WOCHENBLATT.pl - Zeitung der Deutschen in Polen Novellierung nötig (Vorschau)
Erfolgreiche ePaper selbst erstellen
Machen Sie aus Ihren PDF Publikationen ein blätterbares Flipbook mit unserer einzigartigen Google optimierten e-Paper Software.
www.wochenblatt.<strong>pl</strong><br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche 8016<br />
Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
7913<br />
Nr 34 (1168), ISSN 2082-8195, nr <strong>in</strong>deksu 368202 22 – 28 VIII 2014, cena 2,40 zł (VAT 5%)<br />
<strong>WOCHENBLATT</strong>.<strong>pl</strong><br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
<strong>Zeitung</strong> <strong>der</strong> <strong>Deutschen</strong> <strong>in</strong> <strong>Polen</strong><br />
Nanu?<br />
<strong>Novellierung</strong><br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał<br />
<strong>nötig</strong><br />
służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Zawrzało<br />
Po tym, jak Polski nie zaproszono<br />
do okrągłego stołu w sprawie<br />
rozwiązania konfliktu na Ukra<strong>in</strong>ie,<br />
które odbyło się w Berl<strong>in</strong>ie, w mediach<br />
nad Wisłą zawrzało. I nie<br />
brakuje op<strong>in</strong>ii, że jest to porażka<br />
gospodarzy spotkania – Niemiec, ale<br />
czy na pewno? Przecież gdyby polska<br />
dy<strong>pl</strong>omacja była silniejsza, mogłaby<br />
się upomnieć o obecność swojego<br />
przedstawiciela w berlińskich<br />
rozmowach i wtedy zapewne nikt<br />
nie powiedziałby nie! Tak jednak nie<br />
jest, a dowodzi tego fakt, że o udział<br />
Polski w tych rozmowach nie zabiegał<br />
nawet Kijów, który najwyraźniej<br />
nie wierzy w skuteczność polskiej dy<strong>pl</strong>omacji<br />
i stawia na najsilniejszych.<br />
Stąd do rozmów zasiedli dy<strong>pl</strong>omaci<br />
Ukra<strong>in</strong>y, Rosji, Francji i Niemiec.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Werbung / Reklama<br />
Poszukujemy<br />
pracowników fizycznych ze znajomością<br />
języka niemieckiego do prac:<br />
• magazynowych<br />
• recycl<strong>in</strong>gowych<br />
• na produkcji<br />
oraz specjalistów z j. niemieckim:<br />
elektryków, spawaczy, kierowców<br />
C+E, ślusarzy, operatorów koparek<br />
i ładowarek<br />
Bernard Czok<br />
Rafał Bartek (l<strong>in</strong>ks), Co-Vorsitzen<strong>der</strong><br />
<strong>der</strong> Geme<strong>in</strong>samen Regierungs- und<br />
M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitenkommission, glaubt ebenso<br />
wie <strong>der</strong> Abgeordnete Ryszard Galla, dass<br />
die <strong>Novellierung</strong>svorschläge zum M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitengesetz<br />
den M<strong>in</strong><strong>der</strong>heiten <strong>in</strong> <strong>Polen</strong><br />
warsztat<br />
• mechanika pojazdowa<br />
Krzysztof Świerc<br />
nutzen können. Foto: Jerzy Stem<strong>pl</strong>ewski<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Vor LARES: knapp Diese zehn Materialien Jahren wurde s<strong>in</strong>d lediglich vom Sejm zum das Lesen Gesetz bereitgestellt. über nationale Jegliche und<br />
Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
ethnische M<strong>in</strong><strong>der</strong>heiten sowie Regionalsprachen verabschiedet. Manche<br />
Mängel bieten Raum für e<strong>in</strong>e nun mögliche <strong>Novellierung</strong>. Rafał Bartek<br />
und <strong>der</strong> Abgeordnete LARES: N<strong>in</strong>iejszy Ryszard materiał Galla służy treiben wyłącznie das do Anliegen czytania. voran.<br />
Powielanie w jakikolwiek Lesen Sie S. sposób 11<br />
zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens E-Mail-Adressen untersagt.<br />
bleiben erhalten.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w • części jakikolwiek używane<br />
sposób zabronione.<br />
• lakiernictwo<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung • blacharstwo<br />
ist strengstens untersagt.<br />
Oferujemy:<br />
• wynajem samochodów<br />
• atrakcyjne wynagrodzenie<br />
• zakwaterowanie na terenie<br />
46-022 Kępa k. Opola, ul. Wróblińska 17b<br />
tel./fax: 77 456 86 58<br />
Niemiec<br />
CENTRUM<br />
kom. 602 369 462 (A4)<br />
• opiekę polskiego biura<br />
661 333 777<br />
7963<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie POMOCY<br />
do czytania. Powielanie w<br />
604 jakikolwiek<br />
963 702<br />
sposób zabronione.<br />
Za<strong>in</strong>teresowanych prosimy o wysyłanie CV<br />
DROGOWEJ<br />
LARES: na e-mail: Diese export@dako.org.<strong>pl</strong> Materialien lub s<strong>in</strong>d Tel. lediglich 32 279 96 80<br />
zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung www.autoczok.<strong>pl</strong><br />
ist strengstens untersagt.<br />
7877<br />
Umzug<br />
Liebe Leser,<br />
die Redaktion des Wochenblatts, wie<br />
auch die <strong>in</strong> Oppeln ansässigen elektronischen<br />
Medien <strong>der</strong> M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit (TV<br />
und Rundfunk) s<strong>in</strong>d umgezogen. Sie<br />
f<strong>in</strong>den uns NICHT mehr auf <strong>der</strong> Pascheke<br />
an <strong>der</strong> ul. Powstańców Śląskich 25,<br />
son<strong>der</strong>n ab sofort wie<strong>der</strong> wie früher<br />
im Oppelner SKGD-Gebäude an <strong>der</strong> ul.<br />
Marii Konopnickiej 6 <strong>in</strong> 45-004 Opole<br />
(Oppeln) – nun jedoch unmittelbar im<br />
Erdgeschoss rechts. Telefonisch s<strong>in</strong>d<br />
wir nur noch unter <strong>der</strong> Nummer 77 4<br />
546 556 zu erreichen. Die bestehenden<br />
Przeprowadzka<br />
Drodzy Czytelnicy!<br />
Zarówno redakcja Wochenblatt.<strong>pl</strong>, jak<br />
i media elektroniczne mniejszości (TV i<br />
radio) mające swoją siedzibę w Opolu<br />
są po przeprowadzce, co oznacza, że<br />
nie znajdziecie nas już na Pasiece przy<br />
ul. Powstańców Śląskich 25, lecz znów<br />
– jak wcześniej – w budynku opolskiego<br />
TSKN przy ul. Marii Konopnickiej 6,<br />
45-004 Opole, odtąd jednak bezpośrednio<br />
na parterze po prawej stronie.<br />
Nasz numer telefonu: 77 4 546 556,<br />
adresy e-mailowe nie uległy zmianie.<br />
Werbung / Reklama<br />
Nowy punkt:<br />
Zakład Kamieniarski PPHU Sati<br />
46-073 Wrzoski, ul. Wrocławska 24<br />
tel. kom. 880 370 130, 784 518 593<br />
Oddział<br />
Ekspozycja nagrobków<br />
46-020 Krzanowice, Stara Droga 6 i 8<br />
tel. kom. (+48) 666 523 384<br />
Nagrobki<br />
Płytki granitowe<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy tel. (+48) 77 546 22 materiał 78<br />
służy tel. (+48) 77 wyłącznie 546 21 84<br />
do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
biuro@tanienagrobki.com.<strong>pl</strong><br />
biuro@tanienagrobki.com.<strong>pl</strong><br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt.<br />
od 1499 zł<br />
Jegliche<br />
od 76 zł/m²<br />
Vervielfältigung<br />
od 280 zł/m² od 320 ist<br />
zł/m²<br />
strengstens<br />
od 280 zł/m²<br />
untersagt.<br />
Schody<br />
Blaty<br />
Kom<strong>in</strong>ki<br />
Tarasy<br />
od 76 zł/m²<br />
7706<br />
I S S N 2 0 8 2 - 8 1 9 5<br />
<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche 8017<br />
Vervielfältigung ist strengstens <br />
untersagt.<br />
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
2 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Me<strong>in</strong>ungen Lesen bereitgestellt. op<strong>in</strong>ie Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Śląsku, ojczyzno moja!<br />
22. – 28. August 2014<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do sierpnia czytania. od godz. 19.00 Powielanie w pomieszczeniach<br />
stowarzyszenia<br />
w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
MitOst w Berl<strong>in</strong>ie-Moabit odbędzie się<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Am 27. August f<strong>in</strong>det um 19 Uhr<br />
<strong>in</strong> die Räumen von MitOst e.V. <strong>in</strong><br />
Berl<strong>in</strong>-Moabit e<strong>in</strong> Län<strong>der</strong>abend dieses<br />
104 Jahren geschrieben, als Berl<strong>in</strong> se<strong>in</strong>en czytamy, że w skali Europy przeciętny<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy ersten großen materiał Aufschwung służy und Bauboom wyłącznie odsetek do migrantów czytania. wynosi 6,7% Powielanie ludności, w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
im <strong>Deutschen</strong> Kaiserreich nahm. Deutlichstes<br />
s<strong>in</strong>d Zeichen lediglich des aktuellen Baubooms zum Lesen 1,8%. bereitgestellt. Prowadząca spotkanie Jegliche chciała Vervielfältigung ist strengstens<br />
natomiast w Polsce jest to obecnie tylko<br />
LARES: Diese Materialien untersagt.<br />
Vere<strong>in</strong>s mit Ewa Przyśliwska zum Thema<br />
„Nationale und ethnische M<strong>in</strong><strong>der</strong>heiten<br />
<strong>in</strong> <strong>Polen</strong>“ statt. MitOst wurde 1996 von<br />
Lektoren <strong>der</strong> Robert-Bosch-Stiftung gegründet.<br />
In <strong>der</strong> E<strong>in</strong>ladung heißt es, dass<br />
europaweit die Durchschnittszahl von<br />
Migranten 6,7% <strong>der</strong> Bevölkerung betrage,<br />
<strong>in</strong> <strong>Polen</strong> seien es heutzutage nur 1,8%.<br />
Die Referent<strong>in</strong> möchte unter an<strong>der</strong>em<br />
<strong>der</strong> Frage nachgehen: „Wie ist es dazu<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
se<strong>in</strong>, als<br />
materiał<br />
orig<strong>in</strong>algetreu,<br />
służy<br />
da das Innenleben<br />
wyłącznie państw do w Europie. czytania. Chodziło Powielanie oczywiście w w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
im nun „Humboldtforum“ genannten pierwszym rzędzie o problemy, z jakimi<br />
Kom<strong>pl</strong>ex heutigen Erfor<strong>der</strong>nissen von borykają się w Polsce mniejszości.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
gekommen, dass das Land, das im 14.<br />
Jahrhun<strong>der</strong>t als „Land ohne Scheiterhaufen“<br />
und „Land <strong>der</strong> Häretiker“ bezeichnet<br />
wurde, das Land, <strong>in</strong> dem 1931 nur 69%<br />
<strong>der</strong> Bevölkerung <strong>Polen</strong> waren, jetzt e<strong>in</strong>er<br />
<strong>der</strong> „homogensten“ Staaten Europas ist?“<br />
Natürlich geht es jedoch vornehmlich um<br />
die aktuellen Schwierigkeiten <strong>der</strong> M<strong>in</strong><strong>der</strong>heiten<br />
<strong>in</strong> <strong>Polen</strong>.<br />
Kulture<strong>in</strong>richtungen dienen wird. Aber<br />
re<strong>in</strong> äußerlich, erhält die Stadt dennoch<br />
ihren Anker aus über 700 Jahrhun<strong>der</strong>ten<br />
Stadtgeschichte zurück, <strong>der</strong> den Aufstieg<br />
des Prov<strong>in</strong>zstädtchens zur Weltstadt stetig<br />
begleitete. In <strong>der</strong> gähnenden Innenstadtleere<br />
ragt mittlerweile bereits <strong>der</strong> Rohbau<br />
uczestnictwa w spotkaniu ze strony miasta, czyli spalony podczas wojny zamek<br />
w miejski, jakikolwiek który władze NRD sposób kazały zabronione.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy über drei materiał Etagen <strong>in</strong> die służy Höhe, wyłącznie <strong>der</strong> das berlińskich do czytania. polityków. Co jest Powielanie mimo to<br />
Projekt des Wie<strong>der</strong>aufbaus <strong>der</strong> Dresdner<br />
Frauenkirche s<strong>in</strong>d lediglich alle<strong>in</strong> schon zum <strong>in</strong> se<strong>in</strong>er Lesen koniec bereitgestellt. lata spędzić długi weekend Jegliche w Berli-<br />
Pałac Vervielfältigung Republiki. Całość będzie ostatecznie ist strengstens<br />
bardziej ponętnego od pomysłu, by pod rozebrać, aby zbudować <strong>pl</strong>ac defilad oraz<br />
LARES: Diese Materialien untersagt.<br />
Dass sich e<strong>in</strong> kle<strong>in</strong>es Netzwerk <strong>in</strong> <strong>der</strong><br />
deutschen Hauptstadt diesen, uns betreffenden<br />
Fragen annimmt, ist gleichfalls natürlich<br />
auch e<strong>in</strong> Zeichen dafür, dass wir es<br />
hier mit e<strong>in</strong>em echten Nischenthema zu<br />
tun haben. Auch Teilnahmeabsagen aus<br />
<strong>der</strong> Berl<strong>in</strong>er Politik deuten vom Stellenwert.<br />
Was liegt aber näher, als e<strong>in</strong>mal e<strong>in</strong><br />
verlängertes Spätsommerwochenende <strong>in</strong><br />
Berl<strong>in</strong> zu verbr<strong>in</strong>gen und die Diskussion<br />
stanowiła raczej coś w rodzaju kulis, aniżeli<br />
będzie wierna oryg<strong>in</strong>ałowi, jako że<br />
wnętrza kom<strong>pl</strong>eksu zwanego odtąd „Forum<br />
Humboldta” będą służyły potrzebom<br />
właściwym dla <strong>pl</strong>acówek kulturalnych<br />
doby obecnej, niemniej z punktu widze-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
Krieg leistete<br />
materiał<br />
– die Rückkehr<br />
służy<br />
<strong>der</strong><br />
wyłącznie<br />
Mitte<br />
auch durch den Wie<strong>der</strong>aufbau des to Berl<strong>in</strong> przeżywał swój pierwszy wielki mimo to odzyska swoją „kotwicę”, która<br />
temu krytyk do czytania. sztuki Karl Scheffler, Powielanie kiedy nia samego w jakikolwiek wyglądu zewnętrznego sposób miasto zabronione.<br />
Stadtschlosses zu symbolisieren – holt<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen<br />
rozkwit<br />
bereitgestellt.<br />
i boom budowlany w dziejach<br />
Jegliche<br />
przez<br />
Vervielfältigung<br />
700 lat towarzyszyła jego<br />
ist<br />
przera-<br />
strengstens untersagt.<br />
durch eigenes Berichten aus <strong>der</strong> deutschen<br />
Volksgruppe zu beleben? Berl<strong>in</strong> ist ja bekanntlich<br />
immer e<strong>in</strong>e Reise wert ist. Und:<br />
„Berl<strong>in</strong> ist dazu verdammt, immerfort<br />
Zurück zur Mitte<br />
zu werden und niemals zu se<strong>in</strong>.“ Das<br />
hat <strong>der</strong> Kunstkritiker Karl Scheffler vor<br />
ist, dass das wirkliche Herz <strong>der</strong> Stadt wie<strong>der</strong><br />
entsteht, das im Krieg ausgebrannte<br />
Stadtschloss, das die DDR letztlich abreißen<br />
ließ, um e<strong>in</strong>en Parade<strong>pl</strong>atz sowie den<br />
Palast <strong>der</strong> Republik zu bauen. Das ganze<br />
wird am Ende zwar mehr e<strong>in</strong>e Kulisse<br />
historischen Dimension <strong>in</strong> den Schatten<br />
stellen wird. Doch es tut sich bereits e<strong>in</strong>e<br />
F<strong>in</strong>anzierungslücke im Gesamtetat von<br />
590 Millionen Euro auf, <strong>in</strong> dem Spenden<br />
e<strong>in</strong>en wesentlichen Beitrag leisten sollen.<br />
Das, was Warschau gleich nach dem<br />
Deutschland nun immerh<strong>in</strong> 25 Jahre nach<br />
dem Mauerfall nach.<br />
Powrót do centrum<br />
27<br />
wieczorek międzynarodowy z udziałem<br />
Ewy Przyśliwskiej, którego temat brzmi:<br />
„Mniejszości narodowe i etniczne w Polsce”.<br />
Stowarzyszenie MitOst zostało założone<br />
w 1996 roku przez lektorów Fundacji<br />
im. Roberta Boscha. W zaproszeniu<br />
m.<strong>in</strong>. dowiedzieć się, jak doszło do tego,<br />
że kraj, który w XIV wieku określano<br />
mianem „kraju bez stosów” czy „kraju<br />
heretyków”, kraj, w którym w roku 1931<br />
tylko 69% ludności stanowili Polacy, teraz<br />
jest jednym z najbardziej „jednorodnych”<br />
Fakt, iż tak niewielka społeczność<br />
działająca w stolicy Niemiec zajęła się<br />
kwestiami, które nas dotyczą, świadczy<br />
oczywiście o tym, że mamy tu do czynienia<br />
z tematem autentycznie niszowym,<br />
na którego rangę wskazują też odmo-<br />
nie i ożywić dyskusję własnymi przyczynkami<br />
z życia mniejszości niemieckiej? Bo<br />
jak wiadomo, do Berl<strong>in</strong>a zawsze warto<br />
pojechać. A poza tym „Berl<strong>in</strong> jest skazany<br />
na to, by nieustannie się stawać,<br />
nigdy nie będąc”, jak napisał 104 lata<br />
Cesarstwa Niemieckiego. Najdobitniejszą<br />
oznaką aktualnego boomu budowlanego<br />
jest to, że odradza się prawdziwe serce<br />
dzaniu się z prow<strong>in</strong>cjonalnego miasteczka<br />
w metropolię. W ziejącym pustką śródmieściu<br />
wznosi się już na wysokość trzech<br />
pięter, choć na razie jeszcze w stanie surowym,<br />
budowla, która przyćmi projekt<br />
odbudowy kościoła NMP w Dreźnie już<br />
choćby ze względu na swój wymiar historyczny.<br />
Szkopuł w tym, że już teraz<br />
luka w budżecie przeznaczonym na jego<br />
sf<strong>in</strong>ansowanie, co miałoby w znacznej<br />
części nastąpić z wolnych datków, wynosi<br />
ogółem 590 milionów euro.<br />
To, czego Warszawa dokonała zaraz<br />
po wojnie, czyli powrót centrum dzięki<br />
symbolicznej odbudowie zamku miejskiego,<br />
Niemcy nadrabiają dopiero w 25<br />
lat po upadku muru.<br />
Till Scholtz-Knobloch<br />
Prosto z Sejmu<br />
Więcej determ<strong>in</strong>acji<br />
Die Gedanken s<strong>in</strong>d frei<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Verbrechen ohne Schuldner?<br />
Vor e<strong>in</strong> paar Wochen hat <strong>der</strong> VdG über e<strong>in</strong>e Sitzung im Sejm <strong>in</strong>formiert,<br />
die <strong>der</strong> Oberschlesischen Tragödie gewidmet war. Als Teilnehmer dieser<br />
Debatte konnte ich damals mit Zufriedenheit <strong>in</strong>formieren, dass die<br />
Stopień wodny w Malczycach to przykład<br />
kosztownej i źle realizowanej <strong>in</strong>westycji<br />
gospodarczej. Oczywiście, kiedy<br />
Gerechtigkeit erwarten können. Diese słyszymy „stopień wodny”, to wydaje nam<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie Gerichtsentscheidung do czytania. zw<strong>in</strong>gt Powielanie mich, auch się, że w jest jakikolwiek to mniejsza lub większa sposób przegroda<br />
na rzece i spiętrzenie wody. Fakty<br />
zabronione.<br />
ohne die genaue Begründung zu kennen,<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen die Frage bereitgestellt. zu stellen: Wie weit Jegliche ist dies są jednak Vervielfältigung <strong>in</strong>ne. Kilkanaście dni ist temu strengstens untersagt.<br />
miałem okazję zobaczenia tej <strong>in</strong>westycji<br />
i byłem zaskoczony jej wielkością, bo<br />
jest to budowa elektrowni wodnej, śluzy<br />
i jazu, których budowa spowodowała też<br />
rozszerzenie się <strong>in</strong>westycji na otaczający<br />
teren leśny i rolniczy. W ten sposób<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy rechtigkeit, materiał ohne das służy Gefühl wyłącznie gerecht zuzuschieben. do czytania. Powielanie przedsięwzięcie w jakikolwiek to wprowadziło sposób też zabronione.<br />
behandelt worden zu se<strong>in</strong>.<br />
Bernard Gaida zmiany w kulturze zasobów wodnych, bo<br />
LARES: Diese Materialien Traurig s<strong>in</strong>d ist, dass lediglich – obwohl das zum Institut Lesen bereitgestellt. Jegliche podnosząc Vervielfältigung kilka metrów w górę poziom, ist strengstens untersagt.<br />
Tatsache, dass sich das Parlament <strong>der</strong> Thematik <strong>der</strong> Deportation <strong>in</strong> die<br />
Sowjetunion und <strong>der</strong> zahlreichen Nachkriegslager für die <strong>Deutschen</strong> und<br />
als Deutsche Anerkannten angenommen hat.<br />
Dies schien mir e<strong>in</strong> Meilenste<strong>in</strong> e<strong>in</strong>es<br />
gerechten Gedenkens des deut-<br />
<strong>der</strong> Unverjährung zu versehen, geäußert.<br />
Antrag, die Deportation mit <strong>der</strong> Klausel<br />
schen Leides <strong>in</strong> <strong>Polen</strong> zu se<strong>in</strong>. Und es Bereits seit fünf Jahren kämpft Rafał<br />
wird so vielleicht auch werden. Me<strong>in</strong>e Kołodziejczyk vor Gericht – von <strong>der</strong><br />
positive E<strong>in</strong>stellung ist jedoch nach dem ersten bis zur obersten Instanz. Und<br />
14. August stark gesunken, denn an die-<br />
immer verließ er den Tempel <strong>der</strong> Ge-<br />
sem Tag hat das Kattowitzer Berufungsgericht<br />
e<strong>in</strong> weiteres Mal die Klage um<br />
Entschädigung des Sohnes e<strong>in</strong>es durch<br />
Deportation ums Leben gekommenen<br />
Schlesier abgelehnt. Laut dem Bericht,<br />
hat sich das Gericht auch gar nicht zum<br />
des Nationalen Gedenkens (IPN) schon<br />
<strong>in</strong> Jahre 2006 die Deportation <strong>der</strong> Bewohner<br />
Schlesiens zwischen Januar und<br />
April 1945 als kommunistisches Verbrechen<br />
und Verbrechen gegen die Menschlichkeit<br />
tituliert hat – Nachkömml<strong>in</strong>ge<br />
von Opfern <strong>in</strong> <strong>Polen</strong> nicht wirklich<br />
Folge des Glaubens und Entschlossenheit,<br />
alle<strong>in</strong> den Russen die volle Schuld<br />
zuzuschreiben o<strong>der</strong> wie weit herrscht<br />
die Angst vor politischen o<strong>der</strong> f<strong>in</strong>anziellen<br />
Konsequenzen, wenigstens e<strong>in</strong>en<br />
Teil <strong>der</strong> Schuld dem polnischen Staat<br />
Wersja polska na blogu<br />
Bernarda Gaidy na www.vdg.<strong>pl</strong><br />
trzeba było też zbudować <strong>in</strong>frastrukturę,<br />
która w sposób właściwy oddziaływałaby<br />
na sąsiedztwo, także to dalsze.<br />
Osobiście uważam, że jest to <strong>in</strong>westycja<br />
dobrze za<strong>pl</strong>anowana, ale fatalnie<br />
realizowana! Po raz kolejny bowiem<br />
Sama „śląskość” to za mało…<br />
ostatnich tygodniach obserwujemy<br />
<strong>in</strong>tensyfikację działań poli-<br />
W<br />
tycznych związanych ze „śląskością”. Z<br />
jednej strony mamy <strong>in</strong>formację o tym, ze<br />
sąd w Opolu wykreślił z rejestru stowa-<br />
Bartek LARES: konkretN<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie przesunięto w jakikolwiek term<strong>in</strong> zakończenia sposób prac, zabronione.<br />
przez co <strong>in</strong>westycja ta trwa już 18 lat, a<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche<br />
miała<br />
Vervielfältigung<br />
być zakończona, po wielu<br />
ist<br />
aktu-<br />
strengstens untersagt.<br />
alizacjach, na koniec 2015 roku. Mało<br />
tego, dzisiaj wcale nie jest pewne, że zostanie<br />
zakończona w 2017 roku! Szkoda,<br />
bo przedsięwzięcie to już pociągnęło<br />
za sobą potężne koszty, a z <strong>in</strong>formacji,<br />
które do mnie dotarły, wiem, że np. cała<br />
rzyszeń Stowarzyszenie Osób Narodowości<br />
Śląskiej, a z drugiej – <strong>in</strong>formację<br />
o tym, że Sejm zajmie się obywatelskim<br />
projektem nowelizacji Ustawy o<br />
mniejszościach, gdzie zgodnie z <strong>in</strong>tencją<br />
wnioskodawców miałaby się pojawić<br />
nowa mniejszość etniczna – śląska.<br />
Wczytując się w <strong>in</strong>tencje wnioskodawców<br />
czy <strong>in</strong>icjatorów tych działań<br />
Górnego Śląska wiemy, że takie próby<br />
były<br />
może przetrwać bez elementów czeskich, dusza tej elektrowni wodnej, czyli turb<strong>in</strong>y,<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał<br />
już dokonywane,<br />
służy<br />
choćby<br />
wyłącznie<br />
przez a szczególnie<br />
do czytania.<br />
niemieckich?<br />
Powielanie<br />
Przetrwać<br />
w<br />
od<br />
jakikolwiek<br />
trzech lat czeka w paczkach<br />
sposób<br />
u<br />
zabronione.<br />
pewną „folkloryzację” kultury śląskiej może, ale nie będzie już autentyczna. wytwórcy w Czechach i cały czas są ak-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
tualizowane umowy na ich montaż. To z<br />
kolei powoduje, że za to wszystko trzeba<br />
czeskim partnerom płacić, począwszy<br />
od magazynowania po wydłużanie term<strong>in</strong>ów<br />
dokończenia tej <strong>in</strong>westycji itd.<br />
Malczyce są zatem przykładem tego,<br />
dowiadujemy się, że chodzi o zachowanie<br />
tego, co śląskie – mowy, kultury,<br />
tradycji – od zapomnienia. Intencja<br />
słuszna, ale czy droga właściwa? Czy na<br />
pewno swego rodzaju „konserwowanie”<br />
śląskości w pewnych nowych ramach<br />
tej śląskości się przysłuży? Z historii<br />
w okresie PRL-u, o czym pisze w swej<br />
książce „Śląsk wymyślony” śp. Michał<br />
Smolorz. Te celowe działania częstokroć<br />
spłycały postrzeganie tego, co śląskie,<br />
właśnie dlatego, że ktoś na siłę próbował<br />
je uchwycić w sztuczne, a w tym<br />
czerpie raz więcej, a raz mniej z kultury<br />
niemieckiej, polskiej i czeskiej. Element<br />
czeski dzisiaj pozostaje najsłabszy, a niemiecki<br />
przy braku znajomości języka jest<br />
mocno zagrożony. Czy jednak „śląskość”<br />
O tym jednak, co stanie się ze „śląskimi”<br />
<strong>in</strong>icjatywami, zdecyduje ostatecznie<br />
polityka, ale miejmy świadomość, że jeśli<br />
chcemy pielęgnować naszą „śląskość”,<br />
nie jest nam konieczna trzecia droga,<br />
lecz lepsze wykorzystanie <strong>in</strong>strumen-<br />
Rafał Bartek<br />
przypadku jeszcze stricte polskie ramy. tów, które już dzisiaj mamy – jak choćby jak nie należy realizować <strong>in</strong>westycji. To<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Tymczasem materiał dla mnie służy śląskość wyłącznie to coś możliwości do czytania. nauki języka niemieckiego Powielanie także w dowód jakikolwiek na to, że potrzebna sposób jest zabronione.<br />
więcej, to kultura, tradycja i mowa, która jako języka mniejszości.<br />
tutaj zdecydowana <strong>in</strong>terwencja i de-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
term<strong>in</strong>acja, by rzeczywiście to, co się<br />
ustala, w tym sposoby f<strong>in</strong>ansowania i<br />
czas realizacji, były przestrzegane.<br />
Staustufe denken viele sicherlich an e<strong>in</strong>en<br />
kle<strong>in</strong>eren o<strong>der</strong> größeren Staudamm<br />
und e<strong>in</strong>en Wasserstau. Die Fakten s<strong>in</strong>d<br />
jedoch an<strong>der</strong>s. Ich konnte vor mehreren<br />
Tagen die Investition selber sehen und<br />
war überrascht von ihrer Größe. Da<br />
werden also e<strong>in</strong> Wasserkraftwerk, e<strong>in</strong>e<br />
Schleuse und e<strong>in</strong> Wehr gebaut, was die<br />
Baumaßnahme auch quasi automatisch<br />
auf die umgebenden Wald- und Agrargebiete<br />
ausgeweitet hat. Das Vorhaben<br />
verän<strong>der</strong>t damit auch die Kultur <strong>der</strong><br />
Wasserressourcen, denn bei <strong>der</strong> Erhöhung<br />
des Wasserpegels um e<strong>in</strong>ige Meter<br />
musste man auch e<strong>in</strong>e Infrastruktur<br />
bauen, die sich angemessen auf die Umgebung<br />
auswirkt, auch die etwas weiter<br />
entfernte.<br />
Ich persönlich halte diese Investition<br />
für gut ge<strong>pl</strong>ant, aber furchtbar schlecht<br />
realisiert! Nicht zuletzt deshalb musste<br />
die Fertigstellung nun zum wie<strong>der</strong>holten<br />
Mal verschoben werden, so dass die<br />
Maßnahme mittlerweile seit 18 Jahren<br />
dauert. Bis vor kurzem hieß es nach den<br />
vielen Aktualisierungen noch, man wolle<br />
Ende 2015 damit fertig werden, doch<br />
schon heute ist es gar nicht mal sicher,<br />
ob mit e<strong>in</strong>em Abschluss 2017 fest zu<br />
rechnen ist! Dabei hat das Vorhaben ja<br />
bereits immense Kosten verschlungen<br />
und ich weiß auch aus Informationen,<br />
die mir mitgeteilt wurden, dass beispielsweise<br />
das eigentliche Herzstück<br />
des Wasserkraftwerks, die Wasserturb<strong>in</strong>en,<br />
seit drei Jahren noch kom<strong>pl</strong>ett e<strong>in</strong>gepackt<br />
beim Hersteller <strong>in</strong> Tschechien<br />
warten und die Montageverträge bloß<br />
immer weiter aktualisiert werden. Was<br />
wie<strong>der</strong>um zur Folge hat, dass man für all<br />
das an den tschechischen Partner zahlen<br />
muss, angefangen bei <strong>der</strong> Lagerung<br />
bis h<strong>in</strong> zur ständigen Verlängerung <strong>der</strong><br />
Fertigstellungsterm<strong>in</strong>e.<br />
Maltsch a.d. O<strong>der</strong> ist somit e<strong>in</strong> Beispiel<br />
dafür, wie e<strong>in</strong> Großprojekt nicht<br />
umgesetzt werden soll. Es ist auch e<strong>in</strong><br />
Beweis dafür, dass hier entschlossen<br />
<strong>in</strong>terveniert werden muss, damit die<br />
vertraglichen Vere<strong>in</strong>barungen, darunter<br />
Du bist verrückt me<strong>in</strong> K<strong>in</strong>d, du musst nach Berl<strong>in</strong>.<br />
Mehr Entschlossenheit<br />
Franz von Suppé (1819-95), österreichischer Operettenkomponist<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie<br />
Die Staustufe <strong>in</strong> Maltsch a.d. O<strong>der</strong><br />
Zwariowałeś, moje dziecko, musisz pojechać do Berl<strong>in</strong>a.<br />
w (Malczyce) jakikolwiek steht beispielhaft sposób für zabronione.<br />
Franz von Suppé (1819–95), austriacki kompozytor operetkowy<br />
e<strong>in</strong> kostspieliges und schlecht realisiertes<br />
Vervielfältigung Wirtschaftsvorhaben. Beim ist Begriff strengstens LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche untersagt.<br />
Rys. Andrzej Sznejweis<br />
Poseł Ryszard Galla<br />
F<strong>in</strong>anzierung und Laufzeiten, <strong>in</strong> Zukunft<br />
auch tatsächlich e<strong>in</strong>gehalten werden.<br />
Notiert von Krzysztof Świerc
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d Politik lediglich und zum Gesellschaft<br />
Lesen bereitgestellt. Polityka Jegliche i społeczeństwo<br />
Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Z Vaterlandu<br />
Autobahnen: Kilometerlange Staus<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
św. Mikołaja<br />
materiał<br />
we Freibergu.<br />
służy<br />
W<br />
wyłącznie<br />
ramach Nichts do czytania. Powielanie geht mehr<br />
w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
uroczystości przewodniczący landtagu<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Nr. 34/1168 Wochenblatt.<strong>pl</strong> 3<br />
Potęga barw<br />
W ramach obchodów Dnia Otwartego<br />
Zabytku 14 września za<strong>in</strong>teresowane<br />
osoby będą mogły zwiedzić ponad 7500<br />
zabytków usytuowanych na terenie całych<br />
Niemiec. Jak po<strong>in</strong>formowała Niemiecka<br />
Fundacja Ochrony Zabytków,<br />
motto tegorocznych obchodów brzmi:<br />
„Barwy”. Przewodnicy wycieczek będą<br />
uroczystego aktu, które przewidziano<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie<br />
G<br />
na godz. 12:30, uczestnicy udadzą się na eme<strong>in</strong>t do czytania. damit wird er Powielanie sicher nicht w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
cmentarz wypędzonych we Freibergu, die Situation haben, die <strong>Polen</strong> <strong>in</strong><br />
LARES: Diese Materialien największą s<strong>in</strong>d w swoim lediglich rodzaju nekropolię zum Lesen diesem bereitgestellt. Sommer bewegt. O<strong>der</strong> Jegliche eben Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
<strong>in</strong>formować zwiedzających, jak na przestrzeni<br />
dziejów architekci i budowniczowie<br />
wykorzystywali fakt oddziaływania<br />
barw na ludzi.<br />
1,2 miliona z 9 milionów<br />
Z liczby około dziewięciu milionów<br />
dzieci, które w latach 2000–2012 przyszły<br />
na świat w Niemczech, 8,5 miliona<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy ludzkiego materiał bezprawia, służy ofiarom wyłącznie łamania besetzt do waren. czytania. Denn an<strong>der</strong>s Powielanie als etwa <strong>in</strong> Oberschlesien, w jakikolwiek <strong>der</strong> A2 Berl<strong>in</strong>-Warschau sposób zabronione.<br />
Boskiego porządku natury”, będą: Wioletta<br />
Chodowicz s<strong>in</strong>d lediglich (sopran), Agnieszka zum Lesen an den bereitgestellt. Ausfahrten stehen, wird Jegliche die Au-<br />
Danzig-Warschau.<br />
Vervielfältigung ist strengstens<br />
Italien, wo die Mautstellen vor allem o<strong>der</strong> <strong>der</strong> erst kürzlich eröffneten A1 Klage e<strong>in</strong>gereicht.<br />
LARES: Diese Materialien untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy w Niemczech materiał podczas służy polsko-niemieckiego<br />
projektu upamiętniającego Pläne e<strong>in</strong>er E<strong>in</strong>führung von Vignetten drei Hauptstrecken erhoben. Und e<strong>in</strong>e<br />
