Editionen beworben“,<br />
sagt Joanna Hassa vom Projektbüro.<br />
„Daher laden wir jetzt vor allem<br />
Männer e<strong>in</strong>“, fügt sie h<strong>in</strong>zu.<br />
Wer an dem Projekt teilnehmen<br />
möchte, muss über 50 Jahre alt und<br />
arbeitssuchend se<strong>in</strong>. Aus allen Bewerbern<br />
werden dann zehn Teilnehmer<br />
ausgesucht. Alle Informationen zum<br />
Projekt f<strong>in</strong>det sie auf <strong>der</strong> Internetseite<br />
www.opolskisenior.<strong>pl</strong> und unter <strong>der</strong> Telefonnummer<br />
77 402 10 78. Mehr zum<br />
Projekt und <strong>der</strong> Arbeit <strong>der</strong> Seniorenanimateure<br />
gibt es <strong>in</strong> <strong>der</strong> nächsten Ausgabe<br />
mit dem Feststellungsverfahren recht<br />
bürokratisch vor sich g<strong>in</strong>g, warf sie das<br />
Handtuch.<br />
Nun hat sie e<strong>in</strong>e kle<strong>in</strong>e Pension<br />
eröffnet, an die e<strong>in</strong> Hofladen angeschlossen<br />
ist, <strong>in</strong> dem sie ihre Bioware<br />
anbietet und ihre bäuerlich e<strong>in</strong>gerichtete<br />
Scheune für Familienfeiern samt<br />
Verköstigung anbietet. Sie versucht nun<br />
so über die Runden zu kommen. „Ich<br />
sehe das aber mit viel Wehmut“, sagt<br />
sie, denn: „Lieber wäre ich Schäfer<strong>in</strong><br />
geblieben“. Aber die Wölfe, gegen die<br />
sie im Pr<strong>in</strong>zip auch nichts hat, bleiben<br />
ja nicht nur im Wald.<br />
He<strong>in</strong>z Noack<br />
köstlich s<strong>in</strong>d die Brottöpfe, <strong>in</strong> denen verschiedene<br />
Suppen serviert werden, ob<br />
nun Letscho-, Gulasch- o<strong>der</strong> Tomatensuppe.<br />
Die Rote-Bete-Suppe allerd<strong>in</strong>gs<br />
schmeckte mehr nach Soßenb<strong>in</strong><strong>der</strong> als<br />
nach Roter Bete. Lei<strong>der</strong> gibt es auch ke<strong>in</strong>e<br />
große Auswahl an Nachspeisen. Wer<br />
aber deftige – vorwiegend – polnische<br />
Küche mag, <strong>der</strong> kommt <strong>in</strong> <strong>der</strong> Kurna<br />
Chata auf se<strong>in</strong>e Kosten.<br />
Adrian M. Darr<br />
Unsere Bewertung<br />
Ambiente<br />
Preise<br />
ru<br />
Fotos: He<strong>in</strong>z Noack
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Schlesien bereitgestellt. śląsk Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
TSKN: Rozpoczęły się 11. Dni Kultury Niemieckiej na Opolszczyźnie<br />
Nr. 42/1176 Wochenblatt.<strong>pl</strong> 7<br />
W dirndlu i we fraku<br />
Oppelner<br />
Nachrichten<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Q<br />
Q KOK po niemiecku: Biblioteka<br />
Austriacka w Opolu organizuje od<br />
21 października niemieckojęzyczne<br />
konwersacje o książkach tzw. „KOK po<br />
niemiecku”. Oferta skierowana jest do<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
wszystkich, którzy chcieliby porozmawiać<br />
w tym języku o dowolnych przeczytanych<br />
książkach. Biblioteka Austriacka <strong>pl</strong>anuje<br />
dwa godz<strong>in</strong>ne spotkania w miesiącu. W<br />
kameralnej atmosferze, z pomocą osoby<br />
prowadzącej i pomagającej w poprawnym<br />
formułowaniu myśli będzie można za<br />
darmo szlifować swój język niemiecki.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens i zgłoszenia: tel. untersagt.<br />
77 47 47 085.<br />
Q<br />
Pierwsze spotkanie odbędzie się 21<br />
października o godz. 12.00. Informacje<br />
Q Kaprys <strong>in</strong> Bösel: Das Jugendblasorchester<br />
Kaprys aus Boguschütz-Zlönitz<br />
nahm kürzlich das erste Mal an <strong>der</strong> Ju-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie<br />
Nie zabrakło<br />
do<br />
gości<br />
czytania.<br />
ubranych w bawarskie<br />
Powielanie<br />
stroje, na nich czekały z resztą<br />
w<br />
nagrody.<br />
jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Ania Gondek z biura TSKN rozdawała precle, wykonane na specjalne zamówienie mniejszości przez piekarnię Charciarek.<br />
Otwarciem wystawy poświęconej życiu i twórczości Horsta Bienka oraz<br />
koncertem symfonicznym muzyków Filharmonii Opolskiej rozpoczęły się<br />
w m<strong>in</strong>iony piątek 11. Dni Kultury Niemieckiej na Śląsku Opolskim. Cykl<br />
imprez z niemiecką kulturą na pierwszym <strong>pl</strong>anie potrwa na Opolszczyźnie<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
którą od zeszłego piątku Goście pierwszego<br />
do 26 października można oglą-<br />
LARES: Diese Materialien Oktoberfestu<br />
s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
do 8 listopada.<br />
Wystawę, dać w opolskiej filharmonii, przygotowała<br />
Bawarska Akademia Sztuk Pięknych w<br />
Monachium, w której Horst Bienek przez<br />
wiele lat był dyrektorem sekcji literackiej.<br />
Dom Współpracy Polsko-Niemieckiej<br />
zlecił jej przetłumaczenie na język polski<br />
i prezentował już górnośląskiej publicz-<br />
gendorchesterbegegnung <strong>in</strong> Bösel (Nie<strong>der</strong>sachsen)<br />
teil. Die dortigen Euro-Musiktage<br />
fanden bereits zum 52. Mal statt.<br />
Die Veranstaltung bietet für junge Orchester<br />
die Chance, <strong>in</strong>ternationale Kontakte<br />
zu knüpfen und durch Workshops<br />
und geme<strong>in</strong>same Auftritte die eigenen<br />
Fähigkeiten zu verbessern.<br />
Q Warsztaty dla nauczycieli: Dom<br />
Q<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
zostały nagrody w postaci m.<strong>in</strong>. kufli<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
ności w wielu miejscowościach, gdyż<br />
ma ona charakter objazdowy. Wystawa<br />
przybliża nie tylko postać pochodzącego<br />
z Gliwic pisarza, ale kładzie też nacisk na<br />
polsko-niemieckie porozumienie i rolę<br />
Bienka na tym polu.<br />
Piątkowy wieczór wybrzmiał koncertem<br />
opolskich filharmoników, którzy zaprezentowali<br />
utwory Richarda Wagnera<br />
Współpracy Polsko-Niemieckiej wspólnie<br />
z partnerami organizuje 17 października<br />
warsztaty dla przedstawicieli kół DFK<br />
oraz nauczycieli prowadzących przedmiot<br />
język niemiecki jako język mniejszości<br />
narodowej oraz przedmiot uzupełniający<br />
„historia i społeczeństwo, dziedzictwo<br />
epok”. Głównym celem warsztatów będzie<br />
ukazanie możliwości realizacji tzw.<br />
i Richarda Straussa. Sobota pożegnała<br />
kulturę wysoką i wprowadziła nastrój<br />
biesiadny. Po popisach filharmoników<br />
nadszedł czas na Oktoberfest z prawdziwego<br />
zdarzenia. W sobotę 11 października<br />
Hala Widowiskowo-Sportowa im.<br />
W. Piechoty w Krapkowicach zamieniła<br />
się w magiczne, kolorowe miejsce<br />
przepełnione symbolami niemieckie-<br />
dziesiątego wątku – wątku regionalnego<br />
w ramach przedmiotu uzupełniającego<br />
„historia i społeczeństwo, dziedzictwo<br />
epok”. Przedmiot jest w szkołach ponadgimnazjalnych<br />
od 2013 roku. Zajęcia<br />
prowadzone będą przez pracowników<br />
Instytutu Historii Uniwersytetu Opolskiego.<br />
W ramach warsztatów wypracowane<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Brass, materiał Kotyś&Daria, Wal-Nak. służy wyłącznie Zwieńczeniem<br />
weekendowych wydarzeń był<br />
do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien wieczorny s<strong>in</strong>d seans lediglich „Światło i dźwięk zum Lesen w bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
zostaną konkretne materiały dydaktyczne<br />
i scenariusze lekcji, które nauczyciele<br />
będą mogli wykorzystać w swojej pracy<br />
nauczycielskiej, a przedstawiciele koła<br />
DFK na różnych <strong>in</strong>icjatywach społecznych<br />
na rzecz kultury niemieckiej. adur<br />
Oppelner Nachrichten<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy www.tskn.vdg.<strong>pl</strong>. materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Agnieszka Szotka-Wacek<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich<br />
Anna<br />
zum<br />
Durecka<br />
Lesen<br />
Dni Kultury<br />
bereitgestellt.<br />
Niemieckiej rozpoczęły się oficjalnie<br />
Jegliche<br />
w m<strong>in</strong>iony piątek<br />
Vervielfältigung<br />
w Filharmonii Opolskiej.<br />
Foto: A. Durecka<br />
ist strengstens untersagt.<br />
go święta piwa. Prócz złotego trunku,<br />
smacznych kiełbasek i okraszonych solą<br />
bawarskich precli na odwiedzających<br />
czekała spora dawka muzyki, a na scenie<br />
zaprezentowali się m.<strong>in</strong>. laureaci Konkursu<br />
Piosenki Niemieckiej „Superstar”,<br />
Andrea Rischka oraz zespół Kwaśnica<br />
Bavarian Show.<br />
Nie zabrakło chętnych, którzy specjalnie<br />
z okazji krapkowickiego Oktoberfestu<br />
założyli charakterystyczne bawarskie<br />
stroje: dirndle. Dla nich przewidziane<br />
mniejszości<br />
niemieckiej byli<br />
zachwyceni imprezą.<br />
do piwa oraz charakterystycznych serduszek<br />
z piernika. O dobry humor zarówno<br />
publiczności, jak i artystów dbał<br />
mo<strong>der</strong>ator imprezy Leonard Malcharczyk.<br />
Goście zgodnie przyznawali, że<br />
tak udana impreza pow<strong>in</strong>na mieć swoją<br />
powtórkę w przyszłym roku.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Niedziela materiał również służy upłynęła wyłącznie pod do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
znakiem niemieckiej muzyki. W tym<br />
LARES: Diese Materialien samym s<strong>in</strong>d miejscu lediglich już od godz<strong>in</strong>y zum 14 swo-<br />
Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
je umiejętności prezentowały zespoły<br />
artystyczne mniejszości niemieckiej.<br />
Publiczności zaprezentowały się duety,<br />
zespoły muzyczne, grupy taneczne oraz<br />
orkiestry, a wśród nich Ligockie Wrzosy,<br />
Młodzieżowa Orkiestra Dęta, Glogovia<br />
3D”, ukazujący zarówno przestrzenne<br />
efekty dźwiękowe, jak i niesamowite<br />
widowisko świetlne.<br />
Kolejne imprezy w ramach Dni Kultury<br />
Niemieckiej już w tym tygodniu.<br />
Szczegółowy program dostępny jest na<br />
Bytom: Mniejszość w październiku nie próżnuje<br />
Foto: A. Szotka-Wacek<br />
Jeden z najmłodszych uczestników oktoberfestu, 3-letni Łukasz.<br />
war e<strong>in</strong>e <strong>Zeitung</strong>, die von 1895 bis<br />
1935 im Oppelner Land erschien.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
z okazji Dnia Jedności Niemiec, by<br />
tydzień później zapewnić członkom<br />
doskonałą zabawę z gwiazdami<br />
niemieckich szlagierów w ramach<br />
Kreiskulturfestu.<br />
Aktywność godna podziwu<br />
Dla mniejszości niemieckiej<br />
mieckim w <strong>in</strong>tencji ojczyzny. Koniec zującemu mur berliński i walki wokół<br />
uroczystości miał miejsce w siedzibie niego. Wielu widzów mocno przeżyło<br />
w Bytomiu październik upływa<br />
na Piekarskiej, gdzie odbyła się prezentacja<br />
filmu na temat zjednoczenia o czym świadczyły głosy przerażenia<br />
dramatyczne sceny pokazane w filmie,<br />
pod znakiem wytężonej pracy. Zaczęli<br />
od zorganizowania spotkania<br />
Niemiec oraz prelekcja Jorga Pielorza. dochodzące z sali.<br />
Nie zabrakło również wspólnych śpie-<br />
– Generalnie to święto jest ważne dla<br />
wów oraz konkursu dotyczącego historii wszystkich Niemców. Zorganizowaliśmy<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie zjednoczenia do czytania. Niemiec. Powielanie to wydarzenie w jakikolwiek po raz drugi. Poprzednio sposób zabronione.<br />
– Nadzwyczajne było to, że zapro-<br />
mówiliśmy, że musi ono wejść do nasze-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Dzień Jedności Niemiec w Bytomiu<br />
odbył się w sobotę 4 października<br />
i przybrał uroczysty charakter dzięki<br />
Heimatchoru w sali parafialnej kościoła<br />
WNMP w Bytomiu, gdzie wiceprzewod-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy niczący materiał Manfred Kroll służy przywitał wyłącznie gości Na do uroczystość czytania. przybyli Powielanie goście z W w sobotę jakikolwiek 11 października sposób TSKN zabronione.<br />
oraz przedstawił program. Następnie różnych kół, którzy mogli poczuć zorganizował Kreiskulturfest, który jest piłce nożnej – wczoraj i dziś”.<br />
LARES: Diese Materialien odprawiono s<strong>in</strong>d mszę lediglich świętą w języku zum nie-<br />
Lesen wagę wydarzenia bereitgestellt. dzięki filmowi Jegliche obra-<br />
świętem Vervielfältigung Niemców w Bytomiu. Podczas ist strengstens untersagt.<br />
bogatemu programowi. Przedsięwzięcie<br />
składało się z trzech części, w trzech różnych<br />
miejscach. Zaczęło się od koncertu<br />
Niemcy w Bytomiu podczas wspólnego świętowania<br />
Dnia Jedności Niemiec<br />
Foto: TSKN Bytom<br />
siliśmy do uczestnictwa osoby, które<br />
już dawno nie przychodziły do nas.<br />
Chcieliśmy w tym dniu o nich pamiętać,<br />
w szczególności, że jest to tak ważne<br />
wydarzenie dla wszystkich Niemców –<br />
opowiada Marc<strong>in</strong> Jaksik, członek mniejszości<br />
niemieckiej w Bytomiu.<br />
go programu rocznych wydarzeń i tak<br />
się stało. Ludziom zaczyna się TSKN<br />
podobać, zaczynają widzieć, że możemy<br />
naprawdę wiele razem zrobić, trzeba<br />
tylko podchodzić naprawdę z sercem do<br />
ludzi – dodaje z zadowoleniem Marc<strong>in</strong><br />
Jaksik.<br />
Foto: A. Szotka-Wacek<br />
Foto: A. Szotka-Wacek<br />
festynu wystąpiły zespoły tamtejszej<br />
mniejszości niemieckiej: Heimatchor<br />
oraz Zespół Dziecięco-Młodzieżowy<br />
„Piccolo”. Jednak największym wydarzeniem<br />
był występ Tobiego z Monachium,<br />
który porwał publikę do wspólnej<br />
zabawy. Także młodzież ze Związku<br />
Młodzieży Mniejszości Niemieckiej w<br />
Bytomiu zorganizowała dla gości różnego<br />
rodzaju zabawy i tańce, dzięki czemu<br />
nikomu się nie nudziło.<br />
Mniejszość niemiecka w Bytomiu<br />
po tej serii wydarzeń bynajmniej nie<br />
spocznie na laurach – jeszcze w październiku<br />
odbędzie się kilka prelekcji<br />
oraz wystawa „Górnoślązacy w polskiej<br />
Foto: Rudolf Zmarzły/www.folwark.de<br />
i niemieckiej reprezentacji narodowej w<br />
Dagmara Mientus
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
8 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Schlesien bereitgestellt. śląsk Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Pazurkiem<br />
TSKN: Promocja zespołów śpiewaczych mniejszości niemieckiej<br />
Kotysia<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Kiepski<br />
żart<br />
Jedną z najbardziej udanych<br />
<strong>in</strong>icjatyw mniejszości niemieckiej<br />
w Polsce jest powołanie do życia<br />
Fundacji Rozwoju Śląska oraz<br />
Wspierania Inicjatyw Lokalnych<br />
w Opolu. Ta utworzona w 1991 roku<br />
jednostka wsparła pożyczkami i dotacjami<br />
ponad 3000 przedsięwzięć<br />
w 2000 firm, a w ostatnich latach<br />
stała się jedną z kilku najlepiej<br />
17. – 23. Oktober 2014<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
TSKN chce w swoim jubileuszowym<br />
s<strong>in</strong>d lediglich roku postawić zum m.<strong>in</strong>. na Lesen stąd potrzeba bereitgestellt. aktualizacji – wyjaśnia Jegliche Vervielfältigung ist strengstens<br />
zespoły, zmienił się skład niektórych itd.,<br />
LARES: Diese Materialien untersagt.<br />
ukazać się mają kalendarz i fol<strong>der</strong> poświęcone zespołom mniejszości.<br />
Opolski promocję zespołów kulturalnych mniejszości<br />
Karpińska-Uryga. Tym razem fol<strong>der</strong><br />
niemieckiej. Z tego powodu już będzie zawierał wyłącznie zdjęcia i na-<br />
niedługo ukażą się dwie publikacje poświęcone<br />
miary na poszczególne zespoły, ale też<br />
zespołom. – Kalendarz, które-<br />
solistów, działających przy mniejszości<br />
go graficznym i tematycznym motywem niemieckiej. Jest on pomyślany przede<br />
przewodnim są nasze chóry, zespoły wszystkim jako reklama artystów mniej-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy młodzieżowe materiał i dziecięce, służy wokalno-<strong>in</strong>strumentalne<br />
i orkiestry dęte ukaże się zespołom nawiązywanie kontaktów.<br />
wyłącznie szości. do – Chcemy czytania. w ten sposób Powielanie ułatwić w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Bohaterkami kalendarza TSKN są m.<strong>in</strong>. Kosorowiczanki z Kosorowic (gm<strong>in</strong>a Tarnów Opolski).<br />
LARES: Diese Materialien pod koniec s<strong>in</strong>d miesiąca lediglich – mówi zum Patrycja Lesen Mamy bereitgestellt. nadzieję, że zarówno kalendarz, Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy w sumie materiał 1000 egzem<strong>pl</strong>arzy służy tego wyłącznie ściennego<br />
kalendarza, oczywiście każdy ze-<br />
mehrere Ensembles auf Fotos verewigt.<br />
– Künstler do brauchen czytania. WerbungPowielanie <strong>der</strong> Oppelner w jakikolwiek Fotograf Jerzy sposób Ste<strong>pl</strong>ewski zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien spół dostanie s<strong>in</strong>d własny lediglich egzem<strong>pl</strong>arz. zum Resztę Lesen bereitgestellt. vergangenen Sonntag waren Jegliche <strong>in</strong> „Jedes Vervielfältigung Ensemble hatte Gelegenheit, ist strengstens an<br />
untersagt.<br />
funkcjonujących niepublicznych <strong>in</strong>stytucji<br />
otoczenia biznesu w Polsce.<br />
Kiedy na początku lat dziewięćdziesiątych<br />
zaczęły tysiącami znikać<br />
miejsca pracy, mieszkańcy podopolskich<br />
miejscowości wzięli sprawy<br />
w swoje ręce i zaczęli przywozić<br />
na Opolszczyznę zarobione w Niemczech<br />
i Holandii miliony marek<br />
i euro. Kilka lat temu wyliczono,<br />
że polski fiskus zarabia na tym rocznie<br />
pół miliarda złotych, wyłącznie<br />
z tytułu wpływów z podatku VAT.<br />
Dzięki zagranicznym wyjazdom<br />
opolskich Niemców państwo nie<br />
musi wydawać co roku miliarda<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien Würdigung: s<strong>in</strong>d lediglich Er<strong>in</strong>nerung zum an Lesen den Politiker bereitgestellt. Herbert Czaja Jegliche zu se<strong>in</strong>em Vervielfältigung 100. Geburtstag ist strengstens untersagt.<br />
na zasiłki dla bezrobotnych i zapomóg,<br />
a dzięki działaniom Fundacji<br />
Rozwoju Śląska powstały w naszym<br />
otoczeniu tysiące nowych miejsc<br />
pracy. Dlatego zawołanie jedynego<br />
prawego i sprawiedliwego posła,<br />
że należy dać odpocząć mniejszości<br />
niemieckiej od rządzenia województwem,<br />
traktuję jak kiepski żart.<br />
Józef Kotyś<br />
TERMINE<br />
Die drei geme<strong>in</strong>h<strong>in</strong> als Grün<strong>der</strong>väter<br />
des materiał politisch gee<strong>in</strong>ten służy Europas wyłącznie do czytania. Powielanie wurde w er jakikolwiek im Mai 1942 zur Wehrmacht sposób zabronione.<br />
Nach schlecht bezahlten Tätigkeiten<br />
im deutschsprachigen Schuldienst<br />
QQOpole: Instytut LARES: Śląski zaprasza N<strong>in</strong>iejszy 29<br />
października o godz. 17.00 na wykład dr. angesehenen Staatsmänner Konrad<br />
e<strong>in</strong>berufen, verwundet geriet er <strong>in</strong> US-<br />
Piotra LARES: Pałysa „Kwestia Diese łużycka Materialien na arenie s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Gefangenschaft. Vervielfältigung Der Wie<strong>der</strong>e<strong>in</strong>stieg ist strengstens <strong>in</strong><br />
untersagt.<br />
międzynarodowej w latach 1945–1948”.<br />
Wykład połączony będzie z promocją<br />
autorskiej książki „Państwa słowiańskie<br />
wobec Łużyc w latach 1945–1948”.<br />
Spotkanie odbędzie się w sali 201 PIN-<br />
-Instytutu Śląskiego w Opolu.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Zum an<strong>der</strong>en materiał stammten służy sie jeweils wyłącznie aus do czytania. Powielanie treibung w jakikolwiek an.<br />
sposób zabronione.<br />
Grenzgebieten: Konrad Adenauer wurde Festakt zum 40. Jahrestag <strong>der</strong> Verkündung <strong>der</strong> Charta In Stuttgart begann er sich sofort <strong>in</strong><br />
Q<br />
<strong>der</strong> <strong>Deutschen</strong> Heimatvertriebenen am 5. August 1990<br />
LARES: Diese Materialien <strong>in</strong> Köln s<strong>in</strong>d geboren lediglich und se<strong>in</strong> politisches zum Lesen bereitgestellt. Jegliche <strong>der</strong> Vervielfältigung CDU zu engagieren. 1953 zog ist er strengstens <strong>in</strong><br />
untersagt.<br />
Q Tichau: Am 18. Oktober f<strong>in</strong>det<br />
im Städtischen Museum <strong>in</strong> Tichau e<strong>in</strong><br />
Vortrag zum Thema „Schlesier im I und<br />
II Weltkrieg“ statt. Über das Schicksal <strong>der</strong><br />
Schlesier <strong>in</strong> <strong>der</strong> preußischen Armee und<br />
<strong>der</strong> Wehrmacht berichten Prof. Ryszard<br />
Kaczmarek und Alojzy Lysko. Beg<strong>in</strong>n ist<br />
In den Ostverträgen<br />
war we<strong>der</strong> vom Recht<br />
<strong>der</strong> Heimatvertrie-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy verbunden. materiał Der Italiener służy Alcide wyłącznie de Gasperi<br />
wurde 1881 <strong>in</strong> <strong>der</strong> Nähe <strong>der</strong> damals<br />
damit im Zentrum <strong>der</strong> Ause<strong>in</strong>an<strong>der</strong>set-<br />
do benen czytania. auf ihre angestammte<br />
Heimat noch<br />
Powielanie Bundes w jakikolwiek <strong>der</strong> Vertriebenen (BdV) sposób und zabronione.<br />
QLARES: Diese Materialien<br />
österreichischen<br />
s<strong>in</strong>d lediglich<br />
Stadt Trient<br />
zum<br />
geboren<br />
Lesen bereitgestellt. Jegliche<br />
zungen<br />
Vervielfältigung<br />
um die „Neue Ostpolitik“<br />
ist<br />
<strong>der</strong> seit<br />
strengstens untersagt.<br />
um 15.00 Uhr.<br />
Q Oppeln: Am 22. Oktober f<strong>in</strong>det <strong>in</strong><br />
<strong>der</strong> Oppelner Caritas-Bibliothek e<strong>in</strong> Vortrag<br />
zum Thema „Das geistliche und kulturelle<br />
Leben <strong>der</strong> Juden <strong>in</strong> Oberschlesien”<br />
statt. Den Vortrag hält Maciej Łagiewski,<br />
Leiter des Städtischen Museums <strong>in</strong> Bres-<br />
damals deutschen Metz nie<strong>der</strong>, nach<br />
Von <strong>in</strong>teressierter Seite wurde Czaja<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
1918 g<strong>in</strong>g<br />
materiał<br />
er für die Region<br />
służy<br />
Lothr<strong>in</strong>gen<br />
wyłącznie do czytania. Powielanie<br />
e<strong>in</strong>seitig<br />
w jakikolwiek<br />
als Revisionist o<strong>der</strong><br />
sposób<br />
gar Revanchist<br />
dargestellt. Bei <strong>der</strong> Bewertung<br />
zabronione.<br />
Q<br />
<strong>in</strong> die französische Politik.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
lau. Beg<strong>in</strong>n ist um 16.00 Uhr.<br />
Q Zabrze: Muzeum Miejskie w Zabrzu<br />
zaprasza 16 października o godz.<br />
17.00 na otwarcie wystawy „Dizajn po<br />
śląsku”, promującej dizajn, kulturę i gwarę<br />
regionu. W programie m.<strong>in</strong>. koncert<br />
Jana „Kyksa” Skrzeka. Wystawa prezentuje<br />
prace młodej projektantki z Rudy Ślą-<br />
se<strong>in</strong>es Beharrens auf den Grenzen von<br />
1937 wird übersehen: Für Czaja waren<br />
diese allenfalls Ausgangspunkt e<strong>in</strong>es<br />
Dialogs über die Zukunft des gee<strong>in</strong>ten<br />
Deutschlands, nicht unbed<strong>in</strong>gt <strong>der</strong>en<br />
Ziel. Für ihn als überzeugten Europä-<br />
Österreichisch-Schlesien gehörenden promoviert. Während se<strong>in</strong>es Studiums er und Vertreter fö<strong>der</strong>aler Strukturen<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Teschen. materiał 1910 waren służy von den wyłącznie 22.489 schloss do er sich czytania. <strong>der</strong> überkonfessionellen Powielanie waren w die jakikolwiek Nationalstaatsgrenzen sposób e<strong>in</strong>deutig<br />
zweitrangig. Ihm g<strong>in</strong>g es um<br />
zabronione.<br />
E<strong>in</strong>wohnern 59 Prozent deutschsprachig,<br />
30 s<strong>in</strong>d Prozent lediglich polnischsprachig, zum gut Lesen an, die bereitgestellt. <strong>in</strong> scharfer Gegnerschaft Jegliche zum „historischen Vervielfältigung Ausgleich“ im Rahmen ist strengstens untersagt.<br />
„<strong>Deutschen</strong> Christlichen Volkspartei“<br />
LARES: Diese Materialien<br />
Q<br />
skiej – Moniki Kudełko, entuzjastycznej<br />
propagatorki Śląska.<br />
Q Neisse: Am 23. Oktober f<strong>in</strong>det im<br />
Neisser Museum <strong>der</strong> Vortrag zum Thema<br />
„Schlesische Kunstsammlungen – Nachkriegsschicksal<br />
ausgewählter Kollektionen“<br />
statt. Beg<strong>in</strong>n ist um 18.00 Uhr. Der<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Oberschlesiens materiał und wurde służy polnischer wyłącznie se<strong>in</strong>e polnischen do czytania. und jüdischen Powielanie Kommilitonen<br />
und akademischen Lehrer ist den Verhandlungsprozess beschlossen<br />
stärkere w E<strong>in</strong>b<strong>in</strong>dung jakikolwiek <strong>der</strong> Vertriebenen sposób <strong>in</strong> zabronione.<br />
adur Staatsbürger. Er besuchte das Deutsche<br />
und nationale M<strong>in</strong><strong>der</strong>heiten.<br />
LARES: Diese Materialien Staatsgymnasium s<strong>in</strong>d lediglich <strong>in</strong> Bielitz, lernte zum aber Lesen vielfach bereitgestellt. bezeugt. Jegliche worden Vervielfältigung ist. In e<strong>in</strong>er fö<strong>der</strong>alen ist Lösung strengstens untersagt.<br />
Vortrag f<strong>in</strong>det im Rahmen des Projekts<br />
„Lokale Geschichte“ statt. <br />
Artyści potrzebują reklamy<br />
Na żywo najlepsze zespoły mniejszości niemieckiej można było zobaczyć<br />
w m<strong>in</strong>ioną niedzielę na scenie hali sportowej w Krapkowicach, opolski TSKN<br />
chce jednak zadbać o jeszcze lepszą promocję grup śpiewaczych. Niebawem<br />
Karpińska-Uryga z referatu kultury<br />
TSKN. Specjalnie z tej okazji opolski<br />
fotograf Jerzy Stem<strong>pl</strong>ewski zrobił zespołom<br />
zdjęcia. – Każdy zespół miał okazję<br />
wziąć udział w sesji zdjęciowej i myślę,<br />
że efekt robi wrażenie. Zamówiliśmy<br />
również zamierzamy rozdać za<strong>in</strong>teresowanym.<br />
Zależy nam na tym, żeby jak<br />
najwięcej osób zobaczyło, jakie piękne,<br />
kolorowe i przede wszystkim różnorodne<br />
są zespoły mniejszości niemieckiej<br />
– podkreśla Patrycja Karpińska-Uryga.<br />
jeszcze do końca tego roku. – Taki fol<strong>der</strong><br />
to nienowy pomysł. Już w 2007 roku<br />
przygotowywaliśmy podobną publikację.<br />
Ze zrozumiałych względów wiele się<br />
od tego czasu zmieniło, powstały nowe<br />
Wirken war als Oberbürgermeister<br />
von Köln und Vorsitzen<strong>der</strong> des Prov<strong>in</strong>zialausschusses<br />
<strong>der</strong> Rhe<strong>in</strong>prov<strong>in</strong>z<br />
bis 1933 aufs Engste mit diesem über<br />
Jahrhun<strong>der</strong>te zwischen Deutschland<br />
und Frankreich umstrittenen Gebiet<br />
und vertrat ab 1911 beziehungsweise<br />
1914 das heimatliche Trent<strong>in</strong>o im österreichischen<br />
Reichsrat und im Landtag<br />
von Tirol. Robert Schuman wurde 1886<br />
im luxemburgischen Clausen geboren<br />
und ließ sich nach se<strong>in</strong>em Studium im<br />
Die Parallelen zum Leben Herbert<br />
Czajas s<strong>in</strong>d unverkennbar. Die ethischen<br />
Grundüberzeugungen ließen ihn immun<br />
gegen das Gift des Nationalsozialismus<br />
werden. Geboren wurde er am<br />
5. November 1914 <strong>in</strong> dem damals zu<br />
6 Prozent gebrauchten Tschechisch als<br />
Umgangssprache. E<strong>in</strong> Schiedsspruch<br />
<strong>der</strong> Siegermächte teilte Teschen nach<br />
dem Ersten Weltkrieg und e<strong>in</strong>en über<br />
Jahrhun<strong>der</strong>te gewachsenen Kulturraum.<br />
Czaja lebte nun im polnischen Teil<br />
jak i fol<strong>der</strong> zapewnią naszym artystom<br />
stosowną reklamę – mówi Karpińska-<br />
-Uryga.<br />
SKGD: Gesangsgruppen <strong>der</strong> deutschen<br />
M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit werden beson<strong>der</strong>s geför<strong>der</strong>t<br />
Am <strong>der</strong> Krappitzer Sporthalle Gesangsgruppen<br />
<strong>der</strong> deutschen M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit live<br />
auf <strong>der</strong> Bühne zu erleben. Die Oppelner<br />
SKGD will ihre Ensembles künftig noch<br />
besser för<strong>der</strong>n. In Kürze sollen zu dem<br />
Thema e<strong>in</strong> Kalen<strong>der</strong> und e<strong>in</strong>e Broschüre<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
W kalendarzu<br />
materiał<br />
znajdą<br />
służy<br />
się zdjęcia<br />
wyłącznie<br />
36 zespołów.<br />
Jeszcze więcej zespołów trafiło Die Oppelner SKGD will <strong>in</strong> ihrem Jugeben.<br />
Uns liegt es sehr daran, dass so<br />
ersche<strong>in</strong>en.<br />
do czytania. Powielanie<br />
wollen<br />
w<br />
wir<br />
jakikolwiek<br />
ebenfalls an Interessierte<br />
sposób<br />
ver-<br />
zabronione.<br />
natomiast do fol<strong>der</strong>u, który ukaże się biläumsjahr auf die För<strong>der</strong>ung von Kul-<br />
viele Menschen wie möglich, diese schö-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
turgruppen <strong>der</strong> deutschen M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit<br />
setzen. Aus diesem Grund ersche<strong>in</strong>en<br />
demnächst zwei Publikationen zum Thema<br />
Ensembles. „E<strong>in</strong> Kalen<strong>der</strong>, dessen<br />
grafisches und thematisches Leitmotiv<br />
auch die polnische Sprache fließend.<br />
Ohne Schwierigkeiten nahm er an <strong>der</strong><br />
Jagiellonen-Universität Krakau e<strong>in</strong><br />
Studium <strong>der</strong> Germanistik, Philosophie<br />
und Geschichte auf und wurde 1939<br />
kurz vor Kriegsausbruch zum Dr. phil.<br />
Nationalsozialismus stand. Se<strong>in</strong>e Weigerung,<br />
nach dem deutschen Überfall<br />
auf <strong>Polen</strong> und dem Anschluss Ost-<br />
Oberschlesiens an das Deutsche Reich<br />
<strong>der</strong> NSDAP beizutreten, beendete se<strong>in</strong>e<br />
akademische Karriere. Se<strong>in</strong> E<strong>in</strong>satz für<br />
unsere Chöre, Jugend- und K<strong>in</strong><strong>der</strong>gruppen,<br />
Vokal- und Instrumentalgruppen<br />
sowie Blasorchester s<strong>in</strong>d, ersche<strong>in</strong>t<br />
gegen Ende des Monats“, sagt Patrycja<br />
Karpińska-Uryga vom Kulturreferat <strong>der</strong><br />
SKGD. Eigens aus diesem Anlass hat<br />
e<strong>in</strong>em Shoot<strong>in</strong>g teilzunehmen, und ich<br />
denke, das Ergebnis ist bee<strong>in</strong>druckend.<br />
Wir haben <strong>in</strong>sgesamt 1.000 Exem<strong>pl</strong>are<br />
von dem Wandkalen<strong>der</strong> bestellt, und<br />
natürlich wird jedes Ensemble e<strong>in</strong> eigenes<br />
Exem<strong>pl</strong>ar bekommen. Den Rest<br />
nen, bunten und vor allem vielfältigen<br />
Ensembles <strong>der</strong> deutschen M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit<br />
sehen“, sagt Patrycja Karpińska-Uryga.<br />
Im Kalen<strong>der</strong> f<strong>in</strong>den sich Fotos von<br />
36 Künstlergruppen. Und noch mehr<br />
den Bundestag e<strong>in</strong>, dem er bis zur ersten<br />
gesamtdeutschen Bundestagswahl 1990<br />
angehörte. 1969 wurde Herbert Czaja<br />
zum Sprecher <strong>der</strong> Landsmannschaft<br />
Oberschlesien gewählt. Nur e<strong>in</strong> Jahr<br />
später stand er auch an <strong>der</strong> Spitze des<br />
1969 regierenden sozialliberalen Koalition.<br />
In den Ostverträgen war we<strong>der</strong> vom<br />
Recht <strong>der</strong> Heimatvertriebenen auf ihre<br />
angestammte Heimat noch von Selbstbestimmungs-<br />
und M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitenrechten<br />
<strong>der</strong> Heimatverbliebenen die Rede.<br />
e<strong>in</strong>er noch zu schaffenden gesamteuropäischen<br />
Friedensordnung zwischen<br />
dem deutschen und dem polnischen<br />
Volk, um künftigen Revanchismus zu<br />
verh<strong>in</strong><strong>der</strong>n. Eben diese Gefahr sah er bei<br />
<strong>der</strong> Grenzregelung von 1990, die ohne<br />
Źródło: TSKN<br />
Ensembles f<strong>in</strong>den <strong>in</strong> <strong>der</strong> Broschüre<br />
Platz, <strong>der</strong> noch bis Ende dieses Jahres<br />
ersche<strong>in</strong>en soll. „E<strong>in</strong> solches Prospekt ist<br />
ke<strong>in</strong>e neue Idee. Wir haben bereits 2007<br />
e<strong>in</strong>e ähnliche Publikation zusammengestellt.<br />
Seither hat sich aus verständlichen<br />
Gründen vieles verän<strong>der</strong>t, es s<strong>in</strong>d neue<br />
Ensembles entstanden, bei manchen hat<br />
sich die Zusammensetzung geän<strong>der</strong>t,<br />
daher muss jetzt eben aktualisiert werden“,<br />
erläutert Karpińska-Uryga. Dieses<br />
Mal enthält <strong>der</strong> Prospekt ausschließlich<br />
Fotos und Kontaktdaten <strong>der</strong> Gruppen,<br />
aber auch von Solosängern <strong>der</strong> deutschen<br />
M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit. Gedacht ist er vor<br />
allem als Reklame für Künstler <strong>der</strong> M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit.<br />
„Wir wollen den Ensembles so<br />
die Kontaktaufnahmen erleichtern. Wir<br />
hoffen, dass <strong>der</strong> Kalen<strong>der</strong> und <strong>der</strong> Prospekt<br />
unseren Künstlern gleichermaßen<br />
zu e<strong>in</strong>er guten Werbung verhelfen“, sagt<br />
Karpińska-Uryga.<br />
Anna Durecka<br />
E<strong>in</strong> Vordenker mit Weitblick<br />
sah Czaja auch die Chance für e<strong>in</strong>e Verwirklichung<br />
<strong>der</strong> Volksgruppenrechte und<br />
des Heimatrechts <strong>der</strong> heimatvertriebenen<br />
und heimatverbliebenen <strong>Deutschen</strong>,<br />
Adenauer, Alcide de Gasperi und Robert<br />
Schuman hatten zwei große<br />
e<strong>in</strong>e wissenschaftliche Karriere <strong>in</strong> Kra-<br />
Heißt das, das die Befürworter <strong>der</strong><br />
ohne dass neues Unrecht erfolgen würde.<br />
kau wäre möglich gewesen, allerd<strong>in</strong>gs bed<strong>in</strong>gungslosen Grenzanerkennung<br />
Geme<strong>in</strong>samkeiten.<br />
for<strong>der</strong>te man ihn auf, sich als Pole zu Recht gehabt haben, weil sie die Voraussetzungen<br />
für diese Entwicklung<br />
Z<br />
bekennen. Wie<strong>der</strong> obsiegte se<strong>in</strong>e Standfestigkeit<br />
<strong>in</strong> grundsätzlichen Fragen. geschaffen hätten, und Herbert Czaja<br />
um e<strong>in</strong>en waren sie zutiefst <strong>in</strong> ihrem<br />
christlichen Glauben verwurzelt.<br />
1946 trat er den schweren Weg <strong>der</strong> Ver-<br />
mit se<strong>in</strong>em Ansatz des „historischen<br />
<strong>in</strong> Stuttgart. V.l.n.r.: Hartmut Koschyk, Helmut Kohl,<br />
Herbert Czaja<br />
Quelle: Hartmut Koschyk<br />
von Selbstbestimmungs-<br />
und M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitenrechten<br />
<strong>der</strong> Heimatverbliebenen<br />
die Rede.<br />
Ausgleichs“ Unrecht? Zu diesem Schluss<br />
kann nur <strong>der</strong> kommen, <strong>der</strong> die Entwicklung<br />
ausschließlich aus dem Heute beurteilt.<br />
Ich me<strong>in</strong>e, das heute gutnachbarschaftliche<br />
Verhältnis spricht gerade für<br />
die von Herbert Czaja verfolgte Vision<br />
e<strong>in</strong>es „gerechten Ausgleichs“.<br />
Aber die Grenzanerkennung konnte<br />
nicht verh<strong>in</strong><strong>der</strong>n, dass auf beiden Seiten<br />
die verwobene Geschichte immer<br />
wie<strong>der</strong> nach eigenen nationalen Kategorien<br />
betrachtet und bewertet wird.<br />
Im historischen Gedächtnis schw<strong>in</strong>det<br />
eher das Bewusstse<strong>in</strong> <strong>der</strong> geme<strong>in</strong>samen<br />
Geschichte, aber es sollte doch wachsen!<br />
Zu diesem Bewusstse<strong>in</strong> gehört<br />
auch die Kenntnis <strong>der</strong> rund 800jährigen<br />
deutschen Geschichte <strong>in</strong> den früheren<br />
deutschen Ostgebieten ebenso wie die<br />
<strong>der</strong> bedeutenden Rolle <strong>Polen</strong>s <strong>in</strong> <strong>der</strong><br />
Geschichte Europas. Czajas Vermächtnis<br />
historischen Ausgleichs, dauerhafter<br />
Versöhnung und wahrhafter Verständigung<br />
ist auch heute hochaktuell.<br />
Hartmut Koschyk MdB<br />
Die hier abgedruckte Version ist e<strong>in</strong> vom<br />
Wochenblatt deutlich gekürzter Auszug<br />
<strong>der</strong> Orig<strong>in</strong>alwürdigung. Die kom<strong>pl</strong>ette<br />
– offizielle – Fassung f<strong>in</strong>den Sie auf<br />
unserer Homepage www.wochenblatt.<br />
<strong>pl</strong>. Der Autor war von 1987 bis 1991 als<br />
Generalsekretär des BdV e<strong>in</strong>er <strong>der</strong> Wegbegleiter<br />
des damaligen BdV-Präsidenten<br />
Herbert Czaja. Koschyk gehört dem<br />
<strong>Deutschen</strong> Bundestag seit 1990 an und<br />
ist seit Januar 2014 Beauftragter <strong>der</strong><br />
Bundesregierung für Aussiedlerfragen
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Nr. 42/1176 LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich Glaube zum und Lesen Religion bereitgestellt. Wiara Jegliche i religia Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Wochenblatt.<strong>pl</strong> 9<br />
Nysa: 90. rocznica śmierci Johannesa Hellmanna<br />
Kronika Parafialna<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione. Q<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Św. Florian dla Hellmanna<br />
Q Juden <strong>in</strong> Oberschlesien: Im<br />
Rahmen <strong>der</strong> <strong>Deutschen</strong> Kulturtage wird<br />
am 22. Oktober <strong>in</strong> <strong>der</strong> Caritas-Bibliothek<br />
e<strong>in</strong> Referat zum Thema „Das geistliche<br />
und kulturelle Leben <strong>der</strong> Juden <strong>in</strong> Oberschlesien“<br />
gehalten. Vortragen<strong>der</strong> ist<br />
Maciej Łagiewski, Direktor des Stadtmuseums<br />
<strong>in</strong> Breslau. Die Veranstaltung<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
beg<strong>in</strong>nt um 16.00 Uhr.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens Q untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Peter Johann Hellmann – potomek Johannesa Hellmanna – wraz z małżonką Bett<strong>in</strong>e przybyli na uroczystość<br />
z Poczdamu.<br />
„Johannes Hellmann – ocalić od zapomnienia” to tytuł projektu, którego<br />
celem jest uczczenie pamięci i rozpowszechnianie wiedzy o honorowym<br />
obywatelu Nysy, ojcu śląskiego pożarnictwa. 27 września w Nysie niemieccy<br />
Q Geschichte <strong>der</strong> Reformation:<br />
Im Rahmen <strong>der</strong> Akademie <strong>der</strong><br />
Lebensfreude wird <strong>in</strong> <strong>der</strong> Breslauer<br />
Baptistenkirche (ul. Kłodnicka 2) über<br />
die Reformation <strong>in</strong> Europa und Breslau<br />
<strong>in</strong>formiert. Mit se<strong>in</strong>em Vortrag am 23.<br />
Oktober um 16:00 Uhr möchte <strong>der</strong> Historiker<br />
Damian Nowak die Öffentlichkeit<br />
für die „Multi-Konfessionalität“ sensibilisieren,<br />
die <strong>in</strong> Breslau vor 1945 herrschte.<br />
Für mehr Bekenntnis, Toleranz und e<strong>in</strong>e<br />
Bewusstse<strong>in</strong>schärfung für die Ökumene<br />
<strong>pl</strong>ädieren die Veranstalter, die Akademie<br />
<strong>der</strong> Lebensfreude <strong>in</strong> Breslau.<br />
Q Kirchweih im Banat: „Buwe was<br />
krajowego kapelana strażaków ks. dra<br />
Jana Krynickiego. Zaś potomek Johan-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie OSP Szemrowice do czytania. (powiat Olesno) Powielanie oraz nesa w Hellmanna, jakikolwiek Peter, otrzymał sposób figurkę<br />
św. Floriana, która podczas liturgii<br />
zabronione. Q<br />
przedstawiciele zarządu emerytowanych<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen strażaków bereitgestellt. nyskich: Stanisław Kuszła, Jegliche Jan ustawiona Vervielfältigung była na ołtarzu. ist strengstens untersagt.<br />
i polscy strażacy mszą św. upamiętnili rocznicę śmierci wielkiego Ślązaka.<br />
Johannes Hellmann przeorganizował<br />
stowarzyszenia ratownictwa i w Fuldzie publikacja<br />
W muzeum<br />
sportowe w związki ochotniczej straży<br />
pożarnej oraz doprowadził do utworzenia<br />
w każdym powiecie oddzielnego przeciwpożarowej ziemi<br />
o historii ochrony<br />
powiatowego związku straży. Hellmann<br />
hamma heut ... Kerwei!“ Dieser Spruch<br />
erklang am 4. Oktober nach 25 Jahren<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie<br />
na czele<br />
do<br />
skłonili<br />
czytania.<br />
się w modlitwie<br />
Powielanie<br />
nad Pasująca<br />
w jakikolwiek<br />
do epoki, w której<br />
sposób<br />
żył Hellmann,<br />
była też oprawa muzyczna. W<br />
nyskiej do 1945 roku.<br />
zabronione.<br />
grobem Johannesa Hellmanna. Ksiądz<br />