wyłącznie als <strong>in</strong> Deutschland, do czytania. wo es bislang Powielanie erste tobahngebühr w jakikolwiek regelmäßig entlang sposób <strong>der</strong> zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien ofiary s<strong>in</strong>d dwóch wojen lediglich – w 100. zum rocznicę Lesen gibt, o<strong>der</strong> bereitgestellt. Län<strong>der</strong>n wie Tschechien Jegliche o<strong>der</strong> elektronische Vervielfältigung Gebührenerhebung, ist das strengstens untersagt.<br />
dzieci automatycznie nabyło prawo do<br />
niemieckiego obywatelstwa, jednak w<br />
przypadku aż 1,2 miliona z tych dzieci<br />
tylko jedno z rodziców miało niemieckie<br />
obywatelstwo, względnie przynajmniej<br />
jedno z rodziców mieszkało od m<strong>in</strong>imum<br />
ośmiu lat w Niemczech, legitymując<br />
się obywatelstwem <strong>in</strong>nego państwa,<br />
posiadając tym samym bezterm<strong>in</strong>owe<br />
prawo pobytu na terenie RFN.<br />
Duże szanse na naukę zawodu<br />
W ocenie Zrzeszenia Niemieckich<br />
Izb Przemysłowo-Handlowych (DIHK)<br />
na kilka tygodni przed rozpoczęciem<br />
nowego roku szkolnego w <strong>pl</strong>acówkach<br />
kształcących uczniów zawodu sytuacja<br />
na rynku praktyk zawodowych jest<br />
najlepsza od dziesięcioleci, a szanse<br />
Werbung / Reklama<br />
Rehlis (mezzosopran), Mart<strong>in</strong> Homrich<br />
(tenor), Adam Palka (bas), Chór Radia<br />
i Telewizji MDR z Lipska oraz Poznańscy<br />
Filharmonicy pod dyrekcją Łukasza<br />
Borowicza. Requiem zabrzmi 5 września<br />
o godz. 20 w Haus des Rundfunks, Ma-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
surenallee<br />
materiał<br />
8-14 w Berl<strong>in</strong>ie.<br />
służy wyłącznie<br />
kan<br />
do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Ojczyzna?<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
młodych ludzi na znalezienie miejsca<br />
na naukę zawodu są wyjątkowo dobre,<br />
czego powodem jego przede wszystkim<br />
fakt, iż w 2014 roku liczba absolwentów<br />
szkół zmniejszyła się o około 50 tys. w<br />
porównaniu z rokiem 2013. Poszukiwani<br />
są uczniowie niemal wszystkich<br />
zawodów.<br />
Do 7 września w siedzibie Forum<br />
Sztuki „Ostdeutsche Galerie” w Ratyzbonie<br />
można codziennie oprócz poniedziałków<br />
oglądać wystawę zatytułowaną<br />
„Ojczyzna? Europa wschodnia na współczesnych<br />
fotografiach”. Na wystawie prezentowane<br />
są dzieła 13 artystów. Istotną<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy część ekspozycji materiał stanowią służy prace, wyłącznie których do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
twórcy skoncentrowali się z perspek-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
60-lecie pilota<br />
Telewizyjny pilot obchodzi w Niemczech<br />
60. urodz<strong>in</strong>y. W 1954 roku sensację<br />
wywołały pierwsze piloty kablowe,<br />
natomiast od 1956 roku istnieją też<br />
modele bezprzewodowe. Ponieważ w<br />
chwili wejścia na antenę w 1963 roku<br />
telewizji ZDF jedyną stacją telewizyjną<br />
w Niemczech była ARD, korzyść z<br />
W artykule pt. „Wer gesteht, ist schuldig”<br />
(Kto materiał się przyznaje, służy jest w<strong>in</strong>ny) wyłącznie za-<br />
do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
mieszczonym na łamach magazynu „Focus”<br />
w s<strong>in</strong>d wydaniu lediglich z 11 sierpnia zum historyk Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens LARES: Diese Materialien untersagt.<br />
tego była niewielka, jednak od czasu<br />
pojawienia się teletekstu w połowie lat<br />
80. pilot przestał służyć wyłącznie do<br />
przełączania kanałów.<br />
Wróci bezpośrednie połączenie<br />
z Opola do Niemiec?<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy co czują materiał się odpowiedzialni. służy Zeznanie wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
stanowi koronny dowód. Składająca je<br />
LARES: Diese Materialien osoba szlachetnie s<strong>in</strong>d lediglich wychodzi z otaczającej zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Ekspres Drezno – Wrocław we Wrocławiu<br />
Z dniem 8 sierpnia spółka DB Regio<br />
Nordost uruchomiła nowe połączenie<br />
kolejowe na trasie Frankfurt n.<br />
Odrą – Poznań. Pociągi wyjeżdżają z<br />
Poznania o godz. 6:40 i 15:06, nato-<br />
Zmarł Kurt Tschenscher<br />
Nie dalej jak sześć tygodni temu ty-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy godnik materiał „Wochenblatt.<strong>pl</strong>” służy przeprowadził wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
wywiad z legendarnym sędzią piłkarskim<br />
Kurtem<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich<br />
Tschenscherem,<br />
zum<br />
który<br />
Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
miast z Frankfurtu (n. Odrą) o godz.<br />
12:13 i 20:17. Zatrzymują się w Słubicach,<br />
Kunowicach, Rzep<strong>in</strong>ie, Torzynie,<br />
Świebodz<strong>in</strong>ie, Zbąszynku, Zbąszynie,<br />
Nowym Tomyślu, Opalenicy, Buku oraz<br />
Poznaniu-Górzynie. We Frankfurcie<br />
nad Odrą istnieje możliwość przesiadki<br />
na ekspres RE 1 jadący do lub z<br />
Berl<strong>in</strong>a. Według <strong>in</strong>formacji zamiesz-<br />
Tschenscher. Trudno nam jeszcze w to<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
uwierzyć.<br />
materiał<br />
Myślę, że byłoby<br />
służy<br />
jego<br />
wyłącznie<br />
życzeniem,<br />
by Państwa o tym po<strong>in</strong>formować”.<br />
do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
czonych na dobrze po<strong>in</strong>formowanym<br />
portalu Zughalt.de, spółka DB Regio<br />
Nordost rozważa też obecnie możliwość<br />
wydłużenia trasy pociągów kolei<br />
regionalnych RB 66 poza Szczec<strong>in</strong> aż<br />
do Kołobrzegu, a także uruchomienie<br />
połączenia z Opolem, które, jak piszą<br />
autorzy portalu Zughalt.de, stanowi<br />
„jedno z centrów mniejszości niemiec-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Zmarł Peter materiał Scholl-Latour służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
16 sierpnia w wieku 90 lat zmarł<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
kiej w Polsce”. Przypuszczalnie chodzi o<br />
wydłużenie trasy ekspresu regionalnego<br />
relacji Drezno – Wrocław.<br />
Pierwsze upamiętnienie<br />
18 czerwca landtag Saksonii w ślad<br />
za Bawarią i Hesją podjął uchwałę o<br />
ustanowieniu drugiej niedzieli września<br />
dniem upamiętniania losu niemieckich<br />
dziennikarz Peter Scholl-Latour. Stał<br />
się znany dzięki reportażom telewizyjnym<br />
traktującym o dalekich krajach i<br />
uznawany był za eksperta par excellence<br />
w sprawach Bliskiego Wschodu.<br />
Ponadto Scholl-Latour, notabene<br />
jeden z promotorów Centrum prze-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy ciwko materiał Wypędzeniom służy w Berl<strong>in</strong>ie, wyłącznie był do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
też autorem bestsellerów, takich jak<br />
LARES: Diese Materialien „Der Tod s<strong>in</strong>d im Reisfeld”. lediglich zum S-K Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
wypędzonych. 14 września o godz. 10:30<br />
uroczystości z tej okazji po raz pierwszy<br />
odbędą się w Saksonii, w kościele<br />
Foto: Julo/Wikipedia<br />
Rösler wygłosi referat, po czym rozpocznie<br />
się dyskusja panelowa. W gronie<br />
dyskutantów będzie przewodniczący<br />
zarządu fe<strong>der</strong>alnego Stowarzyszenia<br />
na rzecz Wspierania Zagrożonych Narodów,<br />
Tilman Zülch. Po zakończeniu<br />
w całych Niemczech.<br />
S-K<br />
Missa pro defunctis<br />
Requiem urodzonego w 1910 roku<br />
w Berl<strong>in</strong>ie kompozytora Romana Maciejewskiego<br />
zabrzmi po raz pierwszy<br />
wybuchu I wojny światowej i 75. rocznicę<br />
wybuchu II wojny światowej. Wykonawcami<br />
tego dzieła, poświęconego<br />
przez kompozytora „Ofiarom ludzkiej<br />
ignorancji, ofiarom wojen wszechczasów,<br />
ofiarom kaźni tyranów, ofiarom<br />
tywy historycznej nad zagadnieniem<br />
doświadczania utraty ojczyzny, a także<br />
nad pytaniem, czym w dzisiejszych czasach<br />
może być ojczyzna.<br />
Koronny dowód<br />
Jörg Friedrich zaprzecza, jakoby skłonność<br />
Niemców do przyznawania się do<br />
w<strong>in</strong>y pobudzała <strong>in</strong>ne narody do większej<br />
samokrytyki. Jego zdaniem jest zgoła<br />
odwrotnie: „Jedynie Niemcy nabrali<br />
nawyku nazywania po imieniu tego, za<br />
ją grobowej ciszy, a jej słowa znajdują<br />
poklask. Reszta trzyma język za zębami.<br />
Sprawa się wyjaśniła”.<br />
podczas mundialu rozegranego w 1970<br />
roku pokazał pierwszą żółtą kartkę w<br />
dziejach piłki nożnej. 13 sierpnia jego<br />
zięć Rolf Kle<strong>in</strong> przesłał nam następującą<br />
wiadomość: „Muszę Państwa niestety<br />
po<strong>in</strong>formować, że dziś rano zmarł Kurt<br />
Historia urodzonego w Szymiszowie<br />
Tschenschera, który sam grał w piłkę<br />
w klubie Preußen H<strong>in</strong>denburg, spotkała<br />
się z dużym za<strong>in</strong>teresowaniem zwłaszcza<br />
na terenie powiatu strzeleckiego oraz<br />
w Zabrzu.<br />
„Der Mensch hat das Auto erfunden,<br />
um bequem sitzend im Stau zu stehen“,<br />
soll <strong>der</strong> aus Breslau stammende<br />
Aphoristiker Andrzej Majewski<br />
e<strong>in</strong>mal gesagt haben.<br />
nicht bewegt, um im Bild zu bleiben.<br />
Denn wer dieser Tage auf den Autobahnen<br />
zwischen O<strong>der</strong> und Bug unterwegs<br />
ist, steht häufig. Grund s<strong>in</strong>d kilometerlange<br />
Staus, die sich vor allem vor<br />
den Mautstellen bilden. Denn an<strong>der</strong>s<br />
Österreich, wo Vignettenpflicht herrscht,<br />
wird <strong>in</strong> <strong>Polen</strong> die Autobahngebühr meistens<br />
Bar gezahlt – o<strong>der</strong> mit Karte.<br />
Die Folge waren vor allem an den<br />
Juliwochenenden stundenlange Staus<br />
an den Mautkassen, die häufig nicht alle<br />
sogenannte viaTOLL, existiert <strong>der</strong>zeit<br />
nur für den LKW-Verkehr. E<strong>in</strong>e Ausdehnung<br />
auf PKW steht noch aus. An den<br />
Mautschranken, und damit am Stau, kamen<br />
damit normale Autos nicht vorbei,<br />
ob nun auf <strong>der</strong> A4 durch Nie<strong>der</strong>- und<br />
Als Reaktion auf die Schlangen erklärte<br />
Regierungschef Tusk die restlichen<br />
Augustwochenenden bis Ende <strong>der</strong> Sommerferien<br />
als mautfrei. Allerd<strong>in</strong>gs nur<br />
auf <strong>der</strong> A1, die Hauptstrecke <strong>in</strong> Richtung<br />
Ostsee. Der Urlaubsverkehr soll so entlastet<br />
werden. Die restlichen Autobahnen<br />
bleiben weiterh<strong>in</strong> gebührenpflichtig. Und<br />
<strong>in</strong> <strong>der</strong> Tat s<strong>in</strong>d die Staus – gerade auch<br />
am langen Himmelfahrtswochenende –<br />
auf <strong>der</strong> Nord-Süd-Trasse ausgeblieben,<br />
zum<strong>in</strong>dest an den Mautstellen.<br />
Trotzdem kommt das Thema Autobahnen<br />
nicht aus den Schlagzeilen<br />
heraus. Über die Autostrady, wie sie auf<br />
Polnisch heißen, wurden <strong>in</strong> den vergangenen<br />
Jahren immer wie<strong>der</strong> Witze gemacht,<br />
da sich ihr Bau h<strong>in</strong>zog. So wurde<br />
die wichtige Strecke <strong>der</strong> A2 zwischen<br />
Warschau und dem Westen erst kurz vor<br />
<strong>der</strong> Fußballeuropameisterschaft 2012<br />
fertig, allerd<strong>in</strong>gs auch nur e<strong>in</strong>spurig.<br />
Und schon droht neues Ungemach: E<strong>in</strong>e<br />
Autofahrer<strong>in</strong> – o<strong>der</strong> eher Stausteher<strong>in</strong><br />
– will sogar gerichtlich gegen die Maut<br />
und den Stau vorgehen und hat bereits<br />
Markus Nowak<br />
8018
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
4 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich Aus zum den Lesen Regionen bereitgestellt. Z regionów<br />
Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Allenste<strong>in</strong>: 100 Jahre Schlacht bei Tannenberg<br />
Tannenberg und se<strong>in</strong>e Mythen<br />
22. – 28. August 2014<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Um kaum e<strong>in</strong>e an<strong>der</strong>e Schlacht des<br />
deutschen Heeres ranken sich mehr<br />
Mythen als um die bei Tannenberg.<br />
Dank ihr stieg Paul von H<strong>in</strong>denburg<br />
Seite gab es 13.058 Tote.<br />
lange Zeit ausgeblendet.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie Eigentlich w jakikolwiek wurde die Schlacht sposób bei zabronione.<br />
Hohenste<strong>in</strong> (Olsztynek) gewonnen.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Der Vervielfältigung deutsche Kaiser gratulierte ist jedoch strengstens untersagt.<br />
zum „Nationalhelden“ auf. Doch neben<br />
se<strong>in</strong>er Geschichte gibt es noch<br />
an<strong>der</strong>e Überlieferungen, die oft<br />
unerwähnt bleiben.<br />
Als Sieger <strong>der</strong> Schlacht von Tannenberg<br />
(Stębark) galt <strong>der</strong> gebürtige<br />
Posener Paul von H<strong>in</strong>denburg. Er wuss-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie „Schlacht w jakikolwiek bei Tannenberg” nennen sposób zu zabronione.<br />
dürfen. Obwohl Tannenberg eigentlich<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche nur Vervielfältigung Nebenschau<strong>pl</strong>atz dieser Schlacht ist strengstens untersagt.<br />
te den Triumph zu nutzen, vor allem<br />
für sich selbst. H<strong>in</strong>denburg, damals 67<br />
Jahre alt, war eigentlich schon pensioniert,<br />
bettelte aber nach Ausbruch des<br />
Ersten Weltkrieges darum, wie<strong>der</strong> e<strong>in</strong><br />
Kommando übernehmen zu dürfen.<br />
Se<strong>in</strong> Vorgänger als Oberbefehlshaber<br />
<strong>der</strong> Armee im Osten, Generaloberst<br />
Maximilian von Prittwitz, erlitt Anfang<br />
August e<strong>in</strong>e erste Nie<strong>der</strong>lage bei<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie 1914 w diesen jakikolwiek Namen vorschlug, sposób sollte <strong>der</strong> zabronione.<br />
Denkmal.<br />
deutsche Sieg von 1914 die „deutsche”<br />
Während H<strong>in</strong>denburg (l<strong>in</strong>ks) auf Vorschläge wartet, studiert Ludendorff, das Monokel vor se<strong>in</strong> Auge haltend, die<br />
LARES: Diese Materialien Pläne. E<strong>in</strong> s<strong>in</strong>d Gemälde von lediglich Hugo Vogel. zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Nie<strong>der</strong>lage Vervielfältigung des <strong>Deutschen</strong> Ordens ist von strengstens untersagt.<br />
Gumb<strong>in</strong>nen (Gussew <strong>in</strong> <strong>der</strong> heutigen<br />
Oblast Kal<strong>in</strong><strong>in</strong>grad). Danach suchte die<br />
Oberste Heeresleitung (OHL) Ersatz.<br />
Der als entschlossen und taktisch klug<br />
geltende Erich Ludendorff entwarf den<br />
Plan zur Verteidigung Ostpreußens. Er<br />
stand aber <strong>in</strong> <strong>der</strong> Militärhierarchie zu<br />
weit unten für den Posten als Oberbefehlshaber<br />
e<strong>in</strong>er Armee und galt außerdem<br />
als menschlich schwierig. Deshalb<br />
suchte man e<strong>in</strong>en würdevollen, dekorativen,<br />
beziehungsweise repräsentativen<br />
Kopf. In dieser Situation er<strong>in</strong>nerte man<br />
sich an H<strong>in</strong>denburg. Die OHL übertrug<br />
ihm das Kommando über die Ostarmee<br />
und stellte ihm Ludendorff als Stabschef<br />
an die Seite.<br />
Auf russischer Seite standen ihnen<br />
stammte, und <strong>der</strong> Befehlshaber <strong>der</strong> 2.<br />
Armee, Alexan<strong>der</strong> Samsonov gegenüber.<br />
Beide russischen Generäle konnten sich<br />
nicht ausstehen. Zehn Jahre zuvor, während<br />
des russisch-japanischen Krieges, Doch dann wendete sich das Blatt. Bis Zu se<strong>in</strong>en Ehren wurde 1915 die Stadt<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy begegneten materiał sich beide służy zufällig wyłącznie auf dem zum 30. do August czytania. gelang es den Powielanie deutschen Zabrze w <strong>in</strong> jakikolwiek Schlesien <strong>in</strong> H<strong>in</strong>denburg sposób O.S. zabronione.<br />
Bahnhof Mukden <strong>in</strong> <strong>der</strong> Mandschu-<br />
Truppen, die Armee Samsonows bei umbenannt. In zahlreichen Städten zsnwim.eu<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
<strong>der</strong> Befehlshaber <strong>der</strong> 1. Armee, Paul von<br />
Rennenkampff, <strong>der</strong> aus e<strong>in</strong>er deutschbaltischen<br />
Familie im heutigen Estland<br />
Ostróda: Letnie warsztaty dziecięce<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Letnie warsztaty kulturowo-<strong>in</strong>tegracyjne<br />
dzieci mniejszości niemieckiej<br />
zaczęły się w Ostródzie pod koniec lipca,<br />
a zakończyły w połowie sierpnia.<br />
Uczestniczyło w nich 30 dzieci w wieku<br />
od 9 do 13 lat ze wszystkich stowarzyszeń<br />
niemieckich należących do Związku<br />
Stowarzyszeń Niemieckich Warmii<br />
i Mazur, który był ich organizatorem.<br />
– Głównym celem tych warsztatów<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
jest nauka języka niemieckiego oraz<br />
<strong>in</strong>tegracja naszej młodzieży – wyjaśnia<br />
Henryk Hoch, przewodniczący Związku.<br />
Cele warsztaty spełniają z pewnością,<br />
bo w tym roku jedną z wychowawczyń<br />
była Monika Krzenzek członk<strong>in</strong>i stowarzyszenia<br />
mniejszości niemieckiej<br />
w Szczytnie, która kilka lat temu sama<br />
przebywała na obozie w Mikoszewie<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
nad morzem organizowanym przez<br />
Związek jako uczestnik. Drugą wychowawczynią<br />
była Żaneta Szperkowicz ze<br />
stowarzyszenia w Lidzbarku Warmińskim,<br />
a kierowała warsztatami Danuta<br />
Niewęgłowska, na co dzień kierownik<br />
zespołu tanecznego „Saga” stowarzyszenia<br />
niemieckiego w Bartoszycach.<br />
Dzieci chodziły też nad jezioro, były<br />
i czasu dla młodzieży była Ingrid Lipka<br />
– wiceprzewodnicząca do czytania. ostródzkiego Powielanie szy wyjazd. w jakikolwiek Bałam się go, bo sposób nikogo nie zabronione.<br />
pójdzie do gimnazjum. – To mój pierw-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał w diasporze służy młodzieży wyłącznie<br />
stowarzyszenia, która z kolei zaraziła znałam i na początku trochę płakałam.<br />
LARES: Diese Materialien mniejszości s<strong>in</strong>d lediglich niemieckiej zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
w ostródzkim aquaparku, w parku Collisa,<br />
który oferuje wiele atrakcji, odbyły<br />
rejs statkiem wycieczkowym po Jeziorze<br />
Drwęckim, odwiedziły ostródzki<br />
zamek i pałac w Karnitach. Wzięły też<br />
udział w olimpiadzie sportowej. W porze<br />
największych upałów wychowawczynie<br />
prowadziły z nimi pod dachem<br />
warsztaty <strong>pl</strong>astyczne. Dzieci nauczyły<br />
– Były wyjątkowo zdyscy<strong>pl</strong><strong>in</strong>owane<br />
i chętne do działania – stwierdzają wy-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy chowawczynie materiał jednogłośnie. służy Podkreślają wyłącznie rodziców do spędza czytania. po raz pierwszy. Powielanie – Na Kto wie, w jakikolwiek może Monika sposób Krzenzek zabronione.<br />
także wielkie zaangażowanie Henryka początku trochę tęskniłem za rodzicami, zostanie kiedyś wychowawczynią. www.cycl<strong>in</strong>gfilms.de.<br />
LARES: Diese Materialien Hocha, s<strong>in</strong>d który lediglich warsztaty odwiedzał zum Lesen w ale teraz bereitgestellt. już nie, bo jest fajnie. Jegliche Jak się Vervielfältigung ist lek strengstens untersagt.<br />
się robić bransoletki z gumek. Tak im<br />
się to spodobało, że były grzeczne nawet<br />
w czasie poobiedniej sjesty.<br />
rei. Dort kam es zwischen beiden zu<br />
e<strong>in</strong>er Schlägerei. Max Hoffmann, Mitglied<br />
des deutschen Generalstabes unter<br />
H<strong>in</strong>denburg, sagte dazu: „Die Schlacht<br />
bei Tannenberg wurde auf e<strong>in</strong>em Bahnsteig<br />
<strong>in</strong> Mukden gewonnen.”<br />
sich Bericht erstatten. In den Ablauf des<br />
Geschehens griff er kaum e<strong>in</strong>. Die Befehle<br />
gab Ludendorff. Die Lage schien eigentlich<br />
aussichtslos. Den etwa 173.000<br />
<strong>Deutschen</strong> <strong>der</strong> 8. Armee standen rund<br />
485.000 russische Soldaten gegenüber.<br />
Tannenberg e<strong>in</strong>zukesseln. Samsonov<br />
każdej wolnej chwili i spędzał z dziećmi<br />
niemal tyle czasu co wychowawcy.<br />
Drugą osobą nie szczędzącą swych sił<br />
młodzież tenisem stołowym. Poza tym<br />
większość zajęć odbywała się w siedzibie<br />
ostródzkiej organizacji niemieckiej.<br />
Dzieci korzystały ponadto ze sprzętu<br />
i pomocy naukowych stowarzyszenia<br />
niemieckiego w Bartoszycach.<br />
Paweł Urbański ma 9 lat i wakacje bez<br />
musste kapitulieren und erschoss sich.<br />
Während <strong>der</strong> Kämpfe fielen 120.000<br />
russische Soldaten, 90.000 gerieten <strong>in</strong><br />
Kriegsgefangenschaft. Auf deutscher<br />
zum Sieg <strong>in</strong> <strong>der</strong> Schlacht bei Allenste<strong>in</strong><br />
(Olsztyn), weil dies die nächst größere<br />
Stadt und Hohenste<strong>in</strong> eher unbedeutend<br />
war. Die Führung im Osten, H<strong>in</strong>denburg,<br />
Ludendorff und Hoffmann, aber<br />
baten den Kaiser darum, die Schlacht<br />
war.<br />
Sie bezogen sich damit aber auf die<br />
Schlacht bei Tannenberg im Jahre 1410.<br />
Damals besiegte e<strong>in</strong> polnisch-litauisches<br />
Aufgebot das Heer des <strong>Deutschen</strong> Ordens.<br />
Als das Oberkommando im Osten<br />
1410 vergessen machen. Wenn man an<br />
die Schlacht bei Tannenberg denkt, sollte<br />
man nur noch an diesen Sieg denken.<br />
Zusätzlich wurde dieser Ort auch zum<br />
Symbol des Abwehrkampfes <strong>der</strong> <strong>Deutschen</strong><br />
gegen die „slawischen Horden”.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie<br />
Während<br />
do czytania.<br />
die Schlacht bei<br />
Powielanie<br />
Tannenberg <strong>Polen</strong>,<br />
w<br />
Litauer<br />
jakikolwiek<br />
und Russen wurden<br />
sposób<br />
zusammengefasst<br />
als Gefahr <strong>der</strong> deutschen<br />
se<strong>in</strong>em Feldbett.<br />
zabronione.<br />
tobte, schlief H<strong>in</strong>denburg meist auf se<strong>in</strong>em<br />
Feldbett. Nur gelegentlich ließ er Zivilisation. Die propagandistische Ab-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
sicht ist offensichtlich.<br />
Der Sieg von Tannenberg wurde stets<br />
Paul von H<strong>in</strong>denburg zugeschrieben.<br />
Der stattliche H<strong>in</strong>denburg mit se<strong>in</strong>em<br />
quadratischen Schädel und mächtigen<br />
Schnauzer wurde zum Nationalheld.<br />
trugen bald Straßen und Plätze se<strong>in</strong>en<br />
Wakacje ze słońcem i językiem niemieckim<br />
Dużo słońca, jezioro i ciekawe zajęcia<br />
to gwarantowana recepta<br />
na udane lato. Sprawdziła się w tym<br />
roku w Ostródzie jak nigdy.<br />
Während die Schlacht<br />
bei Tannenberg<br />
tobte, schlief<br />
H<strong>in</strong>denburg meist auf<br />
Bal przebierańców.<br />
Nauka języka<br />
niemieckiego oraz<br />
<strong>in</strong>tegracja żyjącej<br />
– to cel warsztatów.<br />
Kąpiel w Jeziorze Drwęckim w Ostródzie. W środku Henryk Hoch , przewodniczący<br />
Związku Stowarzyszeń Niemieckich Warmii i Mazur<br />
Fotos: Lech Kryszalowicz<br />
zgodzą, na przyszły rok też tu przyjadę.<br />
Ola Zajączkowska przyjechała na<br />
warsztaty spod Suwałk. We wrześniu<br />
Teraz już wszystkich znam po imieniu.<br />
Najfajniejsze są koleżanki i wychowawczynie,<br />
ale jeszcze nie wiem, czy będę<br />
chciała jechać na takie wakacje w przyszłym<br />
roku.<br />
Nawet, jeśli zechce wyjechać to niestety<br />
nie pojedzie, bo będzie już... za stara.<br />
Namen. Es gab H<strong>in</strong>denburg-Kuchen<br />
und H<strong>in</strong>denburg-Zigaretten. Selbst die<br />
Tatsache, dass er den Nationalsozialisten<br />
und Hitler zur Macht verhalf, wurde<br />
H<strong>in</strong>denburg wurde im August 1934<br />
im Tannenberg-Denkmal bei Hohenste<strong>in</strong><br />
beerdigt. Von <strong>der</strong> monumentalen<br />
Gedenkstätte, die <strong>in</strong> den 20er Jahren<br />
nach Vorbild <strong>der</strong> Ste<strong>in</strong>formation Stonehenge<br />
nachempfunden wurde, ist nur<br />
noch e<strong>in</strong> ste<strong>in</strong>erner Löwe übriggeblieben,<br />
<strong>der</strong> heute vor dem Hohenste<strong>in</strong>er<br />
Rathaus steht. Die Nazis hatten das<br />
Tannenberg-Denkmal während ihres<br />
Rückzuges im Januar 1945 gesprengt.<br />
Die Särge H<strong>in</strong>denburgs und se<strong>in</strong>er Frau<br />
wurden zuvor <strong>in</strong> das Reichs<strong>in</strong>nere gebracht.<br />
Sie bef<strong>in</strong>den sich heute <strong>in</strong> <strong>der</strong><br />
Elisabeth-Kirche <strong>in</strong> Marburg (Hessen).<br />
Von den Mythen um Tannenberg ist im<br />
öffentlichen Bewusstse<strong>in</strong> ebenso wenig<br />
übriggeblieben wie vom e<strong>in</strong>stigen<br />
Adrian M. Darr<br />
Tannenberg-Konferenz: Der Verband<br />
<strong>der</strong> deutschen Gesellschaften<br />
<strong>in</strong> Ermland und Masuren (VdGEM) und<br />
die Gesellschaft <strong>der</strong> Freunde von Hohenste<strong>in</strong><br />
(Olsztynek) organisieren am<br />
30. und 31. August <strong>in</strong> Hohenste<strong>in</strong> die<br />
Konferenz „100. Jubiläum <strong>der</strong> Tannenbergschlacht“.<br />
Der erste Tag beg<strong>in</strong>nt<br />
um 10 Uhr im Salon des Hohenste<strong>in</strong>er<br />
Freilichtmuseums. Um 17 Uhr wird dort<br />
e<strong>in</strong>e Ausstellung eröffnet. Am Sonntag<br />
werden nach e<strong>in</strong>em ökumenischen<br />
Gottesdienst um 9 Uhr die Kriegsfriedhöfe<br />
im Umland besichtigt. Information<br />
und Anmeldung beim Büro des VdGEM<br />
unter <strong>der</strong> Telefonnummer 89 523 56<br />
80 o<strong>der</strong> <strong>der</strong> E-Mail-Adresse biuro@<br />
uh<br />
Krakau: Fahrrad-Filmfestival<br />
Drahtesel<br />
verb<strong>in</strong>den<br />
Beim Festival dreht sich alles ums Fahrrad.<br />
Die Begeisterung für Drahtesel<br />
schwappt von Deutschland nach<br />
<strong>Polen</strong>. Und da ist es nur konsequent,<br />
wenn das Internationale Festival des<br />
Fahrrad-Films, was im nordrhe<strong>in</strong>westfälischen<br />
Herne se<strong>in</strong>en Ursprung<br />
hat, nun auch e<strong>in</strong>en Ableger <strong>in</strong> Krakau<br />
bekommt. Dabei sollen die besten Filme<br />
aus aller Welt gekürt werden, bei denen<br />
es um das Radfahren, das Fahrrad o<strong>der</strong><br />
an<strong>der</strong>e eng verwandte Themen geht.<br />
Die Schirmherrschaft für die Veranstaltung<br />
hat unter an<strong>der</strong>em das deutsche<br />
Generalkonsulat <strong>in</strong> Krakau übernommen.<br />
Damit wolle man die deutsch-polnische<br />
Zusammenarbeit unterstützen,<br />
aber auch das Radfahren, sagt Generalkonsul<br />
Dr. Werner Koehler: „Wir f<strong>in</strong>den,<br />
das ist e<strong>in</strong>e orig<strong>in</strong>elle Idee. Fahrradfahren<br />
ist e<strong>in</strong>e gesunde, umweltschonende<br />
Art <strong>der</strong> Fortbewegung und wird immer<br />
populärer. Beim Referendum im Mai<br />
haben sich 85 Prozent <strong>der</strong> Krakauer<br />
den Ausbau des Fahrradwegenetzes<br />
gewünscht. Und wir hoffen natürlich,<br />
dass die Schirmherrschaft das Interesse<br />
an dem Filmfestival noch steigert.“ Das<br />
Fahrradfilmfestival startet am 20. September<br />
<strong>in</strong> Krakau und am 11. Oktober<br />
<strong>in</strong> Herne. Weitere Informationen gibt<br />
es auf <strong>der</strong> mehrsprachigen Internetseite<br />
Marie Baumgarten<br />
Foto: Patrick G. Stoesser/Wikipedia
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Schlesien bereitgestellt. śląsk Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Nr. 34/1168 Wochenblatt.<strong>pl</strong> 5<br />
Bez perspektywy narodowej<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Piotr (Pejter) Długosz wyda serię książek traktujących o Śląsku z perspektywy regionalnej. Rozmowę na ten temat przeprowadził z nim<br />
Till Scholtz-Knobloch.<br />
Seria będzie nosiła<br />
tytuł „Silesia Nostra”<br />
(Nasz Śląsk) i ukaże<br />
Dlaczego wyda Pan nową serię nakładem<br />
swojego wydawnictwa Silesiaprogress?<br />
Chodzi o historię Śląska w ogóle, nie<br />
Schlesischen Museum <strong>in</strong> Troppau und<br />
wir wollen zeigen, dass er e<strong>in</strong> wichtiger<br />
Historiker ist.<br />
Wie ist die Reihe konzeptionell an-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał się w języku służy polskim. wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
gelegt?<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
tylko Górnego Śląska. Już nasza pierwsza<br />
książka, która ukaże się w najbliższych<br />
dniach, wpisuje się w ideę zaprezentowania<br />
dziejów Śląska wyłącznie z<br />
perspektywy regionalnej – bez wpływu<br />
elementów o charakterze narodowym.<br />
Ale przecież Pan sam jest działaczem<br />
angażującym się na rzecz uznania narodowości<br />
(górno-)śląskiej.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy lecz będą materiał to również opracowania służy wyłącznie literackie,<br />
jak choćby „Górnośląskie obrachun-<br />
do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien ki” Henryka s<strong>in</strong>d Gajewskiego, lediglich co nastąpi zum za Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Perspektywa regionalna zajmuje<br />
centralne miejsce, niemniej zarówno<br />
dla moich współpracowników, jak i<br />
dla mnie najważniejsza jest wspólnota<br />
regionalna, w której z natury rzeczy<br />
wszystkie elementy składające się na<br />
całość są równie istotne, co zresztą<br />
moim zdaniem jest wyróżnikiem idei<br />
narodowości śląskiej.<br />
Do napisania przedsłowia pozyskał<br />
Pan Jerzego Jodlińskiego, który nie<br />
został zaakceptowany na stanowisko<br />
szefa Muzeum Śląskiego w Katowicach.<br />
O to właśnie nam chodziło, ponieważ<br />
po tym, co stało się z Muzeum Śląskim<br />
w Katowicach, media w Polsce odstawiły<br />
go na bocznicę. My zaś chcemy go<br />
odzyskać. Obecnie pracuje w Muzeum<br />
Śląskim w Opawie i chcemy pokazać,<br />
Wieso werden Sie über Ihren Verlag<br />
Silesiaprogress e<strong>in</strong>e neue Reihe her-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
stopniu<br />
materiał<br />
o dziejach zapomnianych<br />
służy wyłącznie<br />
Piastów<br />
cieszyńskich. Podejmiemy też te-<br />
Es geht um die schlesische Geschichte nicht erwünscht war.<br />
ausgeben?<br />
do czytania. Powielanie<br />
Schlesischen<br />
w jakikolwiek<br />
Museums <strong>in</strong><br />
sposób<br />
Kattowitz<br />
zabronione.<br />
mat Przemyślidów opawskich, a także im Allgeme<strong>in</strong>en, nicht nur die Ober-<br />
Eben, darum g<strong>in</strong>g es uns auch. Weil<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
że jest ważnym historykiem.<br />
Jakie są założenia koncepcyjne serii?<br />
Seria będzie nosiła tytuł „Silesia Nostra”<br />
(Nasz Śląsk) i ukaże się w języku<br />
polskim. Na początek wydamy książkę<br />
o książętach górnośląskich autorstwa<br />
Jerzego Ciurloka. Nie będzie to książka<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Jugend LARES: <strong>in</strong> den Diese DFK: Materialien M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit setzt s<strong>in</strong>d auf lediglich Leibesertüchtigungen<br />
zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
com Mannschaften mit den Spielerjahrgängen<br />
1998-2001. Und erstmals wollen<br />
sich w nun jakikolwiek auch Mannschaften sposób <strong>in</strong> den zabronione.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie<br />
Kreisen Groß Strehlitz und Rosenberg<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche zu e<strong>in</strong>em Vervielfältigung vergleichbaren Wettkampf ist zu-<br />
strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie antreten w jakikolwiek sollen, um so e<strong>in</strong> sposób Stück <strong>der</strong> zabronione.<br />
deutschen Identität zu transportieren.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche 2013 Vervielfältigung waren dies <strong>in</strong> Re<strong>in</strong>schdorf ist z.B. strengstens untersagt.<br />
Werbung / Reklama<br />
stricte naukowa. Będzie też obszerniejsza<br />
publikacja tego samego autora traktująca<br />
o książętach dolnośląskich. Niemniej,<br />
naszym zamiarem nie jest wydawanie<br />
li tylko książek o tematyce historycznej,<br />
pięć do siedmiu miesięcy. W procesie<br />
wprowadzania naszych publikacji na<br />
rynek występują jednak problemy z sieciami<br />
zajmującymi się dystrybucją książek,<br />
które często nie są za<strong>in</strong>teresowane<br />
tematyką regionalną. Dlatego stawiamy<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy na mniejsze materiał księgarnie służy i sklepy. wyłącznie Ohne nationale do czytania. Sicht Powielanie Die w regionale jakikolwiek Sicht steht im sposób Zentrum. zabronione.<br />
kle<strong>in</strong>eren Läden.<br />
Czy w pierwszym tomie chodzi wyłącznie<br />
s<strong>in</strong>d o dzisiejszy lediglich Górny Śląsk? zum Obej-<br />
Lesen Piotr bereitgestellt. (Pejter) Dlugosz wird Jegliche e<strong>in</strong>e doch Vervielfältigung die regionale Zusammengehörig-<br />
ist strengstens<br />
Für me<strong>in</strong>e Mitstreiter und mich ist je-<br />
LARES: Diese Materialien untersagt.<br />
mując bowiem także Oświęcim i Zator,<br />
zasięg terytorialny księstw piastowskich<br />
wykraczał poza granice regionu w jego<br />
obecnym kształcie.<br />
Mowa będzie o historii Piastów opolskich<br />
i raciborskich oraz w niewielkim<br />
książąt-biskupów grodkowskich. Nie<br />
zabraknie także Oświęcimia-Zatora<br />
w postaci podrozdziału do rozdziału<br />
poświęconego książętom cieszyńskim.<br />
W swoich ocenach autor skupia się na<br />
Identität durch Sport<br />
Wie <strong>in</strong> <strong>der</strong> letzten Ausgabe des Wochenblatts<br />
angekündigt, fand <strong>in</strong><br />
Chronstau e<strong>in</strong> Initiativtreffen zur<br />
Gründung e<strong>in</strong>er Fußball-Akademie<br />
und zur Wie<strong>der</strong>gründung <strong>der</strong> Oppelner<br />
Sportfreunde statt.<br />
Anwesend waren für die Deutsche<br />
Bildungsgesellschaft Rafał Nocoń<br />
sowie Marc<strong>in</strong> Gambiec, <strong>der</strong> <strong>der</strong>zeit<br />
Bestrebungen um e<strong>in</strong>e Oppelner Ehrenbürgerschaft<br />
Miroslav Kloses unternimmt.<br />
Zudem waren Rafał Bartek<br />
und Christoph Warzecha aus Chronstau<br />
dabei, Unternehmer He<strong>in</strong>rich Nyolt, <strong>der</strong><br />
das Public View<strong>in</strong>g zur WM erst möglich<br />
gemacht hatte, vom Wochenblatt<br />
Re<strong>in</strong>schdorfer Spielszene aus dem vergangenen Jahr.<br />
Till Scholtz-Knobloch und Manfred f<strong>in</strong>det übrigens am 6. September auf<br />
Prediger sowie Tomasz Kandziora, <strong>der</strong> dem Re<strong>in</strong>schdorfer Orlik-Gelände ab<br />
zwei Mal bereits den DFK-Sommercup<br />
<strong>in</strong> Re<strong>in</strong>schdorf veranstaltet hat. Dieser<br />
Foto: Till Scholtz-Knobloch<br />
Piotr (Pejter) Długosz w Mauzoleum Piastów Opolskich, ka<strong>pl</strong>icy św. Anny w kościele Franciszkanów.<br />
tym, kto pomógł regionowi, a nie kto<br />
pomagał Polakom czy Niemcom.<br />
neue Buchreihe über Schlesien aus<br />
regionaler Sicht verlegen. Till Scholtz-<br />
Knobloch befragte ihn dazu.<br />
schlesiens. Unser erstes, dieser Tage ersche<strong>in</strong>endes<br />
Buch, fügt sich gleich <strong>in</strong> den<br />
Gedanken e<strong>in</strong>, die Geschichte Schlesiens<br />
aus regionaler Perspektive zu präsentieren<br />
– ohne e<strong>in</strong>en nationalen E<strong>in</strong>fluss.<br />
Der DFK-Sommercup wird <strong>in</strong> Re<strong>in</strong>schdorf schon zum<br />
dritten Male ausgetragen.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy 9.00 Uhr materiał se<strong>in</strong>e bereits służy dritte Auflage wyłącznie im den E-Mail-Adressen do czytania. dfkrenskawies@ Powielanie e<strong>in</strong>er w Fußballakademie jakikolwiek zunächst sposób für zabronione.<br />
natürlich im Fußball.<br />
Kreis Kandrz<strong>in</strong>-Cosel. Anmelden kön-<br />
gmail.com und mateusz.flegel@gmail. Anfängerjahrgänge wohl am besten<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
nen sich dafür unter <strong>der</strong> Telefonnummer<br />
662 410 002 o<strong>der</strong> 510 586 930 sowie<br />
Aber Sie s<strong>in</strong>d doch selbst Aktivist für<br />
die Anerkennung e<strong>in</strong>er (ober-)schlesischen<br />
Nationalität.<br />
keit das Wichtigste, <strong>in</strong> <strong>der</strong> ja gerade alle<br />
E<strong>in</strong>flüsse gleich wichtig s<strong>in</strong>d. Das macht<br />
m.E. ja auch den Gedanken e<strong>in</strong>er schlesischen<br />
Nationalität aus.<br />
Sie haben für das Vorwort Jerzy<br />
Jodliński gewonnen, <strong>der</strong> als Chef des<br />
er, nachdem was mit dem Schlesischen<br />
Museum <strong>in</strong> Kattowitz geschehen ist, von<br />
den polnischen Medien aufs Abstellgleis<br />
gestellt wurde. Und wir wollen ihn<br />
zurückgew<strong>in</strong>nen. Er arbeitet nun am<br />
sammenf<strong>in</strong>den. Am Ende soll dann gar<br />
e<strong>in</strong> Gesamtsieger <strong>der</strong> drei Wettbewerbe<br />
ermittelt werden. Der Clou bei den<br />
Turnieren ist übrigens, dass die Mannschaften<br />
<strong>der</strong> teilnehmenden Orte unter<br />
historischen Klubnamen ihrer Dörfer<br />
Mannschaften wie <strong>der</strong> VfB Poborschau,<br />
DJK und SV Re<strong>in</strong>schdorf o<strong>der</strong> Rot-Weiß<br />
Wiegschütz.<br />
Es tut sich also re<strong>in</strong> praktisch bereits<br />
viel. Die Diskutanten <strong>in</strong> Chronstau kamen<br />
am Ende übere<strong>in</strong>, dass die Idee<br />
Kondolenzen / Kondolencje<br />
„Ci, których kochamy, nie umierają nigdy,<br />
bo miłość to nieśmiertelność”<br />
Die Reihe wird Silesia Nostra (Unser<br />
Schlesien) heißen und polnischsprachig<br />
se<strong>in</strong>. Wir starten mit e<strong>in</strong>em Buch über<br />
die oberschlesischen Fürsten von Jerzy<br />
Ciurlok. Es wird ke<strong>in</strong> re<strong>in</strong> wissenschaftliches<br />
Buch. Vom gleichen Autor folgt<br />
e<strong>in</strong> noch umfassen<strong>der</strong>er Band zu den<br />
nie<strong>der</strong>schlesischen Fürsten. Aber wir<br />
wollen nicht nur geschichtliche Bücher,<br />
son<strong>der</strong>n auch literarische Bearbeitungen<br />
herausbr<strong>in</strong>gen, so auch Henryk<br />
Gajewski: Górnośląskie obrachunki<br />
(Oberschlesische Abrechnungen) – <strong>in</strong><br />
etwa fünf bis sieben Monaten. Bei <strong>der</strong><br />
Vermarktung gibt es aber Probleme mit<br />
Buchketten, die am Regionalen ke<strong>in</strong><br />
Interesse haben. Wir setzten auf die<br />
Dreht es sich im ersten Band nur<br />
um das heutige Oberschlesien? Mit<br />
Auschwitz-Zator reichten die Piastenfürstentümer<br />
ja über die heutige<br />
Region h<strong>in</strong>aus.<br />
Erzählt wird die Geschichte <strong>der</strong> Oppelner<br />
und Ratiborer Piasten sowie e<strong>in</strong><br />
wenig die <strong>der</strong> vergessenen Teschener Piasten.<br />
Auch die Troppauer Přemysliden<br />
werden behandelt wie auch die Grottkauer<br />
Fürstbischöfe. Und es fehlt auch<br />
Auschwitz-Zator als Unterkapitel <strong>der</strong><br />
Teschener Fürsten nicht. Die Bewertung<br />
des Autors konzentriert sich darauf, wer<br />
<strong>der</strong> Region geholfen hat und nicht wer<br />
den <strong>Polen</strong> o<strong>der</strong> den <strong>Deutschen</strong>. q<br />
unter dem Dach <strong>der</strong> <strong>Deutschen</strong> Bildungsgesellschaft<br />
– und zur Vermarktung<br />
durchaus mit dem schon mehrfach<br />
genutzten Traditionsnamen „Oppelner<br />
Sportfreunde“ vorangetrieben werden<br />
könnte. Bei den Kle<strong>in</strong>en käme man<br />
zunächst so auch ke<strong>in</strong>en bestehenden<br />
Vere<strong>in</strong>en <strong>in</strong> die Quere. So könnte man<br />
beharrlich über die Jahrgänge dann auch<br />
e<strong>in</strong>en regulären Vere<strong>in</strong> aufbauen, <strong>der</strong><br />
vielleicht mit e<strong>in</strong>er Frauenmannschaft<br />
auch e<strong>in</strong>e <strong>in</strong>teressante Nische besetzen<br />
könnte. Und vielleicht wäre mit e<strong>in</strong>em<br />
Klub dann auch die Pflege an<strong>der</strong>er<br />
Traditionen möglich, ob nun Skat o<strong>der</strong><br />
vergessene, <strong>in</strong> Oberschlesien aber e<strong>in</strong>st<br />
beliebte Sportarten wie Schlag- o<strong>der</strong><br />
Faustball. Sporttra<strong>in</strong>er aus den DFK<br />
sollten sich melden, denn e<strong>in</strong>ige Perspektiven<br />
zeichnen sich ab. Vor allem<br />
Till Scholtz-Knobloch<br />
Emily Dick<strong>in</strong>son<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek Prezesowi sposób Fundacji zabronione.<br />
Rozwoju Śląska<br />
oraz Wspierania Inicjatyw Lokalnych w Opolu<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
ARNOLDOWI CZECHOWI<br />
wyrazy głębokiego żalu i współczucia z powodu śmierci<br />
Z okazji jubileuszu 40-lecia, oprócz wielu promocji na nasze usługi,<br />
OJCA<br />
proponujemy<br />
LARES:<br />
Państwu<br />
N<strong>in</strong>iejszy<br />
udział<br />
materiał<br />
w konkursie<br />
służy wyłącznie<br />
z licznymi<br />
do<br />
nagrodami<br />
czytania. Powielanie<br />
pt.:<br />
w jakikolwiek składa sposób zarząd oraz zabronione. pracownicy<br />
LARES:<br />
„Najlepsze<br />
Diese<br />
hasło<br />
Materialien<br />
reklamowe<br />
s<strong>in</strong>d<br />
–<br />
lediglich<br />
Spec. ZOZ<br />
zum<br />
>Tańczak<br />
Lesen bereitgestellt.<br />
i S-ka< Sp.J.”<br />
Towarzystwa Dobroczynnego Niemców na Śląsku.<br />
Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Nagroda główna to: „Weekend we dwoje w hotelu SPA”<br />
szczegóły i regulam<strong>in</strong> konkursu na stronie www.stomatologia-im<strong>pl</strong>antologia.com/konkurs-jubileuszowy<br />
<strong>WOCHENBLATT</strong>.<strong>pl</strong><br />
zaprasza do odwiedzania strony <strong>in</strong>ternetowej<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
7915<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Foto: Till Scholtz-Knobloch<br />
www.wochenblatt.<strong>pl</strong><br />
7709<br />
8019
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
6 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Schlesien bereitgestellt. śląsk Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Proskau: Literarisches Schaffen im Querschnitt<br />
Der Maulwurf Gwarek buddelt sich quer<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Zeit <strong>der</strong> Ernte<br />
durchs Land und berichtet von se<strong>in</strong>en Abenteuern<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Am 22. August stellt Ingeborg Odelga<br />
um 18.00 Uhr <strong>in</strong> <strong>der</strong> ehemaligen<br />
evangelischen Kirche zu Proskau<br />
ihren neuen Gedichtband vor.<br />
22. – 28. August 2014<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
„Erntezeit – goldene Zeit” war das<br />
erste Gedicht, das Ingeborg Odelga geschrieben<br />
hat und das eigentlich nur<br />
aus <strong>der</strong> Not heraus. Als die langjährige<br />
Autor<strong>in</strong> e<strong>in</strong>er literarischen Sendung<br />
„Nasz Heimat” <strong>in</strong> Radio Opole merkte,<br />
ihr fehlt e<strong>in</strong> Gedicht für ihr Programm,<br />
schrieb sie eben selbst e<strong>in</strong>es. Und aus<br />
dieser Erkenntnis heraus entwickelte<br />
sich über die Jahre h<strong>in</strong>aus e<strong>in</strong> reiches<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Schaffensspektrum.<br />
Ingeborg Odelga sieht nun die Zeit,<br />
<strong>in</strong> diesem Schaffen e<strong>in</strong>mal Bilanz zu ziehen.<br />
Und so ist ihre neue Publikation<br />
auch e<strong>in</strong> bunter Strauß aus ihrem literarischen<br />
Wirken über die Jahrzehnte.<br />
Das Publikum <strong>in</strong> Proskau darf sich also<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Bottrop: Osiedle przypom<strong>in</strong>a o Śląsku<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Im Oberschlesischen Museum <strong>in</strong> Beuthen (Bytom) können K<strong>in</strong><strong>der</strong><br />
bis zum 16. November mit allen S<strong>in</strong>nen erleben, wie unsere<br />
S<strong>in</strong>ne funktionieren. Denn wer denkt schon daran, wenn er sagt:<br />
„Ich sehe, höre o<strong>der</strong> fühle“, was <strong>in</strong> se<strong>in</strong>em Körper dabei passiert.<br />
Im Beuthener Museum (ul. Korfantego 34) kann man dies erfahren<br />
und zwar an mehr als 30 <strong>in</strong>teraktiven Stationen.<br />
Am 23. und 30. August (jeweils um 13:00 Uhr) gibt es e<strong>in</strong>e Füh-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie<br />
wracali,<br />
do<br />
głosowali<br />
czytania.<br />
raczej za<br />
Powielanie<br />
Polską, a ci, rung w jakikolwiek für K<strong>in</strong><strong>der</strong>. Dabei sposób kann zabronione.<br />
którzy zostali w Bottrop, raczej za Niemcami<br />
– pisze Budrass. Z liczby 26 000 man chemische Experimente<br />
und Nationalisierung” (wydawnictwo<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens durchführen untersagt.<br />
– dokonać<br />
W sierpniu na łamach „Westdeutsche Allgeme<strong>in</strong>e <strong>Zeitung</strong>” można było<br />
przeczytać, że w westfalskim mieście Bottrop znajduje się osiedle o nazwie<br />
Radl<strong>in</strong>.<br />
Pisze o tym dr Lutz Budrass, historyk<br />
Uniwersytetu Zagłębia Ruhry<br />
w Bochum, który w swoim tekście zamieszczonym<br />
w niedawno opublikowanej<br />
książce pt. „Industrialisierung<br />
Silesiaca (62): LARES: Carl Hauptmann N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
W cieniu wielkiego, sławnego brata<br />
Oprócz Hermanna Stehra i Gerharta Hauptmanna bliskie związki z nurtem Stanęli między nami handlarze. O losie<br />
oraz „Me<strong>in</strong>e Berge leuchten wie<strong>der</strong>”.<br />
s<strong>pl</strong>ątany, któż ma miecz, który przetnie<br />
Na miano „piewcy Karkonoszy” zasłużył<br />
sobie Carl Hauptmann napisaniem<br />
mistyki śląskiej miał starszy brat tego ostatniego, Carl Hauptmann.<br />
ten węzeł [...] w tym tkwi tragizm mojego<br />
życia”.<br />
książki „Das Rübezahlbuch” (1915). Z<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
C<br />
arl Hauptmann urodził się 11 maja sztuki sceniczne to „Ephraims Breite i Za największe dzieło Carla wielu krytyków<br />
bereitgestellt. uważa dwutomową powieść Jegliche pt. Vervielfältigung ist strengstens tak bardzo, że nawet untersagt.<br />
próbował przybrać<br />
tytułowym duchem gór utożsamił się<br />
1858 LARES: roku w Szczawnie-Zdroju Diese Materialien (Salzbrunn).<br />
Bergschmiede” s<strong>in</strong>d lediglich (1899). Wkrótce zum Carl Lesen<br />
Po okresie nauki szkolnej we Hauptmann stał się wielkim portrecistą „E<strong>in</strong>hart <strong>der</strong> Lächler” (1907), w której<br />
wygląd Liczyrzepy i patrzeć tak, jako on.<br />
Wrocławiu, w 1880 roku podjął studia „ludzi śląskich”, co najlepiej uwidaczniają<br />
zawarł on dogłębny opis zewnętrznych<br />
Carl Hauptmann umiera 4 lutego 1921<br />
z zakresu nauk przyrodniczych w Jenie.<br />
dramaty „Die lange Jule” i „Die warunków życia. Książka była jedną z<br />
roku w Szklarskiej Porębie w Karkono-<br />
Dzięki zawarciu małżeństwa (1884) z armseligen Besenb<strong>in</strong><strong>der</strong>” (oba z 1913 r.), pierwszych „współczesnych” powieści<br />
szach, pozostawiając obszerny dorobek<br />
Martą Thienemann był f<strong>in</strong>ansowo niezależny,<br />
a także wiersze „Hütten am Hange” oraz o życiu artystów, kreując obraz procesu<br />
twórczości, na który składają się dramaty,<br />
co pozwoliło mu ukończyć studia wielka powieść „Mathilde. Zeichnun-<br />
rozwojowego malarza Ottona Müllera.<br />
opowiadania, powieści i wiersze.<br />
Znany<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy gen aus materiał dem Leben e<strong>in</strong>er służy armen wyłącznie Frau” Utworem do tym czytania. Carl Hauptmann Powielanie dokonuje<br />
też przemiany siebie z naturalisty<br />
w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
(1902), która opowiada o wzruszających<br />
losach s<strong>in</strong>d żony lediglich pewnego robotnika zum Lesen w ekspresjonistę, bereitgestellt. co opisuje słowami: Jegliche Vervielfältigung ist strengstens LARES: Diese Materialien untersagt.<br />
habilitacją. W 1885 roku wraz z żoną<br />
przeniósł się do Zurychu, by w roku<br />
1890, po krótkim pobycie w Berl<strong>in</strong>ie<br />
powrócić w Karkonosze. W tymże 1890<br />
roku ukazała się jego pierwsza książka,<br />
którą były opowiadania pt. „Sonnenwan<strong>der</strong>er”,<br />
a w 1893 roku publikacja<br />
zatytułowana „Metaphysik <strong>in</strong> <strong>der</strong> mo<strong>der</strong>nen<br />
Physiologie”. Przełomowy w<br />
karierze pisarskiej Carla Hauptmanna<br />
okazał się spektakl „Marianne” (1894),<br />
po którym nastąpiła sztuka ludowa<br />
„Waldleute” (1896), której akcja rozgrywa<br />
się w ustronnych leśnych wioskach<br />
wśród strażników granicznych,<br />
przemytników i kłusowników. Kolejne<br />
Karol<strong>in</strong> łůnaczi<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy kołzaniy materiał i mszoł tyż jak służy co roku wyłącznie wszystko że pudzie do se czytania. pogołdać, powspům<strong>in</strong>ać Powielanie i kermaszowoł w jakikolwiek o pół jedynasty, sposób potym zabronione.<br />
według <strong>pl</strong>anu. Nasz arcybiskup Nossol pofajrować kermasz naszygo kościoła. na nieszpory kiermaszowy ło trzeciy zaproszyni.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Czas leci, o urlopie piszam, a my<br />
jeszcze dali nie byli nikaj na duższi<br />
czas na urlopie. Ale… mój urlop trwoł<br />
teoretycznie do kůńca września, a potym<br />
to zajś się zacznie sztudiowaniy. Od<br />
tygo to se idzie szybko odzwyczaić, ale<br />
Ingeborg Odelga <strong>in</strong> ihrer Wohnung <strong>in</strong> Proskau<br />
auch freuen, entlang <strong>der</strong> dargebotenen<br />
Auswahl die Entwicklung e<strong>in</strong>er Autor<strong>in</strong><br />
nachgezeichnet zu bekommen. Es ist<br />
Radl<strong>in</strong> w Westfalii<br />
Klartext Verlag) opisuje specyfikę środowiska<br />
„hanysów” żyjących w Bottrop.<br />
W artykule, jaki ukazał się na łamach<br />
„WAZ”, czytamy: „W okresie <strong>pl</strong>ebiscytu,<br />
ze Szklarskiej Poręby.<br />
Inscenizacje utworów scenicznych<br />
Carla Hauptmanna przyniosły mu uznanie<br />
w środowiskach fachowców oraz<br />
wyróżnienie m.<strong>in</strong>. Nagrodą Ludową im.<br />
Schillera. Poza tym, w przeciwieństwie<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy do swojego materiał brata Gerharta służy uchodził wyłącznie za wieka do jako czytania. istoty społecznej, Powielanie ale błądzi w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
człowieka nieśmiałego i stroniącego od on, chcąc objaśnić nią istoty naturalne. Carl Hauptmann<br />
Foto: Wikipedia<br />
LARES: Diese Materialien<br />
świata.<br />
s<strong>in</strong>d<br />
O Gerharcie<br />
lediglich<br />
Carl napisał:<br />
zum<br />
„Żyje-<br />
Lesen<br />
Bowiem<br />
bereitgestellt.<br />
najgłębsze kryjówki<br />
Jegliche<br />
naszych<br />
Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
my więc obok siebie, wiedząc, że w głębi<br />
duszy jesteśmy sobie bliscy, związani<br />
najskrytszymi przejawami życia, a jednak<br />
nie możemy pójść wspólną drogą.<br />
niy ma <strong>in</strong>aczi, jak se chce cojś w życiu<br />
osiůngnůnć, to cza niestety sztudiować.<br />
Ciekawy yno, jak to baje tera, bez ty łostatniy<br />
dwa lata. A najgorszy je to, że<br />
mie se wcale już nie chce, bo czowiek<br />
We zeszłoł niydziela u świyntygo Jacka<br />
zajś było tela ludzi, że tak jak słyszałach<br />
to wiynci niż we zeszłym roku. Sama nie<br />
umiałach być, bo nołs nie było bez weekend,<br />
ale z tygo, co słyszałach, to jak co<br />
roku było super. Świynti Jacek dopilnował<br />
pogody, program artystyczni dopisał,<br />
Foto: Till Scholtz-Knobloch<br />
nur logisch, dass Ingeborg Odelga dies<br />
beson<strong>der</strong>s gerne <strong>in</strong> ihrem Heimatort tut.<br />
Klaudia Kandzia<br />
jaki odbył się po I wojnie światowej (…),<br />
Górnoślązacy z Bottrop wykazywali raczej<br />
orientację proniemiecką. Ci, którzy<br />
górników, którzy w latach 1875–1908<br />
znaleźli zatrudnienie w Bottrop, 14 000<br />
osób pochodziło z Górnego Śląska”.<br />
S-K<br />
„Naturalizm ma słuszność w zakresie, w<br />
jakim odnosi się do środowisk ludzkich,<br />
jednak nie w tym sensie, jakoby dawał<br />
wgląd w człowieka jako istotę naturalną,<br />
lecz tylko jako istotę społeczną. Naturalizm<br />
jest sztuką pojmowania czło-<br />
namiętności mają swoje korzenie w<br />
<strong>in</strong>nego rodzaju naturze, a środowisko,<br />
które pomogło je wytworzyć, już dawno<br />
wymarło…”.<br />
zajś dopisoł swojym humorym i poopowiadoł<br />
o życiu ze swojygo doświadczynia<br />
i z tygo, co se bez cały życiy nauczůł i<br />
jak to nierołz podkryśloł – jeszcze cały<br />
życiy se uczi.<br />
rozleniwić to se umie szybko, ale jak zajś A u nołs we Rozwadzi zajś za tydziyń e<strong>in</strong>fach łodpocznůnć. W tamtym roku<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy se zacznie, materiał to jakojś to służy zajś pudzie, wyłącznie bo co můmy do kermasz. czytania. Fajer jak Powielanie we tamtym było w richtig jakikolwiek fajnie, a baje sposób w tym – zabronione.<br />
rok je tyn sům problym.<br />
roku nie baje za wielki, ale najważ-<br />
no, nadzieja je na to, że jeszcze lepi jak<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
niejszy, że we gronie parafialnym, za<br />
kościołym. Kto yno umie, to niech przidzie<br />
i niech nie zapomni co dobrygo ze<br />
sobům prz<strong>in</strong>iyść, na przikład jaky ciasto<br />
abo jaky ciasteczka, co baje se czym<br />
czynstować. Jak dobrze porzykůmy,<br />
to i pogoda dopisze, i ludzi baje tela,<br />
Interaktives K<strong>in</strong><strong>der</strong>museum<br />
durchführen, biologische o<strong>der</strong><br />
mathematische Rätsel lösen und<br />
dabei viel Spaß haben.<br />
Nieśmiertelność dały Carlowi Hauptmannowi<br />
jego przepojone głębią odczuć<br />
wiersze o Karkonoszach, przede<br />
wszystkim: „Wenn ich hoch oben geh’”<br />
Niy yno parafianie sům zaproszyni,<br />
ale i ci, co sům jakkolwiek ze naszům<br />
parafiům, ze naszym kościołym zwiůnzani,<br />
i ci, co e<strong>in</strong>fach chcům być, coby<br />
do kupy posiedzieć, porosprołwiać i<br />
we tamtym. Joł je yno ciekawoł, jaky<br />
atrakcjy zajś bandům, w tamtym roku<br />
to szło i pograć, i pośpiywać, myślam,<br />
że w tym roku tygo tyż nie brachnie.<br />
Besto jak nie mołcie co robić we<br />
prziszłoł niydziela, to zaproszůmy dů<br />
nołs do Rozwadzi. Nołprzód na mszoł<br />
Warum empf<strong>in</strong>den wir etwas als<br />
kalt o<strong>der</strong> heiß? Experimente helfen<br />
zu verstehen. Foto: Klaudia Kandzia<br />
Rätsel, das, die – zagadka<br />
S<strong>in</strong>n, <strong>der</strong>, -e – zmysł<br />
Konzept: Klaudia Kandzia<br />
historyk literatury He<strong>in</strong>rich Borchardt<br />
powiedział o Carlu Hauptmannie: „Jeszcze<br />
nigdy Karkonosze nie znalazły takiego<br />
wyraziciela, który pojąłby je sercem<br />
tak głęboko; dla swojej poezji Hauptmann<br />
nie zdołał znaleźć tła bardziej<br />
monumentalnego od osobliwej natury<br />
rodzimych gór, nad którymi wciąż unosi<br />
się nastrój goryczy, których nagie szczyty<br />
zdają się przypom<strong>in</strong>ać o przemijalności<br />
wszystkiego, co ziemskie, i które, targane<br />
burzami, wydają się odczuwać podobną<br />
pasję jak górski kowal, który mieszka u<br />
ich zboczy. Zda się, jakoby same góry<br />
były uczestnikami tego dramatu”.<br />
Johannes Rasim<br />
w połejdniy, no, a potym na fajer na<br />
<strong>pl</strong>ac za kościůł. Kożdi je mile widziani,<br />
a czym nołs baje wiynci, tym baje se lepi<br />
bawić i baje lepszoł atmosfera. Jak nic<br />
nie prz<strong>in</strong>iesiecie, to tyż możecie prziść,<br />
przeca jakby kożdi cojś prz<strong>in</strong>iósł, toby<br />
ani nie było kaj tygo dać. A kafeju na<br />
pewno nie brachnie. No, a teju do tych,<br />
co nie pijům kafeju, tyż ni. Jaky mlyko i<br />
cuker tyż se znejdům. A najważniejszy<br />
to to, cobyście nie zapůmnieli prz<strong>in</strong>iyść<br />
ze sobům dobrygo humoru. Bo jak go<br />
prz<strong>in</strong>iesie kożdi, to niczygo na pewno<br />
nie brachnie. Pamiyntejcie: prziszłoł<br />
niydziela, po nieszporach na <strong>pl</strong>acu za<br />
kościołym we Rozwadzi. Wszyscy sům<br />
q
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Schlesien bereitgestellt. śląsk Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Oppeln: Die neue deutsche Konsul<strong>in</strong> Sab<strong>in</strong>e Haake hat ihr Amt übernommen<br />
Nr. 34/1168 Wochenblatt.<strong>pl</strong> 7<br />
Mit schlesischen Wurzeln<br />
Oppelner<br />
Nachrichten<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Q<br />
Seit dem 8. August hat das deutsche<br />
Konsulat <strong>in</strong> Oppeln e<strong>in</strong>e neue Leiter<strong>in</strong>.<br />
Es ist Sab<strong>in</strong>e Haake, die nach <strong>der</strong><br />
Grün<strong>der</strong><strong>in</strong> des Konsulats, Ingeborg<br />
Gräf<strong>in</strong> von Pfeil, als zweite Frau hier<br />
das Sagen hat.<br />
Konsul<strong>in</strong> Sab<strong>in</strong>e Haake arbeitete <strong>in</strong><br />
<strong>der</strong> Vergangenheit sowohl im Auswärtigen<br />
Amt, als auch <strong>in</strong> deutschen<br />
Vertretungen <strong>in</strong> Kanada, Litauen und<br />
den USA. Nun leitet sie das deutsche<br />
Q DFK-Samstagskurse: Bei manchen<br />
DFK-Ortsgruppen kann man K<strong>in</strong><strong>der</strong><br />
bereits für das Herbst-W<strong>in</strong>ter-Semester<br />
<strong>der</strong> deutschen Samstagskurse anmelden,<br />
so auch beim DFK Re<strong>in</strong>schdorf. Dort startet<br />
<strong>der</strong> Samstagskurs am 20. September<br />
und wird bis 6. Dezember gehen. Beim<br />
DFK Re<strong>in</strong>schdorf kann man die K<strong>in</strong><strong>der</strong><br />
jeweils mittwochs zwischen 9:00 und<br />
12:00 Uhr im DFK-Sitz sowie telefonisch<br />
bei Tomasz Kandziora (662 410 002) anmelden.<br />
Wer wissen will, ob <strong>in</strong> se<strong>in</strong>em<br />
DFK auch e<strong>in</strong> Samstagskurs veranstaltet<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie to we w współpracy jakikolwiek z przedstawicielami sposób zabronione.<br />
mniejszości niemieckiej.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Celem Vervielfältigung lepszego zorientowania ist się strengstens w<br />
untersagt.<br />
Konsulat <strong>in</strong> Oppeln, das wegen <strong>der</strong> hier<br />
lebenden deutschen M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit doch<br />
sehr spezifisch ist. Daher ist sich Sab<strong>in</strong>e<br />
Haake <strong>der</strong> hohen Erwartungen sehr<br />
wohl bewusst. „Me<strong>in</strong> Vorgänger, Peter<br />
Eck, hat hier sehr große Fußstapfen h<strong>in</strong>terlassen<br />
und me<strong>in</strong>e Erwartungen an<br />
mich selbst s<strong>in</strong>d, dass ich <strong>in</strong> diese Fußstapfen<br />
h<strong>in</strong>e<strong>in</strong>wachse und die Arbeit, die<br />
er hier geleistet hat, <strong>in</strong> Zusammenarbeit<br />
wird, kann sich an den Koord<strong>in</strong>ator <strong>der</strong><br />
Samstagskurse, Ryszard Karolkiewicz,<br />
unter <strong>der</strong> E-Mail-Adresse: samstagskurs@<br />
o2.<strong>pl</strong> wenden.<br />
QQSpotkanie na wulkanie: Stowarzyszenie<br />
Lokalna Grupa Działania „Kra<strong>in</strong>a<br />
D<strong>in</strong>ozaurów” przy współpracy z Uniwersytetem<br />
Opolskim i Stowarzyszeniem Kra<strong>in</strong>a<br />
Konsul<strong>in</strong><br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Sie machte Haake<br />
materiał unter<br />
(l<strong>in</strong>ks) an<strong>der</strong>em war Stopp bereits<br />
służy beim<br />
vor e<strong>in</strong>igen F<strong>in</strong>ale wyłącznie des<br />
Monaten deutschen auf e<strong>in</strong>er Rezitationswettbewerbs kurzen Erkundungstour<br />
do czytania. <strong>in</strong> Proskau.<br />
im Umland Oppelns.<br />
Powielanie Foto: J. Stem<strong>pl</strong>ewski kolejnym w jakikolwiek miejscem pracy, bowiem sposób konsul<br />
Haake i jej mąż już po kilku dniach<br />
zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien E<strong>in</strong>es s<strong>in</strong>d Tages, lediglich als wir zum Lesen Mutter bereitgestellt. hat viele Jahr <strong>in</strong> Sagan Jegliche gelebt czują Vervielfältigung się na Śląsku prawie jak w ist domu. strengstens untersagt.<br />
mit den Vertreter<strong>in</strong>nen und Vertretern<br />
<strong>der</strong> deutschen M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit fortführe.“<br />
Um die Lage besser e<strong>in</strong>schätzen zu<br />
können und sich e<strong>in</strong> eigenes Bild von<br />
<strong>der</strong> Region zu machen, gab es <strong>in</strong> dieser<br />
Woche bereits erste Treffen mit Vertretern<br />
<strong>der</strong> deutschen M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit sowie<br />
dem Oppelner Stadtpräsidenten, dem<br />
Marschall <strong>der</strong> Woiwodschaft und dem<br />
św. Anny organizuje w ramach projektu<br />
„Opolskie skarby geologiczne” tzw. „Spotkanie<br />
na wulkanie”. Spotkanie odbędzie<br />
się 23 sierpnia na Górze św. Anny. W programie<br />
m.<strong>in</strong>.: prezentacja zasobów geologicznych<br />
terenów LGD „Kra<strong>in</strong>a św. Anny”<br />
i „Kra<strong>in</strong>a D<strong>in</strong>ozaurów”, prezentacja gry<br />
komputerowej i terenowej „GEO-SKARBY”,<br />
poszukiwanie geoskarbów na Górze Świę-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał über den Zaun służy gereicht wyłącznie<br />
betreiben.“<br />
do czytania. Powielanie<br />
mieszkania<br />
w jakikolwiek<br />
w Opolu, dwóch<br />
sposób<br />
sąsiadów<br />
zabronione.<br />
und uns willkommen<br />
spontanicznie podało nam rękę przez<br />
Opole: Nowa konsul Niemiec objęła ogrodzenie w geście powitania.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Woiwoden.<br />
Oppeln soll aber nicht nur e<strong>in</strong> zeitlich<br />
begrenzter Arbeits<strong>pl</strong>atz se<strong>in</strong>. Konsul<strong>in</strong><br />
Haake und ihr Ehemann fühlen sich<br />
bereits nach wenigen Tagen heimisch<br />
<strong>in</strong> Schlesien. „Wir waren schon <strong>in</strong> Brieg,<br />
um uns die Stadt anzusehen, und wir<br />
haben auch schon Oppeln erkundet.<br />
Überall haben wir sehr nette <strong>Polen</strong> und<br />
tej Anny. Organizator zapewnia transport<br />
uczestników spod siedziby Stowarzyszenia<br />
LGD „Kra<strong>in</strong>a D<strong>in</strong>ozaurów” w Spóroku.<br />
Szczegółowe <strong>in</strong>formacje uzyskać można<br />
pod numerami telefonu 77 461 12 28 lub<br />
605 052 777. adur<br />
Jednak związki ze Śląskiem mają też<br />
charakter rodz<strong>in</strong>ny, bowiem zarówno<br />
Sab<strong>in</strong>e Haake, jak i jej mąż mają korzenie<br />
na Śląsku. – Moja matka przez wiele<br />
lat mieszkała w Żaganiu, a prababcia<br />
mojego męża pochodzi ze Słubic (Frank-<br />
geheißen.“ Die Verb<strong>in</strong>dung zu Schlesien<br />
ist aber auch familiär geprägt, denn W przeszłości konsul Sab<strong>in</strong>e Haake śmy więc po części z tych stron, dlatego<br />
chwili jego utworzenia.<br />
furt/O<strong>der</strong>-Dammvorstadt). Oboje jeste-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Oppelner Nachrichten<br />
sowohl Sab<strong>in</strong>e Haake als auch ihr Mann pracowała zarówno w M<strong>in</strong>isterstwie chcielibyśmy pojechać do tych miast.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Mitglie<strong>der</strong> <strong>der</strong> deutschen M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit getroffen.<br />