kapelan strażaków powiatu nyskiego sali koncertowej pałacu w Piotrowicach<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
był też miłośnikiem historii i kultury<br />
Śląska oraz zapalonym działaczem społecznym.<br />
27 września strażacy przypomnieli<br />
o tym wielkim Ślązaku i uczcili<br />
jego pamięć.<br />
Uroczystości rozpoczęła dyskusja<br />
przedpołudniowa w hotelu „Fry<strong>der</strong>yk”,<br />
w której uczestniczyli organizatorzy<br />
(Związek Emerytów i Rencistów,<br />
Nyskich odbył się koncert kameralny,<br />
wykonawcami byli uczniowie i nauczyciele<br />
Państwowej Szkoły Muzycznej w<br />
Nysie. Koncert otworzył dyrektor szkoły,<br />
wykonując na fortepianie marsza strażackiego<br />
napisanego za czasów Johan-<br />
przedstawicielka Urzędu Gm<strong>in</strong>y w Nysie<br />
reprezentująca materiał burmistrza służy – wyłącznie Danuta Stanisław do Kuszła czytania. wręczył Powielanie księdzu ka-<br />
niedawno w jakikolwiek odkryto w archiwach. sposób zabronione.<br />
rocznicę jego śmierci. Po nabożeństwie nesa Hellmanna. Zapis utworu całkiem<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
Naciasta, dyrektor Muzeum w Nysie pelanowi strażaków powiatu nyskiego<br />
Jan Boćwiński<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Koło nr 7 w Nysie) i goście: Peter Johann<br />
Hellmann wraz z małżonką Bett<strong>in</strong>e –<br />
potomek Johannesa Hellmanna przybyły<br />
Er<strong>in</strong>nerung: Peter Johann Hellmann spricht über den Onkel se<strong>in</strong>es Großvaters<br />
Wun<strong>der</strong>bare Familiengeschichte<br />
erneut im rumänischen Schöndorf, südlich<br />
<strong>der</strong> Marosch, 15 Kilometer von <strong>der</strong><br />
Kreishauptstadt Arad entfernt. Veranstalter<br />
<strong>der</strong> Kirchweih im Rahmen <strong>der</strong> Schöndorfer<br />
Kulturtage waren die Heimatortsgeme<strong>in</strong>schaft<br />
Schöndorf aus Deutschland<br />
und die Geme<strong>in</strong>deverwaltung Schöndorf.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen die Neisser bereitgestellt. Feuerwehr (das Wochenblatt Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Bis 2012 wusste ich es selber nicht.<br />
Me<strong>in</strong> schlesischer Bezugspunkt war<br />
bis dah<strong>in</strong> das nie<strong>der</strong>schlesische Glogau<br />
gewesen.<br />
Dort hatte me<strong>in</strong> Großvater, <strong>der</strong><br />
1869 <strong>in</strong> Ratibor geborene Oskar<br />
Hellmann, 1913 se<strong>in</strong>en Verlag gegründet<br />
und bis 1944 als Familienforscher,<br />
Kunsthistoriker und Autor gearbeitet.<br />
Dort hatte er auch 1931 se<strong>in</strong> Familienbuch<br />
„Die Hellmanns. Das Bild e<strong>in</strong>er<br />
deutschen Familie“ veröffentlicht. Dar<strong>in</strong><br />
war natürlich auch Johannes Hellmann,<br />
Neisse, als Onkel me<strong>in</strong>es Großvaters<br />
erwähnt.<br />
Es gab e<strong>in</strong>en doppelten Anlass zum Feiern:<br />
250 Jahre seit <strong>der</strong> deutschen Ansiedlung<br />
im Banat und 220 Jahre seit <strong>der</strong><br />
Errichtung <strong>der</strong> römisch-katholischen<br />
Dorfkirche s<strong>in</strong>d vergangen.<br />
QQJubileusz: 12 listopada w Krzyżowej<br />
(Kreisau) na Dolnym Śląsku odbędzie<br />
się jubileuszowe nabożeństwo koncele-<br />
2008 war <strong>der</strong> „Ur-Schlesier“ Rudi<br />
Hyla vom Oppelner Feuerwehrver-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy band auf materiał e<strong>in</strong>ige Fundstücke służy zu Johannes wyłącznie Ohne Bedenken. do czytania. Eigentlich Powielanie e<strong>in</strong> weiteres germeister<br />
w jakikolwiek<br />
von Gleiwitz gewählt<br />
sposób<br />
wurde.<br />
zabronione.<br />
Hellmann gestoßen, hatte recherchiert Wun<strong>der</strong>.<br />
1873 g<strong>in</strong>g Hellmann als Stadtsyndikus<br />
LARES: Diese Materialien und allmählich s<strong>in</strong>d lediglich und nach und zum nach das Lesen Und bereitgestellt. weil für die Wun<strong>der</strong> ja immer Jegliche die und zweiter Bürgermeister nach Neisse<br />
Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
browane pod przewodnictwem abp.<br />
Alfonsa Nossola oraz bp. Ryszarda Bogusza.<br />
W tym dniu zostaną upamiętnione<br />
wydarzenia sprzed 25 lat, kiedy w Krzyżowej<br />
miała miejsce „Msza Pojednania”<br />
z udziałem kanclerza Kohla i premiera<br />
Mazowieckiego. W czasach II wojny światowej<br />
kom<strong>pl</strong>eks pałacowy w Krzyżowej<br />
był siedzibą organizacji ruchu oporu<br />
(Kreisauer Kreis), założonej przez ówcze-<br />
<strong>der</strong> Musik. Die Stadt Neisse ernannte<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy alten St.-Rochus-Friedhof materiał służy das Grab wyłącznie von Manchmal do czytania. geschehen wirklich Powielanie Wun<strong>der</strong>.<br />
Dem heiligen Florian sei Dank!<br />
Johannes w jakikolwiek Hellmann zu Lebzeiten sposób zum zabronione.<br />
Johannes Hellmann ausf<strong>in</strong>dig zu machen.<br />
E<strong>in</strong>e<br />
Ehrenbürger.<br />
kan<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d<br />
Wie<strong>der</strong>entdeckung<br />
lediglich zum<br />
also für<br />
Lesen bereitgestellt.<br />
Peter Johann Hellmann<br />
Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Pf. Bronisław Żuchowski<br />
Neunundzwanzigster<br />
Sonntag<br />
im Jahreskreis<br />
19.10.2014<br />
hatte aber auch <strong>der</strong> Hohe Rat, gleichzeitig<br />
das höchste weltliche und geistliche bestimmt ist. E<strong>in</strong> Vergehen gegen Gott nicht. Sie haben nichts mit e<strong>in</strong>an<strong>der</strong> zu<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Leitungsorgan materiał des jüdischen służy Volkes. wyłącznie Er ist das do nicht! czytania. Gott hat an<strong>der</strong>e Powielanie Ansprüche,<br />
nicht die auf Münzen. Gebt Gott dagegen nichts sagen können. Mit dieser Moltke.<br />
tun. Da w merken jakikolwiek die Pharisäer sposób daß sie zabronione.<br />
konnte Steuern erheben und Strafen<br />
LARES: Diese Materialien verhängen s<strong>in</strong>d und lediglich hatte e<strong>in</strong>e eigene zum Poli-<br />
Lesen die Verehrung bereitgestellt. und Anbetung und Jegliche euer Antwort Vervielfältigung können sie bei ke<strong>in</strong>em <strong>der</strong> ist drei strengstens untersagt.<br />
Q<br />
1. Lesung:<br />
Jes 45,1.4-6<br />
2. Lesung: Thess 1,1-5b<br />
Evangelium: Mt 22, 15-21 „Ihr<br />
Heuchler, warum stellt ihr mir e<strong>in</strong>e<br />
Falle?“<br />
Das snego właściciela Helmutha Jamesa von<br />
Q Zmarł ksiądz: 9 października w<br />
wieku 59 lat zmarł śp. ks. Paweł Badura,<br />
urodzony w Bielsku-Białej (Bielitz-<br />
-Biala) proboszcz parafii ewangelickiej<br />
w Grudziądzu (Graudenz). Po ordynacji<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy war. materiał Sie g<strong>in</strong>gen darauf służy aus, wyłącznie ihm e<strong>in</strong> will hier do ke<strong>in</strong>en czytania. Gegensatz<br />
auf glei cher Ebene<br />
Verehrung und<br />
Powielanie w jakikolwiek Hohe Rat <strong>der</strong> Juden sposób kann zabronione.<br />
Regierungssystem und die Vergehen gegen die Römer, am besten<br />
euer Leben, nicht<br />
nicht gegen den Anspruch<br />
Machtverhältnisse waren zu Zeit e<strong>in</strong> Verbrechen gegen den Kaiser selbst, zwischen Gott und dem<br />
Münzen.<br />
Gottes auf umfassende<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Jesu <strong>in</strong> Jerusalem reichlich kom<strong>pl</strong>iziert.<br />
Die Römer waren die Besatzungsmacht.<br />
Sie übten die oberste Gewalt aus. Herodes<br />
war König und er hatte soviel Macht<br />
wie die Römer ihm ließen. Dafür musste<br />
er Abgaben entrichten und für Ruhe<br />
und Ordnung sorgen. Er ließ jeden<br />
24 listopada 1985 skierowany został do<br />
służby w diecezji pomorsko-wielkopolskiej<br />
jako wikariusz diecezjalny. Od 1986<br />
roku był wikariuszem, a od 1991 proboszczem<br />
adm<strong>in</strong>istratorem parafii w Słupsku<br />
(Stolp). Od roku 2009 był mianowany<br />
proboszczem adm<strong>in</strong>istratorem parafii w<br />
Grudziądzu. Pożegnanie ks. Pawła Badury<br />
odbyło się 15 października w Grudziądzu,<br />
jego pogrzeb będzie miał miejsce 17 paź-<br />
kan<br />
und konkreten Anlass h<strong>in</strong>aus und sagte: d.h. Gottes Anspruch ist umfassend und alle Macht gerade dieser Welt <strong>in</strong> se<strong>in</strong>er<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Dies materiał ist e<strong>in</strong>e Münze służy mit dem wyłącznie Bild des total. Der do des czytania. Kaisers kann Powielanie mit e<strong>in</strong>er Botschaft w jakikolwiek ignoriert. Herr, lass sposób das Unkraut<br />
nicht übermächtig werden. q dziernika w Cieszynie.<br />
zabronione.<br />
Kaisers, geprägt zum Zwecke des Steu-<br />
Münze befriedigt werden. E<strong>in</strong>en Ver-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Wi<strong>der</strong>stand gegen die römische Macht<br />
im Keim ersticken. Gewisse Befugnisse<br />
z Poczdamu, Gerd Schrammen – archiwista<br />
z Niemieckiego Muzeum Pożarnictwa<br />
w Fuldzie, delegacje strażaków z<br />
Weimaru i niemieckiej części Zgorzelca,<br />
Edward Hałajko, Helmut Polewka z<br />
Viel Ehre für e<strong>in</strong>en<br />
verdienstvollen<br />
<strong>Deutschen</strong>.<br />
Dunkel gelichtet, das sich im Laufe <strong>der</strong><br />
Jahrzehnte um den Ur-Vater <strong>der</strong> schlesischen<br />
Feuerwehr ausgebreitet hatte.<br />
Und 2012 schließlich war es ihm und<br />
e<strong>in</strong>igen Männern von <strong>der</strong> Neisser Feuerwehr<br />
gelungen, auf dem aufgehobenen<br />
Wort zum Sonntag<br />
zei. Se<strong>in</strong>e Macht war aber begrenzt. Bei<br />
Matthäus nur die Pharisäer, verbünden<br />
sich nun mit den Leuten des Herodes,<br />
die sie sonst hassten und verach teten.<br />
Aber <strong>der</strong> Hass gegen Jesus war schon<br />
so groß, daß ihnen jedes Mittel recht<br />
anzuhängen; denn dann würden die<br />
Römer ihn schnell beseitigt haben, und<br />
sie konnten ihre Hände <strong>in</strong> Unschuld waschen.<br />
Jesus g<strong>in</strong>g auf die unter den Juden<br />
diskutierte Streitfrage gar nicht e<strong>in</strong>. Er<br />
hob das Gespräch über den örtlichen<br />
Z okazji 80. urodz<strong>in</strong> Helmutowi Polewce (z lewej) – miłośnikowi historii pożarnictwa na Śląsku – gratulacje złożył<br />
Peter Johann Hellmann.<br />
Fotos: Jan Boćwiński<br />
Ochotniczej Straży Pożarnej w Rozwadzy<br />
(powiat Krapkowice), Rudolf Hyla z<br />
Boćwiński i Marek Makówka.<br />
Na cmentarzu Jerozolimskim w Nysie<br />
goście z Niemiec oraz grupa strażaków<br />
z gm<strong>in</strong> Nysa i Zdzieszowice, emerytów<br />
pożarnictwa i mieszkańców miasta z<br />
panią burmistrz Nysy Jolantą Barską<br />
Piotr Mazur poprowadził w językach<br />
polskim i niemieckim modlitwę, złożono<br />
wiązanki kwiatów i zapalono znicze.<br />
W ka<strong>pl</strong>icy pałacu w Piotrowicach<br />
Nyskich odprawiona została msza św.<br />
w <strong>in</strong>tencji Johannesa Hellmanna w 90.<br />
„Modlitewnik strażacki” wydany przez<br />
berichtete damals).<br />
In diesem Jahr nun jährte sich <strong>der</strong><br />
Todestag von Johannes Hellmann zum<br />
neunzigsten Mal. Viel Ehre für e<strong>in</strong>en<br />
verdienstvollen <strong>Deutschen</strong>. Und alles<br />
<strong>in</strong> völligem E<strong>in</strong>vernehmen. Ohne Groll.<br />
Heiligen zuständig s<strong>in</strong>d, stand während<br />
<strong>der</strong> heiligen Messe für Johannes Hellmann<br />
e<strong>in</strong>e Figur des heiligen Florian auf<br />
dem Altar, erhielt den Segen des Priesters<br />
und wurde danach mir zu treuen<br />
Händen übergeben.<br />
erzahlens. Also gebraucht sie, wofür sie<br />
Leben, nicht Münzen.<br />
Gott will nicht Münzen,<br />
son<strong>der</strong>n Anbetung. Der<br />
Kaiser soll behalten, was<br />
zu ihm passt, die Münze<br />
mit se<strong>in</strong>em Bild. Jesus<br />
Kaiser zugunsten Gottes<br />
entschei den, er will vielmehr sagen, zwischen<br />
diesen beiden Größen gibt es ke<strong>in</strong>en<br />
Vergleich. Sie s<strong>in</strong>d <strong>in</strong> ganz verschiedenen<br />
Welten angesiedelt. E<strong>in</strong> Vergleich<br />
müsste mit Unendlich zu Null ausfallen,<br />
Gott hat an<strong>der</strong>e<br />
Ansprüche, nicht<br />
die auf Münzen.<br />
Gebt Gott die<br />
Z okazji ukończenia 80 lat przez<br />
Helmuta Polewkę, niestrudzonego<br />
miłośnika historii pożarnictwa na Śląsku,<br />
jubilatowi wręczono okazałą grafikę<br />
przedstawiającą postać Johannesa<br />
Hellmanna w stroju galowym z epoki.<br />
Klaudia Kandzia<br />
Johannes Josef Conrad Hellmann<br />
(*Zauditz 1840, † Neisse 1924) besuchte<br />
das Gymnasium <strong>in</strong> Ratibor. Studium <strong>der</strong><br />
Rechts- und Staatswissenschaften <strong>in</strong><br />
Breslau. Er arbeitete bei <strong>der</strong> Regierung<br />
<strong>in</strong> Oppeln, bis er 1869 zum zweiten Bür-<br />
und legte 1880 die große Staatsprüfung<br />
für Verwaltungsbeamte ab. Hier blieb er<br />
über 33 Jahre und gründete den Kunstund<br />
Altertumsvere<strong>in</strong>. Das frühere Neisser<br />
Heimatmuseum ist zum großen Teil<br />
se<strong>in</strong> Werk. Zudem war er e<strong>in</strong> För<strong>der</strong>er<br />
gleich zwischen beiden Größen gibt es<br />
Machthaber etwas anfangen,<br />
denn ke<strong>in</strong>er wird gegen<br />
diese Aussage etwas<br />
e<strong>in</strong>zuwenden haben. Der<br />
Kaiser bekommt se<strong>in</strong>e<br />
Steuermünze und <strong>der</strong><br />
Vereh rung protestieren.<br />
Sie waren mit ihren eigenen Waffen geschlagen<br />
worden. Jesus hat ke<strong>in</strong>e Aussage<br />
zum Staat, zur Gesellschaft, zur<br />
weltlichen Macht gemacht. Se<strong>in</strong> Reich<br />
ist wirklich nicht von dieser Welt. Er hat<br />
Foto: funkforum.net<br />
Foto: Suedwester93/wikipedia
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
10 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Nobelpreise Lesen bereitgestellt. Nagrody Jegliche Nobla Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Rumunia: Szkoła mniejszości niemieckiej wydała kolejnego noblistę<br />
Jaśnieje nam Banat<br />
17. – 23. Oktober 2014<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Podczas gdy Niemcy w Polsce mogą<br />
jedynie w bardzo skromnej skali<br />
próbować sił we wdrażaniu nauki<br />
ŚLĄSCY NOBLIŚCI<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy SCHLESISCHE wyłącznie do czytania. NOBELPREISTRÄGER<br />
Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
języka niemieckiego, renomowane<br />
Liceum im. Nikolausa Lenaua,<br />
posiadające oddział w rumuńskiej<br />
Timisoarze, jako pierwsza szkoła<br />
na świecie mimochodem wydała<br />
drugiego laureata Nagrody Nobla,<br />
którym zresztą po raz drugi jest<br />
Niemiec.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
zuerkannt.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
„Pochodzący z miejscowości Sântana<br />
(Sanktanna) w regionie Banatu<br />
prof. Stefan W. Hell, dyrektor Instytutu<br />
Chemii Biofizycznej im. Maksa Plancka<br />
w Getyndze, otrzyma 9 września 2014<br />
roku w Oslo Nagrodę Kavliego przyznawaną<br />
przez Norweską Akademię<br />
Nauk, Fundację Kavliego oraz norwe-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
1954 – Fizyka/Physik<br />
1963 – Fizyka/Physik<br />
1964 – Medycyna/Mediz<strong>in</strong><br />
1989 – Fizyka/Physik 1994 – Ekonomia<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
senschaften<br />
Wirtschaftswis-<br />
1999 – Medycyna/Mediz<strong>in</strong><br />
LARES: Diese Materialien Tę wielkoformatową s<strong>in</strong>d lediglich pocztówkę, na której widnieją zum wszyscy Lesen śląscy nobliści, bereitgestellt. można nabyć za pośrednictwem Jegliche Norberta Nieslonego, Vervielfältigung tel. ++48/609647117, ist strengstens untersagt.<br />
skie M<strong>in</strong>isterstwo Edukacji i Badań<br />
Naukowych w dziedz<strong>in</strong>ie nanonauk”<br />
– po<strong>in</strong>formowała wydawana w Rumunii<br />
gazeta „Siebenbürgische <strong>Zeitung</strong>”<br />
w wydaniu z 26 lipca. Ledwie zdążył<br />
Hell odebrać tę renomowaną nagrodę,<br />
gdy po raz kolejny został wezwany do<br />
Skandynawii celem odebrania następnego<br />
wyróżnienia. Otóż w dniu 9 października<br />
przyznano mu wraz z dwoma<br />
amerykańskimi kolegami, Erickiem<br />
Betzigiem i Williamem Moernerem,<br />
Nagrodę Nobla w dziedz<strong>in</strong>ie chemii za<br />
opracowanie mikroskopu świetlnego o<br />
bardzo wysokiej rozdzielczości.<br />
Stefanowi W. Hellowi, który podobnie<br />
jak laureatka literackiej Nagrody Nobla<br />
Herta Müller uczęszczał do niemiec-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał urodziła się służy też wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
znana z popularnych<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
kiego Liceum im. Nikolausa Lenaua w<br />
rumuńskiej Timisoarze, które przedstawiliśmy<br />
na łamach „Wochenblatt.<strong>pl</strong>”<br />
w wydaniu nr 1169, str. 10, udało się<br />
dokonać wielkiego przełomu w dziedz<strong>in</strong>ie<br />
mikroskopii optycznej, który toruje<br />
drogę nowym odkryciom w badaniach<br />
biologicznych i medycznych.<br />
Tym samym Liceum im. Nikolausa<br />
Na całym świecie nie ma drugiej takiej<br />
szkoły, materiał która wydałaby służy aż wyłącznie dwóch do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
noblistów! Także Hell urodził się w 1962<br />
LARES: Diese Materialien roku w s<strong>in</strong>d niemieckiej lediglich rodz<strong>in</strong>ie, zum a dorastał Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
w liczącej 11 tys. dusz gm<strong>in</strong>ie Sântana,<br />
gdzie notabene zaledwie w 3½ roku po<br />
Hellu urodziła się znana z popularnych<br />
szlagierów piosenkarka Mara Kayser.<br />
Lokacja miejscowości miała miejsce w<br />
połowie XVIII wieku za sprawą osad-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy ników materiał przybyłych z Kraichgau, służy wyłącznie regionu<br />
wydało do czytania. więcej noblistów Powielanie niż Ślązacy! Temeschwar w jakikolwiek beiläufig als erste sposób Schule zabronione.<br />
mittlerweile bekannt se<strong>in</strong>.<br />
położonego na północy Badenii, który<br />
weltweit den zweiten Nobelpreisträger<br />
LARES: Diese Materialien większość s<strong>in</strong>d z nas lediglich zna zapewne zum dzięki Lesen Rumänien: bereitgestellt. Deutsche M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitenschule Jegliche hervorgebracht Vervielfältigung – zum zweiten ist Mal strengstens im<br />
untersagt.<br />
Lenaua po raz kolejny pośrednio dowiodło<br />
wysokich kompetencji edukacyjnych.<br />
Placówka kształci ok. 1300<br />
uczniów w klasach I–XII. Oprócz klas<br />
licealnych o profilach matematyczno-<strong>in</strong>formatycznym,<br />
przyrodniczym i językowym,<br />
których ukończenie prowadzi do<br />
uzyskania rumuńskiego bakalaureatu, w<br />
szkole istnieje też tzw. oddział specjalistyczny,<br />
nad którym pieczę sprawuje<br />
Centrala Szkolnictwa Zagranicznego<br />
(ZfA) z siedzibą w Kolonii. Uczniowie<br />
tego oddziału mogą uzyskać nie tylko<br />
rumuński bakalaureat, lecz także niemieckie<br />
świadectwo maturalne. Tradycje<br />
szkoły sięgają roku 1879, kiedy to<br />
była niemieckojęzyczną Wyższą Szkołą<br />
Realną bądź gimnazjum, i do dziś jest<br />
uznawana za ośrodek kultury Niemców<br />
Banackich.<br />
tamtejszej drużynie piłkarskiej TSG<br />
Hoffenheim grającej w Bundeslidze.<br />
W każdym razie owa jedyna szkoła,<br />
która wydała aż dwóch noblistów, to<br />
dla Niemców Banackich kolejny znak<br />
jakości, który nieomal dorównuje uni-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy kalności materiał Śląska pod służy względem wyłącznie liczby versuchen do dürften, czytania. hat das renommierte Powielanie <strong>der</strong> Norwegischen w jakikolwiek Akademie sposób <strong>der</strong> Wissenschaften,<br />
<strong>der</strong> Kavli-Stiftung und dem<br />
zabronione.<br />
hervorgebracht als die Schlesier.<br />
laureatów Nagrody Nobla. Jak bowiem „Nikolaus-Lenau-Gymnasium“ mit sei-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Werbung / Reklama<br />