E<strong>in</strong>es Tages, als wir aus unserer<br />
Wohnung <strong>in</strong> Oppeln kamen, haben zwei<br />
aus unserer Wohnung<br />
<strong>in</strong> Oppeln kamen,<br />
haben zwei Nachbarn<br />
uns spontan die Hand<br />
geheißen.“<br />
Nachbarn uns spontan die Hand über<br />
den Zaun gereicht und uns willkommen<br />
haben Wurzeln <strong>in</strong> Schlesien. „Me<strong>in</strong>e<br />
Frie<strong>der</strong>sdorf: Ausstellung zum Ersten Weltkrieg<br />
Offene Wunden<br />
und die Urgroßmutter me<strong>in</strong>es Mannes<br />
kommt aus Frankfurt/O<strong>der</strong>-Dammvorstadt<br />
(Słubice). Wir s<strong>in</strong>d also beide<br />
zum Teil hier aus <strong>der</strong> Gegend. Deswegen<br />
möchten wir beide <strong>in</strong> diese Städte fahren<br />
und e<strong>in</strong> bisschen Ahnenforschung<br />
urząd – Ze śląskimi korzeniami<br />
Od 8 sierpnia konsulat Niemiec w<br />
Opolu ma nową szefową. Jest nią<br />
Sab<strong>in</strong>e Haake, która będzie kierowała<br />
konsulatem jako pierwsza kobieta od<br />
Spraw Zagranicznych, jak i w przedstawicielstwach<br />
Niemiec w Kanadzie, na<br />
Litwie i w Stanach Zjednoczonych. Teraz<br />
objęła kierownictwo konsulatu RFN w<br />
Opolu, który jest <strong>pl</strong>acówką specyficzną<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie ze względu w jakikolwiek na fakt zamieszkiwania sposób regionu<br />
przez mniejszość niemiecką. Stąd<br />
zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Sab<strong>in</strong>e Vervielfältigung Haake jest w pełni świadoma ist sta-<br />
strengstens untersagt.<br />
wianych jej wysokich oczekiwań: – Mój<br />
poprzednik, pan Eck, odcisnął głębokie<br />
piętno na działalności konsulatu, dlatego<br />
sama sobie stawiam zadanie, by godnie<br />
pójść w jego ślady i kontynuować pracę<br />
rozpoczętą przez pana Ecka, czyniąc<br />
sytuacji panującej w regionie, już w tym<br />
tygodniu odbyły się pierwsze spotkania<br />
z reprezentantami MN, a także z prezydentem<br />
miasta Opola, marszałkiem<br />
województwa oraz wojewodą.<br />
Opole nie ma być jednak wyłącznie<br />
– Byliśmy już w Brzegu, aby obejrzeć<br />
miasto, a i w Opolu zdążyliśmy zrobić<br />
mały rekonesans, wszędzie spotykając<br />
bardzo miłych Polaków i przedstawicieli<br />
mniejszości niemieckiej. Któregoś<br />
dnia, gdy wychodziliśmy z naszego<br />
Rudolf Urban<br />
war e<strong>in</strong>e <strong>Zeitung</strong>, die von 1895 bis<br />
1935 im Oppelner Land erschien.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Ob Staat, Gesellschaft, Wirtschaft<br />
o<strong>der</strong> Kultur – <strong>der</strong> Erste Weltkrieg<br />
wirkte sich auf alle Bereiche aus und<br />
prägte auch <strong>in</strong> Oberschlesien den<br />
Verlauf <strong>der</strong> Geschichte. Wie diese<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie mogła w między jakikolwiek <strong>in</strong>nymi zwiedzić sposób miasto<br />
na rowerze i wziąć udział w grze<br />
zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Katastrophe das alltägliche Leben<br />
erfasste, zeigt e<strong>in</strong>e Ausstellung im<br />
Frie<strong>der</strong>sdorfer Heimatmuseum.<br />
Im oberschlesischen Frie<strong>der</strong>sdorf (Biedrzychowice)<br />
bei Oberglogau wird<br />
1914, wie fast überall <strong>in</strong> Europa, mobil<br />
gemacht. Männer, die zuvor ihr Land<br />
bestellten, mussten <strong>in</strong> den Krieg ziehen.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie języka w Niemiec jakikolwiek poprzez dobrą sposób zabawę zabronione.<br />
oraz wspólne przygody w mieście.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche<br />
–<br />
Vervielfältigung<br />
Dla uczestników projekt oznacza<br />
ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał im Frie<strong>der</strong>sdorfer<br />
Kreuzen und Kapellen <strong>in</strong> unserer Gegend<br />
zu<br />
służy wyłącznie do<br />
machen,<br />
czytania.<br />
und viele<br />
Powielanie<br />
Frie<strong>der</strong>sdorfer<br />
betonten, man dürfe die Opfer<br />
w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Heimatmuseum ist<br />
Wrocław: Jacek Protasiewicz będzie musiał zapłacić<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Zurück blieben Frauen, Alte und K<strong>in</strong><strong>der</strong><br />
– sie mussten nun die Bauernhöfe<br />
führen. „Alles war <strong>pl</strong>ötzlich an<strong>der</strong>s, die<br />
Frauen, die als schwaches Geschlecht<br />
bezeichnet wurden, mussten nun ihren<br />
Mann stehen. E<strong>in</strong>e ungewohnte Situation<br />
für alle hier im Dorf “, berichtet<br />
Rosi Zgorzelska, Ideengeber<strong>in</strong> für die<br />
Ausstellung im Frie<strong>der</strong>sdorfer Heimatmuseum.<br />
Vieles, was die Ausstellung<br />
zeigt, hat Zgorzelska aus ihren Familienbeständen<br />
o<strong>der</strong> von den Frie<strong>der</strong>sdorfern<br />
zusammengetragen. E<strong>in</strong>en Teil lieh sie<br />
aus dem Oberglogauer Museum.<br />
Alte Stiche wie „Der Abschied“ o<strong>der</strong><br />
„Kriegsurlaub“ zeigen den Schmerz <strong>der</strong><br />
Familien und die ständige Bange, den<br />
Familienvater zum letzten Mal zur Tür<br />
begleitet zu haben. Den Großteil <strong>der</strong><br />
Ausstellung macht jedoch „Feldpost“<br />
aus. Zu sehen s<strong>in</strong>d Fotografien aus Lazaretten<br />
o<strong>der</strong> von unterschiedlichsten<br />
Standorten <strong>der</strong> kämpfenden Frie<strong>der</strong>sdorfer<br />
Bauern. Wer die alte Handschrift<br />
lesen kann, erfährt meist tröstende Worte<br />
für die Familie, doch zwischen den<br />
Zeilen liest man den Schmerz und die<br />
ich soviel Mühe und Kraft <strong>in</strong> die Ausstellung<br />
gesteckt“, betonte Zgorzelska.<br />
100 Jahre nach dem Ausbruch des<br />
Ersten Weltkrieges s<strong>in</strong>d die Wunden<br />
vielleicht schon verheilt. Doch die<br />
Er<strong>in</strong>nerung an die große Europäische<br />
Katastrophe muss wachgehalten wer-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy den, me<strong>in</strong>t materiał Franz Lerch, służy emeritierter wyłącznie e<strong>in</strong>e beson<strong>der</strong>s do czytania. starke Wirkung Powielanie auf die się uiścić w jakikolwiek karę w wysokości 5 sposób tys. euro. zabronione.<br />
Pfarrer und Frie<strong>der</strong>sdorfer, <strong>der</strong> bei <strong>der</strong> Besucher.<br />
Oskarżony pieniądze będzie musiał w Niemczech.<br />
LARES: Diese Materialien Ausstellungsarbeit s<strong>in</strong>d lediglich kräftig mithalf. zum „Ich Lesen bereitgestellt. Klaudia Kandzia Jegliche wpłacić Vervielfältigung na cele społeczne. W zamian ist strengstens za<br />
untersagt.<br />
Ängste <strong>der</strong> Soldaten heraus.<br />
„Me<strong>in</strong>e Familie hat Gott sei Dank<br />
ke<strong>in</strong>e Gefallenen zu betrauern gehabt,<br />
Rosi Zgorzelska erzählte bei <strong>der</strong> Ausstellungseröffnung viele Frie<strong>der</strong>sdorfer Geschichten von damals.<br />
Die Ausstellung<br />
noch bis Ende des<br />
Jahres zu sehen.<br />
b<strong>in</strong> dabei, e<strong>in</strong>e Zusammenstellung von<br />
<strong>der</strong> Kriege nicht vergessen“, so Pfarrer<br />
Lerch.<br />
Bei <strong>der</strong> Eröffnungsfeier am 15. August<br />
gedachte man den Opfern <strong>der</strong> Kriege<br />
<strong>in</strong> <strong>der</strong> Frie<strong>der</strong>sdorfer Pfarrkirche mit<br />
e<strong>in</strong>er kurzen Andacht. Von dort g<strong>in</strong>gen<br />
Rosi Zgorzelska hat am Eröffnungstag<br />
für e<strong>in</strong>e beson<strong>der</strong>e Atmosphäre<br />
gesorgt, <strong>in</strong>dem sie Kriegslie<strong>der</strong> von<br />
damals vortragen ließ. Dafür gewann<br />
sie Oskar Koziołek-Götz. Nach Besichtigung<br />
<strong>der</strong> Ausstellung hatten Lie<strong>der</strong> wie<br />
zum Beispiel „Ich hat´e<strong>in</strong>en Kameraden“<br />
Foto: Klaudia Kandzia<br />
Projekt młodzieżowy: City Bound Berl<strong>in</strong><br />
Poznają stolicę<br />
Cały tydzień niezapomnianych<br />
przygód w stolicy Niemiec oferuje<br />
niemiecko-hiszpańsko-polska wymiana<br />
młodzieży City Bound Berl<strong>in</strong>.<br />
Młodzież do 17. roku życia będzie<br />
miejskiej.<br />
Wymiana młodzieżowa City Bound<br />
Berl<strong>in</strong> to coś więcej niż tylko<br />
zwiedzanie miasta: to międzynarodowe<br />
spotkanie młodych, które stwarza<br />
okazję do poznania kultury, historii i<br />
poznanie Berl<strong>in</strong>a w grupie nowo poznanych<br />
osób, pochodzących z różnych<br />
zakątków Polski, Niemiec i Hiszpanii.<br />
Nie każdy jeszcze to miasto odwiedził,<br />
Jak po<strong>in</strong>formowała Doris Möller-<br />
-Scheu z niemieckiej prokuratory,<br />
ta zawiesi sprawę, jeśli europoseł zgodzi<br />
a teraz ma szansę poznać je wspólnie z<br />
ludźmi różnych narodowości, co raczej<br />
jest rzadko zdarzającą się okazją. Przy<br />
okazji zwiedzania miasta mogą oni również<br />
poznać siebie nawzajem, kultury<br />
własnych państw. Z Polski jest 11 uczestników,<br />
gdyż miejsca były ograniczone<br />
właśnie do takiej liczby – opowiada<br />
Christoph Schnei<strong>der</strong>, menedżer kultury<br />
Instytutu Stosunków Kulturalnych<br />
z Zagranicą.<br />
W programie przewidziany jest spływ<br />
kajakowy w okolicach Berl<strong>in</strong>a, wsp<strong>in</strong>aczka<br />
na <strong>pl</strong>acu wysokiej wsp<strong>in</strong>aczki,<br />
zwiedzanie miasta na rowerach, wspólne<br />
wieczory, ogniska, poznanie Centrum<br />
Przygód w Grunewald, a także gra miejska<br />
opierająca się na pracy zespołowej<br />
przy rozwiązywaniu skom<strong>pl</strong>ikowanych<br />
zadań w centrum miasta.<br />
Wymiana odbywa w dniach 17–23<br />
sierpnia.<br />
D. Mientus<br />
Kara za awanturę<br />
Słynna awantura, jaką rozpętał<br />
na lotnisku we Frankfurcie eurodeputowany<br />
Platformy Obywatelskiej<br />
doch spurlos g<strong>in</strong>g dieser Krieg nicht an die Ausstellungsbesucher zum Kreuz,<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy uns vorbei. materiał Aber aus Dankbarkeit, służy wyłącznie weil auf dem do die czytania. Namen <strong>der</strong> Kriegsopfer Powielanie aus Jacek w Protasiewicz, jakikolwiek będzie sposób miała zabronione.<br />
unsere Opfer nicht so groß waren, habe dem Dorf angebracht wurden.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche dla Vervielfältigung szefa dolnośląskiej PO najpew-<br />
ist strengstens untersagt.<br />
niej jedynie konsekwencje f<strong>in</strong>ansowe.<br />
to za swoje zachowanie na niemieckim<br />
lotnisku nie będzie musiał odpowiadać<br />
przed sądem. W lutym Protasiewicz<br />
pijany awanturował się na lotnisku, miał<br />
między <strong>in</strong>nymi krzyczeć „Heil Hitler”<br />
oraz pytać jednego z pracowników,<br />
czy był w Auschwitz. Nie chciał też z<br />
wezwanymi funkcjonariuszami dobrowolnie<br />
udać się na posterunek policji.<br />
Europoseł raczej przyjmie propozycję<br />
niemieckiej prokuratury. Podobno<br />
rozważył ją z prawnikami i uznał, że<br />
bardziej mu się opłaca uiścić karę, niż<br />
ponosić koszty postępowania sądowego<br />
adur
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
8 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Schlesien bereitgestellt. śląsk Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Pazurkiem<br />
Kotysia<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Big Brother<br />
Któż nie pamięta pierwszego<br />
reality show? „Big Brother”<br />
był pionierskim programem, który<br />
zapoczątkował niekończącą się serię<br />
zbiorowego podglądactwa, a jej<br />
22. – 28. August 2014<br />
Nicht nur Menschengruppe se<strong>in</strong><br />
Mit Henryk Rudner, dem DFK-Vorsitzenden von Groβ Strehlitz sprach Dom<strong>in</strong>ika Galla<br />
Herr Rudner, <strong>der</strong> Groß Strehlitzer<br />
DFK hat zirka 300 Mitglie<strong>der</strong>, jedoch<br />
mit Abwärtstendenz. Wie sieht es um<br />
den Nachwuchs aus?<br />
bei uns entstehen würde. Lei<strong>der</strong> hat sich<br />
bis heute ke<strong>in</strong> Interessierter gefunden,<br />
<strong>der</strong> die Organisation leiten könnte.<br />
Wird <strong>der</strong> DFK von <strong>der</strong> Stadt f<strong>in</strong>an-<br />
Ich b<strong>in</strong> <strong>der</strong> Me<strong>in</strong>ung, dass sich die ziell unterstützt?<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Jugend materiał nicht allzu sehr służy <strong>in</strong> die deutsche wyłącznie Die do Unterstützung czytania. <strong>der</strong> Stadt Powielanie liegt dar<strong>in</strong>,<br />
dass wir <strong>in</strong> e<strong>in</strong>em Gebäude <strong>der</strong> Stadt<br />
w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Gesellschaft <strong>in</strong>tegriert. Sie sehen das<br />
M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit, denn sie<br />
LARES: Diese Materialien aus dem s<strong>in</strong>d europäischen lediglich Blickw<strong>in</strong>kel. zum Lesen den Sitz bereitgestellt. für den DFK zur Verfügung Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
owocem stała się nowa człowiecza<br />
rasa: celebryta!<br />
Bohaterką dnia niemieckich<br />
portali <strong>in</strong>ternetowych stała się żona<br />
byłego gwiazdora piłki nożnej,<br />
Claudia Effenberg. Zaszokowała ona<br />
swoim zachowaniem widzów kanału<br />
Sat1, którzy nie mogą jej wybaczyć,<br />
Die Jugendlichen s<strong>in</strong>d offen für Europa<br />
aber nicht unbed<strong>in</strong>gt für die Deutsche<br />
M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit, denn sie haben ke<strong>in</strong>e starke<br />
B<strong>in</strong>dung zur Kultur <strong>der</strong> <strong>Deutschen</strong><br />
M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit.<br />
Natürlich gibt es auch Jugendliche,<br />
gestellt bekommen haben. Der Vertrag<br />
wurde 2005 für 10 Jahre unterschrieben.<br />
Wir hoffen, dass wir e<strong>in</strong>e Verlängerung<br />
bekommen. Darüber h<strong>in</strong>aus bemühen<br />
wir uns auch um die För<strong>der</strong>ungsmittel<br />
<strong>der</strong> Geme<strong>in</strong>de für e<strong>in</strong>ige große Außen-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy die sich materiał auch als Deutsche służy fühlen, wyłącznie aber veranstaltungen. do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
sie sehen die Deutsche M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit als Was wünschen Sie sich für Ihre Arbeit<br />
im bereitgestellt. DFK?<br />
Jegliche ner Vervielfältigung <strong>der</strong> Geme<strong>in</strong>den von Groß Strehlitz. ist strengstens<br />
erreichen sollten, son<strong>der</strong>n alle E<strong>in</strong>woh-<br />
LARES: Diese Materialien e<strong>in</strong>e alte s<strong>in</strong>d Menschengruppe lediglich an. zum Es wäre Lesen untersagt.<br />
że pogardziła ciuchami zgromadzonymi<br />
w piwnicy programu „Promi<br />
Big Brother”. Zachowanie wybrednej<br />
gwiazdeczki nie przypadło do gustu<br />
nawet jej – jak to określają media –<br />
„jeszcze mężowi” Steffanowi.<br />
Za <strong>in</strong>nym wielkim bratem tęsknią<br />
e<strong>in</strong> sehr großer Schritt für e<strong>in</strong>e Weiterentwicklung,<br />
wenn <strong>der</strong> Bund <strong>der</strong> Jugend<br />
<strong>der</strong> <strong>Deutschen</strong> M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit (BJDM) auch<br />
Ich wünsche mir vor allem, dass<br />
unsere Veranstaltungen nicht nur die<br />
Deutsche M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit betreffen bzw.<br />
Nur dann gibt es e<strong>in</strong>en Brückenbau und<br />
Mitglie<strong>der</strong>gew<strong>in</strong>n und nur so kann die<br />
Deutsche M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit überleben. q<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Gedenken: materiał Kriegstote służy wyłącznie werden <strong>in</strong> Groß do czytania. Nädlitz zentral Powielanie bestattet w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
niektórzy mieszkańcy byłej NRD.<br />
– Jak <strong>in</strong>formuje berlińskie wydanie<br />
gazety „Der Tagesspiegel”, główną<br />
atrakcją jednej z wystaw w cytadeli<br />
Spandau miałaby być głowa wodza<br />
rewolucji październikowej, pochodząca<br />
z gigantycznego pomnika,<br />
który kiedyś dom<strong>in</strong>ował nad <strong>pl</strong>acem<br />
Protokoll e<strong>in</strong>er Exhumierung<br />
Mittwoch, 7. August, um 8 Uhr, es<br />
geht los: Von Sacrau Turawa (Za-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie<br />
sich bereits<br />
w jakikolwiek<br />
erste Schweißtropfen<br />
sposób<br />
auf <strong>der</strong><br />
krzów Turawski) nach O<strong>der</strong>walde<br />
zabronione.<br />
Stirn. Die Zuschauer unterhalten sich<br />
LARES: Diese Materialien (Dziergowice) s<strong>in</strong>d lediglich bei Kandrz<strong>in</strong>-Cosel.<br />
drüber, wie die Soldaten wohl gestorben<br />
zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Len<strong>in</strong>a. Szkopuł w tym, że kiedy<br />
wzburzony naród usuwał pomnik z<br />
przestrzeni publicznej, zakopał go w<br />
ziemi tak dokładnie, że łatwiej z niej<br />
dzisiaj wykopać granaty ręczne z II<br />
wojny światowej.<br />
W czasach, kiedy niektórzy chcieliby<br />
się pozbyć swoich big brotherów,<br />
Zwei Fahrzeuge, drei Leute: Harald<br />
Schroedter (58), Angestellter beim<br />
„Volksbund Deutsche Kriegsgräberfürsorge<br />
e.V.“ im Land Brandenburg, <strong>der</strong><br />
Unternehmer Andrzej Latusek (42) und<br />
<strong>in</strong>ni marzą o ich powrocie.<br />
Józef Kotyś<br />
se<strong>in</strong>e Gatt<strong>in</strong> Barbara Latusek (41) aus<br />
Stück schwarzen Gummi, das sich<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Sacrau materiał Turawa. Die Mission służy ist wyłącznie klar und do czytania. Powielanie letztendlich w jakikolwiek als Le<strong>der</strong>mantel sposób erweist. zabronione.<br />
erfor<strong>der</strong>te viel Aufwand, Zeit und Vor-<br />
E<strong>in</strong>e halbe Stunde später hat man schon<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
bereitung: die Exhumierung <strong>der</strong> Überreste<br />
von drei deutschen Soldaten aus<br />
e<strong>in</strong>em Sammelgrab am Waldrand, wo<br />
die jungen Männer im Januar 1945 <strong>in</strong><br />
e<strong>in</strong>er Nacht-und-Nebel-Aktion von den<br />
Großeltern des Grundbesitzers Norbert<br />
TERMINE<br />
Hromik beigesetzt worden waren.<br />
Die Presse und das Radio möchten<br />
QQBytom: Muzeum LARES: Górnośląskie N<strong>in</strong>iejszy w Nach materiał e<strong>in</strong>er stundenlangen służy wyłącznie Fahrt do Harald czytania. Schroedter Powielanie auch w gerne jakikolwiek e<strong>in</strong> Interview mit sposób Andrzej zabronione.<br />
Bytomiu zaprasza 30 i 31 sierpnia od geht es sofort an die Arbeit, ohne Zigarettenpause,<br />
s<strong>in</strong>d lediglich ohne viel Bla Bla. zum In <strong>der</strong> Lesen bereitgestellt. Jegliche am Vervielfältigung meisten arbeitet. Er erzählt, ist dass strengstens er<br />
zeichnet auf e<strong>in</strong>em Latusek, dem Mann, <strong>der</strong> hier körperlich<br />
10.00 LARES: do 13.00 na Diese warsztaty z Materialien mozaiki,<br />
untersagt.<br />
które odbędą się w ramach projektu „Wielokulturowy<br />
Bytom”. Warsztaty poprzedzi<br />
prezentacja na temat historii bytomskiego<br />
rynku. Wstęp wolny.<br />
Q Gleiwitz: Das Museum <strong>in</strong> Gleiwitz<br />
Ortschaft Zyrowa (Żyrowa) tags zuvor<br />
stachen die Mücken stärker und auch<br />
die Erde sche<strong>in</strong>t <strong>in</strong> O<strong>der</strong>walde nicht so<br />
hart zu se<strong>in</strong>. Ausgestattet mit Kompass,<br />
Kugelschreibern, Lupen und sonstigen<br />
Q<br />
Utensilien für die Re<strong>in</strong>igung <strong>der</strong> Funde<br />
entsprechenden Behandlung e<strong>in</strong>mal im<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy stellt Harald materiał Schroedter służy se<strong>in</strong>en klappbaren<br />
Feldtisch auf. Währenddessen prüft Diesmal haben sich mehrere Gäste beisetzt. In Schlesien ist dies <strong>der</strong> Zent-<br />
wyłącznie do czytania. Powielanie Jahr w an den jakikolwiek dafür vorgesehenen sposób Stellen zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien Andrzej s<strong>in</strong>d Latusek lediglich mit dem Spaten zum wie Lesen angemeldet: bereitgestellt. Journalisten <strong>der</strong> „Jaskółka Jegliche ralfriedhof Vervielfältigung von Groß Nädlitz (Nadolice ist strengstens untersagt.<br />
veranstaltet am 30. August e<strong>in</strong>en Vortrag<br />
zum Thema „Alfred Naujocks: Der Mann,<br />
hart die Erde ist. Kurz zuvor hat se<strong>in</strong>e<br />
Gatt<strong>in</strong> Barbara die Stelle fotografisch dokumentiert<br />
und e<strong>in</strong>e kle<strong>in</strong>e Absperrung<br />
mit dem Schild „Fotografieren <strong>der</strong> sterblichen<br />
Überreste Verboten“ aufgestellt.<br />
Śląska“ und „Radio Park“, Vertreter<br />
vom „Polnischen Roten Kreuz“ aus<br />
Kandrz<strong>in</strong>-Cosel und mit Joachim Niemann<br />
und Alfred Szyndzielorz Vertreter<br />
<strong>der</strong> hiesigen <strong>Deutschen</strong> M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit. Die<br />
Spannung steigt. Bei Andrzej Latusek,<br />
<strong>der</strong> unermüdlich weiter gräbt zeigen<br />
s<strong>in</strong>d und wie die Russen hier an<strong>der</strong>en<br />
gefangenen Soldaten 1945 ihre Zungen<br />
an Tisch<strong>pl</strong>atten festgenagelt hatten.<br />
Barbara Latusek und Harald Schroedter<br />
geben den Medien Interviews.<br />
Plötzlich stößt man auf etwas, e<strong>in</strong><br />
den Schädel e<strong>in</strong>es Soldaten mit e<strong>in</strong>em<br />
E<strong>in</strong>schussloch <strong>in</strong> <strong>der</strong> rechten Schläfe.<br />
Auf e<strong>in</strong>mal herrscht große Aufregung.<br />
Viele Fragen werden gestellt, viele Me<strong>in</strong>ungen<br />
abgegeben. Man stellt fest, dass<br />
<strong>der</strong> Soldat Skischuhe des Militärs an hat.<br />
bereits seit 2010 für den „Volksbund<br />
Deutsche Kriegsgräberfürsorge e.V.“<br />
tätig ist und seitdem die Überreste von<br />
mehreren hun<strong>der</strong>t Soldaten <strong>in</strong> ganz<br />
<strong>Polen</strong> ausgegraben hat und nach e<strong>in</strong>er<br />
Wielkie) bei Breslau.<br />
Harald Schroedter zeichnet auf e<strong>in</strong>em<br />
Blatt Papier die genaue Lage des<br />
Sammelgrabes, prüft ob die Zahl <strong>der</strong><br />
Knochen <strong>der</strong> Zahl <strong>der</strong> Verstorbenen entspricht,<br />
säubert Abzeichen und versucht<br />
die genauere Herkunft <strong>der</strong> Soldaten zu<br />
bestimmen. Die Journalisten zeigen<br />
Ihre Zufriedenheit über den Verlauf<br />
<strong>der</strong> Stunden und Verabschieden sich<br />
langsam.<br />
Noch hat man aber nicht alle Überreste<br />
<strong>der</strong> gesuchten drei Soldaten gefunden.<br />
Die Schaufel ruht nicht, man<br />
weiß langsam nicht mehr, woh<strong>in</strong> mit<br />
<strong>der</strong> ganzen Erde. Nach zwei weiteren<br />
Stunden entdeckt man den zweiten<br />
Schädel, nach e<strong>in</strong>er weiteren Stunde<br />
ist man sicher dass es ke<strong>in</strong>e weiteren<br />
Überreste mehr gibt. Jetzt muss noch<br />
alles auf dem Papier dokumentiert<br />
und die gefundenen Teile <strong>in</strong> die dafür<br />
vorgesehenen Säcke gepackt werden.<br />
Man muss die Fundstelle so verlassen,<br />
wie sie vorgefunden worden war. Die<br />
Körper <strong>der</strong> drei jungen Soldaten lagen<br />
fast 80 Jahre lang 70 Zentimeter tief<br />
am Waldrand vergraben. Wir werden<br />
ihre Namen wohl nie erfahren, da ke<strong>in</strong>e<br />
Erkennungsmarken gefunden wurden.<br />
Wenn ihre Familien nun jedoch e<strong>in</strong>en<br />
von den Zentralfriedhöfen besuchen,<br />
ist die Wahrsche<strong>in</strong>lichkeit groß, dass<br />
dort ihre Väter und Ehemänner ruhen.<br />
Norbert Nieslony<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien Kolonowskie: s<strong>in</strong>d lediglich Drzewo zum Życia Lesen po raz bereitgestellt. drugi<br />
Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Pochwała śląskiej przyrody<br />
Biblioteka i Centrum Kultury w Ko-<br />
Q<br />
lonowskiem wraz z Nadleśnictwem<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Zawadzkie materiał organizują służy w niedzielę wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien<br />
24 sierpnia<br />
s<strong>in</strong>d<br />
o<br />
lediglich<br />
godz. 15.00 II<br />
zum<br />
Festiwal<br />
Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
<strong>der</strong> den Zweiten Weltkrieg begonnen hat”.<br />
Der Vortrag f<strong>in</strong>det ab 16:00 Uhr <strong>in</strong> <strong>der</strong><br />
Villa Caro statt. Referent ist Florian Altenhöner.<br />
Der E<strong>in</strong>tritt ist frei.<br />
Q Wrocław: Do 28 sierpnia we wrocławskim<br />
Pałacu Królewskim można oglądać<br />
różne wydania słynnej mapy Śląska<br />
z 1561 roku autorstwa Mart<strong>in</strong>a Helwiga.<br />
Bilety dostępne w cenie 15 i 10 złotych.<br />
QQOppeln: Am 23. August veranstalten<br />
das Jugends<strong>in</strong>fonieorchester<br />
<strong>der</strong> Städtischen Musikschule Potsdam<br />
und das S<strong>in</strong>fonieorchester <strong>der</strong> Oppelner<br />
Musikschule e<strong>in</strong> geme<strong>in</strong>sames Konzert.<br />
Beg<strong>in</strong>n ist um 18:00 Uhr im Konzertsaal<br />
<strong>der</strong> Oppelner Philharmonie.<br />
QQLubowitz: Das Oberschlesische<br />
Eichendorff Kultur– und Begegnungszentrum<br />
Lubowitz veranstaltet am 31.<br />
August die Theateraufführung „Eichen-<br />
Kultury Leśnej „Drzewo Życia”.<br />
Pomysł na przedsięwzięcie kulturalne<br />
nawiązujące do naturalnych<br />
zasobów przyrodniczych położonej w<br />
Dol<strong>in</strong>ie Małej Panwi gm<strong>in</strong>y, a jednocześnie<br />
pokazujące wielokulturowość<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Górnego materiał Śląska, zrodził służy się wyłącznie w ubiegłym<br />
roku. Już wówczas zorganizowa-<br />
do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
no konkurs literacki, przeprowadzono<br />
<strong>pl</strong>ener fotograficzny i powierzono dr.<br />
Krzysztofowi Spałkowi przygotowanie<br />
opracowania wydawnictwa o walorach<br />
krajobrazowych i przyrodniczych okolic<br />
Kolonowskiego.<br />
Na zbudowanej w miejscowej hali tar-<br />
V.l.n.r.: Andrzej Latusek, Barbara Latusek und Harald<br />
Schroedter<br />
Foto: Norbert Nieslony<br />
Blatt Papier die<br />
genaue Lage des<br />
Sammelgrabes.<br />
kim, czeskim oraz w gwarze śląskiej.<br />
Zanim jednak to nastąpiło, odbyło się<br />
uroczyste posadzenie Drzewa Życia. W<br />
„Die Jugendlichen<br />
s<strong>in</strong>d offen für Europa<br />
aber nicht unbed<strong>in</strong>gt<br />
für die Deutsche<br />
haben ke<strong>in</strong>e starke<br />
B<strong>in</strong>dung zur Kultur <strong>der</strong><br />
<strong>Deutschen</strong> M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit.“<br />
ry lokalnej społeczności zafundowało<br />
Nadleśnictwo Zawadzkie.<br />
Tegoroczny festiwal kultury leśnej<br />
Henryk Rudner<br />
Z tego też powodu postanowiono wiele<br />
uwagi poświęcić twórczości piewcy lasów<br />
nad Małą Panwią. – Referat zadedykowała<br />
pisarzowi Agnieszka Kwiecień,<br />
która przyjrzała się jego poetyckim <strong>in</strong>spiracjom<br />
przyrodą. W przygotowanym<br />
z okazji festiwalu biuletynie zamieszczono<br />
próbki literackie następców Georga<br />
Hauptstocka, którzy wzięli udział w konkursie<br />
na opowiadanie nawiązujące do<br />
urody Dol<strong>in</strong>y Małej Panwi. Zwyciężyła w<br />
nim Violetta Wantulok-Seebauer, która<br />
opisała historię nieuleczalnie chorego<br />
młodzieńca, odnajdującego radość w<br />
trakcie wycieczki nad rzekę.<br />
Tegoroczną edycję festiwalu ukoronuje<br />
koncert f<strong>in</strong>ałowy, w którym zaprezentują<br />
się zespoły: Bluemoon, Zapłoty,<br />
Chwila Nieuwagi, Jazz Combo i Dionizos.<br />
Organizatorzy przygotowali również<br />
wystawę sztuki leśnej, kiermasz sztuki<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy gowej estradzie materiał pojawili służy się wykonawcy wyłącznie niewielkiej do czytania. odległości od festiwalowej Powielanie poprzedziło w jakikolwiek wydanie przez Wojewódzką sposób zabronione.<br />
adur reprezentujący piosenkę artystyczną, sceny swoje docelowe miejsce znalazł Bibliotekę Publiczną w Opolu książki<br />
LARES: Diese Materialien zaśpiewaną s<strong>in</strong>d w języku lediglich polskim, zum niemiec-<br />
Lesen buk zwyczajny bereitgestellt. odmiany „Pendula”, Jegliche któ-<br />
Georga Vervielfältigung Hauptstocka pt. „Peter ist Schrat”. strengstens untersagt.<br />
dorff <strong>der</strong> Wan<strong>der</strong>er”. Beg<strong>in</strong>n ist um 19:00<br />
Uhr an <strong>der</strong> Schlossru<strong>in</strong>e.<br />
Quelle: U.S. National Archives and Records Adm<strong>in</strong>istration<br />
Zespół Sygnalistów Leśnych „Waltornia” otworzy tegoroczny koncert f<strong>in</strong>ałowy.<br />
Foto: J. Stem<strong>pl</strong>ewski<br />
Foto: Dom<strong>in</strong>ika Galla<br />
Sollten Sie von verlassenen deutschen<br />
Grabstätten Kenntnis haben,<br />
melden Sie diese bitte an die E-Mail-<br />
Adressen: exhumierungen.<strong>der</strong>.soldaten@outlook.com<br />
o<strong>der</strong> ekshumacje.<br />
zolnierzy.niemieckich@outlook.com<br />
ludowej, degustację lokalnych wyrobów<br />
kul<strong>in</strong>arnych oraz wystawy fotograficzne.<br />
Józef Kotyś
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Nr. 34/1168 LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich Glaube zum und Lesen Religion bereitgestellt. Wiara Jegliche i religia Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Wochenblatt.<strong>pl</strong> 9<br />
Kandrz<strong>in</strong>: Pfarrer Norbert Kachel <strong>in</strong> memoriam<br />
Kronika Parafialna<br />
„Wie<br />
LARES:<br />
me<strong>in</strong><br />
N<strong>in</strong>iejszy<br />
Gott<br />
materiał<br />
will,<br />
służy wyłącznie<br />
ich<br />
do czytania.<br />
b<strong>in</strong> bereit“<br />
Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione. Q<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Dieses Jahr wäre <strong>der</strong> Kandrz<strong>in</strong>er Pfarrer Norbert Kachel 90 Jahre alt geworden.<br />
Der St.-Nikolaus-Kirche, se<strong>in</strong>er Heimatkirche, <strong>in</strong> <strong>der</strong> er während <strong>der</strong><br />
Schulzeit Messdiener war, blieb er <strong>in</strong> allen Lebenslagen stets verbunden.<br />
Das Kriegsende erreichte <strong>der</strong> 1924<br />
geborene Norbert Kachel <strong>in</strong> Süddeutschland,<br />
wo er als Soldat se<strong>in</strong>er<br />
Q Gedenken: Die Deutsche Bischofskonferenz<br />
gedenkt geme<strong>in</strong>sam<br />
mit <strong>der</strong> Polnischen Bischofskonferenz des<br />
Beg<strong>in</strong>ns des Zweiten Weltkriegs vor 75<br />
Jahren. Dazu wird <strong>der</strong> Vorsitzende <strong>der</strong><br />
<strong>Deutschen</strong> Bischofskonferenz, Kard<strong>in</strong>al<br />
Re<strong>in</strong>hard Marx, vom 31. August bis zum<br />
2. September nach Gleiwitz und Warschau<br />
reisen. In Gleiwitz wird er von Bischof<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał Kachel hielt służy zu se<strong>in</strong>en wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Landsleuten und<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Wehrpflicht nachgehen musste. Nach<br />
Oberschlesien kehrte er 1945 nicht zurück,<br />
stattdessen studierte er Theologie<br />
und wurde am 29. Juni 1951 im bayrischen<br />
Eichstätt zum Priester geweiht. In<br />
den Jahren 1951-53 war er Ka<strong>pl</strong>an im<br />
mittelfränkischen Roßtal und <strong>in</strong> Neumarkt<br />
<strong>in</strong> <strong>der</strong> Oberpfalz. Am 16. Sep-<br />
Wolfgang Ipolt (Görlitz) begleitet. Nach<br />
e<strong>in</strong>er Begegnung von Kard<strong>in</strong>al Marx<br />
mit dem Vorsitzenden <strong>der</strong> Polnischen<br />
Bischofskonferenz, Erzbischof Stanisław<br />
Gądecki, bildet e<strong>in</strong>e deutsch-polnische<br />
Eucharistiefeier am 31. August um 18:00<br />
Uhr <strong>in</strong> <strong>der</strong> Kathedrale von Gleiwitz den<br />
Mittelpunkt des ersten Besuchstages.<br />
tember 1959 erfolgte se<strong>in</strong>e E<strong>in</strong>führung<br />
als Kurat <strong>in</strong> die Herz-Jesu-Geme<strong>in</strong>de<br />
<strong>in</strong> Büchenbach, die <strong>der</strong> Pfarrei Roth zugeordnet<br />
war. In 18 Jahren Aufbau- und<br />
Seelsorgearbeit hat sich Pfarrer Norbert<br />
Kachel <strong>in</strong> Büchenbach bleibende<br />
Verdienste erworben, zu denen die<br />
Errichtung e<strong>in</strong>es <strong>in</strong> Mosaik gestalteten<br />
Kreuzweges vom Eichstätter Künstler<br />
Peter Recker im Jahre 1969 und sechs<br />
Hauptzelebrant ist Erzbischof Gądecki.<br />
Die Predigt hält Kard<strong>in</strong>al Marx. Um 20:00<br />
Uhr f<strong>in</strong>det e<strong>in</strong>e Gedenkfeier am ehemaligen<br />
Sen<strong>der</strong> Gleiwitz statt. Neben den<br />
Vorsitzenden <strong>der</strong> Bischofskonferenzen<br />
und weiteren katholischen Bischöfen –<br />
unter ihnen <strong>der</strong> Kattowitzer Erzbischof<br />
Wiktor Skworc und Bischof Jan Kopiec aus<br />
Gleiwitz – werden bei <strong>der</strong> Feier Vertreter<br />
tausende katholische Heimatvertriebene<br />
<strong>in</strong> <strong>der</strong> Bundesrepublik <strong>der</strong> 50er Jahre,<br />
fand Kachel Zeit und Muße sich um die<br />
Belange se<strong>in</strong>er Heimatkirche <strong>in</strong> Kandrz<strong>in</strong><br />
zu kümmern. Es gelang ihm, die<br />
bereits <strong>in</strong> den 40er Jahren vom dama-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy ligen Pfarrer materiał <strong>der</strong> St.-Nikolaus-Kirche,<br />
służy wyłącznie porte do durchgeführt czytania. und <strong>in</strong> Powielanie <strong>der</strong> Antoniuskapelle<br />
an bedürftige Kandrz<strong>in</strong>er wurde.<br />
chel w <strong>in</strong> <strong>der</strong> jakikolwiek St.-Nikolaus-Kirche sposób gefeiert zabronione.<br />
Georg Wotzka, <strong>in</strong> München erworbene<br />
LARES: Diese Materialien Mosaike s<strong>in</strong>d für die lediglich Seitenaltäre nach zum Kan-<br />
Lesen verteilt. bereitgestellt. Jegliche Pfarrer Vervielfältigung Norbert Kachel verstarb ist vier strengstens untersagt.<br />
Jahre später die Neugestaltung des Altarraumes<br />
mit e<strong>in</strong>em weiteren Kunstwerk<br />
von Professor Recker zählen. Von 1983<br />
bis zu se<strong>in</strong>em Heimgang leitete er die<br />
Q<br />
Krzeszów: Odpust z nowym biskupem<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
<strong>der</strong> evangelischen Kirche <strong>Polen</strong>s und <strong>der</strong><br />
jüdischen Geme<strong>in</strong>schaft sowie <strong>der</strong> Bürgermeister<br />
<strong>der</strong> Stadt Gebete und Worte<br />
<strong>der</strong> Er<strong>in</strong>nerung vortragen.<br />
Q Piekary Śląskie: „Rodz<strong>in</strong>a miłością<br />
wielka” to motto tegorocznej pielgrzymki<br />
kobiet do sanktuarium Matki<br />
Sprawiedliwości i Miłości Społecznej w<br />
Piekarach Śląskich (Deutsch Pikar), które<br />
odbyło się 17 sierpnia. „Razem z Maryją<br />
powierzymy Jej Synowi świat kobiet, reprezentowany<br />
na piekarskim wzgórzu<br />
przez babcie, matki, żony, córki, siostry<br />
zakonne, osoby stanu wolnego” – napisał<br />
w zaproszeniu przed pielgrzymką abp<br />
Skworc i wyraził przekonanie, że w tym<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
15 sierpnia, w święto Wniebowzięcia<br />
NMP, w sanktuarium maryjnym<br />
w Krzeszowie (Grüssau). Poprzedziła<br />
ją procesja ze słynącą cudami ikoną<br />
Matki Boskiej Łaskawej.<br />
To najstarszy obraz maryjny na obecnych<br />
ziemiach Polski. Datowany<br />
jest na poł. XIII w. Naukowcy wiążą<br />
go z kulturą bizantyjską, a w tym kręgu<br />
kulturowym wizerunki są nie tylko<br />
kreacjami artystycznymi. Traktowane są<br />
jak rzeczywisty obraz Boga, Matki Bożej<br />
czy świętych. Powstają na klęczkach, są<br />
adorowane. Często tak długo, że twórca,<br />
a potem również odbiorcy jego dzieła<br />
mają wrażenie, iż przedstawiony na nim<br />
wizerunek zaczyna do nich przemawiać.<br />
bogactwie stanów i powołań kryje się<br />
duchowy potencjał, od którego zależy jakość<br />
życia moralnego i religijnego rodz<strong>in</strong><br />
na Górnym Śląsku. Wyjątkowym gościem<br />
pielgrzymki był w tym roku jałmużnik<br />
papieski z Watykanu, ksiądz arcybiskup<br />
Konrad Krajewski, który wygłosił do nas<br />
homilię.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Q<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
15 sierpnia w krzeszowskiej bazylice świętowano odpust. Foto: Marek Perzyński Ołtarz bazyliki krzeszowskiej z ikoną Matki Boskiej Łaskawej. Foto: Aisog/Wikipedia<br />
Syna Bożego, szafranowy kolor płasz-<br />
jest Krzeszów) na krańcach Śląska. Owstelni.<br />
Według <strong>in</strong>nej, przynieśli ją do<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy cza i nie materiał mieszane barwy służy wskazują wyłącznie na szem, zlecono do czytania. badanie obrazu Powielanie naukowcom<br />
(przed jego koronacją przez papieża dłach z włoskiej miejscowości Rimi-<br />
Krzeszowa w jakikolwiek aniołowie na swych sposób skrzy-<br />
zabronione.<br />
wczesny styl wschodni, zaś fałdowanie<br />
LARES: Diese Materialien płaszcza s<strong>in</strong>d Maryi lediglich jest cechą charaktery-<br />
zum Lesen Jana Pawła bereitgestellt. II w 1997 r.), jednak Jegliche na wieni.<br />
Najprawdopodobniej Vervielfältigung utożsamiono ist strengstens untersagt.<br />
Tak nawiązuje się mistyczna relacja.<br />
Osoba, która chce przejąć choć cząstkę<br />
misterium zawartego w ikonie, dotyka<br />
jej głową. Czuje, jak oczy świętej postaci<br />
stykają się z jej wzrokiem. Ikona zawiera<br />
konkretną myśl, słowo. Można więc słowo<br />
nie tylko usłyszeć, ale i je zobaczyć. To<br />
ono – jak mówi Biblia – było pierwsze.<br />
Uważa się, że pierwowzorem krzeszowskiej<br />
ikony jest bizantynizujący<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy uważany materiał jest według służy tradycji Kościoła wyłącznie Tylko trójgłos do czytania. – historyka, teologa Powielanie i ludu Śląskich w jakikolwiek (Bad Warmbrunn), sposób w którym zabronione.<br />
za pierwszego malarza ikon).<br />
z jego bogactwem przekazu legendarnego<br />
–<br />
cystersi krzeszowscy mieli prebendę.<br />
LARES: Diese Materialien<br />
Różnie<br />
s<strong>in</strong>d<br />
próbuje<br />
lediglich<br />
się tłumaczyć,<br />
zum<br />
jak<br />
Lesen bereitgestellt.<br />
jest w stanie przybliżyć<br />
Jegliche<br />
nas do To<br />
Vervielfältigung<br />
on miałby przywieźć obraz<br />
ist<br />
Matki<br />
strengstens untersagt.<br />
obraz z kościoła Santa Maria Nova w<br />
Rzymie. Naukowcy głowią się jednak<br />
nad tym, czy wizerunek krzeszowskiej<br />
Madonny należy do kręgu kulturowego<br />
Wschodu czy Zachodu. Bo kształt ciała<br />
Pf. Bronisław Żuchowski<br />
Q Albendorf: Erzbischof Alfons Nossol<br />
zelebrierte die Heilige Messe bei <strong>der</strong><br />
Wallfahrt <strong>der</strong> deutschen Schlesier <strong>in</strong> Albendorf<br />
am 10. August. Mit diesem Pilgerort<br />
sei er seit jungen Jahren sehr<br />
verbunden, sagte <strong>der</strong> Erzbischof <strong>in</strong> se<strong>in</strong>er<br />
Predigt. Die feierliche Messe <strong>in</strong> deutscher<br />
Sprache wurde von den Chören aus Wadenburg<br />
und O<strong>der</strong>w<strong>in</strong>kel begleitet. Es ist<br />
bereits Tradition, dass <strong>der</strong> Verband deut-<br />
diese im Nachh<strong>in</strong>e<strong>in</strong> auch ihren Ausdruck<br />
<strong>in</strong> <strong>der</strong> Auslegung dieser Bibelstel-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
le gefunden. Die Schwierigkeit besteht asbekenntnis des Petrus antwortete Jesus Überlieferungen hatte und verwertete.<br />
LARES: Diese Materialien dar<strong>in</strong>, s<strong>in</strong>d dass diese lediglich Szene nicht zum nur vom Lesen mit e<strong>in</strong>er bereitgestellt. Seligpreisung des Petrus Jegliche und Petrus Vervielfältigung genießt <strong>in</strong> allen vier Evangelien ist strengstens untersagt.<br />
E<strong>in</strong>undzwanzigster<br />
Sonntag im Jahreskreis<br />
24.08.2014<br />
1. Lesung:<br />
Jes 22,19-23<br />
2. Lesung: Röm 11, 33-36<br />
Evangelium: Mt 16,13-20 „Ich werde dir<br />
die Schlüssel des Himmelreiches geben.“<br />
scher Gesellschaften <strong>in</strong> Oppeln e<strong>in</strong>e<br />
Busfahrt nach Albendorf organisiert und<br />
die Wallfahrt mit e<strong>in</strong>em weiteren Ausflugsziel<br />
verb<strong>in</strong>det. Diesmal g<strong>in</strong>g die<br />
Reise zum Schloss und <strong>der</strong> St. Nikolauskirche<br />
<strong>in</strong> Ottmachau.<br />
Q Festiwal: „Per organa ad astra”<br />
In se<strong>in</strong>er<br />
dreijährigen<br />
Q<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
durch<br />
materiał<br />
den freiwillig<br />
służy<br />
übernommenen<br />
wyłącznie<br />
zeichnet<br />
do<br />
ist.<br />
czytania.<br />
Vor <strong>der</strong> Abfassung<br />
<strong>der</strong> Evangelien<br />
Powielanie Lehrtätigkeit hat w jakikolwiek<br />
unbestritten als<br />
sposób<br />
Haupt<br />
zabronione.<br />
Tod. Diese Auffassung war jüdischem<br />
Jesus viel mehr<br />
<strong>der</strong> Geme<strong>in</strong>schaft <strong>der</strong><br />
ist e<strong>in</strong>er <strong>der</strong> wichtigsten Ab-<br />
Denken fremd. Daher war auch das liegen auch mündliche<br />
Jünger nach <strong>in</strong>nen und<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. gesprochen, Jegliche als Vervielfältigung <strong>in</strong><br />
ist strengstens untersagt.<br />
Dies schnitte des ganzen Neuen Testaments.<br />
Er ist von grundlegen<strong>der</strong> Bedeutung<br />
für das Wesen, die Organisation<br />
und die Geschichte <strong>der</strong> Kirche.<br />
Da hierüber unter den Christen im<br />
Laufe <strong>der</strong> Jahrhun<strong>der</strong>te Me<strong>in</strong>ungsverschiedenheiten<br />
entstanden s<strong>in</strong>d, haben<br />
(Przez organy do gwiazd) to tytuł festiwalu<br />
organowego w Jelczu-Laskowicach<br />
(Jeltsch-Laskowitz) w powiecie oławskim<br />
(Ohlau). Koncerty będą okazją do spotkania<br />
wybitnych artystów w cztery soboty<br />
września w kościele dekanalnym św.<br />
Maksymiliana Kolbego. Rozpoczęcie koncertów<br />
6 września. Festiwal ma charakter<br />
otwarty dla wszystkich sympatyków<br />
<strong>der</strong> Abfassung se<strong>in</strong>es Evangeliums diese benützt haben, es ist aber nicht festzustellen,<br />
do was czytania. je<strong>der</strong> von ihnen darüber Powielanie hi-<br />
menschlicher w jakikolwiek Qualitäten bedarf, sposób um ihr zabronione.<br />
Kraft Gottes bestaunt, die so ger<strong>in</strong>ger<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Bezeichnung materiał gleichbedeutend służy wyłącznie mit <strong>der</strong><br />
wesenhaften Gottheit. Auf dieses Mess<strong>in</strong>aus<br />
noch für weitere Unterlagen o<strong>der</strong> Werk <strong>in</strong> <strong>der</strong> Welt zu vollbr<strong>in</strong>gen.“ q muzykami i melomanami.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Pfarrei <strong>in</strong> Gungold<strong>in</strong>g-Schambach im<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Bistum materiał Eichstätt. służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Trotz schwerer Arbeit bei <strong>der</strong> Schaffung<br />
e<strong>in</strong>es s<strong>in</strong>d religiösen lediglich Zuhauses zum für aber-<br />
Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens LARES: Diese Materialien untersagt.<br />
styczną zachodniego malarstwa średniowiecznego.<br />
Mamy więc do czynienia ze<br />
wschodnią ikoną przemalowaną w XIII<br />
w. lub jest to obraz XIII-wieczny świadomie<br />
naśladujący wschodni, tzw. świętołukaszowy<br />
styl (św. Łukasz Ewangelista<br />
dzieło tak wysokiej artystycznej klasy<br />
pojawiło się już we wczesnym średniowieczu<br />
w niewielkiej wsi (jaką do dziś<br />
Wort zum Sonntag<br />
Evangelisten Matthäus, son<strong>der</strong>n auch<br />
vom Evangelisten Markus und vom<br />
Evangelisten Lukas berichtet wird. Jesus<br />
beg<strong>in</strong>nt mit diesem Abschnitt die<br />
Vorbereitung <strong>der</strong> Jünger auf se<strong>in</strong> Leiden,<br />
auf se<strong>in</strong> Messiasamt, die Erlösung<br />
Unverständnis <strong>der</strong> Jünger groß. An den<br />
Anfang dieser Vorbereitung auf se<strong>in</strong> Leiden<br />
stellte Jesus die Frage nach se<strong>in</strong>er<br />
Person und nach se<strong>in</strong>er Aufgabe. Petrus<br />
antwortete <strong>in</strong> aller Namen: „Du bist <strong>der</strong><br />
Messias.“ Für den Evangelisten war bei<br />
drz<strong>in</strong> zu überführen. Als die politische<br />
Lage dies <strong>in</strong> den 60er Jahren zuließ, besuchte<br />
Kachel Kandrz<strong>in</strong> wann immer<br />
er konnte. Im Kriegszustand <strong>der</strong> 80er<br />
Jahre wurden dank se<strong>in</strong>er Bemühungen<br />
Lebensmittel- und Medikamententrans-<br />
Dank Kachels Unterstützung wurde<br />
1994 e<strong>in</strong> DFK-Büro, damals <strong>in</strong> <strong>der</strong> ul.<br />
le pytań nie zdołali oni jednoznacznie<br />
odpowiedzieć i wciąż poruszamy się w<br />
świecie hipotez. Tym samym nie należy<br />
lekceważyć ludowych przekazów, to<br />
historyczne źródło, z którego wytrawny<br />
badacz potrafi wyłowić ziarno prawdy.<br />
prawdy o krzeszowskiej ikonie.<br />
Jedna z legend głosi, że przechowywana<br />
była od wieków w pobliskiej pu-<br />
mit dem H<strong>in</strong>weis auf die Offenbarung<br />
dieses Geheimnisses durch den Vater im<br />
Himmel. In se<strong>in</strong>er dreijährigen Lehrtätigkeit<br />
hat Jesus sehr viel<br />
mehr gesprochen, als <strong>in</strong><br />
den Evangelien aufge-<br />
und schriftliche Traditionen<br />
<strong>der</strong> Worte Jesu, die<br />
nicht allen Evangelisten <strong>in</strong><br />
gleicher Weise zugänglich<br />
waren. Es steht zwar fest, welche dieser<br />
Quellen die Evangelisten geme<strong>in</strong>sam<br />
den unbestrittenen Vorrang unter den<br />
zwölf Aposteln. Er ist <strong>der</strong> Wortführer<br />
und wird stets als <strong>der</strong> erste bei <strong>der</strong> Aufzählung<br />
aufgeführt. Nach<br />
dem Tode Jesu tritt er <strong>in</strong><br />
<strong>der</strong> Apostelgeschichte<br />
außen auf. E<strong>in</strong> Bischof<br />
wurde gefragt, was er<br />
sich gedacht habe, als er<br />
die Nachricht von se<strong>in</strong>er<br />
Ernennung zum Bischof erhalten habe.<br />
Er erwi<strong>der</strong>te: „ich habe die Weisheit und<br />
den Evangelien<br />
aufgezeichnet ist.<br />
Reja, e<strong>in</strong>gerichtet. Unvergessen bleibt<br />
für viele auch die erste Christmette <strong>in</strong><br />
deutscher Sprache nach Kriegsende, die<br />
im selben Jahr von Pfarrer Norbert Ka-<br />
Jahre später am 20. November 1998.<br />
Alfons Rataj, Klaudia Kandzia<br />
Mistyczna relacja z krzeszowską ikoną<br />
Ks. prof. Zbigniew Kiernikowski,<br />
nowy biskup legnicki, odprawił<br />
po raz pierwszy sumę pontyfikalną<br />
podczas tegorocznego odpustu<br />
Pfarrer Norbert<br />
unterstützte se<strong>in</strong>e<br />
Heimatgeme<strong>in</strong>de.<br />
Als Herzenswunsch zelebrierte Pf. Norbert Kachel am 24. Dezember 1994 <strong>in</strong> <strong>der</strong> Kandrz<strong>in</strong>er St.-Nikolaus-Kirche die<br />
erste deutsche Christmette seit Kriegsende.<br />
Foto: Alfons Rataj<br />
aniołów z Gabrielem, archiprezbiterem<br />
kościoła pw. Archanioła Gabriela w Rim<strong>in</strong>i,<br />
kapelanem papieskim, który w<br />
1318 r. przebywał w Krzeszowie. Jego<br />
celem było spisanie beneficjów papieskich,<br />
m.<strong>in</strong>. z kościoła w Cie<strong>pl</strong>icach<br />
Boskiej Łaskawej do Krzeszowa. Jednoznacznych<br />
dowodów na to jednak brak.<br />
Marek Perzyński<br />
spotkań z kulturą, jak i z doświadczonymi<br />
kan<br />
Foto: K. Kandzia
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
10 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum H<strong>in</strong>tergründe Lesen bereitgestellt. Kulisy Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Königsw<strong>in</strong>ter: Ausstellungseröffnung zum Kreisauer Kreis am 31. August<br />
Die<br />
LARES:<br />
ersten,<br />
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy<br />
die<br />
wyłącznie<br />
europäisch<br />
do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób<br />
dachten<br />
zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Kaum e<strong>in</strong> Ort ist so sehr zum S<strong>in</strong>nbild<br />
des deutschen Wi<strong>der</strong>stands<br />
gegen den Nationalsozialismus<br />
22. – 28. August 2014<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
geworden wie das nie<strong>der</strong>schlesische<br />
Kreisau (Krzyżowa).<br />
„Opposition, Wi<strong>der</strong>stand, <strong>der</strong> Wille,<br />
die Zukunft <strong>in</strong> die eigene Hand zu nehmen,<br />
<strong>der</strong> Mut dazu“ (Freya von Moltke,<br />
1997), diese E<strong>in</strong>stellung verband e<strong>in</strong>e<br />
Gruppe von Menschen, die von <strong>der</strong><br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
nationalsozialistischen Gestapo nach<br />
dem Ort ihrer drei größeren Tagungen<br />
als Kreisauer Kreis bezeichnet wurde.<br />
Zwischen 1940 und 1945 erdachten und<br />
<strong>pl</strong>anten sie dort e<strong>in</strong> neues demokratisches<br />
Deutschland und e<strong>in</strong> vere<strong>in</strong>igtes<br />
Europa.<br />
Anfang <strong>der</strong> 40er Jahre, auf dem Höhepunkt<br />
<strong>der</strong> Machtentfaltung des nationalsozialistischen<br />
Regimes und mitten<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
im Zweiten Weltkrieg, e<strong>in</strong>e demokratische<br />
Zukunft <strong>in</strong> Freiheit und Frieden<br />
zu denken – das war e<strong>in</strong> risikoreiches<br />
Unterfangen, das am Ende viele <strong>der</strong> Beteiligten<br />
mit ihrem Leben bezahlten.<br />
Aber es war auch e<strong>in</strong>e <strong>in</strong>tellektuelle und<br />
menschliche Leistung e<strong>in</strong>er M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit,<br />
die nicht den Weg <strong>der</strong> angepassten<br />
Mehrheit und auch nicht den Weg <strong>der</strong><br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
„<strong>in</strong>neren Emigration“, des Schweigens<br />
unter Zwang, gehen wollte. Diese Gruppe<br />
von Gleichges<strong>in</strong>nten schuf sich, im<br />
Vertrauen zue<strong>in</strong>an<strong>der</strong>, e<strong>in</strong>e „Insel des<br />
freien Denkens“. Hier konnten sie ihre<br />
Ideen und Hoffnungen zum Ausdruck<br />
br<strong>in</strong>gen und entwarfen Pläne für e<strong>in</strong>e<br />
politische, wirtschaftliche und soziale<br />
Neuordnung Deutschlands und für e<strong>in</strong><br />
friedliches Europa nach dem Ende des<br />
Nationalsozialismus.<br />
Der Kreis umfasste Menschen aus<br />
unterschiedlichen politischen und<br />
sozialen Richtungen. Ihm gehörten<br />
Juristen, Theologen bei<strong>der</strong> Konfessionen,<br />
Aristokraten sowie Sozialdemokraten<br />
und Gewerkschaftler an. Die<br />
Gesprächspartner vertraten durchaus<br />
Naturrecht, sei es <strong>in</strong> <strong>der</strong> christlichen<br />
Tradition o<strong>der</strong> im Anschluss an die<br />
Philosophie <strong>der</strong> Antike und <strong>der</strong> Aufklärung.<br />
Mit ihren Ideen vertraten sie<br />
mit bis dah<strong>in</strong> ungekannter Vehemenz<br />
die Vorstellung e<strong>in</strong>er menschenwür-<br />
hatte, zu überw<strong>in</strong>den, sollte Deutschland<br />
Teil do e<strong>in</strong>es czytania. fö<strong>der</strong>ativ geglie<strong>der</strong>ten Powielanie auf dem w jakikolwiek Recht und nicht auf sposób Macht zabronione.<br />
digen <strong>in</strong>ternationalen Ordnung, die<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie<br />
Europa werden. Zugleich sollte mit <strong>der</strong> basiert. Dabei sollte es nicht bei staatsrechtlichen<br />
Vervielfältigung Theorien bleiben, son<strong>der</strong>n ist strengstens LARES: Diese Materialien Deutschlands s<strong>in</strong>d lediglich und europapolitische zum Lesen politischen bereitgestellt. Neuordnung Europas Jegliche e<strong>in</strong>e<br />
untersagt.<br />
unterschiedliche, bisweilen vollkommen<br />
entgegengesetzte Standpunkte. Aber sie<br />
verband die Überzeugung, dass man die<br />
Welt verbessern kann und dass <strong>der</strong> E<strong>in</strong>zelne<br />
dafür persönlich verantwortlich<br />
ist. In <strong>der</strong> politischen Zielvorstellung<br />
e<strong>in</strong>er sozialen Gesellschaft auf personaler<br />
Grundlage waren sich die Kreisauer<br />
von Beg<strong>in</strong>n an e<strong>in</strong>ig.<br />
größere wirtschaftliche E<strong>in</strong>heit entstehen.<br />
So stellten die Angehörigen des<br />
Kreisauer Kreises die ge<strong>pl</strong>ante Neuordnung<br />
Deutschlands von Beg<strong>in</strong>n an <strong>in</strong><br />
e<strong>in</strong>en europapolitischen Kontext.<br />
„Me<strong>in</strong>em Gefühl nach b<strong>in</strong> ich ers-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy bei Treffen materiał auf Landgütern służy wie wyłącznie Kle<strong>in</strong> tens an do Europa czytania. gebunden, Powielanie zweitens dieses w Regime jakikolwiek zu vernichten. sposób Aber <strong>der</strong> zabronione.<br />
Öls und Groß Behnitz. Auf drei größeren<br />
Sitzungen, s<strong>in</strong>d lediglich die im Frühjahr zum und Lesen land, bereitgestellt. viertens an das Land [Gut Jegliche Kreilands<br />
Vervielfältigung kommen, und ich werde ist dabei strengstens<br />
Deutschland, drittens an Ostdeutsch-<br />
Sturz müsste aus dem Inneren Deutsch-<br />
LARES: Diese Materialien untersagt.<br />
Die Gruppe <strong>der</strong> Kreisauer, entstanden<br />
um Helmuth James Graf von Moltke<br />
(1907-1945) und Peter Graf Yorck von<br />
Wartenburg (1904-1944), hat den Glauben<br />
an e<strong>in</strong>e Erneuerung Europas und<br />
das Vertrauen <strong>in</strong> e<strong>in</strong>e demokratische<br />
Zukunft nie aufgegeben. In privaten Begegnungen<br />
und Briefwechseln wurden<br />
Entwürfe für den Verfassungsaufbau<br />
Gutsschloss <strong>in</strong> Kreisau 2014<br />
Konzepte formuliert, diskutiert und<br />
verabschiedet. Die vorbereitenden<br />
Debatten wurden meist <strong>in</strong> kle<strong>in</strong>eren<br />
Kreisen geführt, oftmals <strong>in</strong> Moltkes<br />
Berl<strong>in</strong>er Wohnung o<strong>der</strong> bei Yorck <strong>in</strong> <strong>der</strong><br />
Berl<strong>in</strong>er Hortensienstraße, gelegentlich<br />
Herbst 1942 sowie im Frühjahr 1943 im<br />
Berghaus des Moltkeschen Guts Kreisau<br />
stattfanden, wurden die wichtigsten<br />
Teilbereiche diskutiert und schließlich <strong>in</strong><br />
den „Grundsätzen für die Neuordnung“<br />
vom 9. August 1943 zusammengefasst.<br />
Foto: Bernadett Fischer Berghaus-Veranda mit Helmuth James von Moltke um 1938 Foto: Stiftung Kreisau<br />
Der ganz bewusst gewählte Begriff Die Grundlagen für e<strong>in</strong>e Wie<strong>der</strong>-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał „Das Leben und służy Denken <strong>der</strong> Neuordnung macht deutlich, dass herstellung <strong>der</strong> Rechtsordnung waren<br />
für w die jakikolwiek Mitglie<strong>der</strong> des Kreises sposób die zabronione.<br />
wyłącznie es den do Kreisauern czytania. nicht um Powielanie e<strong>in</strong>e bloße<br />
und Empf<strong>in</strong>den <strong>der</strong> Rückkehr zum Rechtsstaat <strong>der</strong> Weima-<br />
Menschen- und Grundrechte sowie das<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
rer Republik g<strong>in</strong>g, e<strong>in</strong>e e<strong>in</strong>fache Restauration<br />
wurde allgeme<strong>in</strong> abgelehnt. Die<br />
obrigkeitsstaatliche Struktur sollte durch<br />
e<strong>in</strong>en systematischen Aufbau von unten<br />
her beseitigt werden. Um den Nationalismus,<br />
<strong>der</strong> zwei Weltkriege verschuldet<br />
sau]. ‚Ich b<strong>in</strong> gebunden’ heißt, dass ich<br />
mich verantwortlich fühle, wobei das<br />
Maß <strong>der</strong> Verantwortung sich <strong>in</strong> dem<br />
Maß verr<strong>in</strong>gert, <strong>in</strong> dem <strong>der</strong> Umkreis<br />
sich erweitert.“ (Moltke <strong>in</strong> e<strong>in</strong>em Brief<br />
an se<strong>in</strong>en Großvater, 1929)<br />
zu <strong>der</strong> aktiven, verantwortungsvollen<br />
Mitarbeit an <strong>der</strong> Gestaltung Deutschlands<br />
und Europas nach <strong>der</strong> Diktatur<br />
führen.<br />
„Ich weiß nicht, was ich tun kann und<br />
ob ich überhaupt etwas tun kann, um<br />
gebraucht werden. Auf jeden Fall wird<br />
e<strong>in</strong>es Tages – vielleicht <strong>in</strong> dreißig Jahren<br />
– <strong>in</strong> Deutschland wie<strong>der</strong> das Gesetz<br />
herrschen. Ich hoffe e<strong>in</strong>er <strong>der</strong> Leute zu<br />
se<strong>in</strong>, die helfen werden, dieses Gesetz<br />
zu schaffen.“ (Moltke gegenüber <strong>der</strong><br />
amerikanischen Journalist<strong>in</strong> Dorothy<br />
Thompson, 1930er Jahre)<br />
Die Son<strong>der</strong>ausstellung zu diesem Thema,<br />
die vom 31. August 2014 bis zum 8.<br />
März 2015 im Eichendorffsaal des Haus<br />
Schlesien <strong>in</strong> Königsw<strong>in</strong>ter im Rhe<strong>in</strong>land<br />
zu sehen ist, zeigt Facetten des Wi<strong>der</strong>stands<br />
gegen die nationalsozialistische<br />
Diktatur am Beispiel <strong>der</strong> Überlegungen<br />
und Aktivitäten <strong>der</strong> Mitglie<strong>der</strong> des Kreisauer<br />
Kreises. Sie lädt dazu e<strong>in</strong>, sich mit<br />
diesen Menschen, ihrem Werdegang<br />
und ihrer Zeugenschaft ause<strong>in</strong>an<strong>der</strong> zu<br />
setzen. Wi<strong>der</strong>standsgruppen s<strong>in</strong>d Keime<br />
<strong>der</strong> zivilen Bürgergesellschaft, die e<strong>in</strong>e<br />
Diktatur bewusst zu zerstören sucht.<br />
Mit ihrer Art des Wi<strong>der</strong>stands haben die<br />
Kreisauer die demokratischen Lebensformen<br />
und das Recht auf Mitwirkung<br />
jedes E<strong>in</strong>zelnen an <strong>der</strong> politischen Gestaltung<br />
<strong>der</strong> Zukunft verteidigt.<br />
„Wann je sonst <strong>in</strong> unserer Geschichte<br />
hat es e<strong>in</strong>e solche Konzentration von<br />
sittlich-politischer Substanz gegeben wie<br />
<strong>in</strong> Kreisau […] Das Leben und Denken<br />
und Empf<strong>in</strong>den <strong>der</strong> Menschen, die <strong>in</strong><br />
Kreisau versammelt waren, ist und bleibt<br />
Maßstab für uns.“ (Bundespräsident<br />
Richard von Weizäcker, 21. Juli 1985)<br />
Nach 1945 wurde Nie<strong>der</strong>schlesien<br />
und damit auch Kreisau polnisch.<br />
Freya von Moltke (1911-2010) musste<br />
das Gut verlassen. Durch die Jahrzehnte<br />
h<strong>in</strong>durch hielt sie an dem Traum fest,<br />
Kreisau e<strong>in</strong>es Tages zu e<strong>in</strong>em Haus für<br />
<strong>in</strong>ternationale Verständigung zu machen.<br />
Seit 1990 gehört das Gut <strong>der</strong> deutschpolnischen<br />
Stiftung Kreisau für Europäische<br />
Verständigung (Fundacja Krzyżowa<br />
dla Porozumienia Europejskiego). Die<br />
Stiftung g<strong>in</strong>g aus e<strong>in</strong>er <strong>in</strong>ternationalen<br />
Bürgerrechtsbewegung hervor, die sich<br />
erstmals im Juni 1989 <strong>in</strong> Breslau traf und<br />
die Gründung e<strong>in</strong>er <strong>in</strong>ternationalen Begegnungsstätte<br />
und e<strong>in</strong>er Gedenkstätte<br />
<strong>der</strong> europäischen Wi<strong>der</strong>standsbewegung<br />
<strong>in</strong> Kreisau anstrebte. Für Freya von Moltke<br />
war die Realisierung dieser <strong>in</strong>ternationalen<br />
Begegnungsstätte das späte Ergebnis<br />
<strong>der</strong> Arbeit ihres Mannes und se<strong>in</strong>er<br />
Freunde. E<strong>in</strong> Ort, an dem Menschen<br />
aus ganz Europa zusammenkommen<br />
und sich trotz sprachlicher, sozialer und<br />
weltanschaulicher Unterschiede austauschen.<br />
Es ist das, was Kreisau ausmacht,<br />
es ist e<strong>in</strong> Ort <strong>der</strong> Zukunft.<br />
„Ohne die deutsche Wi<strong>der</strong>standsgruppe<br />
gegen den Nationalsozialismus,<br />
ohne ihren E<strong>in</strong>satz, gäbe es heute nicht<br />
das schöne Leben <strong>in</strong> Kreisau. Es erwies<br />
sich als e<strong>in</strong>e gute Basis, <strong>Polen</strong> und Deutsche<br />
e<strong>in</strong>an<strong>der</strong> näher zu br<strong>in</strong>gen. Dass<br />
Kreisau <strong>in</strong> e<strong>in</strong>em Europa ohne Grenzen<br />
e<strong>in</strong>e neue Rolle gefunden hat, hat se<strong>in</strong>e<br />
Berechtigung. Die Kreisauer gehörten<br />
zu den ersten, die europäisch dachten.“<br />
(Freya von Moltke, 2005)<br />
Bernadett Fischer<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Neue bereitgestellt. Bücher – für Sie gelesen Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Institut für Nationalitätenrecht<br />
Lebens nachzeichnet. Daher glie<strong>der</strong>t<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy<br />
und Regionalismus<br />
ist die Festschrift „Der Bereiche: „Multiethnische Regionen<br />
wyłącznie<br />
sich die<br />
do<br />
Festschrift<br />
czytania.<br />
<strong>in</strong> drei<br />
Powielanie<br />
(Lebens-)<br />
w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Ortfried Kotzian das Forschungsprojekt<br />
służy „Deutsche wyłącznie beleuchtet do czytania. so z.B. das Elsass Powielanie o<strong>der</strong> auch Umgebung w jakikolwiek von Liegnitz <strong>in</strong> deutscher sposób Sprache zabronione.<br />
veröffentlicht.<br />
Kotzians geliebte Bukow<strong>in</strong>a h<strong>in</strong>aus und<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał<br />
M<strong>in</strong><strong>der</strong>heiten im östlichen christliche M<strong>in</strong><strong>der</strong>heiten <strong>in</strong> Vor<strong>der</strong>asien.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał zu se<strong>in</strong>em służy 65. Geburtstag wyłącznie D-80098 do czytania. München, <strong>in</strong>fo@<strong>in</strong>tereg. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
ausspricht, son<strong>der</strong>n <strong>in</strong> e<strong>in</strong>er<br />
lediglich Fülle von Fachartikeln zum Lesen Widmung) bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung Görlitz 2014, 22,90 € ist strengstens<br />
org (auf Wunsch mit persönlicher<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d untersagt.<br />
Ortfried Kotzian bei e<strong>in</strong>er VdG-Tagung am Annaberg.<br />
Richard von Weizäcker:<br />
Menschen, die <strong>in</strong><br />
Kreisau versammelt<br />
waren, ist und bleibt<br />
Maßstab für uns.“<br />
Zu Ehren Ortfried Kotzians<br />
Foto: Till Scholtz-Knobloch<br />
Beim Internationalen<br />
Herkunft e<strong>in</strong>e Zukunft<br />
geben“ von Freunden und<br />
Weggefährten Ortfried Kotzians<br />
erschienen. Unter <strong>der</strong><br />
<strong>in</strong>haltlichen Fe<strong>der</strong>führung<br />
von Me<strong>in</strong>olf Arens, <strong>der</strong> mit<br />
Europa nach <strong>der</strong> Wende“<br />
am Haus des <strong>Deutschen</strong><br />
Ostens <strong>in</strong> München betreute,<br />
entstand e<strong>in</strong> Buch,<br />
das nicht nur den Dank an<br />
den Jubilar zum Ende se<strong>in</strong>er<br />
beruflichen Laufbahn und<br />