Nigdzie w Europie nie rodzi się tylu znakomitych ludzi, co na Śląsku / Nirgendwo <strong>in</strong> Europa werden so viele grandiose Menschen geboren, wie <strong>in</strong> Schlesien – Philipp Melanchthon<br />
PAUL EHRLICH<br />
* 1854, Strehlen (Strzel<strong>in</strong>)<br />
1908 – Medycyna/Mediz<strong>in</strong><br />
MAX BORN<br />
* 1882, Breslau (Wrocław)<br />
e-mail: norbertnieslony@yahoo.de<br />
Hell dorastał<br />
w miejscowości<br />
Sântana, gdzie<br />
GERHART HAUPTMANN<br />
* 1862, Ober Salzbrunn (Szczawno)<br />
1912 – Literatura/Literatur<br />
MARIA GOEPERT-MAYER<br />
* 1906, Kattowitz (Katowice)<br />
szlagierów piosenkarka<br />
Mara Kayser.<br />
FRITZ HABER<br />
* 1868, Breslau (Wrocław)<br />
1918 – Chemia/Chemie<br />
KONRAD BLOCH<br />
* 1912, Neiße (Nysa)<br />
FRIEDRICH BERGIUS<br />
* 1884, Goldschmiden (Złotniki)<br />
1931 – Chemia/Chemie<br />
HANS-GEORG DEHMELT<br />
* 1922, Görlitz (Zgorzelec)<br />
wiadomo, żadne z niemieckich <strong>pl</strong>emion<br />
br<strong>in</strong>gt weiteren Nobelpreisträger hervor<br />
– Hell leuchtet das Banat<br />
Während sich die <strong>Deutschen</strong> <strong>in</strong><br />
<strong>Polen</strong> nur <strong>in</strong> ganz bescheidenen<br />
Maßstäben an deutschem Unterricht<br />
OTTO STERN<br />
* 1888, Sohrau (Żory)<br />
1943 – Fizyka/Physik<br />
RHEINHARD SELTEN<br />
* 1930, Breslau (Wrocław)<br />
KURT ALDER<br />
* 1902, Königshütte (Chorzów)<br />
1950 – Chemia/Chemie<br />
GÜNTER BLOBEL<br />
* 1936, Waltersdorf (Niegosławice)<br />
Chemie-Nobelpreisträger 2014: Der <strong>in</strong> deutsche Physiker Stefan Hell hat e<strong>in</strong> superauflösendes Mikroskop erfunden,<br />
mit dem man Abläufe <strong>in</strong> den Zellen beobachten kann.<br />
Foto: B. Schuller<br />
nem deutschen Zweig im rumänischen<br />
Übrigen e<strong>in</strong>en <strong>Deutschen</strong>.<br />
„Der aus Sanktanna im Banat stammende<br />
Prof. Stefan Hell, Direktor am<br />
Max-Planck-Institut für biophysikalische<br />
Chemie <strong>in</strong> Gött<strong>in</strong>gen, bekommt<br />
am 9. September 2014 <strong>in</strong> Oslo den von<br />
Norwegischen M<strong>in</strong>isterium für Bildung<br />
und Forschung verliehenen Kavli-Preis<br />
für Nanowissenschaften“, berichtete die<br />
Siebenbürgische <strong>Zeitung</strong> aus Rumänien<br />
am 26. Juli. Kaum hat sich Hell diesen<br />
renommierten Preis abgeholt, ist er e<strong>in</strong><br />
weiteres Mal zu e<strong>in</strong>er Auszeichnung<br />
nach Skand<strong>in</strong>avien zitiert worden. Am<br />
9. Oktober wurde ihm zusammen mit<br />
se<strong>in</strong>en beiden US-Kollegen Eric Betzig<br />
und William Moerner „für die Entwicklung<br />
superauflösen<strong>der</strong> Fluoreszenzmikroskopie“<br />
<strong>der</strong> Chemie-Nobelpreis<br />
Stefan Hell, <strong>der</strong> wie auch Literaturnobelpreisträger<strong>in</strong><br />
Herta Müller das<br />
deutsche „Nikolaus-Lenau-Gymnasium“<br />
im rumänischen Temeschwar<br />
besuchte, welches das Wochenblatt <strong>in</strong><br />
Ausgabe 1169, S. 10 vorstellte, ist e<strong>in</strong><br />
großer Durchbruch <strong>in</strong> <strong>der</strong> Lichtmikroskopie<br />
gelungen, <strong>der</strong> neue wegweisende<br />
Erkenntnisse <strong>in</strong> <strong>der</strong> biologischen und<br />
mediz<strong>in</strong>ischen Forschung ermöglicht.<br />
Das „Nikolaus-Lenau-Lyzeum“ hat<br />
damit <strong>in</strong>direkt wie<strong>der</strong> se<strong>in</strong>e hohe Bildungskompetenz<br />
unter Beweis gestellt.<br />
Dort werden rund 1.300 Schüler <strong>in</strong> den<br />
Klassen 1-12 unterrichtet. Neben den<br />
Lyzealklassen <strong>in</strong> den Fachrichtungen<br />
Mathematik-Informatik, Naturwissenschaften<br />
und Fremdsprachen, die<br />
zum rumänischen Bakkalaureat führen,<br />
existiert an <strong>der</strong> Schule auch die sogenannten<br />
Spezialabteilung, die von <strong>der</strong><br />
Zentralstelle für das Auslandsschulwesen<br />
(ZfA) Köln betreut wird. Die Schüler<br />
<strong>der</strong> Spezialabteilung können neben dem<br />
rumänischen Bakkalaureat auch das<br />
deutsche Abitur erwerben. Die Schule<br />
blickt auf e<strong>in</strong>e bis 1879 zurückreichende<br />
Tradition als deutschsprachige Oberrealschule<br />
beziehungsweise Gymnasium<br />
zurück und gilt bis heute als kulturelles<br />
Zentrum <strong>der</strong> Banater <strong>Deutschen</strong>.<br />
Weltweit gibt es ke<strong>in</strong>e an<strong>der</strong>e Schule,<br />
die gleich zwei Nobelpreisträger<br />
hervorgebracht hat. Hell wurde 1962<br />
als Sohn e<strong>in</strong>er deutschen Familie geboren.<br />
Er wuchs <strong>in</strong> <strong>der</strong> 11.000-Seelen-<br />
Geme<strong>in</strong>de Sanktanna (Sântana) auf, wo<br />
nur dreie<strong>in</strong>halb Jahre nach Hell auch die<br />
volkstümliche Schlagersänger<strong>in</strong> Mara<br />
Kayser geboren wurde. Die Gründung<br />
des Ortes erfolgte Mitte des 18. Jahrhun<strong>der</strong>ts<br />
durch Siedler aus dem Kraichgau.<br />
Dieser Landstrich im Norden Badens<br />
dürfte den meisten durch den dortigen<br />
Fußballbundesligisten TSG Hoffenheim<br />
Die Banater <strong>Deutschen</strong> haben nun<br />
jedenfalls auch mit <strong>der</strong> e<strong>in</strong>zigen Schule,<br />
die gleich zwei Nobelpreisträger hervorbrachte,<br />
e<strong>in</strong> neues Gütesiegel. Dieses<br />
reicht fast an e<strong>in</strong> schlesisches Alle<strong>in</strong>stellungsmerkmal<br />
<strong>in</strong> Sachen Nobelpreis<br />
heran. Denn bekanntlich hat ke<strong>in</strong> deutscher<br />
Volksstamm mehr Nobelreisträger<br />
Till Scholtz-Knobloch<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Akcja – prenumerata<br />
Każdy czytelnik, który w okresie 22.09.2014 - 31.10.2014 zaprenumeruje<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
lub przedłuży prenumeratę tygodnika Wochenblatt.<strong>pl</strong>, otrzyma od redakcji upom<strong>in</strong>ek.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Wśród prezentów m.<strong>in</strong>. płyty, książki oraz pobyt w hotelu Dębowe Wzgórze*.<br />
Więcej <strong>in</strong>formacji pod numerem telefonu 77 454 65 56<br />
Kontakt mailowy: sw@wochenblatt.<strong>pl</strong><br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Serdecznie Powielanie zapraszamy w jakikolwiek do skorzystania sposób zabronione. z promocji!<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Cennik prenumerat:<br />
Prenumerata pocztowa (województwo opolskie, śląskie) – 119,00 zł/rok<br />
Prenumerata roczna (pozostałe województwa) – 210,00 zł<br />
Prenumerata półroczna (pozostałe województwa) – 105,00 zł<br />
Prenumerata kwartalna (pozostałe województwa) – 55,00 zł<br />
<strong>WOCHENBLATT</strong>.<strong>pl</strong><br />
*Oferta dotyczy prenumeraty krajowej<br />
8035
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum H<strong>in</strong>tergründe<br />
Lesen bereitgestellt. Kulisy Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Lubowitz: Führungskräfte <strong>der</strong> M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit trafen sich, um die Strategie <strong>der</strong> M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit neu zu bewerten<br />
Nr. 42/1176 Wochenblatt.<strong>pl</strong> 11<br />
<strong>Quietschende</strong> <strong>Filzstifte</strong><br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Am 11. und 12. Oktober qualmten<br />
die Köpfe <strong>der</strong> Führungskräfte <strong>der</strong><br />
deutschen M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit, ihre <strong>Filzstifte</strong><br />
quietschten auf großformatigen<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Papiertafeln.<br />
Im Lubowitzer Eichendorffzentrum<br />
wurde Rückschau gehalten und kritisch<br />
bewertet, wie die vor e<strong>in</strong>igen Jahren<br />
ebenfalls <strong>in</strong> Lubowitz erarbeitete<br />
Entwicklungsstrategie <strong>der</strong> M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit<br />
für die Jahre 2010 bis 2015 bislang umgesetzt<br />
wurde. Ob sich die Ziele vier Jahre<br />
später als zeitgemäß erwiesen haben,<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
ihre Umsetzung funktioniert und ob<br />
ggf. Anpassungen aufgrund geän<strong>der</strong>ter<br />
Anfor<strong>der</strong>ungen notwendig s<strong>in</strong>d.<br />
Zum Auftakt er<strong>in</strong>nerte Rafał Bartek<br />
vom zur Veranstaltung e<strong>in</strong>ladenden<br />
Haus <strong>der</strong> deutsch-polnischen Zusammenarbeit<br />
an das Leitmotiv <strong>der</strong> Strategie<br />
– quasi die Zukunftsvision, die<br />
bei allen Tätigkeiten stets im Auge zu<br />
behalten ist: „Die deutsche M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit<br />
an <strong>der</strong> Basis. Wenn das Protokoll <strong>der</strong><br />
Lubowitzer Strategiedebatte aufgesetzt<br />
wird, soll Gelegenheit für alle bestehen,<br />
sich <strong>in</strong> die weitere Diskussion e<strong>in</strong>zu-<br />
Mo<strong>der</strong>ator Tobias He<strong>in</strong>emann entwickelte immer wie<strong>der</strong> neue Ansätze.<br />
Foto: Till Scholtz-Knobloch Zusammenarbeit im Gespräch.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Bei vielen Zielen ist br<strong>in</strong>gen. Das Wochenblatt wird dann prawa są uznawane przez społeczeństwo,<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen umfassen<strong>der</strong> bereitgestellt. berichten. Jegliche zaś Vervielfältigung w jej szeregach mamy wielu ist człon-<br />
strengstens untersagt.<br />
<strong>in</strong> <strong>Polen</strong> ist e<strong>in</strong>e selbstbewusste deutsche<br />
Volksgruppe mit geprägter Identität, mit<br />
vielen aktiven Mitglie<strong>der</strong>n und Eliten,<br />
<strong>der</strong>en gesellschaftliche Rechte anerkannt<br />
werden.“<br />
Doch bei welchen Zielen ist man vier<br />
Jahre nach Erarbeitung dieser Strategie<br />
<strong>der</strong> Wirklichkeit näher gekommen, wo<br />
nicht? Wie stark ist <strong>der</strong> eigene Anteil<br />
aus Sachsen f<strong>in</strong>g solche Gedankenblitze<br />
punktgenau e<strong>in</strong> und visualisierte diese<br />
geschickt <strong>in</strong> aussagekräftigen symbolischen<br />
Bil<strong>der</strong>n, die schon Comicqualität<br />
ausstrahlten.<br />
Zentrale Baustellen wurden noch<br />
e<strong>in</strong>mal benannt und so „Paten“ be-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie<br />
li<strong>der</strong>ów<br />
do<br />
mniejszości<br />
czytania.<br />
niemieckiej,<br />
Powielanie<br />
a ich mniejszość<br />
w jakikolwiek<br />
łamie sobie zęby<br />
sposób<br />
pomimo<br />
zabronione.<br />
flamastry piszczały na wielkoformatowych<br />
papierowych tablicach.<br />
I czy są obszary, w których przeprowa-<br />
podejmowania najróżniejszych <strong>in</strong>icjatyw?<br />
stimmt, die <strong>in</strong>tern weiter darauf<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
daran und wo beißt man sich trotz aller<br />
Initiative die Zähne aus? Wo dienen<br />
durchgeführte Maßnahmen möglicherweise<br />
gar nicht den Zielen, welche Maßnahmen<br />
an<strong>der</strong>er Art könnten punktgenauer<br />
dem Ziel dienen?<br />
Und so notierten die Teilnehmer aus<br />
VdG, Bezirksverbänden, <strong>der</strong> Stiftung<br />
für die Entwicklung Schlesiens, dem<br />
Uczestnicy spotkania, które odbyło się<br />
w Centrum im. Eichendorffa w Łubowicach,<br />
dokonali retrospekcji oraz krytycznej<br />
oceny dotychczasowych postępów w<br />
realizacji strategii rozwoju mniejszości<br />
niemieckiej na lata 2010–2015 opraco-<br />
wo Abgrenzungen gegenüber an<strong>der</strong>en wanej kilka lat temu również w Łubowicach.<br />
Zastanawiano do czytania. się, czy Powielanie wytyczone a także w nas, jakikolwiek czyli media mniejszości, sposób zabronione.<br />
dzieży Mniejszości Niemieckiej (BJDM),<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy gesellschaftlichen materiał Akteuren służy nach wyłącznie Außen<br />
deutlich gemacht werden sollten. cele po upływie czterech lat okazały się odnotowali na specjalnie ustawionych<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Jugendverband BJDM o<strong>der</strong> auch uns<br />
Medien <strong>der</strong> M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit an den Stellwänden,<br />
dass bei den anstehenden Wahlen<br />
erkennbar mehr bekannte Namen aus<br />
Wissenschaft o<strong>der</strong> Wirtschaft zur deutschen<br />
M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit stehen, sich e<strong>in</strong> echter<br />
Prom<strong>in</strong>enter <strong>in</strong> <strong>Polen</strong> jedoch bislang<br />
nicht als Deutscher „geoutet“ hat.<br />
Worksho<strong>pl</strong>eiter Tobias He<strong>in</strong>emann<br />
<strong>der</strong> bestehenden Strategie transparent spotkanie zorganizował, przypomniał<br />
„przyznał się” do bycia Niemcem.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy se<strong>in</strong>. Letztlich materiał hat e<strong>in</strong> służy gutes Dutzend wyłącznie motyw do przewodni czytania. strategii Powielanie i zarazem Prowadzący w jakikolwiek warsztaty Tobias sposób He<strong>in</strong>emann<br />
z Saksonii skrzętnie podchwy-<br />
zabronione.<br />
beteiligter Führungskräfte immer auch niejako wizję przyszłości, którą w trakcie<br />
LARES: Diese Materialien e<strong>in</strong>e an<strong>der</strong>e s<strong>in</strong>d Perspektive lediglich als Mitglie<strong>der</strong> zum Lesen dalszej bereitgestellt. działalności trzeba stale Jegliche mieć na tywał Vervielfältigung tego rodzaju genialne myśli, ist strengstens po<br />
untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Neusohl: Die Stadt <strong>in</strong> <strong>der</strong> Slowakei zeigt bis November Bil<strong>der</strong> des Malers Dom<strong>in</strong>ik Skutetzky<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Schweiß <strong>der</strong> Kesselschmiede auf Le<strong>in</strong>wand<br />
Im Herzen <strong>der</strong> Slowakei läuft bis zum 2. November e<strong>in</strong>e Ausstellung von<br />
Dom<strong>in</strong>ik Skutetzky (1849-1921). Se<strong>in</strong>e Bil<strong>der</strong> im Stil des Realismus halten<br />
e<strong>in</strong>e Welt fest, die<br />
LARES:<br />
mit dem Ausbruch<br />
N<strong>in</strong>iejszy<br />
des Ersten<br />
materiał<br />
Weltkriegs<br />
służy<br />
unterg<strong>in</strong>g.<br />
wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
S<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
e<strong>in</strong>e Lehr- und Wan<strong>der</strong>jahre verbrachte<br />
<strong>der</strong> <strong>in</strong> e<strong>in</strong>em Dorf nahe <strong>der</strong> deutsch geprägten Zeit<br />
Nachklänge <strong>der</strong><br />
slowakischen Hauptstadt Preßburg<br />
(Bratislava) geborene Maler <strong>in</strong> Wien von Neusohl f<strong>in</strong>den<br />
und München. In <strong>der</strong> k.-und-k.-Metropole<br />
erlernte er die akademischen<br />
wir auch <strong>in</strong> Dom<strong>in</strong>ik<br />
Dogmen <strong>der</strong> Malerei. In München,<br />
Skutetzkys Bil<strong>der</strong>n.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
das gerade den Ruf als Hauptstadt <strong>der</strong><br />
Avantgarde genoss, eröffnete sich ihm<br />
e<strong>in</strong> breiterer Horizont <strong>der</strong> zeitgenössischen<br />
Stilrichtungen. Es folgte e<strong>in</strong>e<br />
längere Periode, die er, bereits mit Frau<br />
und K<strong>in</strong><strong>der</strong>n, <strong>in</strong> Venedig verbrachte.<br />
Bezeichnend für die Internationalität<br />
und Mehrsprachigkeit des Mittelstands<br />
<strong>in</strong> Zentraleuropa vor 1914 s<strong>in</strong>d die vie-<br />
Edelmetallen hauptsächlich Kupfer<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie<br />
Emsiges Treiben<br />
do czytania.<br />
beim Jahrmarkt <strong>in</strong> Neusohl<br />
Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Die Stadtburg – e<strong>in</strong>e Attraktion von Neusohl<br />
verarbeitet.<br />
Nachklänge dieser deutsch geprägten fortschreiten<strong>der</strong> Magyarisierung. E<strong>in</strong>e lichen Hüttenwesens zu Ende, die mit<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
len Varianten des Nachnamens, denen<br />
wir bei Skutetzky begegnen – auch<br />
„Skutecký“, „Skutezky“ o<strong>der</strong> „Skuteczky“<br />
s<strong>in</strong>d belegt.<br />
1889 ließ er sich <strong>in</strong> <strong>der</strong> Geburtsstadt<br />
se<strong>in</strong>er Frau nie<strong>der</strong>. Neusohl (slowakisch<br />
Banská Bystrica, ungarisch Besztercebánya),<br />
das Verwaltungszentrum des<br />
damaligen ungarischen Komitats Sohl<br />
Zeit f<strong>in</strong>den wir auch noch <strong>in</strong> Skutetzkys<br />
Bil<strong>der</strong>n. So sehen wir <strong>in</strong> <strong>der</strong> Ausstellung<br />
das offiziöse Porträt e<strong>in</strong>es deutschstämmigen<br />
Ratsherrn (<strong>in</strong> Neusohl wurden<br />
die Patrizier „R<strong>in</strong>gbürger“ genannt, weil<br />
ihre Häuser am R<strong>in</strong>g<strong>pl</strong>atz standen). In<br />
<strong>der</strong> Hand hält <strong>der</strong> alte Ungarndeut-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy sche e<strong>in</strong>e materiał <strong>Zeitung</strong> mit służy <strong>der</strong> Überschrift wyłącznie von Licht do und czytania. Schatten <strong>in</strong>teressiert Powielanie als beschlagnahmte w jakikolwiek Villa zum sposób Sitz <strong>der</strong> zabronione.<br />
„Magyar ipar“ – es ist das Blatt ungarischer<br />
s<strong>in</strong>d Industrieller lediglich und e<strong>in</strong> zum Zeugnis Lesen g<strong>in</strong>g aber bereitgestellt. e<strong>in</strong>e Epoche des handwerk-<br />
Jegliche <strong>der</strong> Vervielfältigung undurchdr<strong>in</strong>glichen Landschaft ist <strong>der</strong> strengstens<br />
an e<strong>in</strong>er sozialen Botschaft. Mit ihnen Gestapo und Neusohl, die Stadt unter 10-15 Uhr.<br />
LARES: Diese Materialien untersagt.<br />
(Zólyom megye) blickte auf Jahrhun<strong>der</strong>te<br />
deutschen Schaffens zurück. Seit dem<br />
13. Jahrhun<strong>der</strong>t kamen Bergleute und<br />
man vier Jahre nach<br />
Erarbeitung <strong>der</strong><br />
Strategie vorwärts<br />
gekommen.<br />
drängen sollen, dass das ihnen treuhän<strong>der</strong>isch<br />
übertragene Thema auch<br />
weiterdiskutiert wird. Marek Psotta aus<br />
Ratibor etwa, <strong>der</strong> die <strong>Deutschen</strong> <strong>in</strong> <strong>der</strong><br />
Woiwodschaft Schlesien vertrat, wird<br />
sich nun um die Debatte kümmern,<br />
„E<strong>in</strong>e <strong>in</strong>teressante Aufgabe ist das für<br />
mich“, scheut Psotta dieses schwierige<br />
Unterfangen nicht.<br />
Vor allem aber soll <strong>der</strong> Prozess <strong>der</strong><br />
Strategiebestimmung über 2015 h<strong>in</strong>aus<br />
o<strong>der</strong> ebenso denkbare Än<strong>der</strong>ungen an<br />
Handwerker aus deutschsprachigen<br />
Län<strong>der</strong>n <strong>in</strong> die gebirgigen Regionen<br />
„Oberungarns“ und brachten technischen<br />
Fortschritt und Innovation mit.<br />
In Neusohl wurde neben klassischen<br />
Łubowice: Debata li<strong>der</strong>ów MN<br />
nad nową oceną strategii mniejszości –<br />
Piszczące flamastry<br />
11 i 12 października „dymiły” głowy<br />
zgodne z duchem czasu, czy ich realizacja<br />
przebiega pomyślnie i czy nie należy<br />
dokonać jakichś modyfikacji ze względu<br />
na ewentualne zmiany wymogów.<br />
Na wstępie Rafał Bartek z Domu<br />
Współpracy Polsko-Niemieckiej, który<br />
oku: „Mniejszość niemiecka w Polsce<br />
stanowi społeczność narodową o wysokim<br />
poczuciu własnej wartości oraz<br />
dobrze wykształconej tożsamości, której<br />
Reihe weiterer Bil<strong>der</strong> befasst sich mit<br />
<strong>der</strong> Arbeit <strong>der</strong> Kesselschmiede <strong>in</strong> den<br />
Dörfern rund um Neusohl. Ihr schweißgebadetes<br />
R<strong>in</strong>gen mit Feuer und Metall<br />
gab Skutetzky detailgetreu, jedoch ohne<br />
Pathos o<strong>der</strong> Verherrlichung wie<strong>der</strong> –<br />
wahrsche<strong>in</strong>lich war er vielmehr am Spiel<br />
Helena Lellek von <strong>der</strong> Stiftung für die Entwicklung Schlesiens und Beata Woźniak vom Haus <strong>der</strong> deutsch-polnischen<br />