die Interessensschwerpunkte se<strong>in</strong>es<br />
<strong>in</strong> Vergangenheit und Gegenwart“, „Die<br />
Bukow<strong>in</strong>a als europäische Kulturlandschaft“<br />
und „Wege <strong>in</strong> den Osten“. Den<br />
Reigen <strong>der</strong> Fachbeiträge eröffnet Siegfried<br />
Münchenbach über „Danzig und<br />
die Danziger“. Der Bogen reicht über<br />
Andreas Toscano del Banner/S-K<br />
Arens, Me<strong>in</strong>olf (Hg): Der Herkunft<br />
e<strong>in</strong>e Zukunft geben. Festschrift für<br />
Dr. Ortfried Kotzian. Berl<strong>in</strong> 2013,<br />
Bezug für 29,80 € bei: INTEREG,<br />
Heßstraße 24, Postfach 340161,<br />
Im Görlitzer Bergstadtverlag s<strong>in</strong>d zwei neue<br />
Bücher über Liegnitz, das (nach Breslau) zweite<br />
„Auge Schlesiens“ erschienen. Wie kaum e<strong>in</strong>e<br />
an<strong>der</strong>e Stadt Schlesiens hat Liegnitz <strong>in</strong> den vergangenen<br />
zehn Jahren seit dem EU-Beitritt <strong>Polen</strong>s<br />
e<strong>in</strong>en phantastischen Aufschwung zu e<strong>in</strong>er<br />
wie<strong>der</strong> wirtschaftlich prosperierenden und touristisch<br />
attraktiven Perle an <strong>der</strong> Via Regia erlebt.<br />
Praktisch die gesamte Innenstadt mit dem Piastenschloss,<br />
<strong>der</strong> Ritterakademie, dem Kupfermuseum, zahlreichen Kirchen o<strong>der</strong><br />
e<strong>in</strong>ladenden Parkanlagen präsentiert sich im neuen Gewand. Geme<strong>in</strong>sam mit<br />
dem Edytor-Verlag, <strong>der</strong> die polnische Ausgabe anbietet, hat <strong>der</strong> Bergstadtverlag<br />
e<strong>in</strong>en knapp 100 Seiten starken Reiseführer mit über zweihun<strong>der</strong>t farbigen Abbildungen,<br />
Stadt<strong>pl</strong>an und vielen weiteren touristischen Informationen auch zur<br />
Gleichzeitig und quasi ergänzend erschien <strong>der</strong> 566 Seiten starke Band „Liegnitz<br />
von A-Z“, <strong>der</strong> <strong>in</strong> Text und Bild umfassend über die deutsche Vergangenheit <strong>der</strong><br />
alten schlesischen Garnisons- und Bezirkshauptstadt <strong>in</strong>formiert.<br />
AT/MR/S-K<br />
Iza Sadurska: „Liegnitz und Umgebung“, 100 S., über 200 farbige<br />
Abbildungen, Bergstadtverlag W.G. Korn, Görlitz 2014, 9,90 €<br />
Historische Gesellschaft Liegnitz e.V. (Hg.): Liegnitz von A-Z, e<strong>in</strong> praktisches<br />
Nachschlagewerk von Peter W<strong>in</strong>kler, 566 S., Bergstadtverlag W.G. Korn,
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Aktuelles<br />
Lesen bereitgestellt. Aktualności<br />
Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Politik: M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitengesetz än<strong>der</strong>ungsbedürftig<br />
Nr. 34/1168 Wochenblatt.<strong>pl</strong> 11<br />
<strong>Novellierung</strong> s<strong>in</strong>nvoll und nützlich<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Knapp zehn Jahre s<strong>in</strong>d seit <strong>der</strong> E<strong>in</strong>führung<br />
des Gesetzes über nationale<br />
und ethnische M<strong>in</strong><strong>der</strong>heiten<br />
sowie die Regionalsprache durch<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
das polnische Parlament vergangen.<br />
Dies nahm man unlängst für e<strong>in</strong>e<br />
Umsetzungsbewertung zum Anlass.<br />
Die Folge: In mehreren Punkten<br />
müssten Än<strong>der</strong>ungen her! Inzwischen<br />
liegt auch schon e<strong>in</strong> beachtlicher<br />
Katalog von D<strong>in</strong>gen vor, die<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
laut <strong>Polen</strong>s M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitenkreisen<br />
e<strong>in</strong>e <strong>Novellierung</strong> erfor<strong>der</strong>n.<br />
Die Idee wurde, für die Mitglie<strong>der</strong><br />
des Geme<strong>in</strong>samen Regierungs- und<br />
M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitenausschusses überraschend,<br />
<strong>in</strong> <strong>der</strong> Plenarsitzung von Staatssekretär<br />
Stanisław Huskowski vom M<strong>in</strong>isterium<br />
für Verwaltung und Digitalisierung un-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
terstützt. Mehr noch, <strong>der</strong> M<strong>in</strong>ister regte<br />
e<strong>in</strong>e Fachgruppe an, die e<strong>in</strong> <strong>Novellierung</strong>spapier<br />
zum M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitengesetz<br />
erstellen würde, welches bislang außer<br />
e<strong>in</strong> paar kosmetischen Fe<strong>der</strong>strichen<br />
nahezu e<strong>in</strong> Jahrzehnt lang unberührt<br />
blieb. Letztlich wurde e<strong>in</strong>e M<strong>in</strong><strong>der</strong>heiten-<br />
und Expertengruppe gebildet, <strong>in</strong><br />
<strong>der</strong> e<strong>in</strong>erseits die M<strong>in</strong><strong>der</strong>heiten, dar-<br />
liche Politik handelt, <strong>der</strong>en Teil und Instrument<br />
er selber ist, und nicht um die<br />
Erf<strong>in</strong>dung z.B. e<strong>in</strong>es DFK-Vorsitzenden.<br />
Das könnte womöglich die Wahrneh-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał mehreren EU-Staaten“ służy wyłącznie<br />
mung<br />
do<br />
dieser<br />
czytania.<br />
D<strong>in</strong>ge durch den<br />
Powielanie<br />
jeweiligen nietknięta.<br />
w jakikolwiek<br />
Ostatecznie utworzono<br />
sposób<br />
grupę<br />
zabronione.<br />
Direktor än<strong>der</strong>n“, hofft Bartek. mniejszościowo-ekspercką, w której z<br />
jednej strony brali udział przedstawi-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
unter Deutsche, Lemken und Ukra<strong>in</strong>er<br />
und an<strong>der</strong>erseits das M<strong>in</strong>isterium und<br />
unabhängige Experten vertreten waren.<br />
Pragmatismus im Vor<strong>der</strong>grund<br />
„Die Fachgruppe nahm sich für ihre<br />
Arbeit vor, das bestehende Gesetz <strong>in</strong>haltlich<br />
nicht vollends umzukrempeln,<br />
son<strong>der</strong>n vielmehr pragmatisch an das<br />
E<strong>in</strong>e weitere von <strong>der</strong> deutschen M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit<br />
materiał postulierte Gesetzesän<strong>der</strong>ung<br />
służy wyłącznie akzeptiert do wurden czytania. und den Weg Powielanie <strong>in</strong>s Par-<br />
sobie w jeden jakikolwiek cel: nie wywracać sposób do góry zabronione.<br />
Regierungs- und M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitenausschuss – W pracach tej grupy postawiono<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
bezieht sich darauf, die Hilfssprache- lament fanden, wo sie auch schon die nogami istniejącej ustawy i zawartych<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
jetzigen Gesetzesform für tot. So können<br />
bis materiał heute z.B. ke<strong>in</strong>e służy zweisprachigen wyłącznie Marschall<strong>in</strong> do czytania. Ewa Kopacz weitergereicht, Powielanie nej Rządu w jakikolwiek i Mniejszości Narodowych. sposób A zabronione.<br />
<strong>Novellierung</strong>sentwurf an die Sejm- współprzewodniczący Komisji Wspól-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
Besche<strong>in</strong>igungen ausgestellt werden damit ihm e<strong>in</strong>e Nummer gegeben und najbardziej palącym punktem tej ustawy,<br />
LARES: Diese Materialien noch Genehmigungen s<strong>in</strong>d lediglich dazu, zum dass die Lesen anschließend bereitgestellt. <strong>der</strong> entsprechende Jegliche Ge-<br />
o który Vervielfältigung najbardziej obecnie zabiegają ist strengstens untersagt.<br />
Thema heranzugehen und sich dabei<br />
ausschließlich auf jene Än<strong>der</strong>ungen zu<br />
konzentrieren, die das Gesetz aktueller<br />
machen sollen und die wir uns am meisten<br />
wünschen“, sagte Rafał Bartek, <strong>der</strong><br />
Co-Vorsitzende des Geme<strong>in</strong>samen Regierungs-<br />
und M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitenausschusses.<br />
„Im Brennpunkt steht hierbei e<strong>in</strong>e von<br />
<strong>Polen</strong>s nationalen und ethnischen M<strong>in</strong><strong>der</strong>heiten<br />
<strong>der</strong>zeit ganz stark angestrebte<br />
Abmil<strong>der</strong>ung des Prozentkriteriums<br />
(Senkung <strong>der</strong> 20-Prozent-Untergrenze<br />
auf zehn Prozent) für e<strong>in</strong>e Aufstellung<br />
zweisprachiger Ortsschil<strong>der</strong> und e<strong>in</strong>e<br />
Hilfssprachene<strong>in</strong>führung <strong>in</strong> Geme<strong>in</strong>den<br />
und Kreisen, ohne dass dafür öffentliche<br />
Konsultationen notwendig werden. Wir<br />
beobachten somit e<strong>in</strong>e Wie<strong>der</strong>aufnahme<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy gilt die materiał jetzige Bestimmung służy e<strong>in</strong>ig wyłącznie und zierung do <strong>der</strong> czytania. nationalen und Powielanie ethnischen wadzania w jakikolwiek konsultacji społecznych. sposób A zabronione.<br />
alle<strong>in</strong> für die Geme<strong>in</strong>deebene und lei<strong>der</strong> M<strong>in</strong><strong>der</strong>heiten <strong>Polen</strong>s dar, noch än<strong>der</strong>n zatem obserwujemy powrót do rozmów zmieni się – mówi Rafał Bartek.<br />
LARES: Diese Materialien nicht für s<strong>in</strong>d die Ebene lediglich von Kreisen zum o<strong>der</strong> Lesen sie diametral bereitgestellt. Teile des Gesetzes Jegliche von na ten Vervielfältigung temat, bo kiedy tworzono ist ustawę strengstens untersagt.<br />
von Gesprächen zu dem Thema, nachdem<br />
bei <strong>der</strong> Ausarbeitung des Gesetzes<br />
über nationale und ethnische M<strong>in</strong><strong>der</strong>heiten<br />
sowie die Regionalsprache etliche<br />
Sejm-Experten für e<strong>in</strong>e Acht-Prozent-<br />
Schwelle <strong>pl</strong>ädiert hatten.“ Erst später<br />
wurde dieser Schwellenwert zunächst<br />
auf 50 Prozent angehoben.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie endgültige do Entscheidung czytania. darüber Powielanie hängt w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Sonstige Vorschläge<br />
dennoch von <strong>der</strong> Sejm-Marschall<strong>in</strong> und Comeback do dyskusji<br />
LARES: Diese Materialien<br />
Nicht<br />
s<strong>in</strong>d<br />
versäumt<br />
lediglich<br />
hat man dabei<br />
zum<br />
auch,<br />
Lesen<br />
dem Sejm-Präsidium<br />
bereitgestellt.<br />
und später<br />
Jegliche<br />
vom Gdyby<br />
Vervielfältigung<br />
jednak tak się stało, ustawa<br />
ist strengstens<br />
ta<br />
untersagt.<br />
Zurück zur Debatte<br />
Wäre dies geschehen, wäre das Gesetz<br />
praktisch nutzlos gewesen, denn<br />
allenfalls zwei Geme<strong>in</strong>den <strong>in</strong> <strong>Polen</strong><br />
hätten es dann <strong>in</strong> Anspruch nehmen<br />
können. Der Senat machte daher anschließend<br />
den Vorschlag, die Schwelle<br />
auf 20 Prozent zu senken, was vom Sejm<br />
dann auch akzeptiert wurde. Und so ist<br />
das bis heute. „Viele s<strong>in</strong>d auch damit<br />
nicht gerade glücklich. Deshalb wollen<br />
wir nun zurück zur Diskussion von vor<br />
zehn Jahren, als <strong>in</strong> <strong>der</strong> Sejm-Debatte darüber<br />
ursprünglich e<strong>in</strong>e Acht-Prozent-<br />
Schwelle im Raum stand. Heute for<strong>der</strong>n<br />
wir allerd<strong>in</strong>gs nicht acht, son<strong>der</strong>n zehn<br />
Prozent, was <strong>in</strong> mehreren EU-Staaten<br />
auch schon gilt und als durchaus passend<br />
angesehen wird”, so Rafał Bartek.<br />
die Wahl des Leiters vertreten ist. Es jej funkcjonowania. Efekt? Stwierdzono,<br />
że do w kilku czytania. punktach niezbędne Powielanie jest Gdyby w zatem jakikolwiek propozycja ta została sposób przy-<br />
zabronione.<br />
dobry pułap – przekonuje Rafał Bartek.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy haben materiał uns schon öfters służy Signale wyłącznie erreicht,<br />
dass es noch Direktoren gibt, die über dokonanie zmian. Dzięki temu zrodził jęta, to bez wątpienia kolejne gm<strong>in</strong>y MN<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Sollte sich dieser Vorschlag durchsetzen,<br />
könnten zweifellos etliche weitere<br />
deutsch bewohnte Geme<strong>in</strong>den von dem<br />
Segen des Gesetzes <strong>in</strong> Form von zweisprachigen<br />
Ortsschil<strong>der</strong>n und deutscher<br />
Hilfssprache ohne den Umweg <strong>der</strong> Konsultationen<br />
profitieren. „E<strong>in</strong> weiterer<br />
Pluspunkt, <strong>der</strong> uns ebenfalls am Herzen<br />
liegt, wären die gleichen Vorteile auch<br />
Geme<strong>in</strong>same Regierungs- und M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitenkommission bei ihrer Arbeit an <strong>der</strong> <strong>Novellierung</strong> des Gesetzes über nationale und ethnische M<strong>in</strong><strong>der</strong>heiten sowie die Regionalsprache<br />
Rafał Bartek: „Die Zehn-<br />
Prozent-Schwelle ist e<strong>in</strong><br />
gängiges Kriterium <strong>in</strong><br />
für an<strong>der</strong>e Volksgruppen <strong>in</strong> <strong>Polen</strong>, die<br />
<strong>der</strong>zeit noch an <strong>der</strong> 20-Prozent-Schwelle<br />
scheitern“, sagt <strong>der</strong> die deutsche M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit<br />
im Sejm vertretende Abgeordnete<br />
Ryszard Galla.<br />
Tote Bestimmung<br />
Bestimmung, die sowohl im H<strong>in</strong>blick<br />
auf die Europäische Regional- und<br />
M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitensprachencharta, als auch<br />
das M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitengesetz von großer<br />
Bedeutung ist, mit Leben zu erfüllen.<br />
„Ich halte diese Bestimmung <strong>in</strong> ihrer<br />
Geme<strong>in</strong>deverwaltung zweisprachiges<br />
Amtspapier zur Verfügung stellt bzw.<br />
<strong>in</strong> irgende<strong>in</strong>er an<strong>der</strong>en Form die jeweilige<br />
M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitensprache för<strong>der</strong>t“,<br />
so Bartek weiter. Dem fügte <strong>der</strong> Abgeordnete<br />
Galla noch h<strong>in</strong>zu: „Zudem<br />
Woiwodschaften.“ So bezieht sich e<strong>in</strong><br />
Än<strong>der</strong>ungsvorschlag <strong>der</strong> M<strong>in</strong><strong>der</strong>heiten<br />
darauf, die Hilfssprache auf <strong>der</strong> Kreisebene<br />
zu im<strong>pl</strong>ementieren, so dass sie <strong>in</strong><br />
den jeweiligen Siedlungsgebieten e<strong>in</strong>er<br />
M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit unterrichtet wird.<br />
e<strong>in</strong>en Vorschlag zur <strong>Novellierung</strong> des<br />
Rundfunkgesetzes e<strong>in</strong>zubr<strong>in</strong>gen. Es<br />
g<strong>in</strong>ge darum, dass die Programmbeiräte<br />
<strong>der</strong> Rundfunkstationen, die Sendungen<br />
<strong>in</strong> den Sprachen nationaler und<br />
ethnischer M<strong>in</strong><strong>der</strong>heiten sowie <strong>in</strong> <strong>der</strong><br />
Regionalsprache anbieten, auch solche Polityka: Ustawa o mniejszościach siaj. – To rozwiązanie też nie wydaje<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
Bewerber<br />
materiał<br />
für ihre Mitarbeiterteams<br />
służy wyłącznie<br />
berücksichtigen,<br />
die von M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitenor-<br />
Nowelizacja – zasadna i potrzebna powrót do dyskusji sprzed 10 lat, kiedy<br />
narodowych<br />
do czytania.<br />
i etnicznych wymaga<br />
Powielanie<br />
zmian – się najszczęśliwsze,<br />
w jakikolwiek<br />
stąd zabiegamy<br />
sposób<br />
o<br />
zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
ganisationen vermittelt werden. „Uns<br />
liegt es auch daran, dass <strong>in</strong> Schulen und<br />
öffentlichen E<strong>in</strong>richtungen, die ihren<br />
Schülern die Aufrechterhaltung ihrer<br />
nationalen Identität ermöglichen, die<br />
jeweilige M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit im Ausschuss für<br />
die Möglichkeiten zum Unterricht e<strong>in</strong>er<br />
M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitensprache h<strong>in</strong>wegsehen. Wie<br />
man sieht, ist unter denjenigen, die sich<br />
als mögliche Direktoren bewerben, noch<br />
Aufklärungsarbeit vonnöten. Deshalb<br />
muss beim Bewerbungsverfahren auch<br />
immer e<strong>in</strong> M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitenvertreter dabei<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy se<strong>in</strong>. E<strong>in</strong>e materiał solche Gesetzesbestimmung<br />
służy wyłącznie M<strong>in</strong>isterstwie do czytania. Adm<strong>in</strong>istracji Powielanie i Cyfryzacji w Polsce, w jakikolwiek które nie są w stanie sposób osiągnąć zabronione.<br />
würde zudem e<strong>in</strong>em Direktor das klare Stanisław Huskowski. Więcej... m<strong>in</strong>ister progu 20 procent – mówi poseł MN Ryszard<br />
Vervielfältigung Galla.<br />
ist strengstens<br />
w życie.<br />
LARES: Diese Materialien Signal s<strong>in</strong>d geben, dass lediglich es sich hier zum staat-<br />
Lesen zachęcał bereitgestellt. do powołania specjalnej Jegliche grupy,<br />
untersagt.<br />
Wie geht es weiter?<br />
Die Än<strong>der</strong>ungsvorschläge zum <strong>Novellierung</strong>sentwurf<br />
s<strong>in</strong>d somit offensichtlich<br />
s<strong>in</strong>nvoll und allen M<strong>in</strong><strong>der</strong>heiten <strong>in</strong> <strong>Polen</strong><br />
auch nützlich. E<strong>in</strong> Beleg dafür ist, dass<br />
sie <strong>in</strong>zwischen auch vom Geme<strong>in</strong>samen<br />
<strong>nötig</strong>e Anzahl von Abgeordnetenunterschriften<br />
gewonnen haben. „Es waren<br />
genau 15 Unterschriften erfor<strong>der</strong>lich,<br />
und die konnte ich auch sammeln. Nun<br />
wird im Rahmen e<strong>in</strong>er Sejm-Sitzung,<br />
die Ende dieses Monats stattf<strong>in</strong>det, <strong>der</strong><br />
setzgebungsprozess begonnen wird“,<br />
sagt Ryszard Galla und ergänzt: „Vieles<br />
deutet darauf h<strong>in</strong>, dass wir Erfolgschancen<br />
haben, denn die <strong>Novellierung</strong>svorschläge<br />
stellen nicht grundlegend e<strong>in</strong>en<br />
E<strong>in</strong>griff <strong>in</strong> die Grundsätze <strong>der</strong> F<strong>in</strong>an-<br />
vor zehn Jahren“. Im Übrigen wurden<br />
sämtliche angemeldeten Vorschläge<br />
beim M<strong>in</strong>isterium für Verwaltung und<br />
Digitalisierung konsultiert und auch akzeptiert,<br />
und das bedeutet vorab e<strong>in</strong>e<br />
Zustimmung <strong>der</strong> Regierungsseite. Die<br />
Gesetzgebungsprozess im Ausschuss ab.<br />
Wenn alles reibungslos abläuft, werden<br />
die Än<strong>der</strong>ungsvorschläge im Jahr 2015<br />
angenommen und können 2016 <strong>in</strong> Kraft<br />
treten.<br />
W<br />
tym roku mija 10 lat od wcielenia<br />
w życie przez polski parlament<br />
ustawy o mniejszościach narodowych<br />
i etnicznych oraz języku regionalnym.<br />
Z tej okazji dokonano analizy i oceny<br />
się spory katalog spraw, które w op<strong>in</strong>ii<br />
środowisk mniejszościowych w Polsce<br />
wymagają nowelizacji.<br />
Pomysł ten, ku zaskoczeniu członków<br />
Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości<br />
Narodowych i Etnicznych poparł na posiedzeniu<br />
<strong>pl</strong>enarnym sekretarz stanu w<br />
której zadaniem byłoby przygotowanie<br />
dokumentu o ewentualnej nowelizacji<br />
ustawy, która dotąd poza kosmetycznymi<br />
zmianami przez niemal dekadę była<br />
ciele środowisk mniejszościowych, w<br />
tym m.<strong>in</strong>. niemieckiej, łemkowskiej i<br />
ukraińskiej, a z drugiej – reprezentanci<br />
m<strong>in</strong>isterstwa i niezależni eksperci.<br />
Pragmatyczne podejście<br />
w niej pewnych zapisów, lecz podejść<br />
do tematu pragmatycznie, akcentując<br />
i koncentrując się wyłącznie na tych<br />
zmianach, które mają usprawnić jej<br />
żywotność i na których najbardziej<br />
nam zależy – twierdzi Rafał Bartek,<br />
mniejszości narodowe w Polsce, to obniżenie<br />
procentowego kryterium (z progu<br />
20–10 procent) zezwalającego na stawianie<br />
tablic dwujęzycznych i wprowadzanie<br />
języka pomocniczego w gm<strong>in</strong>ach i<br />
powiatach bez konieczności przepro-<br />
o mniejszościach narodowych i etnicznych<br />
oraz o języku regionalnym, sejmowi<br />
eksperci wskazywali, że ów próg<br />
ma wynosić tylko 8 procent. Dopiero<br />
później w Sejmie posłowie podwyższyli<br />
go do 50 procent!<br />
stałaby się bezużyteczna, bo z proponowanych<br />
wtedy możliwości ustawowych<br />
mogłyby skorzystać góra dwie gm<strong>in</strong>y<br />
w Polsce. Dlatego Senat zaproponował<br />
obniżenie progu do 20 procent, co<br />
później przyjął Sejm i tak jest do dzi-<br />
nad tym tematem debatowano w Sejmie<br />
i proponowano wtedy próg wyjściowy<br />
8 procent. Obecnie jednak nie postulujemy<br />
8-, lecz 10-procentowy próg, co<br />
zresztą jest kryterium stosowanym w<br />
<strong>in</strong>nych państwach UE i uważanym za<br />
mogłyby skorzystać z dobrodziejstw tej<br />
ustawy w postaci wprowadzania tablic<br />
dwujęzycznych i języka pomocniczego<br />
bez konieczności prowadzenia konsultacji.<br />
– Kolejnym <strong>pl</strong>usem byłoby to, na<br />
czym też nam bardzo zależy, aby skorzystały<br />
na tym również <strong>in</strong>ne mniejszości<br />
Foto: M<strong>in</strong>isterium für Verwaltung und Digitalisierung<br />
Martwy zapis<br />
Kolejną zmianą w ustawie, którą postuluje<br />
środowisko MN, to ożywienie<br />
zapisu o języku pomocniczym, który z<br />
punktu widzenia zarówno Europejskiej<br />
karty języków regionalnych i mniejszościowych,<br />
jak i z punktu widzenia ustawy<br />
o mniejszościach narodowych i etnicznych<br />
ma duże znaczenie. – Uważam,<br />
że w obecnej formie ustawowej zapis w<br />
mojej op<strong>in</strong>ii jest martwy, bo powoduje<br />
pewną drętwość, przez co dzisiaj nie ma<br />
m.<strong>in</strong>. możliwości wydawania zaświadczeń<br />
dwujęzycznych czy też zezwolenia<br />
na to, aby urząd gm<strong>in</strong>y udzielał papieru<br />
dwujęzycznego czy jakichkolwiek <strong>in</strong>nych<br />
form, które faktycznie promowałyby<br />
język mniejszości – przekonuje Rafał<br />
Bartek, a poseł MN Ryszard Galla dodaje:<br />
– Do tego obecny zapis sprowadzony<br />
jest tylko i wyłącznie do poziomu gm<strong>in</strong>y<br />
i niestety nie obejmuje już powiatu czy<br />
województwa.<br />
Dlatego jedna z proponowanych przez<br />
mniejszości modyfikacji do ustawy to<br />
wprowadzenie języka pomocniczego<br />
na poziom powiatowy, by był nauczany<br />
na terenach, gdzie dana mniejszość<br />
zamieszkuje.<br />
Inne propozycje<br />
Nie omieszkano też zgłosić propozycji<br />
nowelizacji w ustawie o radiofonii i<br />
telewizji, by rady programowe oddziałów<br />
emitujących programy w językach<br />
mniejszości narodowych i etnicznych<br />
oraz w języku regionalnym uwzględniały<br />
w swoich zespołach kandydatów zgłaszanych<br />
przez organizacje mniejszościowe.<br />
– Zależy nam też na tym, aby w<br />
szkołach lub <strong>pl</strong>acówkach publicznych<br />
umożliwiających uczniom podtrzymywanie<br />
poczucia tożsamości narodowej,<br />
przedstawiciel organizacji mniejszościowej<br />
był członkiem komisji wybierającej<br />
dyrektora takiej <strong>pl</strong>acówki. Docierają do<br />
nas bowiem sygnały, że są jeszcze tacy<br />
dyrektorzy, którzy ignorują możliwości<br />
nauczania danego języka mniejszości.<br />
Widać zatem, że świadomość wśród<br />
kandydatów na dyrektorów należy<br />
podnieść. Żeby jednak tak się stało, w<br />
procedurze wyborów na dyrektorów<br />
musi uczestniczyć przedstawiciel środowiska<br />
mniejszości. Poza tym taki zapis<br />
w ustawie spowoduje, że dany dyrektor<br />
otrzyma jasny sygnał, że jest to polityka<br />
państwa, którego jest częścią i narzędziem,<br />
a nie wymysł np. przewodniczącego<br />
DFK. Być może wtedy postrzeganie<br />
tych spraw przez danego dyrektora<br />
Co dalej?<br />
Widać zatem, że proponowane zmiany<br />
w projekcie nowelizacji ustawy są<br />
zasadne i potrzebne środowisku mniejszościowemu<br />
w Polsce. Dowodzi tego<br />
fakt, że zostały też zaakceptowane przez<br />
Komisję Wspólną Rzędu i Mniejszości<br />
Narodowych oraz trafiły do parlamentu,<br />
gdzie zyskały niezbędną liczbę poselskich<br />
podpisów. – Potrzebnych było<br />
dokładnie 15, co udało mi się zebrać,<br />
i pod koniec bieżącego miesiąca, kiedy<br />
odbędzie się posiedzenie Sejmu, projekt<br />
nowelizacji zostanie przekazany do marszałek<br />
Ewy Kopacz celem nadania mu<br />
numeru i rozpoczęcia procedury legislacyjnej<br />
– mówi poseł Ryszard Galla i<br />
dodaje: – Wiele wskazuje na to, że szanse<br />
powodzenia mamy duże, bo propozycje<br />
nowelizacji nie <strong>in</strong>gerują gruntownie w<br />
zasady f<strong>in</strong>ansowania mniejszości narodowych<br />
i etnicznych w Polsce ani też<br />
w sposób diametralny nie zmieniają<br />
ustawy przyjętej 10 lat temu.<br />
Dodajmy, że wszystkie zgłaszane<br />
propozycje były konsultowane i akceptowane<br />
w M<strong>in</strong>isterstwie Adm<strong>in</strong>istracji i<br />
Cyfryzacji, a to oznacza wstępną zgodę<br />
ze strony rządowej. Jednak ostateczna<br />
decyzja w tej sprawie będzie zależała<br />
od pani marszałek, Prezydium Sejmu,<br />
a później procesu legislacyjnego w komisji.<br />
Jeśli wszystko odbędzie się bez<br />
przeszkód, to w 2015 r. proponowane<br />
zmiany zostaną przyjęte, a w 2016 wejdą<br />
Krzysztof Świerc
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
12 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Wirtschaft Lesen bereitgestellt. Gospodarka<br />
Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Gospodarka: Niemcy celem polskich przedsiębiorców<br />
Inwestycji za miliard euro!<br />
22. – 28. August 2014<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Może się wydawać, że to głównie<br />
bogate państwa Unii Europejskiej<br />
<strong>in</strong>westują w Polsce, a nie na odwrót.<br />
polsko-niemieckich. Jednak czy tak<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie duża w i zdecydowana jakikolwiek ofensywa sposób polskich zabronione.<br />
przedsiębiorców na niemiecki, bardzo<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche wymagający Vervielfältigung i konkurencyjny rynek ist jest strengstens untersagt.<br />
Praktyka i ostatnie badania pokazują<br />
jednak, że mnóstwo firm znad<br />
Wisły bardzo dobrze radzi sobie nad<br />
Renem, czego dowodzi fakt, że tylko<br />
ubiegłym roku polskie firmy za<strong>in</strong>westowały<br />
w Niemczech około 140<br />
milionów euro.<br />
Dzieje się tak pomimo faktu, że<br />
Niemcy uchodzą za społeczeństwo<br />
o konserwatywnym podejściu do biznesu.<br />
Do tego lokalne przepisy prawne<br />
nakładają spore ograniczenia, przede<br />
wszystkim jeśli chodzi o świadczenie<br />
usług <strong>in</strong>formatycznych przez <strong>in</strong>ternet.<br />
Tym samym, aby obsługiwać klientów<br />
z Niemiec, polscy biznesmeni bardzo<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie silną, w dynamiczną jakikolwiek i nadal znakomicie sposób zabronione.<br />
rozwijającą się gospodarką, która oparła<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche się Vervielfältigung kryzysowi f<strong>in</strong>ansowemu i stąd ist tak strengstens untersagt.<br />
PKN<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy polskich<br />
Orlen firm.<br />
doskonale czuje się w Niemczech (na zdjęciu), gdzie jest obecnie jedną z najbardziej rozpoznawalnych<br />
materiał służy wyłącznie do czytania. Foto: Fill<strong>in</strong>g Powielanie station/Wikipedia w recesję, w jakikolwiek z którą wciąż jeszcze sposób walczy zabronione.<br />
większość państw w Unii Europejskiej.<br />
LARES: Diese Materialien Ogromny s<strong>in</strong>d lediglich potencjał, zum Lesen nad Renem bereitgestellt. prowadzi jednoosobową Jegliche Ba, Vervielfältigung w ubiegłym roku niemiecki ist PKB strengstens untersagt.<br />
często podkreślają, że muszą mieć tam<br />
własne data center.<br />
50 000 firm rzemieślniczych!<br />
Pomimo tego ogromny potencjał,<br />
jakim dysponuje niemiecki rynek<br />
gospodarczy, zwabił do siebie wielu<br />
polskich przedsiębiorców. Jak wielu?<br />
Polska ambasada w Berl<strong>in</strong>ie szacuje, że<br />
Wyjątkowy rynek<br />
Znaczące kapitałowo są jednak <strong>in</strong>westycje<br />
dużych przedsiębiorstw. I tak<br />
oprócz Comarchu w Republice Fe<strong>der</strong>al-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał przedsiębiorców. służy wyłącznie<br />
nej Niemiec<br />
do czytania.<br />
<strong>in</strong>westują między<br />
Powielanie<br />
<strong>in</strong>nymi gospodarczym<br />
w jakikolwiek<br />
na poziomie 1,8<br />
sposób<br />
procent,<br />
zabronione.<br />
Kopex, Orlen czy doskonale znane w a w przyszłym roku ma to być już 2 procent!<br />
To cieszy polskich przedsiębiorców<br />
Polsce Asseco. Polscy dy<strong>pl</strong>omaci szacują,<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
w Niemczech zarejestrowanych jest już<br />
ok. 180 000 jednoosobowych przedsiębiorstw<br />
z udziałem polskich obywateli, w<br />
tym blisko 50 000 firm rzemieślniczych,<br />
a przy tym ponad 40 procent polskich<br />
firm działa w branży budowlanej. Na<br />
uwagę zasługuje również fakt, że 15<br />
procent polskich przedsiębiorstw działa<br />
w usługach ogrodniczych, targowych,<br />
Wydziału Promocji Handlu i Inwestycji dotąd niemal 26 miliardów niemieckich<br />
<strong>in</strong>westycji do czytania. bezpośrednich! Powielanie Mimo na pewno jakikolwiek nie należą do najniższych sposób w zabronione.<br />
alizować zawodowe marzenia.<br />
niż w Polsce, choć niemieckie podatki<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy polskiej materiał ambasady w służy stolicy Niemiec, wyłącznie<br />
większość polskich przedsiębiorców tej dysproporcji aktywność polskich Unii Europejskiej. W tym miejscu trzeba<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
opieki nad nieruchomościami i budynkami,<br />
12 procent w handlu i usługach<br />
Bahnl<strong>in</strong>ie Breslau nach Warschau<br />
aktualisiert<br />
Nach dem neuesten Fahr<strong>pl</strong>an, <strong>der</strong><br />
ab Dezember gelten soll, sollen auf<br />
<strong>der</strong> Strecke Warschau – Breslau fünf<br />
Pendol<strong>in</strong>o-Zugpaare verkehren. Am<br />
Warschauer Hauptbahnhof soll <strong>der</strong><br />
Pendol<strong>in</strong>o jeweils um 6.20, 8.20, 13.20,<br />
16.20 und 18.20 Uhr abfahren (außer<br />
samstags), am Breslau Hauptbahnhof<br />
jeweils um 5.18, 6.18, 11.18, 16.18 und<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
E<strong>in</strong>e Milliarde für Breslau<br />
<strong>der</strong>zeit die Angebote.<br />
LARES: Diese Materialien Die s<strong>in</strong>d nie<strong>der</strong>schlesische lediglich Hauptstadt zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
18.49 Uhr, an Sonntagen fährt er nicht.<br />
Die Fahrzeit zwischen den Hauptbahnhöfen<br />
Warschau und Breslau soll drei<br />
Stunden und 42 M<strong>in</strong>uten betragen. Alle<br />
Zügen sollen zudem an den Bahnhöfen<br />
Warschau West, Tschenstochau Stradom<br />
und Oppeln halten. Schneller wird man<br />
die Strecke erst nach <strong>der</strong> Instandsetzung<br />
<strong>der</strong> L<strong>in</strong>ie Oppeln nach Tschenstochau<br />
möglich se<strong>in</strong>.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy ge<strong>pl</strong>anten materiał nun auch neue służy Ideen wyłącznie auf <strong>der</strong> do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Liste. Dazu gehört e<strong>in</strong>e Straßenbahn,<br />
LARES: Diese Materialien<br />
die auch<br />
s<strong>in</strong>d<br />
Bahngleise<br />
lediglich<br />
befahren<br />
zum<br />
würde.<br />
Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Die Vor<strong>der</strong>e Bleiche liegt <strong>in</strong>nerhalb <strong>der</strong> Breslauer Altstadt <br />
Foto: Jacek Halicki/wikipedia<br />
rund 150 Millionen Złoty kosten, da-<br />
Vor<strong>der</strong>en Bleiche f<strong>in</strong>den im Frühl<strong>in</strong>g,<br />
zwei Jahre längere Laufzeit haben, also von müsste die Stadt e<strong>in</strong> Drittel selbst Sommer und Frühherbst Konzerte und<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
bis 2022.<br />
materiał<br />
Voraussetzung<br />
służy<br />
ist,<br />
wyłącznie<br />
dass die zahlen.<br />
do<br />
Es ist<br />
czytania.<br />
e<strong>in</strong> erneuter<br />
Powielanie<br />
Anlauf zum Freilichtk<strong>in</strong>ovorführungen<br />
w jakikolwiek<br />
statt.<br />
sposób zabronione.<br />
Stadt Breslau zuerst e<strong>in</strong>e Eigenleistung Wasserparkprojekt, nachdem die Stadt-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Kommunalwohnungen<br />
In Tichau ist die Renovierung des Gebäudes<br />
an <strong>der</strong> ul. Browarna 4 beendet<br />
worden. Die Arbeiten dauerten über e<strong>in</strong><br />
Jahr und kosteten 1,9 Millionen Złoty.<br />
Es gibt dort jetzt 22 Kommunalwohnungen.<br />
Das Gebäude stand die letzten zwei<br />
Jahre leer. Laut Hanna Skoczylas, Leiter<strong>in</strong><br />
<strong>der</strong> Abteilung Wohnungswirtschaft<br />
bei <strong>der</strong> Stadtverwaltung Tichau, sollen<br />
die Mieten dort genauso hoch se<strong>in</strong> wie<br />
<strong>in</strong> an<strong>der</strong>en Kommunalgebäuden <strong>in</strong> <strong>der</strong><br />
Stadt. Der Basissatz liegt bei knapp fünf<br />
Złoty pro Quadratmeter.<br />
Japanischer Garten <strong>in</strong> Königshütte<br />
Im Schlesischen Park <strong>in</strong> Königshütte<br />
soll e<strong>in</strong> Japanischer Garten entstehen.<br />
Die Pläne dafür liegen bereits seit Jahren<br />
vor. Noch <strong>in</strong> den 80er Jahren wurde <strong>der</strong><br />
Japanische Garten von Edward Bartman<br />
von <strong>der</strong> Warschauer Hauptschule für<br />
Landwirtschaft (SGGW) entworfen,<br />
doch von den knapp e<strong>in</strong>hun<strong>der</strong>t Bäumen,<br />
die dort langfristig wachsen sollten,<br />
wurden damals nur sieben angepflanzt.<br />
S5-Bau kostet 38 Millionen Złoty pro<br />
Kilometer<br />
Mehr als 38 Millionen Złoty pro Kilometer<br />
soll <strong>der</strong> Bau <strong>der</strong> Straße zwischen<br />
Korsenz bei Rawitsch und Trachenberg<br />
kosten. Die Generaldirektion <strong>der</strong> Landesstraßen<br />
und Autobahnen (GDDKiA)<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Wasserpark materiał für 50 Millionen służy Złotywyłącznie Mietshaus do zum czytania. Verkauf Powielanie hat bereits w jakikolwiek das Firmenkonsortium sposób Budimex<br />
/ Heilit+Woerner für den ersten<br />
zabronione.<br />
Kattowitz will 50 Millionen Złoty für Für 7,25 Millionen Złoty hat die<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy verhandelt materiał und <strong>in</strong> Kürze służy e<strong>in</strong>e wyłącznie offizielle vorgesehen. do czytania. In <strong>der</strong> Nähe bef<strong>in</strong>det Powielanie sich werden, w jakikolwiek doch dieser verzögert sposób sich, weil zabronione.<br />
Bekanntmachung veröffentlicht werde. das Hotel Tumski und das Appartement- das Konsortium noch etwa zehn Monate<br />
Än<strong>der</strong>ungen Vervielfältigung vornehmen kann, ist um strengstens<br />
noch Zeit für Nachbesserungen.<br />
LARES: Diese Materialien Der Wasserparkkom<strong>pl</strong>ex s<strong>in</strong>d lediglich soll zum demnach Lesen Hochhaus bereitgestellt. Rezydencja Piasek. Jegliche Auf <strong>der</strong><br />
untersagt.<br />
Zudem verfiel das Gelände mit <strong>der</strong> Zeit.<br />
Jetzt soll <strong>der</strong> Garten dank e<strong>in</strong>es neuen<br />
Entwurfs <strong>der</strong> SGGW-Architekten<br />
jakim dysponuje<br />
niemiecki rynek<br />
gospodarczy, zwabił<br />
do siebie wielu polskich<br />
naprawy pojazdów, 10 procent w opiece<br />
nad osobami starszymi i niepełnosprawnymi,<br />
a kolejne 10 procent w transporcie<br />
oraz gastronomii. Jak wynika z danych<br />
wie<strong>der</strong> aufleben. Den Plänen zufolge<br />
soll die Anlage zwei Hektar groß werden<br />
und materiał unter an<strong>der</strong>em służy e<strong>in</strong>en wyłącznie Teich do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
und e<strong>in</strong>en Wasserfall be<strong>in</strong>halten. Über<br />
LARES: Diese Materialien <strong>der</strong> Wasserkaskade s<strong>in</strong>d lediglich sollen e<strong>in</strong>e zum gläser-<br />
Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
ne Aussichtsterrasse und Gartenlauben<br />
gebaut werden, daneben soll es e<strong>in</strong>en<br />
Zen-Garten geben. Angepflanzt werden<br />
dort Rhododendren, Azaleen, Farne und<br />
verschiedene Grasarten. Der Bau des<br />
Gartens soll <strong>in</strong> zwei Jahren beg<strong>in</strong>nen.<br />
Breslau könnte bis zum Jahr 2022 mehr<br />
als e<strong>in</strong>e Milliarde Złoty aus <strong>der</strong> EU für<br />
diverse Transportvorhaben bekommen.<br />
Die Stadtverwaltung <strong>pl</strong>ant bereits, für<br />
was das Geld ausgegeben werden soll.<br />
So stehen neben den bereits seit Jahren<br />
Zur Er<strong>in</strong>nerung: <strong>Polen</strong> hat rund 350<br />
Milliarden Złoty an EU-Mitteln für die<br />
Jahre 2014 bis 2020 bekommen, davon<br />
soll e<strong>in</strong> Großteil <strong>in</strong> Transportprojekte<br />
fließen. E<strong>in</strong> zusätzlicher Pluspunkt ist,<br />
dass die ge<strong>pl</strong>anten Investitionen e<strong>in</strong>e<br />
von üblicherweise 15 Prozent <strong>der</strong> Kosten<br />
aufbr<strong>in</strong>gen muss, um an projektgebundene<br />
EU-Gel<strong>der</strong> zu kommen. Die<br />
Pläne könnten sich aber noch än<strong>der</strong>n,<br />
da die Vergaberegeln noch nicht genau<br />
feststehen.<br />
e<strong>in</strong>en neuen Wasserpark zahlen, genaue<br />
Pläne liegen aber noch nicht vor. Der<br />
stellvertretende Stadtpräsident Marc<strong>in</strong><br />
Krupa hat erst kürzlich <strong>in</strong> e<strong>in</strong>em Schreiben<br />
an den Stadtrat beteuert, dass die<br />
Stadt <strong>der</strong>zeit mit e<strong>in</strong>er Privatfirma über<br />
e<strong>in</strong>en Projektierungs- und Bauvertrag<br />
działalność.<br />
że łączna wartość polskich <strong>in</strong>westycji<br />
wynosi w RFN już ponad miliard euro.<br />
To ok. 5 procent wszystkich polskich<br />
<strong>in</strong>westycji zagranicznych, liczonych<br />
bez przepływów kapitałowych. Jednak<br />
dla porównania – Polska przyciągnęła<br />
Schlesische Wirtschaftsschau<br />
behörde 2012 auf e<strong>in</strong>en Vertrag mit <strong>der</strong><br />
Firma Berndorf Bä<strong>der</strong>bau aus Ernsdorf<br />
bei Bielitz-Biala verzichtete. Jetzt aber<br />
heißt es nachdrücklich, man werde dem<br />
privaten Investor ke<strong>in</strong>erlei baurechtliche<br />
Probleme bereiten.<br />
Stadt Breslau auf <strong>der</strong> Insel Vor<strong>der</strong>en<br />
Bleiche e<strong>in</strong> 100 Jahre altes Mietshaus<br />
nebst e<strong>in</strong>em 1469 Quadratmeter großen<br />
Grundstück zum Verkauf angeboten.<br />
Die Immobilie liegt <strong>in</strong> e<strong>in</strong>er Denkmalschutzzone<br />
und ist für Dienstleitungs-,<br />
Tagungs- und Unterhaltungszwecke<br />
przedsiębiorców w Niemczech jest<br />
wyraźnie zauważalna, a skala <strong>in</strong>westycji<br />
tworzy nową jakość w relacjach<br />
zaskoczeniem dla ekspertów? Okazuje<br />
się, że niekoniecznie. Specjaliści z Zakładu<br />
Badań nad Gospodarką Niemiecką<br />
warszawskiej SGH twierdzą wręcz, że ich<br />
to nie dziwi, bo Niemcy ich zdaniem to<br />
wyjątkowo atrakcyjny rynek z niezwykle<br />
wielkie za<strong>in</strong>teresowanie tym rynkiem.<br />
Dobre perspektywy<br />
Trudno się z tą op<strong>in</strong>ią nie zgodzić,<br />
bo niemiecka gospodarka jako jedna<br />
z nielicznych w strefie euro nie wpadła<br />
zwiększył się nawet o 0,4 procent. Co<br />
prawda to najwolniejszy wzrost gospodarczy<br />
od 2009 roku, ale ekonomiści<br />
spodziewają się, że w bieżącym roku<br />
wzrost będzie zdecydowanie większy.<br />
Rządowe prognozy mówią o wzroście<br />
i potwierdza ich wcześniejsze op<strong>in</strong>ie i<br />
słuszność podjętych decyzji o <strong>in</strong>westowaniu<br />
nad Renem. Mało tego, polscy<br />
biznesmeni uważają, że prowadzenie<br />
działalności gospodarczej w Niemczech<br />
jest o wiele prostsze i bardziej zyskowne<br />
Abschnitt ausgewählt und dabei das<br />
Angebot gewählt. Die Auftragnehmer<br />
sollen jetzt 15 Kilometer <strong>der</strong> S5 zwischen<br />
Korsenz und Trachenberg bauen<br />
und verlangt dafür <strong>in</strong>sgesamt über 576<br />
Millionen Złoty brutto. Der Bau müsste<br />
<strong>in</strong>nerhalb von 30 Monaten bewältigt<br />
jednak podkreślić, że polscy <strong>in</strong>westorzy<br />
podobnie jak niemieccy mogą liczyć na<br />
szereg ulg, bo system wsparcia jest w<br />
RFN niezwykle szeroko rozbudowany.<br />
Szczególnie dogodne warunki dla rozwoju<br />
biznesu wprowadzono – uwaga<br />
– we wschodnich landach, które w ostatnich<br />
latach błyskawicznie się rozwijają.<br />
Stereotypy osłabły<br />
Na podkreślenie zasługuje też fakt,<br />
że wzrost wymiany gospodarczej pomiędzy<br />
Polską i Niemcami sprawił, że<br />
osłabły stereotypy i uprzedzenia, które<br />
od lat dzieliły oba narody. Wynika tak z<br />
raportu „Polska, Czechy, Niemcy – wzajemne<br />
relacje, współpraca, rozwój”, który<br />
przygotował Instytut Spraw Publicznych<br />
na zlecenie PKN Orlen. Jak pokazują<br />
wyniki badań przeprowadzone w trzech<br />
wymienionych krajach, ich społeczeństwa<br />
darzą się dużą sympatią. Chętnie<br />
widzą się w takich rolach społecznych<br />
jak kolega w pracy czy szef. To wpływa<br />
na dobrą atmosferę do podejmowania<br />
współpracy, oczywiście gospodarczej<br />
także. Oznacza to również, że wkroczyliśmy<br />
w okres, w którym różnice narodowe<br />
i kulturowe mają coraz mniejsze<br />
znaczenie, czasem są wręcz marg<strong>in</strong>alne.<br />
Przecież niezależnie od tego, po której<br />
stronie sąsiedniej granicy działają polscy,<br />
czescy czy niemieccy przedsiębiorcy,<br />
razem budują siłę gospodarki Unii Europejskiej,<br />
której są członkami, a każdy,<br />
kto chce pracować w danej firmie – w<br />
Niemczech, Polsce lub Czechach – i ma<br />
do tego odpowiednie kwalifikacje oraz<br />
„uzbrojony” jest w znajomość języka<br />
państwa, do którego się wybiera, może<br />
bez trudu spełnić swoje życzenia i zre-<br />
Krzysztof Świerc<br />
sich die Arbeiten zu erleichtern: „Das<br />
bedeutet nicht, dass sie <strong>in</strong> dieser Zeit<br />
nicht schon auf den Plan treten können,<br />
aber es ist eben ihr gutes Recht, dass sie<br />
wahrnehmen dürfen”, erklärt Joanna<br />
Borkowska von <strong>der</strong> GDDKiA. Insgesamt<br />
soll <strong>der</strong> S5-Abschnitt <strong>in</strong> Nie<strong>der</strong>schlesien<br />
48 Kilometer lang werden. Der Bau ist<br />
<strong>in</strong> drei Teilstrecken ge<strong>pl</strong>ant: Korsenz-<br />
Trachenberg, Trachenberg-Trebnitz<br />
und Trebnitz-Breslau. Für die beiden<br />
an<strong>der</strong>en Teilstücke prüft die GDDKiA<br />
50 Hektar Wald verbrannt<br />
In <strong>der</strong> Geme<strong>in</strong>de Parchwitz bei Liegnitz<br />
s<strong>in</strong>d am vergangenen Sonntag 50<br />
Hektar Wald verbrannt. Erst um 21 Uhr<br />
wurde das Feuer gelöscht. Vor Ort waren<br />
32 E<strong>in</strong>heiten <strong>der</strong> staatlichen und<br />
freiwilligen Feuerwehr aus mehreren<br />
Landkreisen Nie<strong>der</strong>schlesiens im E<strong>in</strong>satz.<br />
Löschwasser wurde zudem von<br />
drei Löschflugzeugen abgeworfen. Das<br />
Feuer war auf Gebiete <strong>in</strong> unmittelbarer<br />
Nähe von Leschwitz übergegriffen<br />
und bewegte sich <strong>in</strong> Richtung Lüben<br />
zu, nördlich auf das Dorf Merschwitz<br />
und östlich auf Jürtsch. Die Feuerwehr<br />
brachte den Brand jedoch rechtzeitig<br />
unter Kontrolle. Die Ursachen s<strong>in</strong>d<br />
noch ungeklärt, Brandstiftung werde<br />
nicht ausgeschlossen, heißt es aus Ermittlungskreisen.<br />
Krankenhaus bei Breslau bald fertig<br />
Im Park am neuen Krankenhaus <strong>in</strong><br />
Stabelwitz (Ortsteil im westlichen Teil<br />
Breslaus) warten bereits Holzbänke auf<br />
die Patienten. In wenigen Wochen will<br />
man mit dem E<strong>in</strong>richten beg<strong>in</strong>nen. Erste<br />
Patienten sollen Anfang nächsten Jahres<br />
zur Kur kommen können. Seit dem 29.<br />
Juli kümmern sich drei Kommissionen<br />
um die Abnahme: e<strong>in</strong>e Baukommission,<br />
e<strong>in</strong>e für Installationen und Mediz<strong>in</strong>gase<br />
sowie e<strong>in</strong>e für Starkstrom- und Elektroarbeiten.<br />
Nach Abnahmen durch den<br />
Investor bekommt <strong>der</strong> Bauträger dann<br />
Krzysztof Świerc
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen RAtgeber bereitgestellt. Poradnik Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Porady: Prawa pracownika i pracodawcy podczas kontroli<br />
Nr. 34/1168 Wochenblatt.<strong>pl</strong> 13<br />
Zasady, nakazy, zakazy<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Statystyki w Niemczech mówią,<br />
że nie wywiązujący się ze swoich<br />
obowiązków pracownicy przynoszą<br />
w ciągu roku około 28 miliardów<br />
euro strat. A zatem zaufanie<br />
zaufaniem, ale od czasu do czasu<br />
można zostać skontrolowanym przez<br />
pracodawców, którym trudno w tej<br />
sytuacji się dziwić, wszak dbają<br />
o swoje <strong>in</strong>teresy.<br />
Dlatego w poniższym artykule przedstawimy,<br />
co może spotkać pracownika<br />
podczas kontroli oraz jakie prawa<br />
przysługują zarówno jemu, jak i pracodawcom.<br />
A zasadniczo pracodawca ma<br />
prawo do kontrolowania swoich pracowników.<br />
W jego <strong>in</strong>teresie leży bowiem<br />
sprawdzanie, czy wykonujemy swoją<br />
pracę zgodnie z wytycznymi zawartymi<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Odszkodowanie dla pracodawcy<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
w umowie o pracę. Ponadto ważnym powodem<br />
kontroli może być ochrona dóbr<br />
zakładowych czy tajemnicy handlowej.<br />
Tego się wystrzegać<br />
Należy jednak pamiętać, iż w Niemczech<br />
nie istnieje żaden przepis, który<br />
regulowałby lub opisywał pojedyncze<br />
czynności bądź całą procedurę kontroli.<br />
nych zawartych w umowie o pracę, ale – z prawem.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Pierwszym materiał ograniczeniem służy dla wyłącznie pracodawcy<br />
pow<strong>in</strong>ny być nasze prawa osobi-<br />
wyjątkowych wypadkach.<br />
wadzić do drugi czytania. rodzaj kontroli Powielanie tylko w<br />
jak w się okazuje jakikolwiek – sam też ma prawa, sposób które zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał Pracodawca służy może wyłącznie<br />
ste. Jako<br />
do<br />
pracownicy<br />
czytania.<br />
jesteśmy<br />
Powielanie<br />
bowiem Ponadto<br />
w jakikolwiek<br />
należy pamiętać<br />
sposób<br />
o tym, że<br />
zabronione.<br />
chronieni konstytucją, która zabrania jeśli środki lub działania kontrolne<br />
nie tylko zastosować nadmiernych kontroli ze strony pra-<br />
pracodawcy były w jakikolwiek spo-<br />
nas odszkodowania.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Wracając jednak do jej powodów, to te<br />
można oczywiście mnożyć, ale większość<br />
z nich będzie związana z działaniem<br />
na szkodę przedsiębiorstwa.<br />
Czujnego oka szefa da się rzecz jasna<br />
uniknąć, ale... pracownicy pow<strong>in</strong>ni w<br />
tym celu wystrzegać się:<br />
– obijania się podczas pracy<br />
– przeciągania przerw<br />
– udawania niedyspozycji lub choroby<br />
– wykonywania dodatkowych robót<br />
lub zleceń podczas uwarunkowanej<br />
chorobą niezdolności do pracy<br />
– niedozwolonego wykorzystywania<br />
do celów prywatnych służbowego<br />
telefonu, komputera, kserokopiarki<br />
czy firmowego samochodu<br />
– zawyżania kosztów podróży<br />
– fałszowania godz<strong>in</strong> pracy<br />
– kradzieży własności zakładowej –<br />
nawet długopisu<br />
– manipulacji danymi bądź ściągania<br />
<strong>pl</strong>ików zawierających niedozwolone<br />
treści.<br />
Bez względu na to, czy zabierzemy<br />
długopis czy wykorzystamy kserokopiarkę<br />
do drukowania prywatnych ulotek,<br />
chcąc zemścić się na pracodawcy za brak<br />
podwyżki – dla pracodawcy nie będzie<br />
miał znaczenia powód wyżej wymienionych<br />
przykładów. Nawet jeśli motyw<br />
naszego działania nie będzie związany<br />
z f<strong>in</strong>ansami, lecz po prostu z brakiem<br />
pomyślunku lub zwykłą pomyłką. Pracodawcę<br />
będzie tylko <strong>in</strong>teresować to,<br />
jak zmierzyć się z danym nadużyciem,<br />
Kontrola bez powiadomienia pracownika<br />
Drugi sposób kontroli zakłada, że my<br />
jako pracownicy nie jesteśmy w żaden<br />
sposób o niej <strong>in</strong>formowani, a sama kon-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy trola przebiega materiał zasadniczo służy bez wyłącznie naszej kontrolnych, do czytania. jest zobowiązany Powielanie do w<br />
nie,<br />
jakikolwiek<br />
gruntownie i obrazowo<br />
sposób<br />
przedstawiono,<br />
co może spotkać pracownika stron nie będzie bezkarnie<br />
zabronione.<br />
To powoduje, że żadna ze<br />
wiedzy. W tym przypadku pracodawca wybrania takich, które obarczają nas,<br />
LARES: Diese Materialien musi trzymać s<strong>in</strong>d się lediglich prawnie wyznaczonych zum Lesen jako bereitgestellt. pracowników, w najmniejszym podczas kontroli oraz jakie prawa przy-<br />
wykorzystywać drugiej, o<br />
Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
a może to zrobić na dwa sposoby:<br />
skrócie cały proces polega na<br />
W<br />
czynnika zgazowującego, na przykład<br />
dostarczeniu pod ziemię tzw. dotychczas udało się zgazować około 200<br />
i niekoniecznie dobre dla środowiska<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy ton węgla, materiał z czego uzyskano służy około wyłącznie 700 do czytania. Powielanie naturalnego; w jakikolwiek wystarczy stworzyć sposób otwory zabronione.<br />
metrów sześciennych gazu na godz<strong>in</strong>ę. To<br />
do podania czynnika zgazowującego<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy wydobycie materiał jest znacznie służy utrudnione. wyłącznie tym względem do czytania. wyjątkowo dobrej Powielanie myśli, Nie w wszyscy jakikolwiek są jednak optymistami sposób zabronione.<br />
Kolejny argument, który przemawia twierdząc wręcz, że jest to przyszłość odnośnie do tego tematu, między <strong>in</strong>nymi<br />
Vervielfältigung były wicem<strong>in</strong>ister gospodarki ist Jerzy strengstens<br />
jeszcze sporo tych negatywnych.<br />
LARES: Diese Materialien za rozwijaniem s<strong>in</strong>d lediglich metody zgazowywania zum Lesen polskiego bereitgestellt. górnictwa. Czy jednak Jegliche jest tak<br />
untersagt.<br />
tlenu, powietrza lub pary wodnej. Dzięki<br />
takiemu zabiegowi węgiel ma się zamienić<br />
w gaz, a produktami wydobywanymi<br />
na powierzchnię są: tlenek węgla, wodór<br />
i metan, które potem mogą być wykorzystane<br />
do wyprodukowania energii<br />
elektrycznej lub ciepła.<br />
Pierwsze doświadczenia z przeprowadzeniem<br />
tego procesu okazały się<br />
ponoć pomyślne, a zdaniem ekspertów<br />
udowodniono, że cały proces da się kon-<br />
Kontrola przy naszym aktywnym udziale<br />
Pracownicy biorą aktywny udział w<br />
kontroli poprzez regularne składanie<br />
raportów z pracy. Te mogą mieć formę<br />
na przykład sprawozdania z wizyty bądź<br />
podróży dla przedstawiciela handlowego,<br />
sprawozdań dotyczących naszej pracy.<br />
granic.<br />
środki regulowane<br />
przez stosunek pracy,<br />
może też złożyć donos<br />
do organów ścigania.<br />
Zasady i granice kontroli<br />
Pracodawca, jak już wspom<strong>in</strong>aliśmy,<br />
ma prawo nas kontrolować. To prawo<br />
niesie jednak za sobą pewne granice.<br />
Gospodarka: Interesujący eksperyment w Kopalni Wieczorek<br />
Gaz czy węgiel?<br />
Zdaniem naukowców podziemne zgazowywanie węgla będzie alternatywą<br />
dla tradycyjnego wydobywania tego kruszcu. Taki eksperyment przeprowadzają<br />
obecnie Główny Instytut Górnictwa i Katowicki Hold<strong>in</strong>g Węglowy<br />
(KHW) na wyrobiskach katowickiej kopalni Wieczorek.<br />
trolować. Dla <strong>in</strong>formacji warto dodać, że<br />
sporo, co jednocześnie zachęca do pójścia<br />
dalej w tym kierunku. Tym bardziej że<br />
naukowcy podkreślają, iż metoda zgazowywania<br />
węgla w najbliższych latach<br />
może być niezwykle przydatna w kopalniach,<br />
w których złoża węgla są położone<br />
na dużych głębokościach, przez co jego<br />
codawcy. Jako że nie istnieje katalog<br />
dozwolonych i niedozwolonych kontroli,<br />
jej okoliczności decydują, co jest<br />
na miejscu, a co nie. Niemniej jednak<br />
pracodawca jest zobowiązany każdorazowo<br />
do zachowania równowagi między<br />
Działania i środki<br />
Powszechnie obowiązująca zasada<br />
proporcjonalności określa reguły przeprowadzania<br />
kontroli przez pracodawcę,<br />
stąd też jako pracownicy pow<strong>in</strong>niśmy<br />
wiedzieć, że:<br />
sprzeczności z prawem<br />
– pracodawca pow<strong>in</strong>ien się wystrzegać<br />
działań powszechnie uchodzących za<br />
nieodpowiednie<br />
– w przypadku gdy pracodawca ma do<br />
wyboru kilka środków lub działań<br />
stopniu<br />
– otwarcie przeprowadzona weryfikacja<br />
pracownika zawsze ma pierwszeństwo<br />
przed kontrolami przeprowadzanymi<br />
potajemnie bez naszej<br />
wiedzy. Pracodawca może przepro-<br />
Kopalnia Węgla Kamiennego „Wieczorek”<br />
węgla, wysuwają przedstawiciele Głównego<br />
Instytutu Górnictwa, którzy są pod<br />
Foto: Monisiolek/Wikipedia<br />
sób niedozwolone lub nieodpowiednie,<br />
nie może on z punktu widzenia prawa<br />
wykorzystać wyników naszej weryfikacji<br />
jako dowodu na działanie na szkodę<br />
firmy, a co za tym idzie – powodu do<br />
zwolnienia lub nagany.<br />
ochroną swoich <strong>in</strong>teresów a naszymi<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie prawami do osobistymi. czytania. Powielanie Nagana w lub jakikolwiek wypowiedzenie sposób zabronione.<br />
Jeśli pracodawca podczas naszej we-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
ryfikacji natrafi na nieprawidłowości<br />
dotyczące naszej pracy lub naszej osoby,<br />
może podejść do sprawy w dwojaki<br />
sposób: udzielić nam upomnienia<br />
lub nagany, jeśli to nasz pierwszy raz<br />
lub jeśli popełniliśmy jedynie drobny<br />
paragonu dla kasjerki, dziennika praktyk – każda kontrola pow<strong>in</strong>na być współmierna<br />
do czytania. do celów nadzoru Powielanie wypowiedzenie. w jakikolwiek Dzieje się tak sposób z reguły zabronione.<br />
występek. Może jednak wręczyć nam<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy dla praktykanta materiał czy ewidencji służy przebiegu wyłącznie<br />
pojazdu dla kierowcy ciężarówki. Pracodawca<br />
s<strong>in</strong>d może zażądać lediglich również zum ustnych Lesen z środków bereitgestellt. kontroli będących Jegliche w łamaniu Vervielfältigung prawa lub działaniach na ist szko-<br />
strengstens<br />
– pracodawca nie może korzystać przy poważnych nieprawidłowościach,<br />
LARES: Diese Materialien untersagt.<br />
dę przedsiębiorstwa z premedytacją.<br />
Gruntownie i obrazowo<br />
powyższym tekście bardzo dokład-<br />
W<br />
sługują zarówno jemu, jak i pracodawcom.<br />
To ważne, że pod uwagę wzięto<br />
obie strony! Oznacza to, że pracownik<br />
nie tylko musi wywiązywać się ze swoich<br />
obowiązków i przestrzegać skrupulatnie<br />
wszystkich obowiązujących go wytycz-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
na pewno? Wsłuchując się w eksperc-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
ką retorykę, można odnieść wrażenie,<br />
że tak i nie pow<strong>in</strong>no być co do tego<br />
żadnych wąt<strong>pl</strong>iwości. Zgazowywanie<br />
węgla ma jedną olbrzymia zaletę – nie<br />
wymaga budowania całej kopalni, a jest<br />
to przedsięwzięcie niezwykle kosztowne<br />
i odbioru gazu. Proces ten z kolei w<br />
porównaniu z kosztami budowy całej<br />
kopalni i późniejszego wydobycia złóż<br />
węgla, a co za tym idzie – wysyłaniem<br />
tysięcy ludzi, żeby przy tym pracowali,<br />
jest radykalnie tańszy, szybszy i bezpieczniejszy<br />
dla ludzi.<br />
Rys. Andrzej Sznejweis<br />
Hat <strong>der</strong> Arbeitgeber nur e<strong>in</strong>en Teil<br />
des Arbeitslohnes ausgezahlt o<strong>der</strong><br />
zögert er mit <strong>der</strong> vollen Lohnzahlung,<br />
sollte dies für den Arbeitnehmer Warnung<br />
genug se<strong>in</strong>, um sofort zu reagieren.<br />
Das Gesetz steht <strong>in</strong> solchen Fällen<br />
zwar auf <strong>der</strong> Seite des Arbeitnehmers,<br />
trotzdem tut er gut daran, die Rechtsgrundlage<br />
zu kennen, nicht zuletzt, um<br />
sich klar zu werden: Je länger man auf<br />
die ausstehende Entlohnung wartet,<br />
desto ger<strong>in</strong>ger ist die Chance, diese<br />
noch ausgezahlt zu bekommen. Was <strong>in</strong><br />
dieser Situation aber zu tun ist, an wen<br />
man sich wenden und wie man vorgehen<br />
soll, erfahren Sie <strong>in</strong> <strong>der</strong> nächsten<br />
Ausgabe des Wochenblattes.<br />
Każde działanie łamiące postanowienia<br />
umowy o pracę skutkuje stratami<br />
pracodawcy. Przy działaniach karalnych<br />
(np. sprzeniewierzenie pieniędzy czy<br />
zatajenie jakiejś <strong>in</strong>formacji) straty poniesione<br />
przez naszego przełożonego<br />
nie są duże, ale i tak większe niż w przypadku<br />
bumelowania czy oszukiwania<br />
na godz<strong>in</strong>ach pracy. Jeśli straty można<br />
oszacować, nasz szef może zażądać od<br />
Zawiadomienie organów ścigania<br />
Pracodawca może nie tylko zastosować<br />
środki regulowane przez stosunek<br />
pracy, może też złożyć donos do organów<br />
ścigania. Co więcej, może nam grozić,<br />
jako pracownikom, takim donosem<br />
w celu nakłonienia nas do przyznania się<br />
do w<strong>in</strong>y, jeśli tylko istnieje podejrzenie,<br />
że faktycznie dopuściliśmy się czynu<br />
karalnego wiążącego się z działaniem<br />
na szkodę pracodawcy.<br />
Rubryka jest tworzona przez<br />
Krzysztofa Świerca<br />
oraz firmę Smuda Consult<strong>in</strong>g.<br />
Zachęcamy również do odwiedzenia<br />
strony www.<strong>in</strong>tertax24.com<br />
oraz www.smuda-consult<strong>in</strong>g.com.<br />
musi respektować jego szef.<br />
co przecież w pracy chodzi.<br />
Zgadzam się jednak z twierdzeniem,<br />
że pracodawca ma<br />
prawo do kontrolowania swoich pracowników<br />
w celu ochrony dóbr zakładowych<br />
czy tajemnicy handlowej, ale... zgodnie<br />
Notował Krzysztof Świerc<br />
Markowski, który, jak pamiętamy, w<br />
okresie kiedy pełnił tę funkcję, przede<br />
wszystkim zajmował się górnictwem<br />
węglowym. Uważa on, że wprowadzanie<br />
w życie tego pomysłu jest obecnie totalnie<br />
bezsensowne i pow<strong>in</strong>no pozostać<br />
wyłącznie w sferze doświadczeń, bo w<br />
<strong>in</strong>nym wypadku może z tego wyniknąć<br />
więcej problemów niż pożytku. Więcej –<br />
b. m<strong>in</strong>ister Markowski stwierdził, że na<br />
skalę przemysłową zgazowywanie węgla<br />
nigdy nie będzie funkcjonowało tak, jak<br />
niektórzy <strong>pl</strong>anują, bo proces ten ponoć<br />
powoduje zbyt duże straty zasobów węgla.<br />
A zatem wszystko wskazuje na to,<br />
że musimy poczekać z ostatecznymi<br />
decyzjami w tej sprawie, bo zapewne<br />
Foto: A. Durecka<br />
obok pozytywnych op<strong>in</strong>ii przybędzie<br />
Johann Engel
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
14 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Sport bereitgestellt. Sport Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Piłka nożna: Superpuchar Niemiec<br />
Kaleidoskop<br />
Bayern LARES: bez N<strong>in</strong>iejszy szans materiał służy w Dortmundzie<br />
wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
22. – 28. August 2014<br />
Po meczu powiedzieli<br />
Jürgen Klopp (trener Borussii Dortmund):<br />
– Rozegraliśmy znakomite spotkanie.<br />
Fantastycznie utrzymywaliśmy<br />
się przy piłce, mądrze i błyskawicznie<br />
atakowaliśmy i nie zapom<strong>in</strong>aliśmy również<br />
o defensywie. Szczerze mówiąc,<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie wszyscy do moi czytania. podopieczni Powielanie wywiązali w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
się dzisiaj z powierzonych im zadań.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Mimo bereitgestellt. to zdaję sobie sprawę z Jegliche tego, że Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Pierwszy tytuł w sezonie piłkarskim<br />
2014/215 nad Renem wywalczyła<br />
Borussia Dortmund, która w meczu<br />
o Superpuchar Niemiec pokonała<br />
na swoim stadionie mistrzów Niemiec,<br />
Bayern München 2-0. Dzięki<br />
temu „żółto-czarni” powtórzyli<br />
triumf z ubiegłego roku, kiedy<br />
to w f<strong>in</strong>ale o to trofeum pokonali<br />
Bawarczyków 4-2. Dodajmy, że był<br />
to trzeci z rzędu mecz tych zespołów<br />
o superpuchar kraju!<br />
Pierwsze m<strong>in</strong>uty pojedynku nie zapowiadały<br />
triumfu BVB, jednak po<br />
kwadransie podopieczni Jürgena Kloppa<br />
przejęli <strong>in</strong>icjatywę i raz po raz zaczęli<br />
zagrażać bramce strzeżonej przez Neuera.<br />
Na efekty przewagi gospodarzy nie<br />
trzeba było długo czekać, bo do 23. m<strong>in</strong>uty,<br />
kiedy to po zagraniu Aubameyanga<br />
Mikhitaryan strzałem z 15 metrów wyprowadził<br />
Borussię na prowadzenie. W<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie wąt<strong>pl</strong>iwości: do czytania. potrzebujemy Powielanie jeszcze czasu,<br />
by dojść do optymalnej dyspozycji.<br />
w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Owszem, bereitgestellt. próbowaliśmy dzisiaj Jegliche dobrze Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
tym momencie sądzono, że Bayern rzuci<br />
się do ataku i jak to czynił w m<strong>in</strong>ionym<br />
sezonie – całkowicie zdom<strong>in</strong>uje rywala.<br />
Jednak już kilka m<strong>in</strong>ut po stracie gola<br />
Bawarczycy stracili obrońcę – Hiszpana<br />
Javvi Mart<strong>in</strong>eza, który w polu karnym<br />
miejscowych z<strong>der</strong>zył się z obrońca BVB<br />
Schmelzerem i na noszach opuścił <strong>pl</strong>ac<br />
gry (będzie pauzował przez 6 miesięcy!).<br />
Segeln: 200 Meilen <strong>in</strong> 38 Stunden<br />
38 Stunden hat Andrzej Kopytko, Segelsportler<br />
aus <strong>der</strong> Woiwodschaft Oppeln,<br />
gebraucht, die Ostsee zu überque-<br />
nad Bayernem München.<br />
Borussia Dortmund – Bayern München<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie<br />
ren. Damit<br />
w jakikolwiek<br />
sicherte er sich den<br />
sposób<br />
zweiten<br />
2-0 (1-0)<br />
zabronione.<br />
Platz beim Baltic Polonez Cup 2014. Die Czaniec Tabellenführer<br />
Po zmianie stron<br />
Mikhitaryan (23.), Aubameyang (62.)<br />
Route des Regatta-Wettbewerbs zum<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Borussia bereitgestellt. Dortmund: Langerak Jegliche – Pisz-<br />
Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
W jego miejsce wszedł na murawę nie<br />
będący w formie Brazylijczyk Dante.<br />
Efekt? Borussia jeszcze mocniej przycisnęła,<br />
a na bramkę monachijczyków<br />
raz po raz u<strong>der</strong>zali Immobile, Hofmann,<br />
Aubameyang, Kehl i Mikhitaryan. Na<br />
szczęście dla gości Neuer bronił jak w<br />
transie.<br />
Gedenken an die e<strong>in</strong>same Weltumseglung<br />
von Kapitän Krzysztof Baranowski<br />
verlief von Sw<strong>in</strong>emünde an <strong>der</strong> Insel<br />
Bornholm vorbei bis zum Christiansø-<br />
Archipel und zurück, <strong>in</strong>sgesamt s<strong>in</strong>d<br />
das 200 Meilen (etwa 370 Kilometer).<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie<br />