ków oraz przedstawicieli elit”.<br />
W realizacji których jednak celów udało<br />
się w cztery lata po opracowaniu strategii<br />
uzyskać znaczący postęp, w jakich<br />
obszarach takich postępów nie ma, jak<br />
duży jest własny w tym udział i na czym<br />
dzone działania mogą wręcz nie służyć<br />
realizacji wytyczonych celów bądź też<br />
jakich poprawek należałoby dokonać?<br />
Uczestnicy spotkania reprezentujący<br />
VdG, organizacje wojewódzkie MN,<br />
Fundację Rozwoju Śląska, Związek Mło-<br />
ściankach np. fakt, iż w nadchodzących<br />
wyborach poparcie dla mniejszości<br />
niemieckiej zadeklaruje znacznie więcej<br />
znanych osób ze świata nauki czy<br />
gospodarki, jednak jak dotąd żaden z<br />
autentycznych prom<strong>in</strong>entów w Polsce<br />
czym umiejętnie wizualizował je w<br />
formie sugestywnych, symbolicznych<br />
obrazów, które emanowały wręcz komiksową<br />
jakością.<br />
den deutschen Siedlern im Mittelalter<br />
begonnen hatte. Bei Kriegsausbruch<br />
von 1914 rückten die Hüttenarbeiter<br />
e<strong>in</strong> und dem Maler Skutetzky kam e<strong>in</strong><br />
langjähriges Thema abhanden.<br />
Nach <strong>der</strong> Episode <strong>der</strong> Tschechoslowakei<br />
von 1918-39 wurde Skutetzkys<br />
Foto: Klaudia Kandzia<br />
Jeszcze raz przypomniano o najważniejszych<br />
problemach do rozwiązania,<br />
w związku z czym wyznaczono<br />
np. „patronów”, których zadaniem<br />
będzie przypom<strong>in</strong>anie <strong>in</strong>nym członkom<br />
organizacji o konieczności kontynuowania<br />
dyskusji na określone<br />
tematy. Na przykład Marek Psotta z<br />
Raciborza, który reprezentował Niemców<br />
z województwa śląskiego, zadba<br />
o prowadzenie debaty o tym, w jakich<br />
obszarach należy wyraźnie odgraniczyć<br />
się w swojej działalności od poczynań<br />
<strong>in</strong>nych podmiotów społecznych. „To<br />
zadanie mnie <strong>in</strong>teresuje” – mówi Psotta<br />
bez obaw przed podjęciem się tego<br />
trudnego przedsięwzięcia.<br />
Przede wszystkim jednak należy zapewnić<br />
przejrzystość realizacji procesu<br />
wytyczania celów strategicznych także<br />
poza rok 2015, jak również wprowadzania<br />
ewentualnych zmian istniejącej<br />
strategii. Ostatecznie, co najmniej kilkunastu<br />
z grona li<strong>der</strong>ów, którzy uczestniczyli<br />
w spotkaniu, patrzy na sprawy<br />
z nieco <strong>in</strong>nej perspektywy niż szeregowi<br />
członkowie mniejszości. Z chwilą<br />
sporządzenia protokołu z łubowickiej<br />
debaty strategicznej będzie okazja dla<br />
wszystkich, by wnieść własną cegiełkę<br />
do dalszej dyskusji. Będzie można<br />
o tym obszerniej poczytać na łamach<br />
„Wochenblatt.<strong>pl</strong>”.<br />
Till Scholtz-Knobloch<br />
Nie<strong>der</strong>en Tatra, wurde 1944 zum Zentrum<br />
des kommunistisch gesteuerten<br />
„Slowakischen Nationalaufstandes“.<br />
Ausstellungsort: Stredoslovenská galéria<br />
Banská Bystrica, Bethlen-Haus,<br />
Dolná ul. 8. Öffnungszeiten: Di-Fr 10-<br />
17 Uhr, Sa-So 10-16 Uhr. Weitere Ausstellungsobjekte<br />
<strong>in</strong> <strong>der</strong> Villa Skutetzky,<br />
Horná ul. 55, Öffnungszeiten: Di-So<br />
Dušan Kořený-Pöllich<br />
Fotos: Dušan Kořený-Pöllich
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Advertorial<br />
Lesen bereitgestellt. Promocja Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
12 Wochenblatt.<strong>pl</strong><br />
17. – 23. Oktober 2014<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy się nad materiał taką ewentualnością, służy choć wyłącznie zdaję do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
sobie sprawę, że różnie może być i stąd<br />
LARES: Diese Materialien nie chcę s<strong>in</strong>d jednoznacznie lediglich powiedzieć, zum że Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy się ułoży, materiał zgodzę się pozostać służy wyłącznie starostą, do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
ale... Otrzymałem też <strong>in</strong>ną propozycję<br />
wynikają?<br />
LARES: Diese Materialien – żebym s<strong>in</strong>d ze względu lediglich na doświadczenie zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
W jakich okolicznościach za<strong>in</strong>teresował<br />
się Pan polityką?<br />
To, co robię na etapie powiatu, określam<br />
bardziej jako zarządzanie samorządowe,<br />
pracę dla dobra lokalnej społeczności,<br />
ale nie nazywałbym tego wielką<br />
polityką. A co mnie do tego wciągnęło?<br />
W 1990 roku powstawał nowy samorząd<br />
i wówczas zaproponowano mi<br />
pełnienie funkcji wiceburmistrza, a<br />
jednocześnie rada miejska zobowiązała<br />
mnie do zorganizowania urzędu<br />
rejonowego adm<strong>in</strong>istracji rządowej w<br />
Oleśnie z udziałem kilku gm<strong>in</strong>. Zadania<br />
się podjąłem i je wykonałem, zostając<br />
jednocześnie pierwszym kierownikiem<br />
urzędu rejonowego w Oleśnie, który był<br />
wówczas jeszcze filią urzędu wojewódzkiego<br />
w Częstochowie, i rozpocząłem<br />
organizację powiatu. Tak zaczęła się<br />
zawodowe został przewodniczącym<br />
rady powiatu. W przeszłości pełniłem<br />
rolę przewodniczącego rady miejskiej w<br />
Oleśnie i dałem radę, a zatem być może<br />
propozycja ta nie jest bezsensowna.<br />
Jak w tak skom<strong>pl</strong>ikowanym politycz-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy powiecie,<br />
materiał<br />
przez tyle<br />
służy<br />
lat potrafił<br />
wyłącznie<br />
Pan<br />
do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
w przyjacielskiej atmosferze dogadywać<br />
się z koalicjantami i nie wszczynać<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
moja przygoda – z nazwijmy to – polityką.<br />
Kiedy został Pan starostą?<br />
Dokładnie w święto narodowe – 11<br />
listopada 1998 roku – i pełnię tę funkcję<br />
nieprzerwanie do tej pory. Jest tak<br />
pomimo faktu, że wybory na radnego,<br />
a następnie na starostę odbywają się regularnie<br />
co cztery lata i towarzyszy im<br />
awantur z opozycją?<br />
Bo zgoda buduje, a wyłącznie poprzez<br />
<strong>in</strong>tegrację i współpracę wszystkich<br />
mieszkańców tego powiatu możemy się<br />
dynamicznie rozwijać i odnieść sukces.<br />
Dlatego przez 16 lat bycia starostą oleskim<br />
wraz z moimi współpracownikami<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie<br />
tem oleskim<br />
do<br />
i nagrodami.<br />
Foto: J. Stem<strong>pl</strong>ewski<br />
czyniliśmy wszystko, aby nie mieć przeciwników<br />
politycznych – i udało się! komicie służącej mieszkańcom naszego 362 km. Dotychczas środki na przepro-<br />
czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Być może to efekt mojego spokojnego Celem władz starostwa było, jest i będzie,<br />
aby do nasza czytania. młodzież Powielanie musiała w tej w kwestii jakikolwiek gm<strong>in</strong>, które zawsze sposób na dro-<br />
zabronione.<br />
od wspaniale współpracujących z nami<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy usposobienia? materiał służy wyłącznie<br />
Lata działalności w roli starosty oleskiego<br />
to s<strong>in</strong>d także lediglich pasmo tzw. materialnych zum Lesen stem faktem, bereitgestellt. że z 8 szkół, które mieliśmy Jegliche dze. Vervielfältigung Nie ulega jednak wąt<strong>pl</strong>iwości, ist strengstens że<br />
stąd wyjeżdżać, dlatego zbudowany jegę<br />
powiatową przekazują nam pienią-<br />
LARES: Diese Materialien untersagt.<br />
większy stres niż przy <strong>in</strong>nych wyborach,<br />
większe też jest ryzyko przegranej. Trzeba<br />
bowiem być wybranym podwójnie.<br />
Najpierw należy zostać radnym powiatowym<br />
z dużą ilością głosów, a dopiero<br />
później w tajnym głosowaniu wybiera<br />
się starostę. A zatem nie jest to takie<br />
proste.<br />
Dlaczego więc po raz kolejny zdecydował<br />
się Pan na start w wyborach na<br />
radnego powiatu oleskiego?<br />
Ze względu na mój wiek chciałem<br />
odpocząć i przejść na emeryturę. Taki<br />
był mój pierwszy zamiar. Później jednak<br />
wszystko jeszcze raz przemyślałem<br />
i doszedłem do wniosku, że tak nagle z<br />
dnia na dzień przestać pracować, i to<br />
tak <strong>in</strong>tensywnie, jak to czyniłem do tej<br />
pory, byłoby dużym błędem. Dlatego<br />
podjąłem decyzję, aby wystartować w<br />
wyborach, żeby móc jeszcze jako radny<br />
wspomagać powiat, dzieląc się swoim<br />
wieloletnim doświadczeniem z przyszłym<br />
starostą, pomagając i doradzając<br />
mu. Jeśli tak by się stało, bardzo bym<br />
się cieszył, a przy tym nadal czułbym<br />
się potrzebny.<br />
A jeśli w tajnym głosowaniu Jan Kus<br />
zł, a przy tym borykał się z potężnymi<br />
problemami sprzętowymi. Udało nam<br />
się go uratować, wyprowadzić na prostą<br />
i sprawić, że dzisiaj nadal jest szpitalem<br />
powiatowym – a przy tym oddłużonym,<br />
notującym, co roku zyski i stale mo-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy <strong>der</strong>nizowanym, materiał bo tylko służy w tym wyłącznie roku Na czym do czytania. chciałby się Pan Powielanie skupić w rodz<strong>in</strong>ne, w jakikolwiek które bardzo sobie sposób cenimy, bo zabronione.<br />
wpompowaliśmy w niego10 mln zł. pierwszej kolejności, gdyby został wybrany<br />
są trwałe i w nich najrzadziej dochodzi<br />
LARES: Diese Materialien<br />
Do tego<br />
s<strong>in</strong>d<br />
dysponuje<br />
lediglich<br />
on nowoczesnym<br />
zum Lesen bereitgestellt.<br />
do rady powiatu, a szczególnie,<br />
Jegliche<br />
do zwolnień<br />
Vervielfältigung<br />
pracowników, oraz te<br />
ist<br />
z sek-<br />
strengstens untersagt.<br />
ponownie zostanie wybrany na starostę<br />
– co wtedy? Odmówi czy jeszcze raz<br />
podejmie się sterowanie powiatem?<br />
Choćby po to, by ewentualni następcy<br />
mogli w spokoju dojrzeć do pełnienia<br />
tej tak odpowiedzialnej funkcji.<br />
Nasz samorząd<br />
Komitet Wyborczy Wyborców<br />
Mniejszość Niemiecka<br />
Oleskie = zgoda, współpraca, sukces<br />
Z Janem Kusem, kandydatem na radnego powiatu oleskiego i jego obecnym starostą, rozmawia Krzysztof Świerc<br />
Szczerze mówiąc, nie zastanawiałem<br />
się nie zgodzę. W obecnej sytuacji trzeba<br />
uzbroić się w cier<strong>pl</strong>iwość i zobaczyć,<br />
jaka zaistnieje sytuacja. Być może, jeśli<br />
będą na mnie bardzo mocne naciski, to<br />
trudno mi będzie powiedzieć „nie” i na<br />
pewien czas, np. na rok, kiedy wszystko<br />
Stało się tak dlatego, że z każdym, kto do<br />
mnie przyszedł, potrafiłem się dogadać,<br />
wyjaśniać punkty sporne i znajdywać<br />
wspólny dla nas mianownik. Czasami aż<br />
się dziwię, że tak fantastycznie ta współpraca<br />
u nas się zawiązywała i rozwijała.<br />
sukcesów. Które z perspektywy czasu<br />
uważa Pan za swoje największe zawodowe<br />
osiągnięcia, do dzisiaj służące<br />
lokalnej społeczności?<br />
Z punktu widzenia zawodowego<br />
największą satysfakcję sprawia mi stan<br />
lądowiskiem dla helikopterów, które jest<br />
trzecim takim w całym województwie<br />
opolskim. To nas napawa dumą, bo jest<br />
efektem dobrze zrobionej roboty, zna-<br />
Od starosty Jana Kusa emanuje siła spokoju i rozwaga, co zaowocowało wieloma sukcesami w zarządzaniu powia-<br />
powiatu.<br />
Warto też wspomnieć o znakomitym<br />
stanie szkół ponadgimnazjalnych<br />
w powiecie oleskim, a przecież to też<br />
efekt wysiłku starosty i jego współpracowników!<br />
w chwili powstawania powiatu, 7 nadal<br />
istnieje i to pomimo niżu demograficznego!<br />
Stale też notujemy więcej uczniów<br />
w naszych szkołach ponadgimnazjalnych<br />
od liczby kończących w naszym<br />
powiecie gimnazja! Oznacza to, że coraz<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy szpitala materiał powiatowego służy w Oleśnie, wyłącznie który więcej do młodzieży czytania. spoza naszego Powielanie powiatu cia, jak w to jakikolwiek wygląda w powiecie sposób oleskim? zabronione.<br />
był na granicy upadku i likwidacji. Jego przyjeżdża do nas, co świadczy o tym, Dość dobrze, bo liczba osób bez pracy nie przeanalizuję.<br />
LARES: Diese Materialien zadłużenie s<strong>in</strong>d sięgało lediglich już bowiem zum 12 mln Lesen że kierunki, bereitgestellt. jakie mamy w naszych Jegliche wy-<br />
jest Vervielfältigung u nas i w mieście Opolu najniższa ist strengstens untersagt.<br />
remontowanych, zmo<strong>der</strong>nizowanych,<br />
nowocześnie urządzonych szkołach są<br />
wyśmienite. Jedynym problemem jest<br />
to, że niż demograficzny pogłębia się i<br />
jakąś reorganizację w określonym czasie<br />
trzeba będzie przeprowadzić.<br />
gdyby pozostał na stanowisku starosty?<br />
W głównej mierze skoncentrowałbym<br />
się na zdecydowanej poprawie dróg w<br />
powiecie oleskim, a jest ich dokładnie<br />
wadzenie remontów zawsze były nie<br />
wystarczające. Owszem, we wcześniejszych<br />
latach w tej materii dość dużo zrobiliśmy,<br />
bo co roku korzystamy z tzw.<br />
schetynówek i <strong>in</strong>nych, dodatkowych<br />
środków, w tym z tych otrzymywanych<br />
nasze drogi wymagają jeszcze większych<br />
nakładów f<strong>in</strong>ansowych i troski o nie,<br />
stąd zajęcie się tym tematem uważam<br />
za priorytet.<br />
O jakości życia w poszczególnych regionach<br />
świadczy też poziom bezrobo-<br />
w województwie opolskim, sięga 11,5<br />
procent. Chcemy jednak, aby liczba osób<br />
bez zatrudnienia stale u nas spadała, ale<br />
problemem jest to, że nie posiadamy na<br />
swoim terenie dużych zakładów pracy.<br />
Te, które u nas funkcjonują, to firmy<br />
tora małych i średnich przedsiębiorstw.<br />
Drugie z wymienionych też mocno promujemy,<br />
dzięki czemu powstał u nas<br />
słynny już nie tylko w regionie opolskim<br />
Powiat<br />
oleski<br />
„Koszyk Oleski”, który zrzesza 17 firm<br />
z sektora MŚP promujących zdrową<br />
żywność. Dodam, że „Koszyk Oleski”<br />
to <strong>in</strong>icjatywa, która powstała w moim<br />
wydziale promocji i przekształciła się<br />
już w stowarzyszenie, które teraz samo<br />
decyduje o tym, czy danego producenta<br />
można i warto przyjąć do siebie lub nie.<br />
Wiem, że nie jest to takie łatwe.<br />
Jednak z przyciąganiem dużych <strong>in</strong>westorów<br />
macie problemy, z czego one<br />
Jako powiat nie mamy terenów <strong>in</strong>westycyjnych,<br />
ale za to jesteśmy w stanie<br />
wspomagać przedsiębiorców i nowo<br />
otwierające się zakłady w <strong>in</strong>ny sposób<br />
– m.<strong>in</strong>. przez wydział budownictwa,<br />
geodezyjny, urząd pracy czy też poprzez<br />
przyspieszanie pewnych procedur. Zapewniam<br />
jednak, że nowi <strong>in</strong>westorzy,<br />
kiedy tylko zwrócą się do nas, otrzymają<br />
stuprocentową pomoc, jakiej jesteśmy w<br />
stanie im udzielić! Mamy do tego odpowiednio<br />
przygotowanych ludzi, którzy<br />
bezpośrednio zajmują się <strong>in</strong>westorami<br />
i... wielkie chęci.<br />
Które z cech charakteru sprawiają, że<br />
jest Pan tak skuteczny w swojej pracy?<br />
Empatia i duża potrzeba pomagania<br />
ludziom, którzy do mnie przychodzą, by<br />
jak najskuteczniej załatwiać sprawy, na<br />
co uczulam też swoich współpracowników.<br />
Oczywiście są takie, których nie da<br />
się pomyślnie zamknąć i wówczas więcej<br />
czasu poświęcam na tłumaczenie za<strong>in</strong>teresowanym,<br />
dlaczego jest to niemożliwe,<br />
bo np. – niezgodne z przepisami, jakie<br />
trzeba spełniać, itd. Takie podejście do<br />
ludzi ułatwia mi to, że mam ugodowy<br />
charakter, co jedni chwalą, a <strong>in</strong>ni krytykują.<br />
Ja jednak jestem przekonany, że<br />
właśnie dzięki mojemu usposobieniu<br />
udało mi się w roli starosty tak wiele<br />
dobrego osiągnąć. Dlatego cieszę się,<br />
że taki właśnie jestem, a przy tym zawsze<br />
pozytywnie nastawiony. Nigdy<br />
też z góry nie mówię, że coś nie da się<br />
załatwić, zanim danej sprawy dokładnie<br />
Skąd czerpie Pan siłę i tyle energii,<br />
by tak sprawnie dowodzić powiatem<br />
oleskim – trudnym i skom<strong>pl</strong>ikowanym?<br />
Żeby pozostać sprawnym, zarówno<br />
fizycznie, jak i umysłowo, nie można<br />
zamykać się w domu czy w biurze i siedzieć<br />
wyłącznie nad przepisami i książkami.<br />
Z tego też powodu w ostatnich<br />
latach stałem się bardzo aktywny, m.<strong>in</strong>.<br />
dużo czasu spędzam w moim ogródku,<br />
gdzie wykonuję mnóstwo prac, które dostarczają<br />
mi wiele energii, siły fizycznej i<br />
napędzają do działania. Nie odmawiam<br />
sobie też <strong>in</strong>tensywnych spacerów. q<br />
Projekt i realizacja: Krzysztof Świerc<br />
Foto: Jerzy Stem<strong>pl</strong>ewski<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Jan Kus po godz<strong>in</strong>ach<br />
Co najbardziej podoba się Panu w kobietach,<br />
a co drażni?<br />
U kobiet najbardziej cenię <strong>in</strong>teligencję. Podoba<br />
mi się także ciepłe usposobienie, elegancja w<br />
ubiorze, zachowaniu, gestach oraz delikatność i<br />
LARES: opiekuńczość. N<strong>in</strong>iejszy Nie lubię materiał odwrotności tych służy cech. wyłącznie Ludzi zakłamanych, do którzy czytania. w rozmowie ze Powielanie mną ale ostatecznie w problemy jakikolwiek jakoś się rozwiązywały.<br />
Reasumując – mimo wszystko nic bym<br />
sposób Pan zabronione.<br />
zobaczyć?<br />
Małe przyjemności?<br />
mówią jedno, ale już godz<strong>in</strong>ę później w <strong>in</strong>nym<br />
miejscu Lesen potrafią bereitgestellt. powiedzieć coś zupełnie Jegliche nie zmieniał. Vervielfältigung ist strengstens słyszałem – dobrego untersagt.<br />
i LARES: Diese Materialien To przede wszystkim s<strong>in</strong>d sport, który lediglich towarzyszy zum złego.<br />
Po 45 latach pracy największym moim marzeniem<br />
jest wypoczynek, ale nie w fotelu,<br />
z pilotem, lecz wędrówki, zwłaszcza pośród<br />
pięknych lasów i pól powiatu oleskiego.<br />
Czego Pan nie toleruje?<br />
przeciwnego.<br />
Jest ktoś, komu chciałby Pan przyłożyć?<br />
Zdarza się, że mam pretensje do jakichś osób,<br />
ale jak do tej pory nikogo nie u<strong>der</strong>zyłem, a co<br />
ważniejsze – nie zamierzałem i nie zamierzam.<br />
Gdyby miał Pan czarodziejską różdżkę...<br />
Czy jest coś, co zmieniłby Pan w swojej przeszłości?<br />
Jeśli chodzi o pracę zawodową – w zasadzie nic,<br />
wszystko jakoś dobrze się układało. Prywatnie<br />
różnie bywało, przykrości mnie nie om<strong>in</strong>ęły,<br />
Największa słabość.<br />
Nie potrafię odmawiać.<br />
Jaka jest największa zaleta mniejszości niemieckiej?<br />
Pracowitość i pokazywanie <strong>in</strong>nym, że jeśli<br />
człowiek ciężko i solidnie pracuje, to ma po-<br />
Bardzo <strong>in</strong>teresuje mnie tematyka religijna,<br />
co zawdzięczam w dużej mierze mojej żonie.<br />
Pasjonuje mnie również historia, choć z wykształcenia<br />
jestem matematykiem.<br />
Są jakieś miejsca na świecie, które chciałby<br />
Tak – USA, bo tam nie byłem, a tyle o tym kraju<br />
Jakiej drużynie piłkarskiej pan kibicuje w<br />
Niemczech, jakiej w Polsce i jakiego futbolu<br />
nie lubi?<br />
W Bundeslidze – Bayernowi München, bo podoba<br />
mi się styl gry tego zespołu i profesjonalne<br />
prowadzenie całego klubu. Jeśli chodzi o<br />
Polskę, to zawsze byłem zwolennikiem Górnika<br />
mi od najmłodszych lat, bo byłem aktywnym<br />
sportowcem, uprawiając piłkę nożną, ale <strong>in</strong>teresuję<br />
się też <strong>in</strong>nymi dyscy<strong>pl</strong><strong>in</strong>ami sportowymi<br />
i kiedy tylko czas mi pozwala, zatapiam się w<br />
transmisjach telewizyjnych oraz w czytaniu<br />
<strong>in</strong>formacji sportowych. Pilnie śledzę też postępy<br />
i sukcesy naszej wspaniałej kulomiotki To koncentrowałbym się na załatwieniu zytywne efekty.<br />
LARES: Ani Wloki, N<strong>in</strong>iejszy która pochodzi materiał z naszego powiatu. służy wyłącznie jednej konkretnej do sprawy, czytania. lecz rozwiązałbym Powielanie Książki o jakiej w tematyce jakikolwiek czyta pan najczęściej?<br />
angielskim – jest zbyt brutalny.<br />
sposób zabronione.<br />
Marzenie?<br />
ich wiele, bo potrzeb jest sporo.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Zabrze. Nie przepadam natomiast za futbolem<br />
q
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen RAtgeber bereitgestellt. Poradnik Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Porady: Praca w Niemczech – w niedziele, święta oraz w godz<strong>in</strong>ach nocnych<br />
Nr. 42/1176 Wochenblatt.<strong>pl</strong> 13<br />
Prawa pracownika<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Praca w niedziele, święta i <strong>in</strong>ne<br />
dni ustawowo wolne od pracy oraz<br />
w godz<strong>in</strong>ach nocnych należy w wielu<br />
przedsiębiorstwach do reguły.<br />
W służbie pielęgniarskiej, hotelach<br />
lub restauracjach pracownik musi<br />
być w te dni dyspozycyjny.<br />
Dla tych szczególnych godz<strong>in</strong> pracy<br />
istnieją jednak osobne reguły dotyczące<br />
wynagrodzenia, na które trzeba<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
zwrócić baczną uwagę. Jakie dokładnie<br />
prawo przysługuje pracownikowi, jak<br />
wygląda wynagrodzenie za te dni oraz<br />
na jakie punkty pow<strong>in</strong>ien zwrócić szczególną<br />
uwagę, wybierając i zatrudniając<br />
się w branżach wymagających pracy w<br />
niedziele i święta.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
w święta.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Reguły dotyczące pracy w niedziele<br />
i święta<br />
To, w jakich zawodach oraz w jakim<br />
czasie można zatrudniać pracowników<br />
w niedziele i święta, uregulowane jest<br />
w prawie o czasie pracy (Arbeitszeitgesetz).<br />
Według tego prawa praca w<br />
niedziele i święta jest niedozwolona.<br />
Zakaz pracy w te dni obowiązuje od 0<br />
do 24:00. Jako odszkodowanie za pracę<br />
w te dni trzeba pracownikom zagwarantować<br />
dzień wolny. Ważne są zapisy<br />
zawarte w umowie o pracę. Jeżeli jest<br />
zapisane, że czas pracy obejmuje dni od<br />
poniedziałku do piątku, zabroniona jest<br />
praca w niedziele.<br />
Wyjątki<br />
Od podanych wyżej reguł istnieją<br />
jednak wyjątki. Przy regularnej pracy<br />
wynagrodzenia, co dokładnie krok pożałujecie.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Niestety materiał prawo nie przewiduje służy wyłącznie dodatku Pracownik do czytania. nocnych godz<strong>in</strong> Powielanie to pracownik,<br />
który pracuje w godz<strong>in</strong>ach noc-<br />
kroku w wytłumaczone jakikolwiek jest w powyższym sposób zabronione.<br />
do wynagrodzenia za pracę w niedziele<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
i święta. Należy jednak zwrócić szczególną<br />
do uwagę czytania. na to, i co Powielanie zawierają świadczy w jakikolwiek pracę nocną. Pracownik sposób ten zabronione.<br />
nych lub przynajmniej 48 dni w roku sługują pracę w te dni.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie<br />
oraz w jakim czasie<br />
uregulowania w zbiorowym układzie ma prawo przed podjęciem pracy oraz<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
na zmiany początek oraz koniec ciszy<br />
niedzielnej (Sonn- und Feiertagsruhe)<br />
może być do 6 godz<strong>in</strong> przesunięty. Warunkiem<br />
jest jednak, że całe przedsiębiorstwo<br />
przez 24 godz<strong>in</strong>y wstrzymuje<br />
pracę. U kierowców może to zostać<br />
przesunięte do 2 godz<strong>in</strong>. Oznacza to na<br />
przykład, że kierowca może wyruszyć o<br />
godz<strong>in</strong>ie 22:00 w niedzielę do pracy, a od<br />
Świątki (Pf<strong>in</strong>gstsonntag).<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał w prawie o czasie służy pracy. wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Reguły dotyczące pracy w godz<strong>in</strong>ach<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen nocnych bereitgestellt. Jegliche Nie Vervielfältigung pożałujecie ist strengstens untersagt.<br />
22:00 w sobotę nie może już pracować.<br />
Istnieją zawody, które wymagają pracy<br />
w weekendy bądź święta, dlatego też<br />
mogą one być wykonywane. Chodzi tu o<br />
pracę w szpitalu, w hotelach, na targach,<br />
które zazwyczaj odbywają się w weekendy,<br />
w siłowniach, w ochronie imprez<br />
i obiektów. Piekarz może pracować w<br />
niedziele i święta tylko do 3 godz<strong>in</strong>. W<br />
sytuacjach kryzysowych, gdy przedsiębiorstwu<br />
zagraża niebezpieczeństwo<br />
(np. powódź, pożar) mogą w dni wolne<br />
zostać przeprowadzone prace prowadzące<br />
do uratowania firmy. W szczególnych<br />
przypadkach organ nadzorczy (Gewerbeaufsichtsamt)<br />
na wniosek pracodawcy<br />
może zadecydować o pracy w dniach<br />
wolnych. Dla pewności, gdy zostaniemy<br />
zmuszeni ze względu na zaistniałą<br />
Werbung / Reklama<br />
W jakich zawodach<br />
można zatrudniać<br />
pracowników<br />
w niedziele<br />
i święta – te kwestie<br />
są uregulowane<br />
sytuację do pracy w niedzielę bądź święto,<br />
można to sprawdzić i upewnić się<br />
w odpowiednim organie nadzorczym.<br />
Odszkodowanie za pracę w niedziele<br />
i święta<br />
musi otrzymać jeden dzień wolnego.<br />
Za przepracowaną niedzielę też otrzymuje<br />
wolny dzień w kolejnych dwóch<br />
tygodniach, natomiast za przepracowane<br />
święto, które wypada w tygodniu, należy<br />
mu się w ciągu 8 tygodni dzień wolny.<br />
pracy (Tarifvertrag). Jeżeli układ ten<br />
przewiduje dodatek za pracę w dni świąteczne,<br />
to jest to jedynie za dni ustawowo<br />
wolne od pracy. Nie dotyczy to<br />
dni takich jak Niedziela Wielkanocna<br />
(Ostersonntag) czy niedziela Zielone<br />
Praca w godz<strong>in</strong>ach nocnych to praca<br />
powyżej 2 godz<strong>in</strong> między 23:00 a 6:00.<br />
Jeżeli ktoś pracuje do 24:00 lub zaczyna<br />
pracę o 4:00, to nie jest to praca w godz<strong>in</strong>ach<br />
nocnych. Tak jak i w pracy w normalnych<br />
godz<strong>in</strong>ach tygodniowych, tak<br />
za dłuższy czas pracy pow<strong>in</strong>no nastąpić<br />
w ciągu miesiąca lub 4 tygodni, tak aby<br />
w tym okresie średni czas pracy wynosił<br />
8 godz<strong>in</strong> dziennie.<br />
Szczególne prawa dla pracy nocnej<br />
w określonych przedziałach czasu do<br />
bezpłatnych badań w medycynie pracy.<br />
Jeśli jednak taki tryb pracy wyraźnie<br />
szkodzi zdrowiu pracownika, gdy ma<br />
on na utrzymaniu dziecko poniżej 12.<br />
roku życia lub chorą osobę, którą musi<br />
się opiekować, pracodawca ma obowiązek<br />
zapewnić mu na jego życzenie<br />
miejsce pracy nie obejmujące godz<strong>in</strong><br />
nocnych! Pracodawca pow<strong>in</strong>ien jako<br />
wyrównanie za godz<strong>in</strong>y nocne zapewnić<br />
takiemu pracownikowi płatne dni<br />
wolne bądź dodatek do wynagrodzenia.<br />
Sądy pracy uważają, że najbardziej<br />
odpowiednim dodatkiem jest dodatek<br />
nocny w wysokości 25 procent. Istnieje<br />
możliwość dodatku poniżej 25 procent,<br />
lecz wszystko jest zależne od wykonywanego<br />
zawodu. Wysokość dodatku jest<br />
zatem wolnym wyborem pracodawcy.<br />
Jeżeli pracownik się zwolni, a nie ma<br />
wybranych dni wolnych za nocną pracę,<br />
istnieje wtedy tylko możliwość dodatku<br />
do wynagrodzenia.<br />
Dodatki za pracę w godz<strong>in</strong>ach nocnych,<br />
w niedziele i święta<br />
Dodatki za pracę w godz<strong>in</strong>ach nocnych,<br />
w niedziele i święta są nieopodatkowane.<br />
Nie podlegają pod podatek<br />
od wynagrodzenia ani pod składki na<br />
ubezpieczenie społeczne. Dotyczy to<br />
dodatków:<br />
– 25% za pracę nocną, 40% za pracę<br />
w szczególnych godz<strong>in</strong>ach<br />
– 50% za pracę w niedziele<br />
– 125% za pracę w dni ustawowo<br />
wolne od pracy oraz 150% za pracę<br />
Jeżeli zatem wybieramy zawód, który<br />
zobowiązuje nas do pracy w godz<strong>in</strong>ach<br />
nocnych, w dni świąteczne lub niedziele,<br />
pow<strong>in</strong>niśmy dokładnie się dowiedzieć,<br />
jakich reguł pow<strong>in</strong>ien przestrzegać pracodawca<br />
w kwestiach wynagrodzenia<br />
oraz w kwestii dni wolnych, które przy-<br />
Rubryka jest tworzona przez<br />
Krzysztofa Świerca<br />
oraz firmę Smuda Consult<strong>in</strong>g.<br />
Zachęcamy również do odwiedzenia<br />
strony www.<strong>in</strong>tertax24.com<br />
oraz www.smuda-consult<strong>in</strong>g.com.<br />
Familiäres Erotikstudio<br />
<strong>WOCHENBLATT</strong>.<strong>pl</strong><br />
<strong>in</strong> <strong>der</strong> Schweiz,<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione. mit guten<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens Verdienstmöglichkeiten<br />
untersagt.<br />
sucht Verstärkung<br />
auch Anfänger<strong>in</strong>!<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
0041/762814146<br />
http://www.facebook.com/wochenblatt<strong>pl</strong><br />
haus45.ch<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens 7489<br />
untersagt.<br />
zaprasza do odwiedzania strony <strong>in</strong>ternetowej<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche<br />
8032<br />
Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
W<br />
wybranych zawodach i w wielu<br />
przedsiębiorstwach praca w dniach<br />
ustawowo wolnych od pracy oraz w godz<strong>in</strong>ach<br />
nocnych to coś zupełnie normalnego,<br />
a czasami jest wręcz wymogiem,<br />
jak choćby w szpitalach, restauracjach<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Pracownik materiał musi mieć służy zapewnione wyłącznie też w godz<strong>in</strong>ach do czytania. nocnych praca Powielanie pow<strong>in</strong>na czy hotelach. Osoby decydujące się na<br />
te dni oraz na co pow<strong>in</strong>ni<br />
w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
przynajmniej 15 niedziel wolnych w obejmować 8 godz<strong>in</strong>. Dozwolona jest też wykonywanie zawodu w takich właśnie<br />
LARES: Diese Materialien roku. Za s<strong>in</strong>d pracę lediglich w niedzielę lub zum święto Lesen praca bereitgestellt. po 10 godz<strong>in</strong>, jednak wyrównanie<br />
branżach doskonale o tym wiedzą i bar-<br />
Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
dzo często z góry godzą się na pewne<br />
niedogodności, przez co o szczegóły nie<br />
pytają, bo sądzą, że więcej praw nie mają.<br />
Błąd! Ponieważ właśnie dla tych szczególnych<br />
godz<strong>in</strong> i dni pracy istnieją, jak<br />
się okazuje, specjalne reguły dotyczące<br />
Rys. Andrzej Sznejweis<br />
tekście, z którym za<strong>in</strong>teresowani<br />
pow<strong>in</strong>ni się w skupieniu,<br />
dokładnie zapoznać.<br />
Dzięki temu dowiedzą się,<br />
jakie prawa im przysługują,<br />
jak wygląda wynagrodzenie<br />
zwracać szczególną uwagę, zatrudniając<br />
się w branżach wymagających pracy w<br />
niedziele, święta czy też w godz<strong>in</strong>ach nocnych.<br />
A bardziej dociekliwych zachęcam<br />
także do tego, aby zapoznali się z prawem<br />
o czasie pracy. Jeśli tak postąpicie, zgłębicie<br />
wiedzę na temat tego, jakie prawa<br />
wam przysługują, a co za tym idzie – nie<br />
Notował Krzysztof Świerc<br />
<strong>WOCHENBLATT</strong>.<strong>pl</strong><br />
www.wochenblatt.<strong>pl</strong><br />
7709<br />
Foto: A. Durecka<br />
8048
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
14 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Sport bereitgestellt. Sport Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Siatkówka: 2. seria spotkań PlusLigi<br />
neutralizując przy tym najlepszych w<br />
kędzierzyńskim teamie – Loha, Kooya,<br />
Możdżonka i Zagumnego, co sprawi-<br />
Zaksa utonęła w Gdańsku<br />
ło, że i ta parta zakończyła się wygraną<br />
Gdańska 25:20, a Zaksa przegrywała<br />
już 0:2.<br />
W<br />
17. – 23. Oktober 2014<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Po gładkiej wygranej 3:1 w premierze<br />
sezonu w Częstochowie z AZS-em<br />
sądzono, że siatkarze Zaksy Kędzierzyn-Koźle<br />
poradzą sobie również<br />
w drugiej serii spotkań bieżącego<br />
sezonu w Gdańsku z tamtejszym<br />
Treflem. Tak się jednak nie stało,<br />
podopieczni Sebastiana Świ<strong>der</strong>skiego<br />
nieoczekiwanie ulegli rywalom<br />
aż 0:3, nie stawiając oporu praktycznie<br />
w żadnym secie!<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie przerwę w jakikolwiek techniczną Zaksa sposób schodziła, zabronione.<br />
m<strong>in</strong>ionych rozgrywkach gdańszczanie<br />
nie należeli Diese do Materialien ligowych s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche a po Vervielfältigung chwili przegrywała już 9:13. ist Od strengstens<br />
ustępując rywalom dwoma punktami,<br />
oraz Schulz, Stępień, Czunkiewicz<br />
LARES: untersagt.<br />
tego momentu Trefl uspokoił swoją grę<br />
i był jeszcze dokładniejszy w ataku, a na<br />
szczególne wyróżnienie zasłużyli Grzyb<br />
i reprezentant Niemiec Schwarz (uznany<br />
za najlepszego zawodnika meczu), którzy<br />
poprowadzili gdańszczan do wygra-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie nia tego w jakikolwiek seta 25:18 i całego meczu sposób 3:0. zabronione.<br />
AZS Olsztyn – Transfer Bydgoszcz 2:3<br />
W ten sposób Zaksa poniosła pierwszą Cuprum Lub<strong>in</strong> – Skra Bełchatów 0:3<br />
LARES: Diese Materialien Gładka porażka s<strong>in</strong>d 0:3 w lediglich Gdańsku z Treflem nie zum osłabiła medalowych Lesen ambicji bereitgestellt. Zaksy w tym sezonie. Foto: J. Jegliche Stem<strong>pl</strong>ewski<br />
ligową Vervielfältigung porażkę w bieżącym sezonie, ist strengstens a untersagt.<br />
mocarzy, jednak w trakcie przerwy<br />
w rozgrywkach dokonali znaczących<br />
wzmocnień, sprowadzając do swojego<br />
teamu m.<strong>in</strong>. byłego kędzierzynian<strong>in</strong>a<br />
Piotra Gacka i nowo upieczonego mistrza<br />
świata Mateusza Mikę. Do tego<br />
trenerem tego zespołu został były selekcjoner<br />
polskiej reprezentacji, Włoch<br />
Andrea Anastasi. Pomimo tego przed<br />
pierwszym gwizdkiem arbitra zdecydowanym<br />
faworytem tej konfrontacji była<br />
mierząca w medal tego sezonu Zaksa.<br />
Fatalnie w ataku<br />
Jednak mecz na Ergo-Arenie od początku<br />
do końca przebiegał praktycznie<br />
drugą w historii 9 spotkań z gdańskim<br />
teamem (pierwszej doznała w grudniu<br />
2012 r.). Lotos z kolei nieoczekiwanie<br />
ma na koncie kom<strong>pl</strong>et dwóch zwycięstw<br />
i zaczyna pomału potwierdzać przedsezonowe<br />
op<strong>in</strong>ie ekspertów, którzy upa-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
właściwe<br />
materiał<br />
oblicze.<br />
służy wyłącznie do czytania. Powielanie<br />
trywali<br />
w<br />
w<br />
jakikolwiek<br />
tym zespole „czarnego<br />
sposób<br />
konia”<br />
miejscowych.<br />
zabronione.<br />
rozgrywek.<br />
Skuteczna reprymenda<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
pod dyktando miejscowych. W pierwszej<br />
odsłonie kędzierzynianie co prawda<br />
próbowali nawiązać walkę z Treflem i<br />
dorównywali rywalom w wielu elementach<br />
siatkarskiego kunsztu. Między <strong>in</strong>nymi<br />
mieli aż 53 procent skuteczności<br />
w przyjęciu, z czego prawie 30 procent<br />
odbiorów było perfekcyjnych, ale Zaksa<br />
wyraźnie ustępowała przeciwnikom w<br />
Następny rywal – Cuprum Lub<strong>in</strong><br />
Najbliższą okazję do rehabilitacji<br />
siatkarze Zaksy Kędzierzyn-Koźle<br />
będą mieli w następnej serii spotkań,<br />
kiedy to po raz pierwszy w obecnych<br />
rozgrywkach wystąpią przed własną pu-<br />
momencie wydawało się, że kędzierzynianie<br />
materiał przegrają tego seta służy jeszcze wyłącznie dotkli-<br />
niesieni do dop<strong>in</strong>giem czytania. niemal 5000 Powielanie widzów nowicjusz w jakikolwiek – Cuprum Lub<strong>in</strong>. sposób W dwóch zabronione.<br />
Andrei Anastasiego, jego podopieczni blicznością, a rywalem będzie ligowy<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
wiej niż pierwszego. Jednak miejscowi znów zaczęli grać dobrze i skutecznie, dotychczas rozegranych spotkaniach<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
ataku, w którym imponowali wspomniany<br />
wcześniej Mateusz Mika oraz<br />
reprezentant USA, Murphy Troy. Efekt?<br />
Podopieczni Andrei Anastasiego wygrali<br />
25:20, obejmując w meczu prowadzenie<br />
1:0. Nikt jednak w tym momencie w<br />
ekipie gości nie załamywał rąk. Wszyscy<br />
wierzyli, że po zmianie stron role się<br />
odwrócą, a jeden z głównych faworytów<br />
rozgrywek wreszcie pokaże swoje<br />
Tak się jednak nie stało, nadal lepszym<br />
zespołem był Trefl i wciąż w ataku<br />
imponował Troy, co błyskawicznie przekuło<br />
się w prowadzenie gospodarzy różnicą<br />
trzech punktów, które po kilku m<strong>in</strong>utach<br />
urosło do siedmiu oczek. W tym<br />
wyraźnie zaczęli lekceważyć (!) Zaksę,<br />
a tym samym seryjnie popełniać błędy,<br />
tracąc przez to pięć punktów z rzędu. W<br />
tym momencie wydawało się, że ekipa<br />
Sebastiana Świ<strong>der</strong>skiego wykorzysta<br />
ten fakt i wyrówna stan meczu na 1:1.<br />
Jednak po reprymendzie trenera Lotosu,<br />
Kropka nad i<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie Przegranie w jakikolwiek dwóch pierwszych sposób setów zabronione.<br />
sprawiło, że aby z Wybrzeża wyjechać<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche choćby Vervielfältigung z jednym punktem, kędzierzy-<br />
ist strengstens untersagt.<br />
nianie musieli wygrać następne dwie<br />
partie. To z kolei sprawiło, że trzecia<br />
odsłona okazała się najbardziej zaciętą,<br />
ba, początek należał do kędzierzynian,<br />
którzy prowadzili już 5:4. Niestety później<br />
było już tylko gorzej i na pierwszą<br />
lub<strong>in</strong>ianie ponieśli kom<strong>pl</strong>et porażek, i<br />
to na własnym parkiecie. W premierze<br />
sezonu 1:3 ulegli Resovii Rzeszów, a w<br />
m<strong>in</strong>ionej kolejce 0:3 Skrze Bełchatów.<br />
Należy jednak zwrócić uwagę na fakt,<br />
że Cuprum walczyło dotychczas z dwoma<br />
najlepszymi obecnie zespołami w<br />
PlusLidze – kolejno z wicemistrzem i<br />
mistrzem Polski, stąd z punktu widzenia<br />
kędzierzyńskiego zespołu lekceważenie<br />
rywala nie może wchodzić w rachubę.<br />
Krzysztof Świerc<br />
Sportkaleidoskop<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Kreuzburg wie<strong>der</strong> Spitzenreiter<br />
Legionowo 0:2. In <strong>der</strong> Tabelle führt <strong>der</strong><br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Nur bereitgestellt. e<strong>in</strong>en Spieltag lang durfte Jegliche sich MKS Vervielfältigung Kreuzburg mit bislang 25 Punkten, ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie den zweiten do czytania. Tabellenrang abgerutscht, Powielanie Skalnik w überrascht jakikolwiek Szombierki sposób zabronione.<br />
nachdem <strong>der</strong> MKS Kreuzburg mit e<strong>in</strong>em In <strong>der</strong> 3. Fußball-Liga kam es am<br />
LARES: Diese Materialien Jak na razie s<strong>in</strong>d piłkarze lediglich ręczni Gwardii Opole kroczą zum od Lesen 3:0 beim bereitgestellt. MKS Puławy erneut Jegliche auf den vergangenen Vervielfältigung Spieltag zu e<strong>in</strong>er ist großen strengstens untersagt.<br />
Gwardia nicht zu bremsen<br />
Der Tabellenführer <strong>in</strong> <strong>der</strong> ersten<br />
Handball-Liga, Gwardia Oppeln, hat <strong>in</strong><br />
se<strong>in</strong>em fünften Saisonspiel zum fünften<br />
Mal gewonnen. Vor heimischen<br />
Publikum besiegte das Team mit e<strong>in</strong>em<br />
überragenden 35:16 MSPR Liegnitz.<br />
E<strong>in</strong>e kom<strong>pl</strong>ette Punkteausbeute verbuchte<br />
auch <strong>der</strong> Tabellenzweite KSSPR<br />
Końskie mit e<strong>in</strong>em 30:20-Auswärtserfolg<br />
gegen ŚKPR Schweidnitz 30:20. Weitere<br />
Ergebnisse: Ostrovia Ostrowo - Czuwaj<br />
Przemyśl 39:34, SPR Tarnów - MTS<br />
Chrzanów 31:28, Olimpia Deutsch Piekar<br />
- MKS Kalisch 29:21, Olimp Grottkau<br />
- Viret Zawiercie 29:29, AZS Grünberg<br />
- KSZO Ostrowiec Świętokrzyski 22:25.<br />
In <strong>der</strong> Tabelle führt Gwardia Oppeln<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy h<strong>in</strong>ter materiał KSZO Ostrowiec służy Świętokrzyski wyłącznie Stal Stalowa do czytania. Wola - Kotwica Powielanie Kolberg 2:2, Der Tabellenführer w jakikolwiek setzte sich sposób bei Stal zabronione.<br />
(13. Platz) und MKS Kalisch (12. Platz) Górnik Waldenburg - Zagłębie Sosnowitz<br />
0:2,<br />
Bielitz-Biala mit 2:1 durch und feierte<br />
LARES: Diese Materialien<br />
zurückliegt.<br />
s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt.<br />
Nadwiślan Guhrau - Legionovia<br />
Jegliche<br />
damit<br />
Vervielfältigung<br />
se<strong>in</strong>en 11. Sieg im 14. Ligaspiel.<br />
ist strengstens untersagt.<br />
mit <strong>der</strong> vollen Punkteausbeute von zehn<br />
Punkten, jeweils zwei Zähler vor KSSPR<br />
F1: GP Rosji – Hamilton <strong>in</strong>auguracyjnym zwycięzcą<br />
Mercedes czempionem konstruktorów!<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Zjednoczonych Emiratach Arabskich czego zniszczył opony i musiał zjechać<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Pierwsze zwycięskie trofeum po wyścigu na torze w Soczi – stolicy tegorocznych<br />
zimowych igrzysk olimpijskich – wręczył osobiście Lewisowi<br />
Hamiltonowi prezydent Fe<strong>der</strong>acji Rosyjskiej Władimir Put<strong>in</strong>.<br />
Mimo sporych kłopotów za <strong>pl</strong>ecami<br />
Brytyjczyka na mecie zameldował<br />
się Nico Rosberg. Dziewiąty podwójny<br />
sukces Mercedesa miał wyjątkowy smak,<br />
oznaczał bowiem dla „Srebrnych Strzał”<br />
zapewnienie tytułu wśród konstruktorów,<br />
czego dokonały jako pierwszy<br />
niemiecki zespół w historii! Przy stanie<br />
posiadania 565 pkt przewaga nad<br />
kolejną ekipą – teamem Red Bulla, od<br />
którego przejęły mistrzowską koronę –<br />
wynosi obecnie nieosiągalne 223 pkt.<br />
Klasyfikacja kierowców po 16<br />
wyścigach<br />
1. L. Hamilton – 291 pkt<br />
2. N. Rosberg – 274<br />
3. D. Ricciardo – 199<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy zawody materiał w Brazylii (9.11.). służy W klasyfikacji<br />
kierowców nic nie jest przesądzone, – przeszarżował na drugim zakręcie 3. Valtteri Bottas (Williams) +17,425 (1) –<br />
wyłącznie 2. Nico do Rosberg czytania. (Mercedes) Powielanie +13,657 (1) początkowym w jakikolwiek błędem. sposób zabronione.<br />
4. V. Bottas – 145<br />
LARES: Diese Materialien zwłaszcza s<strong>in</strong>d że podczas lediglich ostatniego zum GP Lesen w i gwałtownie bereitgestellt. zahamował, w Jegliche wyniku piąte Vervielfältigung podium w tym roku; był niezwykle ist strengstens 5. S. Vettel – 143 untersagt.<br />
Dotąd Mercedes dwukrotnie triumfował<br />
jako dostawca silników (1998 r. do<br />
spółki z McLarenem oraz 2009 z Brawn<br />
zwycięstwa do zwycięstwa.<br />
Foto: J. Stem<strong>pl</strong>ewski<br />
Końskie und Olimpia Deutsch Piekar.<br />
Schlusslicht (14. Platz) ist <strong>der</strong> AZS Grünberg,<br />
<strong>der</strong> bislang nur e<strong>in</strong>en Punkt e<strong>in</strong>fuhr<br />
und jeweils mit gleicher Punktzahl<br />
GP). Dostarczyciel opon na potrzeby<br />
F1, firma Pirelli mocno przeliczyła się<br />
najbardziej skorzystał Rosberg, ponadto<br />
wszyscy punktujący pojechali na jeden<br />
pit-stop. Teraz nastąpią trzy tygodnie<br />
wytchnienia przed kolejną odsłoną w<br />
Aust<strong>in</strong> (USA). W tym roku sezon kończy<br />
się dość późno, bo 23 listopada w<br />
Abu Zabi, a po drodze mamy jeszcze<br />
Mecz na Ergo-Arenie<br />
od początku do końca<br />
przebiegał praktycznie<br />
pod dyktando<br />
Energetyk ROW Rybnik über se<strong>in</strong>e Tabellenführungt<br />
<strong>in</strong> <strong>der</strong> 2. Fußball-Liga<br />
freuen. Am vergangenen 12. Spieltag<br />
kamen die Rybniker nicht über<br />
e<strong>in</strong> 1:1-Heimremis gegen Puszcza<br />
Niepołomice h<strong>in</strong>aus und s<strong>in</strong>d nun auf<br />
ersten Tabellen<strong>pl</strong>atz klettern konnte.<br />
Weitere Ergebnisse: Znicz Pruszków<br />
- Limanovia Limanowa 3:0, Raków<br />
Tschenstochau - Błękitni Stargard 1:2,<br />
Rozwój Kattowitz - Okocimski Brzesko<br />
3:0, Siarka Tarnobrzeg - Stal Mielec 0:0,<br />
punkty będą liczone podwójnie!<br />
1. Lewis Hamilton (Mercedes) –<br />
1:31:50,744 (1 pit-stop) – 31. sukces w<br />
karierze, czwarty z rzędu, 38. pole position;<br />
w liczbie wygranych awansował w<br />
klasyfikacji wszech czasów na 6. pozycję,<br />
wygranych przy 4 Rosberga i 3 Ricciardo),<br />
już dziś zostałby niepodważalnym<br />
mistrzem; poza początkowym „wyskokiem”<br />
Rosberga, prowadził niezagrożony<br />
przez cały wyścig; po dekoracji krzyknął<br />
w kierunku rosyjskiej publiczności<br />
„спасибо”.<br />
jeweils zwei Punkte vor Energetyk ROW<br />
Rybnik, Rozwój Kattowitz und Błękitni<br />
Stargard. Schlusslicht auf dem 18. Platz<br />
ist mit nur zwei Zählern Górnik Waldenburg.<br />
Überraschung. In Beuthen unterlag <strong>der</strong><br />
bislang <strong>in</strong> <strong>der</strong> oberen Tabellenhälfte rangierende<br />
Lokalmatador Szombierki dem<br />
bis dah<strong>in</strong> Tabellenletzten Skalnik Graase<br />
mit 0:1. E<strong>in</strong>en Dreier verbuchte h<strong>in</strong>gegen<br />
das zweite Beuthener Team Polonia.<br />
do boksu podczas pierwszej rundy, by<br />
wymienić je na twardszą mieszankę,<br />
po czym spadł na 20. miejsce; jednak<br />
ogumienie do końca wyścigu (52 okrążenia)<br />
pozostało w zaskakująco dobrym<br />
stanie, co w połączeniu z potęgą silnika<br />
z diagnozą stanu nawierzchni toru w wyrównując dorobek rodaka – Nigela i bolidu Mercedesa pozwoliło na stałe<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Rosji, dając materiał do dyspozycji służy mieszanki wyłącznie ulegające<br />
m<strong>in</strong>imalnej degradacji, na czym największą ilość zwycięstw w sezonie (9 górę, gdy w tym czasie czołówka stop-<br />
Mansella; do gdyby czytania. tytuły przydzielano Powielanie za podkręcanie w jakikolwiek tempa i przebijanie sposób się w zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
niowo zjeżdżała do boksu i wyjeżdżała<br />
już za nim lub była kasowana na torze;<br />
na Bottasa przyszedł czas podczas 31.<br />
kółka, a przecież opony w maszynie<br />
Williamsa teoretycznie pow<strong>in</strong>ny być w<br />
dużo lepszym stanie! Tym samym do<br />
m<strong>in</strong>imum ograniczył straty związane z<br />
Dokumentacja meczu<br />
Lotos Trefl Gdańsk – Zaksa Kędzierzyn-<br />
-Koźle 3:0 (25:20, 25:20, 25:18)<br />
Lotos Gdańsk: Falaschi, Schwarz, Gawryszewski,<br />
Troy, Mika, Grzyb, Gacek (l)<br />
Zaksa Kędzierzyn-Koźle: Zagumny,<br />
Loh, Możdżonek, Witczak, Kooy, Gladyr,<br />
Zatorski (l) oraz Abdel-Aziz, Wiśniewski,<br />
Dijk, Zapłacki<br />
Dokumentacja kolejki<br />
Lotos Gdańsk – Zaksa Kędzierzyn-Koźle 3:0<br />
Jastrzębski Węgiel – AZS Częstochowa 3:2<br />
Resovia Rzeszów – BBTS Bielsko-Biała 3:0<br />
AZS Warszawa – Effector Kielce 3:2<br />
Czarni Radom – MKS Będz<strong>in</strong> 3:0<br />
Tabela<br />
1. Radom...................2...........6.............6:0<br />
2. Bełchatów..............2...........6.............6:1<br />
3. Rzeszów.................2...........6.............6:1<br />
4. Gdańsk...................2...........6............ 6-1<br />
5. Jastrzębie...............2...........5.............6:2<br />
6. Warszawa..............2...........4.............6:4<br />
7. Bydgoszcz..............2...........3.............5:5<br />
8. K.-Koźle.................2...........3.............3:3<br />
9. Olsztyn...................2...........1.............3:6<br />
10. Kielce.....................2...........1.............2:6<br />
11. Częstochowa..........2...........1.............2:6<br />
12. Lub<strong>in</strong>......................2...........0.............1:6<br />
13. Będz<strong>in</strong>....................2...........0.............1:6<br />
14. Bielsko-Biała..........2...........0.............0:6<br />
Weitere Ergebnisse: Odra Oppeln - Górnik<br />
II H<strong>in</strong>denburg 3:1, Skra Tschenstochau<br />
- Małapanew Malapane 7:0,<br />
Pniówek Pawlowitz - Grunwald Ruda<br />
1:0, Polonia Ober Lazisk - LKS Czaniec<br />
1:0, Ruch Deschowitz - GKS 1962 Bad<br />
Königsdorff-Jastrzemb 2:0, Ruch II Königshütte<br />
- Swornica Czarnowanz 2:2,<br />
Rekord Bielitz-Biala - Piast II Gleiwitz<br />
4:1. Die Begegnung Podbeskidzie II<br />
Bielitz-Biala - Górnik Myslowitz wurde<br />
auf den 15. Oktober verlegt.<br />
In <strong>der</strong> Tabelle führt Polonia Beuthen<br />
mit 25 Punkten, drei Punkte vor Odra<br />
Oppeln und acht vor Ruch Deschowitz.<br />
Schlusslicht mit sechs Zählern (18. Platz)<br />
ist Małapanew Malapane mit jeweils<br />
e<strong>in</strong>em Zähler Rückstand auf Skalnik<br />
Graase (17.) und Piast II Gleiwitz (16.).<br />
Krzysztof Świerc<br />
zdziwiony, gdy Rosberg jadący maszyną<br />
na ogumieniu o 25 rund starszym, nie<br />
tylko go wyprzedził, ale nawet był w stanie<br />
wyrobić sobie bezpieczny dystans do<br />
F<strong>in</strong>a, który utrzymał do mety.<br />
4. Jenson Button (McLaren) +30,234 (1)<br />
5. Kev<strong>in</strong> Magnussen (McLaren) +53,616(1)<br />
6. Fernando Alonso (Ferrari) +1:00,016 (1)<br />
7. Daniel Ricciardo (Red Bull) +1:01,812 (1)<br />
Sebastian Vettel (Red Bull) +1:06,185 (1)<br />
Witold Wolak
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Sport bereitgestellt. Sport Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Piłka nożna: Elim<strong>in</strong>acje do mistrzostw Europy<br />
Nr. 42/1176 Wochenblatt.<strong>pl</strong> 15<br />
Niebiosa z Polską<br />
W drugim meczu elim<strong>in</strong>acyjnym grupy<br />
D do Euro 2016 Niemcy przegrali<br />
nieoczekiwanie w Warszawie z Pol-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
ską 0-2, ponosząc z „biało-czerwonymi”<br />
pierwszą porażkę w historii!<br />
Wcześniej bowiem w 18 konfrontacjach<br />
12 zakończyło się wygraną niemieckiej<br />
drużyny, przy 6 remisach.<br />
Na tej podstawie oraz rank<strong>in</strong>gu<br />
FIFA, w którym Niemcy, aktualni<br />
mistrzowie świata, zajmują pierwsze<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie euforię w swoich jakikolwiek kolegów, stwierdził, sposób że... zabronione.<br />
owszem, cieszy się z wyniku, ale nie jest<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche zbudowany Vervielfältigung grą Polaków i dodał: ist „Nasza strengstens untersagt.<br />
miejsce (Polska 70.), byli zdecydowanym<br />
faworytem również tej konfrontacji,<br />
choć polscy piłkarze i media twierdzili,<br />
że reprezentacja Adama Nawałki jest<br />
bardzo dobrze przygotowana do tego<br />
spotkania i chce wykorzystać poważne<br />
osłabienie ekipy Joachima Löwa, by zapisać<br />
ze swoimi zachodnimi sąsiadami<br />
pierwsze zwycięstwo. A wspomniane<br />
osłabienia faktycznie były ogromne, bo<br />
w meczu na Stadionie Narodowym w<br />
Warszawie nie mogli wystąpić m.<strong>in</strong>.:<br />
Schwe<strong>in</strong>steiger, Khedira, Reus, Ösil, Gomes,<br />
Guendogan, Höwedes. Pomimo<br />
tego od pierwszych do ostatnich m<strong>in</strong>ut<br />
spotkania ton wydarzeniom na murawie<br />
nadawali Niemcy, którzy zdecydowanie<br />
przeważali, o czym świadczy 62 procent<br />
posiadania piłki oraz ilość oddanych<br />
Żółte kartki: Szukała, Lewandowski,<br />
Piszczek (Polska) oraz J. Boateng, Bel-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
Bezskuteczna<br />
materiał<br />
kanonadasłuży wyłącznie<br />
jeszcze<br />
do<br />
przy<br />
czytania.<br />
stanie 0-0. Tak<br />
Powielanie<br />
się stało, niczego<br />
w jakikolwiek<br />
nie zarzucam drużynie,<br />
sposób<br />
no, Widzów: 56 934 (kom<strong>pl</strong>et)<br />
zabronione.<br />
Po zmianie stron obraz gry nie uległ a nasi specjalnie nie protestowali, bo może jedno – brak skuteczności. Polacy<br />
przeciwnie, pierwszy ich celny strzał<br />
zmianie, Niemcy nadal parli do przodu, wierzyli, że wcześniej czy później gola<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens larabi (Niemcy) untersagt.<br />
strzałów na bramkę 30-4!<br />
15-1 w strzałach na bramkę!<br />
Tym razem jednak w grze podopiecznych<br />
Joachima Löwa jak mało kiedy potwornie<br />
zawodziła skuteczność. Przez<br />
pierwsze pół godz<strong>in</strong>y gry tak zwanych<br />
stuprocentowych sytuacji do zdobycia<br />
bramek Niemcy nie mieli zbyt wielu,<br />
spóźnił się Neuer, a co wykorzystał Milik,<br />
który materiał strzałem głową służy wyprowadził wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Götze (52., 87.), Schürrle (55., 60., 61.), była moja w<strong>in</strong>a – za późno wyszedłem<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
Polska – Niemcy 2-0 (0-0)<br />
Durm (63.), Bellarabi (67., 78.), Draxler z bramki.<br />
Polskę na prowadzenie. Dodajmy, że (71.), Hummels (73.), Podolski (81. – w Karim Bellarabi, rozgrywający: – To nie Tabela<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
ale ostatnie 10 m<strong>in</strong> pierwszej połowy<br />
to wręcz festiwal zmarnowanych okazji.<br />
Najdogodniejsze zaprzepaścili Bellarabi<br />
i Müller. Ten pierwszy w 37. m<strong>in</strong> po<br />
zagraniu Götzego znalazł się 4 m przed<br />
pustą bramką Polaków i m<strong>in</strong>imalnie<br />
chybił; 120 sekund później w sytuacji<br />
sam na sam z golkiperem gospodarzy<br />
Szczęsnym znalazł się Müller, który nie<br />
Triumf antyfutbolu<br />
O tym, że w futbolu znakomite okazje<br />
się mszczą, Niemcy boleśnie przekonali<br />
się na 120 sekund przed końcem potycz-<br />
Szczęsnego w bramce postać w ekipie ki, kiedy to po kontrataku Lewandowski<br />
odepchnął do czytania. w polu karnym Powielanie Durma i nawet w jednego jakikolwiek gola. sposób zabronione.<br />
tak olbrzymią przewagę, nie strzeliliśmy<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Adama materiał Nawałki. Choć służy należy przyznać, wyłącznie<br />
że Glik (po niemiecku szczęście) miał perfekcyjnie zagrał do Mili, który z 10 m Mario Götze, rozgrywający: – Zagraliśmy<br />
Vervielfältigung dobre spotkanie i stworzyliśmy ist strengstens godz. 20.45) LARES: Diese Materialien sporo szczęścia, s<strong>in</strong>d lediglich bo kiedy we zum własnym Lesen podwyższył bereitgestellt. na 2-0 i ustalił wynik Jegliche spotka-<br />
untersagt.<br />
zwykł takich sytuacji marnować, tym<br />
razem jednak się pomylił, podobnie jak<br />
3 m<strong>in</strong> później, kiedy strzelał głową po<br />
dośrodkowaniu Schürrlego! Pomimo<br />
niepowodzeń Niemcy nie rezygnowali z<br />
ataków, chcąc objąć prowadzenie jeszcze<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie Wokół do niemieckiego czytania. Powielanie futbolu w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen transferowym bereitgestellt. za<strong>in</strong>teresowany jest Jegliche 1.FC zaś Vervielfältigung okazało się, że uraz jest wyjątkowo ist strengstens untersagt.<br />
BVB kusi Pastore<br />
Aktualny wicemistrz Niemiec Borussia<br />
Dortmund zamierza odkupić z ekipy<br />
mistrzów Francji Paris Sa<strong>in</strong>t-Germa<strong>in</strong><br />
Javiera Pastore. Powodem takich zamiarów<br />
jest fakt, że BVB bardzo słabo<br />
rozpoczęło bieżące rozgrywki Bundesligi<br />
i trener dortmundczyków Jürgen Klopp<br />
Kaiserslautern, a zatem jego były klub.<br />
Szanse na to są tym większe, że „Miro”<br />
nie ma obecnie pewnego miejsca w podstawowej<br />
jedenastce rzymskiego klubu i<br />
stąd jest gotowy na powrót do Niemiec.<br />
Ba, według doniesień niemieckich me-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie diów zawodnik do czytania. jest już po Powielanie pierwszych szłym w roku. jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Wyścig o Reusa<br />
rozmowach z władzami 1.FCK, czyli<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen<br />
klubu,<br />
bereitgestellt.<br />
w którym startował do<br />
Jegliche<br />
wielkiej Anglicy<br />
Vervielfältigung<br />
chcą Huntelaara<br />
ist strengstens untersagt.<br />
kariery. A scenariusz taki staje się tym<br />
realniejszy, że na powrót do Niemiec<br />
bardzo namawia „Miro” jego rodz<strong>in</strong>a.<br />
Gdyby zatem tak się stało, bardzo uradowałoby<br />
to fanów „kaisersów”, bo tej<br />
klasy piłkarz przydałby się ekipie z Palatynatu<br />
w walce o powrót z 2.Bundesligi chen kończy się w styczniu 2015 roku,<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie<br />
do Bundesligi.<br />
do czytania. Powielanie<br />
co oznacza,<br />
w jakikolwiek<br />
że „Huntera” będzie<br />
sposób<br />
można<br />
zabronione.<br />
wykupić za 3 miliony funtów, co dla tak<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
już teraz myśli o zimowym okienku<br />
transferowym, by w jego trakcie dokonać<br />
wzmocnień zespołu. Szkoleniowiec<br />
BVB najbardziej zapragnął wspomnianego<br />
Javiera Pastore, który w ostatnim<br />
czasie znakomicie prezentuje się w barwach<br />
ekipy ze stolicy Francji. Jednak<br />
Argentyńczyk na razie nie wypowiedział<br />
się na temat swoich ewentualnych przenos<strong>in</strong><br />
do Westfalii. Być może czeka na<br />
reakcję władz PSG, które otrzymały od<br />
Borussii oficjalne zapytanie w sprawie<br />
jego kupna. Wydaje się jednak, że o<br />
wszystkim zadecyduje cena.<br />
Come back Klosego?<br />
Najlepszy strzelec w historii reprezentacji<br />
Niemiec i mistrzostw świata,<br />
Pauza Schwe<strong>in</strong>steigera<br />
Przedłuża się powrót do zdrowia Bastiana<br />
Schwe<strong>in</strong>steigera, którego w tym<br />
roku możemy już nie ujrzeć w żadnym<br />
meczu. Popularny „Schwe<strong>in</strong>i” pauzuje<br />
od lipca z powodu problemów z kola-<br />
„Die Welt”. A sprowadzeniem 36-letniego<br />
snajpera materiał w styczniowym służy wyłącznie okienku już kilkukrotnie do czytania. przekładana. Powielanie Niedawno ustosunkować w jakikolwiek do spływających sposób ofert. zabronione.<br />
nem, a data jego powrotu na boisko była wał całego zamieszania i nie chciał się 40 milionów euro.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Werbung / Reklama<br />
Gdyby nie błąd golkipera Niemców Manuela Neuera w 50. m<strong>in</strong>ucie, podopieczni Joachima Löwa prawdopodobnie<br />
nie przegraliby w Warszawie.<br />
Foto: Ste<strong>in</strong>dy (talk)/Wikipedia<br />
przed przerwą. W 43. m<strong>in</strong> z polskim<br />
z odległości 5 m od bramki, przeniósł<br />
futbolówkę nad poprzeczkę. Na przerwę<br />
zatem oba zespoły schodziły bez<br />
straty gola, choć w strzałach na bramkę<br />
Niemcy prowadzili 15-1!<br />
można było nawet odnieść wrażenie, że<br />
atakowali z jeszcze większą werwą niż<br />
w pierwszej odsłonie. Wystarczyła jednak<br />
chwila nieuwagi i błąd Durma, by<br />
Piszczek przejął piłkę i dośrodkował w<br />
pole karne Niemców, gdzie z <strong>in</strong>terwencją<br />
był to pierwszy celny strzał gospodarzy<br />
w światło niemieckiej bramki. Od tego<br />
momentu przewaga Niemców jeszcze<br />
wzrosła, a pod bramką Szczęsnego<br />
uwijał się jak w ukropie bardzo dobrze<br />
<strong>in</strong>terweniujący Glik, najjaśniejsza obok<br />
polu karnym u<strong>der</strong>zył w gardło Müllera,<br />
pow<strong>in</strong>ien był otrzymać czerwoną kartkę,<br />
a Niemcy – rzut karny, co miało miejsce<br />
Być może już niebawem będziemy mogli podziwiać grę<br />
Miroslava Klosego w 1.FC Kaiserslautern<br />
występujący obecnie w rzymskim Lazio,<br />
Miroslav Klose bardzo poważnie<br />
rozważa powrót do Niemiec, o czym<br />
po<strong>in</strong>formował m.<strong>in</strong>. poważny dziennik<br />
Foto: Danilo Borges/Wikipedia<br />
Tym razem<br />
mało kiedy potwornie<br />
zawodziła skuteczność.<br />
zdobędą. I przy ich normalnej dyspozycji<br />
i zdecydowanie lepszej koncentracji<br />
tak być pow<strong>in</strong>no. Tym razem jednak<br />
pomimo straty gola i mnóstwa okazji<br />
bramkowych nadal grali nieskutecznie,<br />
a najlepsze z nich marnowali kolejno:<br />
poprzeczkę), Kroos (92.).<br />
nia, a sensacja stała się faktem, podobnie<br />
jak to, że w Warszawie mimo wszystko<br />
triumfował antyfutbol. Gra reprezentacji<br />
Polski opierała się bowiem w głównej<br />
mierze niemal wyłącznie na destrukcji i<br />
przeszkadzaniu w grze rywalom. Mimo<br />
to radości polskich fanów i dziennikarzy<br />
trudno się dziwić, ale najlepszym komentarzem<br />
w jakikolwiek do tego meczu były sposób słowa zabronione.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie<br />
prezesa Polskiego Związku Piłki Nożnej szawie, a zwyciężyliśmy.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Zbigniewa Vervielfältigung Bońka oraz komentatora ist Pol-<br />
strengstens untersagt.<br />
satu Wojciecha Kowalczyka. Pierwszy z<br />
nich powiedział, że cieszy się ogromnie<br />
z wygranej, ale patrząc na wydarzenia<br />
na murawie, odnosił wrażenie, że<br />
polskiej drużynie sprzyjają niebiosa.<br />
Drugi z kolei, powstrzymując w studiu<br />
drużyna tak naprawdę nic ciekawego<br />
nie zagrała, nie pokazała praktycznie<br />
żadnej konkretnej akcji, liczyła głównie<br />
na przypadki. Z taką formą – boję się, co<br />
będzie w kolejnych meczach”. Na to, jak<br />
będzie faktycznie, musimy jeszcze trochę<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy golkiperem materiał oko w oko służy stanął Bellarabi wyłącznie do czytania. Powielanie poczekać, w jakikolwiek ale nie ulega wąt<strong>pl</strong>iwości, sposób że zabronione.<br />
Bramki: Milik (50.), Mila (88.)<br />
i... przegrał tę potyczkę, podobnie jak w grze podopiecznych mimo kom<strong>pl</strong>etu punktów selekcjoner<br />
LARES: Diese Materialien chwilę s<strong>in</strong>d potem Hummels, lediglich który zum strzelając Lesen bereitgestellt. Joachima Löwa jak Jegliche polskiej Vervielfältigung reprezentacji ma nad czym ist my-<br />
strengstens untersagt.<br />
śleć i pracować. A niemiecki? Poprawić<br />
skuteczność swoich podopiecznych!<br />
Po meczu powiedzieli<br />
Joachim Löw, selekcjoner reprezentacji<br />
Niemiec: – Jesteśmy rozczarowani, ale<br />
znalazł się w naszej bramce.<br />
Manuel Neuer, bramkarz: – Nie rozegraliśmy<br />
złego meczu i gdybyśmy pierwsi<br />
strzelili gola, na pewno zeszlibyśmy z<br />
murawy jako zwycięzcy. A jeśli chodzi o<br />
pierwszą straconą przez nas bramkę, to<br />
jest sprawiedliwe, że mając tak miażdżącą<br />
przewagę, nie za<strong>in</strong>kasowaliśmy<br />
trzech punktów. Teraz nie mamy wyjścia,<br />
musimy z Irlandią wygrać.<br />
Mats Hummels, obrońca: – To jakiś dowcip,<br />
że mając tyle sytuacji bramkowych i<br />
tyle okazji bramkowych, że moglibyśmy<br />
nimi obsadzić cztery mecze! Z Irlandią<br />
jednak do siatki trafimy, za<strong>in</strong>kasujemy<br />
trudny do wyleczenia i zawodnik może<br />
potrzebować jeszcze kilku miesięcy na<br />
dojście do pełni sprawności. Z <strong>in</strong>formacji<br />
niektórych niemieckich mediów<br />
wynika, że reprezentant Niemiec będzie<br />
mógł wrócić na boisko dopiero w przy-<br />
Dwa londyńskie kluby: Tottenham<br />
i Arsenal oraz FC Liverpool czynią<br />
starania o odkupienie z FC Schalke 04<br />
holen<strong>der</strong>skiego napastnika Klaasa-Jana<br />
Huntelaara. Kontrakt reprezentanta<br />
„pomarańczowych” z ekipą z Gelsenkir-<br />
zamożnych klubów jak wspomniane nie<br />
stanowi zapewne żadnego problemu.<br />
Jedyną barierą mogą być gwarancje wysokich<br />
zarobków dla samego piłkarza, a<br />
jak wiadomo, do tanich nie należy. Sam<br />
za<strong>in</strong>teresowany dotąd nie skomento-<br />
kom<strong>pl</strong>et oczek i będziemy czekać na<br />
kolejne mecze.<br />
Lukas Podolski, rozgrywający: – Polska<br />
raz nas skontrowała i zdobyła dwa gole!<br />
Musimy to przeanalizować, bo przecież<br />
ze Szkocją zagraliśmy gorzej niż w War-<br />
Łukasz Piszczek, obrońca repr. Polski: –<br />
Pierwszy raz w historii naszego futbolu<br />
pokonaliśmy Niemcy i jesteśmy z tego<br />
powodu przeszczęśliwi, bo napisaliśmy<br />
historię i sprawiliśmy naszym fanom<br />
olbrzymią radość. Zdawaliśmy sobie<br />
sprawę z siły reprezentacji Niemiec, dlatego<br />
czekaliśmy na kontry i to dobrze<br />
funkcjonowało, ale przede wszystkim<br />
mieliśmy szczęście. A różnica między<br />
Polską a Niemcami w tym meczu polegała<br />
głównie na tym, że my swoje szanse<br />
wykorzystaliśmy, a rywale nie.<br />
Krzysztof Świerc<br />
Dokumentacja meczu<br />
Polska: Szczęsny – Szukała, Glik, Wawrzyniak<br />
(84. Jendrzejczyk) – Krychowiak,<br />
Jodłowiec – Grosicki (71. Sobota), Rybus<br />
– Milik (77. Mila), Lewandowski.<br />
Niemcy: Neuer – Rüdiger (83. Kruse,<br />
J. Boateng, Hummels, Durm – Kramer<br />
(71. Draxler), Kroos – Bellarabi, Götze,<br />
Schürrle (77. Podolski) – Müller.<br />
Sędzia: Pedro Proenca (Portugalia)<br />
Grupa D<br />
Druga seria spotkań<br />
Szkocja – Gruzja 1-0 (1-0)<br />
Irlandia – Gibraltar 7-0 (3-0)<br />
1. Polska....................2...........6............ 9-0<br />
2. Irlandia..................2...........6............ 9-1<br />
3. Szkocja...................2...........3............ 2-2<br />
4. Niemcy...................2...........3............ 2-3<br />
5. Gruzja....................2...........0............ 1-3<br />
6. Gibraltar.................2...........0.......... 0-14<br />
Następna seria spotkań (14.10.2014,<br />
Niemcy – Irlandia<br />
Polska – Szkocja<br />
Gibraltar – Gruzja<br />
Nie komentują ich także władze niemieckiego<br />
klubu, jednak po tym, co w<br />
obecnym sezonie i pod koniec ubiegłego<br />
prezentuje Holen<strong>der</strong>, można się spodziewać,<br />
że nie będzie zaciekłych walk<br />
o zatrzymanie go w klubie.<br />
Mistrz Anglii Manchester City zamierza<br />
wykupić z Borussii Dortmund Marco<br />
Reusa. Nikogo to jednak nie dziwi,<br />
bo o odejściu Reusa z Signal Iduna Park<br />
głośno mówi się już od ponad roku,<br />
ale gdzie ostatecznie wyląduje, wciąż<br />
jest nie jasne. Reprezentanta Niemiec<br />
zapragnął bowiem również Bayern<br />
München, a także FC Barcelona i Real<br />
Madryt oraz kilka klubów z angielskiej<br />
Premier League, w tym Manchester<br />
United. Według brytyjskiej prasy to właśnie<br />
Manchester City chce wyprzedzić<br />
konkurentów i już w styczniu wykupić<br />
Reusa z BVB. Jeśli rozmowy potoczą się<br />
po myśli władz mistrzów Anglii, będą<br />
musieli zapłacić za Niemca co najmniej<br />
Krzysztof Świerc<br />
Nächste Woche ersche<strong>in</strong>t wie<strong>der</strong> <strong>der</strong> KEKS!<br />
Diesmal zum Thema „Hobby und Freizeit“.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Verpasst die Ausgabe nicht.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
8050
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
16 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Allerlei bereitgestellt. Różności Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Wohlbef<strong>in</strong>den<br />
P<strong>in</strong>nwand<br />
Harmonie<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy QQmateriał Eigene Show: służy Die amtierende wyłącznie RTL- QQBessere do czytania. Tänzer: Für Mo<strong>der</strong>ator<strong>in</strong> Powielanie QQUmzug: w jakikolwiek Erst <strong>in</strong> <strong>der</strong> vergangenen sposób zabronione.<br />
Dschungelkönig<strong>in</strong> Melanie Müller bekommt Motsi Mabuse gibt es ke<strong>in</strong>en Zweifel, wer Woche zeigte sich Sylvie Meis erstmals ge-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens Sex sells untersagt.<br />
17. – 23. Oktober 2014<br />
Der Werbeslogan „Große Berge,<br />
feuchte Täler und jede Menge<br />
Wald“ und dazu die Silhouette e<strong>in</strong>er<br />
nackten Frau – so versuchte im<br />
Sommer die Ferienregion Schwarz-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy QQmateriał Erpressung: Im służy Fall <strong>der</strong> Erpressung wyłącznie do czytania. Powielanie se<strong>in</strong>e neue w jakikolwiek Liebe New York gegen sposób Hamburg zabronione.<br />
<strong>der</strong> nie<strong>der</strong>ländischen Fernsehgrößen L<strong>in</strong>da<br />
zu tauschen“. Allerd<strong>in</strong>gs nur unter <strong>der</strong> Voraussetzung,<br />
Vervielfältigung dass sie sich geme<strong>in</strong>sam ist e<strong>in</strong>e strengstens doppeldeutige untersagt.<br />
Werbung<br />
wald Touristen anzulocken. Die<br />
LARES: Diese Materialien und John s<strong>in</strong>d de Mol lediglich hat die Polizei mehr zum als 400 Lesen bereitgestellt. Jegliche erschien<br />
Zahlreiche Faktoren bee<strong>in</strong>flussen das<br />
Herz<strong>in</strong>farktrisiko, wie Übergewicht,<br />
das Rauchen, e<strong>in</strong> übermäßiger Alkoholgenuss<br />
o<strong>der</strong> Krankheiten wie Bluthochdruck<br />
und Diabetes. US-Forscher<br />
haben jetzt auch festgestellt, dass „e<strong>in</strong>e<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie dann, wenn do „<strong>der</strong> czytania. Mann zweimal Powielanie so viel wiegt”. w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
zurück. Wenig aus dieser Panne<br />
Tipps von Bürgern erhalten. Die Showmaster<strong>in</strong><br />
s<strong>in</strong>d und <strong>der</strong> lediglich Medienunternehmer zum werden Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Die Arbeit als TV-Juror<strong>in</strong> sei weit entspannter.<br />
LARES: Diese Materialien<br />
QQKe<strong>in</strong> Merkel-Fan: Enterta<strong>in</strong>er Hape<br />
harmonische Nachbarschaft das Herz<strong>in</strong>farktrisiko<br />
verr<strong>in</strong>gert“ (British Medical<br />
Journal, Univadis vom 20. September<br />
2014). Beobachtet wurden über vier<br />
Jahre 5.270 Menschen, die im Schnitt<br />
70 Jahre alt waren. Mit jedem Punkt<br />
mehr auf e<strong>in</strong>er Vier-Punkte-Nachbarschaftszufriedenheits-Skala<br />
sank das<br />
Infarktrisiko um 22 Prozent, wobei<br />
natürlich auch an<strong>der</strong>e Risikofaktoren<br />
berücksichtigt wurden. „Man sollte<br />
sich unter Nachbarn gut aufgehoben<br />
und wohl fühlen“, heißt es <strong>in</strong> <strong>der</strong> Studie.<br />
Auch an<strong>der</strong>e Forschungsergebnisse<br />
haben gezeigt, dass „e<strong>in</strong> Zusammenhalt,<br />
e<strong>in</strong>e soziale zwischenmenschliche<br />
Unterstützung und nachbarschaftliche<br />
Hilfe im Alltag die Gesundheit för<strong>der</strong>n“.<br />
Man muss aber auch auf den Nachbarn<br />
zugehen.<br />
wohl nicht nur <strong>in</strong> <strong>Polen</strong> stark.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy ist verstärkt materiał worden. służy wyłącznie damit do zu tun. czytania. Powielanie Monaco w und jakikolwiek an<strong>der</strong>en VIP-Kids”. sposób adur zabronione.<br />
Dr. med. Manfred Gabor<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Werbung / Reklama<br />
Wygraj pobyt w hotelu<br />
Dębowe Wzgórze<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Drodzy Czytelnicy!<br />
Specjalnie z myślą o Was redakcja przygotowała 2 dwuosobowe<br />
vouchery do wykorzystania w Hotelu Dębowe<br />
Wzgórze!<br />
Wystarczy, że napiszą nam Państwo, za co cenią nasz<br />
tygodnik, a najciekawsze listy (w języku niemieckim lub<br />
polskim) zostaną nagrodzone. Główną nagrodą będzie<br />
pobyt w Hotelu Dębowe Wzgórze, na który składa się:<br />
– nocleg w komfortowym pokoju dla dwóch osób<br />
– śniadanie w formie bufetu szwedzkiego<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał Warunkiem służy wyłącznie konkursu jest do dostarczenie czytania. swojej Powielanie wypowiedzi<br />
drogą pocztową (ul. Konopnickiej 6, 45-004 Opole)<br />
w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich lub mailowo zum (sw@wochenblatt.<strong>pl</strong>) Lesen bereitgestellt. w dniach 6.10.2014 Jegliche – Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał redakcji służy pod wyłącznie numerem telefonu do czytania. 77 4 546 556 Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
– uroczysta kolacja<br />
Foto: rtl.de<br />
e<strong>in</strong>e eigene Fernsehsendung. Ihre Dokusoap<br />
auf RTL II soll im Frühjahr 2015 anlaufen.<br />
Der Arbeitstitel lautet „Melanie <strong>in</strong> Love”. RTL<br />
II begleitet den Alltag des Models und gibt<br />
E<strong>in</strong>blicke <strong>in</strong> ihr Privatleben.<br />
seit etwa e<strong>in</strong>em Jahr bedroht und erpresst.<br />
Mehrere Personen hätten angegeben, e<strong>in</strong>en<br />
Verdächtigen auf e<strong>in</strong>em Phantombild erkannt<br />
zu haben, teilte die Polizei mit. Das<br />
Bild e<strong>in</strong>es etwa 70-jährigen Mannes ist e<strong>in</strong>e<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
heiße<br />
materiał<br />
Spur <strong>der</strong> Ermittler.<br />
służy<br />
Der Mann<br />
wyłącznie<br />
hatte im aber sie<br />
do<br />
müsse<br />
czytania.<br />
es begründen, sagte<br />
Powielanie<br />
er <strong>in</strong> <strong>der</strong><br />
w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
September bei e<strong>in</strong>em Konditor Torte für John ARD-Sendung „Menschen bei Maischberger”:<br />
Noch doofer war wohl nur die<br />
LARES: Diese Materialien de Mol s<strong>in</strong>d bestellt lediglich und e<strong>in</strong>en Drohbrief zum beige-<br />
Lesen „Sie hat bereitgestellt. es nie begründet. Und ich f<strong>in</strong>de, Jegliche das Millionär Vervielfältigung und stolze Papa, welchen Job ist er strengstens untersagt.<br />
fügt. Seit Oktober 2013 for<strong>der</strong>n Unbekannte<br />
<strong>in</strong> anonymen Briefen hohe Geldsummen<br />
von John de Mol. Ansonsten sei das Leben<br />
von L<strong>in</strong>da und ihren K<strong>in</strong><strong>der</strong>n <strong>in</strong> Gefahr, heißt<br />
es dar<strong>in</strong>. Der Schutz <strong>der</strong> Familie, die sich<br />
selbst nicht öffentlich zu dem Fall äußert,<br />
– nieograniczony dostęp do strefy SPA<br />
– wypożyczenie szlafroka<br />
– dostęp do sali zabaw dla dzieci<br />
31.10.2014.<br />
unter den Geschlechtern die bessere Sohle<br />
aufs Parkett legt. „Frauen können besser<br />
tanzen als Männer”, sagte die Profitänzer<strong>in</strong><br />
und Juror<strong>in</strong> <strong>der</strong> RTL-Show „Let’s Dance” – und<br />
fügte noch e<strong>in</strong> „lei<strong>der</strong>” h<strong>in</strong>zu. Allerd<strong>in</strong>gs seien<br />
Frauen dann oft ungeduldig. Als Tänzer<strong>in</strong><br />
könne sie beson<strong>der</strong>s nervös se<strong>in</strong>, vor allem<br />
Jeśli sami nie będą Państwo chcieli skorzystać z zaproszenia,<br />
proponujemy przekazać je w formie prezentu najbliższym!<br />
Uśmiech rodz<strong>in</strong>y lub przyjaciół gwarantowany!<br />
W razie pytań do Państwa dyspozycji pozostaje biuro<br />
hotel • restauracja • SPA • bajlandia • chata grillowa<br />
8039<br />
Foto: Henry Duggart<br />
Kerkel<strong>in</strong>g hat Bundeskanzler<strong>in</strong> Angela Merkel<br />
(CDU) wegen ihrer Haltung zum Adoptionsrecht<br />
gleichgeschlechtlicher Paare kritisiert.<br />
Es sei zwar ihr gutes Recht, dagegen zu se<strong>in</strong>,<br />
geht nicht <strong>in</strong> e<strong>in</strong>er Demokratie.” Auch wenn er<br />
sich damit „aufs Glatteis” begebe, bekannte<br />
Kerkel<strong>in</strong>g: „Ne<strong>in</strong>, ich gehöre nicht zu ihren<br />
Fans.” Er verstehe aber, warum die Kanzler<strong>in</strong><br />
so populär sei. „Dieser ruhige Ton, dieses<br />
Unaufgeregte” – Merkels Beliebtheit habe<br />
Foto: www.motsi-mabuse.de<br />
me<strong>in</strong>sam mit ihrem neuen Freund Samuel<br />
Deutsch <strong>in</strong> <strong>der</strong> Öffentlichkeit. Jetzt ist schon<br />
von e<strong>in</strong>er geme<strong>in</strong>samen Wohnung die Rede -<br />
geht das nicht alles e<strong>in</strong> bisschen schnell? Die<br />
nie<strong>der</strong>ländische Website „hollywoodhuizen.<br />
nl“ berichtete jetzt, Samuel wäre bereit „für<br />
neue Bleibe suchen. Was wohl <strong>der</strong> Sohn von<br />
Sylvie zu Mamas Umzug sagen wird?<br />
QQPläne: Dav<strong>in</strong>a und Shania, die Töchter<br />
von Carmen und Robert Geiss, s<strong>in</strong>d <strong>in</strong>zwischen<br />
prom<strong>in</strong>ent. Im Interview verrät <strong>der</strong><br />
sich für die beiden vorstellt. „Die werden mal<br />
die Frau von ... se<strong>in</strong>”, erklärt er. Denn „wenn<br />
du die richtigen <strong>in</strong>ternationalen Schulen<br />
besuchst”, was die beiden Mädchen offenbar<br />
tun, „bist du direkt <strong>in</strong> <strong>der</strong> richtigen Clique”.<br />
Das hätte er beobachtet „bei Charlotte von<br />
Foto: Eloise Kupfer<br />
im Bordmagaz<strong>in</strong> des Billigfliegers<br />
Ryanair und sorgte schnell für Hohn<br />
und Spott. Nach e<strong>in</strong>er Beschwerde,<br />
die beim <strong>Deutschen</strong> Werberat e<strong>in</strong>gegangen<br />
war, zog man die Werbung<br />
lernte offenbar die Sandwich-Kette<br />
Subway, die nun ähnlich sexistisch<br />
im Fernsehen suggeriert, dass sich<br />
auch beleibte Damen <strong>in</strong> e<strong>in</strong> sexy<br />
Halloween-Kostüm zwängen könen,<br />
würden sie nur Subway-Sandwiches<br />
mit reduziertem Fettanteil essen.<br />
Kampagne von Lidl, <strong>der</strong> vor kurzem<br />
Bierfässer mit e<strong>in</strong>em Frauenkörper<br />
und dem unglaublich kreativen<br />
Schriftzug „Fass mich an“ zu verkaufen<br />
versuchte. Sexismus hält sich<br />
Anna Durecka<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
8034<br />
Zakład<br />
Usługi<br />
Pogrzebowy<br />
Pogrzebowe<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek przewozy sposób zabronione. Sprowadzanie<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung zagraniczne zwłok ist strengstens<br />
zmarłych<br />
untersagt.<br />
z zagranicy<br />
z całej Europy Załatwianie formalności<br />
tel. 602 376 845 Opieka nad grobami<br />
Zdzieszowice: tel. 77 484 41 76<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Krapkowice - Otmęt: tel. 77 446 60 66<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche 8031 www.konefal.<strong>pl</strong> Vervielfältigung iSO ist 9001 strengstens untersagt.<br />
<strong>WOCHENBLATT</strong>.<strong>pl</strong><br />
Impressum / Stopka redakcyjna<br />
Die Herausgabe <strong>der</strong> <strong>Zeitung</strong> ist dank f<strong>in</strong>anzieller För<strong>der</strong>ung<br />
des M<strong>in</strong>isteriums für Verwaltung und Digitalisierung sowie<br />
des Auswärtigen Amts mittels des Instituts für Auslandsbeziehungen möglich.<br />
Nakład/Auflage: 5850<br />
Mokrzycka, sw@wochenblatt.<strong>pl</strong>. Vertrieb, Market<strong>in</strong>g: Agnieszka Szotka, Mokrzycka, sw@wochenblatt.<strong>pl</strong>. Sprzedaż, market<strong>in</strong>g: Agnieszka Szotka,<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie<br />
Kontakt:<br />
w<br />
Biuro redakcji/Redaktionsbüro:<br />
jakikolwiek<br />
tel./faks +48<br />
sposób<br />
77 45 46 556<br />
zabronione.<br />
a.szotka@wochenblatt.<strong>pl</strong>.<br />
a.szotka@wochenblatt.<strong>pl</strong>.<br />
Prenumerata/Abonnement: redakcja/Redaktion, Poczta Polska SA,<br />
Homepage: www.wochenblatt.<strong>pl</strong>, Onl<strong>in</strong>eredakteur: Juliane Preiß<br />
Strona <strong>in</strong>ternetowa: www.wochenblatt.<strong>pl</strong>, redaktor: Juliane Preiß Ruch SA, www.prenumerata.ruch.com.<strong>pl</strong>; tel. 22 693 70 00<br />
zwracamy. Redakcja nie odpowiada za treść ogłoszeń.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Zrealizowano dzięki dotacji M<strong>in</strong>istra Adm<strong>in</strong>istracji i Cyfryzacji<br />
i (za pośrednictwem Instytutu Stosunków Kulturalnych z Zagranicą)<br />
M<strong>in</strong>isterstwa Spraw Zagranicznych Republiki Fe<strong>der</strong>alnej Niemiec.<br />
Redaktionsanschrift: ul. M. Konopnickiej 6, 45-004 Opole, E-Mail: sw@<br />
wochenblatt.<strong>pl</strong>. Chefredakteur: Till Scholtz-Knobloch, Redaktion: Anna<br />
Durecka: „Schlesien“, „Allerlei“; Krzysztof Świerc: „Sport“, „Wirtschaft“;<br />
Juliane Preiß (ifa-Redakteur<strong>in</strong>): „Aus den Regionen“; Klaudia Kandzia:<br />
„Kirche und Gesellschaft”. Übersetzung: Andrzej Szypulski. Korrektur:<br />
Manfred Prediger, Krzysztof Szymczyk. Verlagssekretariat: Gabriela<br />
Adres redakcji: ul. M. Konopnickiej 6, 45-004 Opole, e-mail:<br />
sw@wochenblatt.<strong>pl</strong>. Redaktor naczelny: Till Scholtz-Knobloch. Redakcja:<br />
Anna Durecka – „Śląsk”, „Różności”; Krzysztof Świerc – „Sport”, „Gospodarka”;<br />
Juliane Preiß (dziennikarka z ramienia IfA) – „Z regionów”; Klaudia Kandzia<br />
– „Kościół i społeczeństwo”. Tłumaczenia: Andrzej Szypulski. Korekta:<br />
Manfred Prediger, Krzysztof Szymczyk. Sekretariat wydawnictwa: Gabriela<br />
Gogol<strong>in</strong>: tel. 77 466 62 60<br />
Wydawca/Herausgeber: Zespół Producencki „Pro Futura“ Sp. z o.o.,<br />
ul. M. Konopnickiej 6, 45-004 Opole. Nr <strong>in</strong>deksu 368202.<br />
Skład komputerowy/Satz: LARES – Mateus Joschko<br />
Druk/Druck: Polskapresse Sp. z o.o., Oddział Prasa Wrocławska<br />
7875<br />
Machnik N.<br />
Ozimek, Schodnia Nowa,<br />
www.machnik.ozimek.<strong>pl</strong><br />
Tel./fax: (077) 46−52−456<br />
Konto bankowe: Bank Zachodni WBK SA II O/Opole, 30 1090 2242 0000<br />
0005 7800 0577<br />
Bankverb<strong>in</strong>dung: Bank Zachodni WBK SA II O/Opole, IBAN: PL30 1090<br />
2242 0000 0005 7800 0577 SWIFT Code WBKPPLPP.<br />
Unverlangt e<strong>in</strong>gesandte Manuskripte werden nicht zurückgesandt. Die<br />
Redaktion behält sich vor, Zuschriften und Leserbriefe s<strong>in</strong>ngemäß zu kürzen.<br />
Die Redaktion haftet nicht für den Inhalt <strong>der</strong> Anzeigen. / Zastrzegamy sobie<br />
prawo skracania nadesłanych tekstów; materiałów nie zamówionych nie<br />
1765