(59. Götze),<br />
do czytania.<br />
Gaud<strong>in</strong>o, Rode, Juan<br />
Powielanie<br />
Bernat Die Teilnehmer mussten diese Distanz<br />
w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
– T. Müller (46. Lahm), Shaqiri – Lewandowski.<br />
Kopytko war zum zweiten Mal dabei.<br />
ohne jede Unterstützung bewältigen.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Kropka nad „i” Aubameyanga<br />
Po zmianie stron obraz gry nie uległ<br />
zmianie, nadal na bramkę Bayernu<br />
sunęły ataki miejscowych i po zmarnowanych<br />
przez piłkarzy BVB kolejnych<br />
okazjach na 2-0 strzałem głową<br />
podwyższył Aubameyang. Reprezentant<br />
Gabonu wykorzystał dokładne dośrodkowanie<br />
Piszczka, a następnie wygrał<br />
Bei se<strong>in</strong>em Debüt im vergangenen Jahr<br />
hatte er e<strong>in</strong>en guten fünften Platz <strong>in</strong> <strong>der</strong><br />
Open-Klasse belegt. Das verschaffte ihm<br />
den E<strong>in</strong>tritt <strong>in</strong> den Klub <strong>der</strong> E<strong>in</strong>handsegler,<br />
dessen Mitglie<strong>der</strong>liste Kapitän<br />
Baranowski eröffnet. Der Oppelner<br />
Z drugiej strony należy zwrócić uwagę<br />
na to, materiał że oba teamy służy nie wystąpiły wyłącznie w do czytania. Powielanie Miedź”, w mit jakikolwiek <strong>der</strong> Tomasz Cichocki sposób zwei zabronione.<br />
1988 Wer<strong>der</strong> Bremen – E<strong>in</strong>tr. Frankfurt....2:0 Kopytko segelt mit <strong>der</strong> Jacht „Polska<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
1989 Bayern München – Bor. Dortmund...3:4<br />
Ruch II Königshütte 2:1.<br />
najsilniejszych składach. W Bayernie<br />
Jahre zuvor alle<strong>in</strong> die Erde umrundete.<br />
LARES: Diese Materialien zabrakło: s<strong>in</strong>d Robbena, lediglich Ribery’ego, zum Tiago Lesen i<br />
1990<br />
bereitgestellt.<br />
Bayern München – 1. FC K‘lautern...4:1<br />
Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
powietrzny pojedynek z mistrzem świata,<br />
reprezentantem Niemiec Boatengiem<br />
i jak się okazało – postawił tym samym<br />
przysłowiową kropkę nad „i”. Bramka<br />
ta całkowicie podcięła skrzydła podopiecznym<br />
Pepa Guardioli, którzy od<br />
tego momentu z trudem przekraczali<br />
swoją połowę boiska, koncentrując się<br />
na odpieraniu kolejnych ataków go-<br />
E<strong>in</strong> Neuer für ZAKSA<br />
Das Volleyballteam ZAKSA Kandrz<strong>in</strong>-Cosel,<br />
das sich seit letzter Woche<br />
auf den Saisonstart <strong>in</strong> <strong>der</strong> PlusLiga vorbereitet,<br />
hat Verstärkung bekommen.<br />
Der 21-jährige Krzysztof Rejno spielte<br />
spodarzy, którzy byli bliscy zdobycia<br />
następnych bramek, jednak zabrakło<br />
odrob<strong>in</strong>y precyzji i szczęścia. Między<br />
<strong>in</strong>nymi Mikhitaryanowi, Immobilemu,<br />
Hofmannowi i powracającemu po kontuzji<br />
S. Ben<strong>der</strong>owi. Najważniejszy jest<br />
jednak fakt, że dortmundczycy wywalczyli<br />
coraz bardziej liczący się w Niemczech<br />
tytuł, pokonując swojego najgroźniejszego<br />
i największego rywala w walce<br />
dem hat ZAKSA noch Testspiele gegen<br />
MKS Banimex Bendz<strong>in</strong> und Stal Neisse<br />
e<strong>in</strong>ge<strong>pl</strong>ant.<br />
Górnik drückt weiter aufs Tempo<br />
Am 5. Spieltag <strong>der</strong> Fußball-Ekstraklasa<br />
gewann <strong>der</strong> <strong>in</strong> dieser Saison noch<br />
ungeschlagene 14-fache polnische Meister<br />
Górnik Zabrze 3:0 bei Korona Kielce<br />
und feierte damit se<strong>in</strong>en dritten Saisonsieg.<br />
Ruch Königshütte setzte sich beim<br />
Oberschlesien-Derby <strong>in</strong> Gleiwitz mit 1:0<br />
durch. Es war <strong>der</strong> erste Sieg <strong>der</strong> „Blauen“<br />
<strong>in</strong> dieser Saison, während die Gleiwitzer<br />
hiermit zum 3. Mal im 5. Spiel unterlagen<br />
(bei zwei Remispartien).<br />
Weitere Ergebnisse: Górnik Łęczna<br />
– Zawisza Bromberg 5:2, Jagiellonia<br />
Białystok – Legia Warschau 0:3, Lech<br />
Posen – Pogoń Stett<strong>in</strong> 1:1, Śląsk Breslau<br />
– Cracovia Krakau 0:0, Wisła Krakau<br />
– Lechia Danzig 3:1, Podbeskidzie<br />
Bielitz-Biala – GKS Bełchatów 1:1. In<br />
<strong>der</strong> Tabelle führt Górnik Zabrze mit elf<br />
Punkten, Ruch Königshütte liegt mit vier<br />
Zählern auf dem 13. Platz, Schlusslicht<br />
ist Korona Kielce (e<strong>in</strong> Punkt.).<br />
Am nächsten Spieltag gibt es folgende<br />
Begegnungen: Górnik H<strong>in</strong>denburg<br />
– Górnik Łęczna, Ruch Königshütte<br />
– Lech Posen, GKS Bełchatów – Piast<br />
Gleiwitz, Cracovia Krakau – Podbeskidzie<br />
Bielitz-Biala, Jagiellonia Białystok –<br />
Śląsk Breslau, Legia Warschau – Korona<br />
Kielce, Pogoń Stett<strong>in</strong> – Wisła Krakau,<br />
Zawisza Bromberg – Lechia Danzig.<br />
Im Topspiel des 5. Spieltags <strong>in</strong> <strong>der</strong> 3.<br />
Fußballliga Gruppe Oppeln/Schlesien<br />
setzte sich <strong>der</strong> LKS Czaniec zuhause<br />
1:0 gegen den bisherigen Tabellenführer<br />
Grunwald Ruda Śląska durch und übernimmt<br />
so die Tabellenführung. Weitere<br />
Ergebnisse: Polonia Lazisk – BKS Stal<br />
Bielitz-Biala 1:0, Ruch Deschowitz –<br />
Pniówek Pawlowitz 1:0, Podbeskidzie<br />
II Bielitz-Biala – Skra Tschenstochau<br />
0:1, Rekord Bielitz-Biala – Odra Oppeln<br />
2:3, Piast II Gleiwitz – Polonia Beuthen<br />
0:2, Swornica Czarnowanz – Górnik II<br />
H<strong>in</strong>denburg 3:2, Górnik Fürstengrube<br />
– Skalnik Graase 3:1, GKS 1962 Bad<br />
Königsdorff-Jastrzemb – Małapanew<br />
Malapane 3:0, Szombierki Beuthen –<br />
In <strong>der</strong> Tabelle führt <strong>der</strong> LKS Czaniec<br />
mit zehn Punkten und e<strong>in</strong>er besseren<br />
Torbilanz gegenüber Polonia Beuthen,<br />
Rekord Bielitz-Biala, Polonia Lazisk und<br />
Grunwald Ruda. Schlusslicht ist Skalnik<br />
Graase mit bisher nur e<strong>in</strong>em Zähler. Am<br />
nächsten Spieltag treffen aufe<strong>in</strong>an<strong>der</strong>:<br />
BKS Stal Bielitz-Biala – Grunwald Ruda,<br />
Małapanew Malapane – LKS Czaniec,<br />
Skalnik Graase – GKS 1962 Bad Königsdorff-Jastrzemb,<br />
Górnik II H<strong>in</strong>denburg<br />
– Górnik Fürstengrube, Polonia<br />
Beuthen – Swornica Czarnowanz, Odra<br />
Oppeln – Piast II Gleiwitz, Szombierki<br />
Beuthen – Rekord Bielitz-Biala, Skra<br />
Tschenstochau – Ruch II Königshütte,<br />
Pniówek Pawlowitz – Podbeskidzie II<br />
Bielitz-Biala, Polonia Lazisk – Ruch<br />
po dog.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy BVB – materiał Götze i Lewandowski, służy ale wyłącznie niczym do czytania. Powielanie <strong>in</strong> <strong>der</strong> w vorigen jakikolwiek Saison für Stal sposób Neisse,<br />
1995 Borussia Dortmund – Borussia<br />
zabronione.<br />
nie zaimponowali. Pierwszy z nich miał<br />
e<strong>in</strong>e Spielklasse niedriger. Davor hatte<br />
LARES: Diese Materialien na to jednak s<strong>in</strong>d tylko lediglich 31 m<strong>in</strong>ut, bo zum wbiegł<br />
Mönchengladbach...........................1:0<br />
Lesen bereitgestellt. Jegliche Rejno Vervielfältigung aber bereits für Delecta ist Brom-<br />
strengstens untersagt.<br />
berg PlusLiga-Erfahrung gesammelt.<br />
Für die Mannschaft <strong>der</strong> Stadt an <strong>der</strong><br />
Brahe wurde er aber nur vere<strong>in</strong>zelt aufgestellt.<br />
Bei ZAKSA rechnet Krzysztof<br />
Rejno mit deutlich mehr E<strong>in</strong>sätzen. Die<br />
PlusLiga-Saison beg<strong>in</strong>nt am 4. Okto-<br />
2012 Bor. Dortmund – Bayern München...1:2<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy ski piłkarz materiał był wyraźnie służy bez amunicji, wyłącznie do czytania. Powielanie ber. Vorher w jakikolwiek geht es für die Schützl<strong>in</strong>ge sposób zabronione.<br />
szybkości i pomysłu, jak oszukać swoich<br />
2013 Bayern München – Bor. Dortmund...2:4<br />
von Sebastian Świ<strong>der</strong>ski noch zum Deschowitz.<br />
LARES: Diese Materialien<br />
byłych<br />
s<strong>in</strong>d<br />
kolegów.<br />
2014 Bayern München – Bor. Dortmund...0:2<br />
lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche<br />
Zdzisław-Ambroziak-Memorial.<br />
Vervielfältigung ist<br />
Zu-<br />
strengstens untersagt.<br />
o mistrzostwo Niemiec w m<strong>in</strong>ionych<br />
rozgrywkach, ale prawdopodobnie w<br />
Reprezentant Armenii Henrikh Mkhitaryan był jednym z<br />
głównych „architektów” zwycięstwa Borussii Dortmund<br />
obraz gry nie uległ<br />
zmianie, nadal<br />
na bramkę Bayernu<br />
sunęły ataki Borussii.<br />
nadchodzącym sezonie 2014/2015 również.<br />
Do tego po raz trzeci w historii sięgnęli<br />
po to trofeum i pod tym względem<br />
Borussia jest w Niemczech najlepsza.<br />
„Lewy” bez amunicji<br />
Schwe<strong>in</strong>steigera, a w ekipie z Dortmundu<br />
nie zobaczyliśmy: Reusa, Hummelsa,<br />
Weidenfellera, Grosskreutza, Guendogana,<br />
Sah<strong>in</strong>a, Błaszczykowskiego i<br />
Suboticia. W barwach monachijczyków<br />
pojawili się natomiast dwaj byli piłkarze<br />
na murawę dopiero w 59. m<strong>in</strong>ucie.<br />
„Lewy” natomiast grał całe spotkanie,<br />
ale bardzo skutecznie pilnowany był<br />
przez Sokratisa. Szczerze mówiąc, reprezentant<br />
Grecji wiele się jednak nie<br />
napracował, bo najlepszy obecnie pol-<br />
ME w lekkoatletyce: Cztery złote krążki Niemców<br />
Foto: Clement Bucco-Lechat/Wikipedia<br />
potrzebujemy jeszcze czasu, by wydobyć<br />
z siebie cały potencjał i prezentować się<br />
jeszcze lepiej.<br />
Pep Guardiola (trener Bayernu München):<br />
– Po tym, co zobaczyłem w konfrontacji<br />
na Signal-Iduna-Park, nie mam<br />
grać i w naszym stylu zdom<strong>in</strong>ować przeciwnika,<br />
ale mieliśmy z tym olbrzymie<br />
problemy i w zasadzie poza pierwszym<br />
kwadransem sztuka ta nie udawała się<br />
nam. Nie ma się co oszukiwać, czeka<br />
nas jeszcze bardzo wiele ciężkiej pracy,<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie by grać do tak, czytania. jak możemy, Powielanie potrafimy i w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
pow<strong>in</strong>niśmy. Do tego straciliśmy Mart<strong>in</strong>eza<br />
bereitgestellt. i musimy szybko, do dwóch Jegliche tygo-<br />
Vor se<strong>in</strong>em Saisonstart <strong>in</strong> <strong>der</strong> PlusLiga will das Volley-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen ballteam Vervielfältigung ZAKSA Kandrz<strong>in</strong>-Cosel noch Testspiele ist gegen strengstens untersagt.<br />
dni poszukać wartościowego zastępcy.<br />
Krzysztof Świerc<br />
Dokumentacja meczu<br />
czek, Sokratis, G<strong>in</strong>ter, Schmelzer (46.<br />
Durm) – Kehl – Kirch (85. S. Ben<strong>der</strong>), Mikhitaryan<br />
– Hofmann – Aubameyang<br />
(63. Ramos), Immobile.<br />
Bayern München: Neuer – Boateng, Javi<br />
Mart<strong>in</strong>ez (31. Dante), Alaba – Hoejbjerg<br />
Sędziował: Peter Gagelmann (Bremen)<br />
Widzów 80 667<br />
Wszystkie f<strong>in</strong>ałowe mecze<br />
o Superpuchar Niemiec:<br />
1987 Bayern München – Hamburger SV...2:1<br />
1991 1. FC K‘lautern – Wer<strong>der</strong> Bremen.....3:1<br />
1992 VfB Stuttgart – Hannover 96............3:1<br />
1993 Wer<strong>der</strong> Bremen – Bayer Leverkusen.2:2<br />
po dog. / 7:6 w rz. k.<br />
1994 Bayern München – Wer<strong>der</strong> Bremen.. 1:3<br />
1996 Borussia Dortmund – 1. FC K‘lautern.1:1<br />
po dog. / 4:3 w rz. k.<br />
2010 Bayern München – FC Schalke 04.....2:0<br />
2011 Bor. Dortmund – FC Schalke 04.0:0 / 3:4<br />
w rz. k.<br />
Kolejny sukces spółki Hart<strong>in</strong>g & Störl<br />
anspruchsvolle Gegner bestreiten <br />
Foto: Jerzy Stem<strong>pl</strong>ewski<br />
Krzysztof Świerc<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
zebrała aż o 14 medali więcej, jednak w po swoim sukcesie David Storl, który m z przeszkodami z czasem 9:29,43 m<strong>in</strong><br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Mistrzostwa Europy w Lekkoatletyce<br />
rozgrywane w szwajcarskim<br />
Zurychu to już historia. Podczas<br />
czempionatu nie zawiedli li<strong>der</strong>zy reprezentacji:<br />
Hart<strong>in</strong>g, Storl i Schwanitz,<br />
wywalczając złote krążki, przy<br />
czym dwaj pierwsi obronili tytuły<br />
sprzed dwóch lat.<br />
Ich grono niespodziewanie uzupełniła<br />
w biegu na 3000 m z przeszkodami<br />
Antje Möldner-Schmidt. Ten kwartet<br />
uzyskał połowę dorobku, pozostałe<br />
cztery to srebro i trzy medale brązowej<br />
barwy. Może cieszyć 50-procentowy ze-<br />
22 m muszą zaczekać<br />
Nie od dziś dorobek niemieckiej lekkoatletyki<br />
opiera się na sukcesach miotaczy<br />
(w materiał Szwajcarii 3, służy 0, 2). Oczekiwany wyłącznie uraziło do i tak czytania. kontuzjowane lewe Powielanie kolano, Kosenkow, w jakikolwiek Lucas Jakubczyk (38,09 sposób s), zabronione.<br />
Niestety pójście na całość dodatkowo Julian Reus, Sven Knipphals, Alexan<strong>der</strong><br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
triumf Roberta Hart<strong>in</strong>ga nie był łatwy, niwecząc szanse na skuteczny atak w znakomitej rywalizacji z Brytyjczykami<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
kolejnych podejściach. Równie łatwo<br />
poradziła sobie Christ<strong>in</strong>a Schwanitz.<br />
Szybko zniechęciła rywalki odległością<br />
uzyskaną w drugim rzucie (19,90) i choć<br />
Rosjanka Kołodko robiła co mogła, to<br />
wystarczyło na 19,39 m. Świetny f<strong>in</strong>isz<br />
Antje Möldner-Schmidt, w wyniku któ-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Kanter. materiał W Zurychu kulomioci służy wyłącznie byli rego zdystansowała do czytania. o 0,73 Powielanie s. Szwedkę płotki w (12,82 jakikolwiek s) oraz wielce utalentowana<br />
21-letnia Shanice Craft (64,33 m) w wiczny zespół.<br />
sposób zabronione.<br />
do pokonania zarówno wśród kobiet, Fougberg, dał złoto, przebijające brązowy<br />
medal bereitgestellt. z Hels<strong>in</strong>ek. Wygrana Jegliche na 3000 rzucie Vervielfältigung dyskiem. Dorobkiem w ist postaci strengstens LARES: Diese Materialien jak i mężczyzn. s<strong>in</strong>d lediglich Mały niedosyt zum odczuwał Lesen untersagt.<br />
staw złotek, decydujący o 3. pozycji w<br />
klasyfikacji medalowej, niepokoi jednak<br />
niska sumaryczna liczba. Czwarta Rosja<br />
gorszej proporcji (3, 6, 13). Dom<strong>in</strong>atorami<br />
czempionatu okazały się ekipy Wielkiej<br />
Brytanii (12, 5, 6) i Francji (9, 8, 6).<br />
gdyż poza walką z rywalami musiał zmagać<br />
się z obfitymi opadami deszczu. Z<br />
tego powodu dyskobole ślizgali się w<br />
kole, toteż roiło się od nieudanych prób.<br />
Mimo to kolos z Berl<strong>in</strong>a potwierdził<br />
klasę, zwyciężając rezultatem 66,07 m,<br />
o 1,32 lepszym niż drugi - Estończyk<br />
ostateczny wynik 21,41 m uzyskał już<br />
podczas pierwszego podejścia. Oczywiście<br />
to zdjęło z niego ciężar rywalizacji z<br />
konkurencją (2. miejsce Hiszpan Vivas<br />
- 20,86), dlatego w pełni skupił się na<br />
drugim celu: pokonaniu granicy 22 m.<br />
była najmniej oczekiwanym triumfem<br />
wymienionego kwartetu.<br />
Oczekiwano więcej<br />
Srebrne osiągnięcie z 2012 r. powtórzyli<br />
spr<strong>in</strong>terzy w sztafecie 4×100 m.<br />
stracili do nich jedynie 0,16 s. Medalową<br />
passę podczas EM kontynuuje w rzucie<br />
oszczepem L<strong>in</strong>da Stahl (63,91 m). Po<br />
złocie w 2010 roku i brązowym medalu<br />
w 2012 r. ponownie trafiła na 3. stopień<br />
podium. Kolejną „brązową lady” została<br />
C<strong>in</strong>dy Role<strong>der</strong> w biegu na 100 m przez<br />
dwóch <strong>in</strong>dywidualnych złotych medali<br />
mogą się pochwalić: słynny Brytyjczyk<br />
Mo Farah (5000 i 10000 m) oraz Holen<strong>der</strong>ka<br />
Dafne Schippers (100 i 200 m). Do<br />
ich grona mógł dołączyć Francuz Mahied<strong>in</strong>e<br />
Mekhissi-Benabbad, zwycięzca<br />
1500 m, który również na dystansie 3000<br />
m z przeszkodami zdom<strong>in</strong>ował konkurencję,<br />
jednak swoją radość zaczął<br />
okazywać zbyt wcześnie, zdejmując<br />
koszulkę przed l<strong>in</strong>ią mety, za co został<br />
zdyskwalifikowany. Po niemieckiej elicie<br />
spodziewano się dużo więcej, wszak<br />
broniła prymatu z Hels<strong>in</strong>ek (6, 6, 4), a do<br />
tego w trzeciej dekadzie czerwca triumfowała<br />
w drużynowych mistrzostwach<br />
Europy. Za to optymizmem napawa fakt,<br />
że Niemcy posiadają młody, perspekty-<br />
Witold Wolak
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Sport bereitgestellt. Sport Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Piłka nożna: I runda piłkarskiego Pucharu Niemiec<br />
Nr. 34/1168 Wochenblatt.<strong>pl</strong> 15<br />
Piątka z Bundesligi za burtą!<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Tradycji stało się zadość, bo już<br />
w pierwszej rundzie piłkarskiego<br />
Pucharu Niemiec ze zdobyciem<br />
tego trofeum musiało pożegnać się<br />
2.BL 1.FC Nürnberg, wygrywając 1-0,<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie po trafieniu w jakikolwiek z rzutu karnego sposób w 11. m<strong>in</strong> zabronione.<br />
Janjica. Dużą niespodzianką jest także<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche wyelim<strong>in</strong>owanie Vervielfältigung jednego z faworytów ist strengstens untersagt.<br />
aż pięć zespołów z Bundesligi! Nie<br />
zawiedli natomiast ubiegłoroczni<br />
f<strong>in</strong>aliści – Bayern München i Borussia<br />
Dortmund. Pierwsi zwyciężyli<br />
w Münster z Preussen 4-1, a „żółto-<br />
-czarni” w takich samych rozmiarach<br />
ograli Stuttgarter Kickers.<br />
Tym samym stolica Badenii i Wirtembergii<br />
w drugiej rundzie nie ma już<br />
żadnego swojego reprezentanta. Odpadł<br />
bowiem też drugi zespół ze Stuttgartu,<br />
występujący w Bundeslidze – VfB, nieoczekiwanie<br />
ulegając drugoligowcowi<br />
VfL Bochum 0-2. Z kolei <strong>in</strong>ny zespół<br />
występujący na za<strong>pl</strong>eczu niemieckiej<br />
ekstraklasy, tegoroczny beniam<strong>in</strong>ek w<br />
Wyniki I rundy piłkarskiego<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał W zespole ze służy stolicy wyłącznie sam piłkarz do czytania. wyrównał. Jednak Powielanie na 17<br />
Pucharu w jakikolwiek Niemiec sposób zabronione.<br />
<br />
m<strong>in</strong> przed końcem spotkania Koo ponownie<br />
bereitgestellt. wyprowadził team z Moguncji Jegliche Vervielfältigung 1. FC Magdeburg – FC Augsburg 1-0 ist (0-0) strengstens LARES: Diese Materialien<br />
Nadrenii-Palatynatu<br />
Dynamo Dresden – FC Schalke 04 2-1 (1-0) FT Braunschweig – 1.FC Köln 0-4 (0-0)<br />
s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen untersagt.<br />
tej klasie rozgrywkowej RB Leipzig po<br />
dogrywce pokonał nowicjusza w Bundeslidze,<br />
SC Pa<strong>der</strong>born, 2-1.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie<br />
tym spotkaniu<br />
do czytania.<br />
objęli prowadzenie.<br />
Powielanie<br />
Cieszyli<br />
się nim jednak tylko 6 m<strong>in</strong>, kiedy dogrywce<br />
<br />
FV w Illertissen jakikolwiek – Wer<strong>der</strong> Bremen sposób 2-3 zabronione.<br />
serii rzutów karnych<br />
to Baungert wyrównał, rehabilitując się<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche<br />
Vervielfältigung Würzburger Kickers – Fortuna Düsseldorf<br />
ist strengstens<br />
rzutów karnychuntersagt.<br />
Kompromitacja Schalke i Augsburga<br />
Nie były to jednak największe niespodzianki<br />
tej rundy. Te bowiem sprawiły<br />
1.FC Magdeburg, Dynamo Dresden<br />
i Chemnitzer FC. Pierwszy z wymienionych<br />
zespołów, występujący w lidze<br />
regionalnej, mimo że przez niemal cały<br />
mecz odpierał ataki pierwszoligowców<br />
z Augsburga, zdołał wygrać 1-0. „Złotą<br />
bramkę” na wagę awansu do dalszej fazy<br />
rozgrywek i wielkiej sensacji pierwszej<br />
rundy zdobył dla ekipy z Saksonii-<br />
-Anhaltu w 57. m<strong>in</strong> Beck, po podaniu<br />
Hammanna. Dresden z kolei zasłużenie,<br />
Kanonada w Chemnitz<br />
W Chemnitz natomiast, które występuje<br />
w III lidze, aby wyłonić zwycięzcę,<br />
potrzeba było serii rzutów karnych, które<br />
zakończyły się wygraną Saksończyków<br />
5-4. Jednak w normalnym czasie liwego ataku i w ostatnich sekundach Leverkusen 0-6 (0-4)<br />
(0-2)<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy gry mecz materiał zakończył służy się remisem wyłącznie 3-3, gry Geis do doprowadził czytania. do remisu Powielanie 5-5 i FC w 08 jakikolwiek Homburg – Borussia sposób zabronione.<br />
<br />
a po dogrywce było 5-5! W 24. m<strong>in</strong> o losach awansu musiały decydować Mönchengladbach 1-3 (1-2)<br />
(0-2)<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung Optik Rathenow – FC St. Pauli 1-3 (0-2) ist strengstens untersagt.<br />
bo przez cały mecz kontrolowało przebieg<br />
gry na murawie, wyelim<strong>in</strong>owało<br />
kandydata do medalu bieżącego sezonu<br />
Bundesligi FC Schalke 04, zwyciężając<br />
2-1! Bramki dla dresdeńczyków zdobyli:<br />
Eilers w 25. m<strong>in</strong> z rzutu karnego i<br />
Teixeira w 50. m<strong>in</strong>, a dla „niebieskich”<br />
Matip (głową) w 78. m<strong>in</strong>.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Wokół bereitgestellt. niemieckiej piłki Jegliche nożnej Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Ostrzolek w HSV<br />
Pochodzący z Górnego Śląska Matthias<br />
Ostrzolek został nowym zawodnikiem<br />
Hamburgera SV, wiążąc się z<br />
tym klubem do końca czerwca 2017<br />
to rekordowy wynik w historii Borussii,<br />
ale i tak przekroczył on założenia, według<br />
których miał wynieść 250 milionów<br />
euro. Przypomnijmy, że sezon wcześniej<br />
obrót wyniósł aż 305 milionów, ale róż-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy nica ta materiał w dużym stopniu służy była wyłącznie spowodowana<br />
odejściem z Signal-Iduna-Park<br />
reprezentacji USA i Bayernu München,<br />
do czytania. Powielanie Julian w jakikolwiek Green, wschodząca sposób gwiazda zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien do Bayernu s<strong>in</strong>d München lediglich Mario zum Götzego, Lesen bereitgestellt. Jegliche zamierza Vervielfältigung udowodnić trenerowi ist Bawar-<br />
strengstens untersagt.<br />
roku. 24-letni obrońca wcześniej grał<br />
w VfL Bochum i FC Augsburg, dla którego<br />
w m<strong>in</strong>ionym sezonie rozegrał 33<br />
spotkania. „HSV to klub z wielką tradycją<br />
i historią, stąd kiedy usłyszałem,<br />
że w Hamburgu są mną za<strong>in</strong>teresowani,<br />
bardzo się ucieszyłem. Więcej, czułem,<br />
że pow<strong>in</strong>ienem zdecydować się na grę<br />
właśnie w tym klubie” – stwierdził w<br />
rozmowie z dziennikarzami Matthias<br />
Ostrzolek.<br />
do siebie, ale... dopiero za rok. Wtedy<br />
bowiem Khedira będzie już wolnym<br />
zawodnikiem i uzyska prawo zmiany<br />
barwy klubowych bez kwoty odstępnego.<br />
Taki scenariusz wymaga jednak<br />
tego, żeby przez jeszcze jeden sezon grał<br />
w Realu Madryt, a na to się nie zanosi.<br />
Piłkarz nie potrafi bowiem znaleźć<br />
wspólnego języka z trenerem „królew-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Przedstawione materiał wyniki służy zwiększają wyłącznie naszą do czytania. Powielanie na brazylijskim w jakikolwiek mundialu reprezentował sposób zabronione.<br />
skich” Carlo Ancelottim.<br />
wiarę w to, że w średniej perspektywie<br />
USA, ba, strzelił nawet bramkę (Belgii).<br />
LARES: Diese Materialien<br />
czasowej<br />
s<strong>in</strong>d<br />
i bez<br />
lediglich<br />
sprzedawania czołowych<br />
zum Lesen bereitgestellt. Jegliche<br />
„Zdobycie<br />
Vervielfältigung<br />
tego gola dodało mi mnóstwo<br />
ist strengstens<br />
Kehl bez opaski<br />
untersagt.<br />
Pezzaiuoli. Obecnie zespół z Osaki zajmuje<br />
dopiero 15. miejsce w tabeli J-League<br />
i<br />
Pepa Guardioli, który nie pozwolił mu<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
Cacau w<br />
materiał<br />
J-League<br />
służy wyłącznie do<br />
pozostaje<br />
czytania.<br />
poza strefą<br />
Powielanie<br />
spadkową jeszcze<br />
w<br />
na<br />
jakikolwiek<br />
debiut w barwach<br />
sposób<br />
mistrzów<br />
zabronione.<br />
Urodzony w Brazylii, ale mający za tylko dzięki lepszej różnicy bramek od Niemiec, choć przyznał, że w niedalekiej<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Z Londynu do Wolfsburga<br />
Po 9 latach gry dla Arsenalu Londyn<br />
reprezentant Danii Nicklas Bendtner<br />
opuścił stolicę Anglii, przenosząc się<br />
do Bundesligi, konkretnie do VfL Wolfsburg.<br />
W 171 występach w barwach<br />
„kanonierów” strzelił 47 goli, a do angielskiej<br />
Premier League trafił z FC Kobenhaga.<br />
„Nicklas jest dokładnie typem<br />
piłkarza, jakiego poszukiwaliśmy. Jego<br />
profil pasuje do nas i z pewnością będzie<br />
dla nas dużym wzmocnieniem” – uważa<br />
Dieter Heck<strong>in</strong>g, trener „wilków”, i dodał:<br />
„W nadchodzącym sezonie pragniemy<br />
walczyć na trzech frontach: w Pucharze<br />
Niemiec, Lidze Europy i Bundeslidze,<br />
sobą grę w reprezentacji Niemiec Cacau<br />
wzmocnił japońską Cerezo Osaka. W<br />
zespole, zajmującym dopiero 15. miejsce<br />
w tabeli J-League, będzie partnerować w<br />
ataku Urugwajczykowi Diego Forlanowi.<br />
33-letni Cacau przez ostatnie 11 sezonów<br />
reprezentował barwy niemieckiego sezonu będzie bronił barw E<strong>in</strong>trachtu<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy VfB Stuttgart, materiał dla którego służy rozegrał wyłącznie 263 Frankfurt. do Dla czytania. ekipy z Hesji Powielanie jest to drugie<br />
tego lata wzmocnienie, bo wcześniej Jak donosi hiszpańska „Marca”, mistrz<br />
Co z Khedirą? w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
mecze na boiskach Bundesligi, w któ-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
gdzie za cel m<strong>in</strong>imum wyznaczyliśmy<br />
sobie zajęcie na mecie sezonu czwartej<br />
lokaty, gwarantującej baraże o Ligę<br />
Mistrzów. Dlatego potrzebujemy graczy,<br />
którzy są w stanie sprostać naszym<br />
oczekiwaniom”.<br />
Zdrowe BVB<br />
260 milionów euro wyniosły obroty<br />
Borussii Dortmund w sezonie 2013/2014<br />
– po<strong>in</strong>formował klub w wydanym w m<strong>in</strong>ionym<br />
tygodniu komunikacie. Nie jest<br />
Kibice Dynama Dresden mieli olbrzymie powody do radości, ich ulubieńcy sprawili bowiem największą sensację<br />
pierwszej rundy krajowego pucharu, elim<strong>in</strong>ując FC Schalke 04.<br />
Foto: Z thomas/Wikipedia<br />
pomylił się tylko<br />
Koreańczyk Koo,<br />
ale to wystarczyło,<br />
by sensacja stała<br />
się faktem.<br />
Zimml<strong>in</strong>g wyprowadził Ma<strong>in</strong>z na prowadzenie,<br />
a w 49. m<strong>in</strong> Okazaki podwyższył<br />
na 2-0 i wydawało się, że jest po<br />
emocjach. Tymczasem m<strong>in</strong>utę później<br />
F<strong>in</strong>k zdobył dla Chemnitz kontaktowego<br />
gola, a po kolejnych 180 sekundach ten<br />
który kosztował 37 milionów euro, a<br />
także wysokimi przychodami z gry w<br />
Lidze Mistrzów, w której BVB dotarła do<br />
f<strong>in</strong>ału: „Borussia Dortmund raz jeszcze<br />
dotrzymała słowa. Jak wiecie wyznaczyliśmy<br />
sobie, jako cel 250 milionów obrotu.<br />
piłkarzy jesteśmy w stanie osiągnąć obrót<br />
przekraczający 300 milionów” – powiedział<br />
dyrektor wykonawczy Borussii<br />
Hans-Joachim Watzke, którego zdaniem<br />
rozwój Borussii jest ciągły, a klub jest<br />
bardzo zdrowy f<strong>in</strong>ansowo.<br />
rych zdobył 80 goli. Z końcem czerwca<br />
wygasł jednak jego kontrakt z klubem<br />
i od tamtego czasu szukał nowego pracodawcy.<br />
„Jestem bardzo szczęśliwy, że<br />
będę mógł rywalizować w J-League, czyli<br />
lidze, w której przede mną występowało<br />
wielu Brazylijczyków. To zaszczyt grać<br />
na prowadzenie, ale... na 3 m<strong>in</strong> przed<br />
końcem regulam<strong>in</strong>owego czasu gry Bungert<br />
po samobójczym strzale wyrównał,<br />
doprowadzając do dogrywki. Tę lepiej<br />
rozpoczęli miejscowi, którzy po trafieniu<br />
Ziereisa (103. m<strong>in</strong>) po raz pierwszy w<br />
za samobója. Jednak na m<strong>in</strong>utę przed<br />
końcem doliczonego czasu gry Kehl-Gomez<br />
zdobył dla Chemnitzer piątego gola<br />
i wydawało się, że tym razem już losy<br />
meczu są rozstrzygnięte. Tak się jednak<br />
nie stało. Ma<strong>in</strong>z rzuciło się do rozpacz-<br />
rzuty karne. A te lepiej wykonywali trzecioligowcy,<br />
którzy nie pomylili się ani<br />
raz, celnie strzelając 5 razy z rzędu. W<br />
zespole ze stolicy Nadrenii-Palatynatu<br />
pomylił się tylko Koreańczyk Koo, ale to<br />
wystarczyło, by sensacja stała się faktem.<br />
Cacau, były reprezentant Niemiec i piłkarz VfB Stuttgtart,<br />
teraz będzie strzelał bramki w lidze japońskiej.<br />
Nagoyi Grampus, która jest 16.<br />
Valdez wrócił<br />
Były piłkarz Wer<strong>der</strong>u Bremen i Borussii<br />
Dortmund Nelson Valdez wrócił<br />
do Bundesligi i od nadchodzącego<br />
Kolejne niespodzianki<br />
Z kolei <strong>in</strong>ny trzecioligowiec, MSV<br />
Duisburg, nieoczekiwanie wyelim<strong>in</strong>ował<br />
tegorocznego spadkowicza z BL do<br />
bieżącego sezonu w 2.Bundeslidze – Fortuny<br />
Düsseldorf, która musiała uznać<br />
wyższość występującego w lidze regionalnej<br />
Würzburger Kickers, ulegając po<br />
dogrywce 2-3 i tracąc decydującego gola<br />
w 114. m<strong>in</strong> po bezpośrednim strzale z<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie rzutu w wolnego jakikolwiek Lewerenza. sposób Natomiast zabronione.<br />
FC Ingolstadt po serii rzutów karnych<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche uległ Vervielfältigung 2-4 występującemu w lidze ist regio-<br />
strengstens untersagt.<br />
nalnej Kickersowi Offenbach.<br />
Na podkreślenie zasługuje też fakt,<br />
że bliskie odpadnięcia już w tej fazie<br />
Pucharu Niemiec były trzy <strong>in</strong>ne zespoły<br />
RB Leipzig – SC Pa<strong>der</strong>born 07 2-1 po<br />
dogrywce<br />
Chemnitzer FC – 1. FSV Ma<strong>in</strong>z 05 10-9 po<br />
serii rzutów karnych<br />
VfL Bochum – VfB Stuttgart 2-0 (1-0)<br />
MSV Duisburg – 1. FC Nürnberg 1-0 (1-0)<br />
3-2 po dogrywce<br />
Arm<strong>in</strong>ia Bielefeld – SV Sandhausen 4-1<br />
(1-0)<br />
SV Darmstadt 98 – VfL Wolfsburg 4-5 po<br />
serii rzutów karnych<br />
Alemannia Waldalgesheim – Bayer 04<br />
Bremer SV – E<strong>in</strong>tracht Braunschweig 0-1<br />
(0-0)<br />
FC Viktoria Köln – Hertha BSC 2-4 (0-2)<br />
Stuttgarter Kickers – Borussia Dortmund<br />
1-4 (0-1)<br />
występował w Wer<strong>der</strong>ze Bremen, grając<br />
pod wodzą wspomnianego Thomasa<br />
Schaafa, oraz Sven Schip<strong>pl</strong>ock.<br />
Tylko Bayern<br />
czyków, Josepowi Guardioli, że zasługuje<br />
na grę w wyjściowej jedenastce tego teamu.<br />
Urodzony w Tampie na Florydzie<br />
Julian Green jako dwulatek przeprowadził<br />
się z rodzicami do Niemiec, dzięki<br />
czemu ma podwójne obywatelstwo, ale<br />
pewności siebie” – powiedział 19-letni<br />
Julian Green, który nie kryje wdzięczności<br />
niemieckiemu selekcjonerowi USA,<br />
Jürgenowi Kl<strong>in</strong>smannowi, który darzy<br />
go dużym zaufaniem; na podobne liczy<br />
młodzieniec w Bayernie u szkoleniowca<br />
przyszłości może on na to liczyć. „I liczę<br />
na to, bo teraz najważniejszy jest dla<br />
mnie Bayern. Chcę grać w tym klubie<br />
i tylko w tym! Nie myślę o wypożyczeniu,<br />
bo liczy się tylko Bayern” – twierdzi<br />
Julian Green.<br />
Niemiec Bayern München za<strong>in</strong>teresowany<br />
jest sprowadzeniem na Saebener<br />
Strasse Samiego Khediry. Reprezentant<br />
Niemiec ma co prawda jeszcze rok ważny<br />
kontrakt z Realem, ale chce odejść<br />
z Madrytu, a chęć pozyskania mistrza<br />
świata wyraziły już Arsenal Londyn,<br />
z Bundesligi: Wer<strong>der</strong> Bremen, VfL Wolfsburg<br />
i Hamburger SV. Pierwsi dopiero<br />
po dogrywce wygrali 3-2 z reprezentantem<br />
ligi regionalnej FV Illertissen; „wilki”<br />
– jeden z najbogatszych klubów w<br />
Niemczech, mające ambicje u<strong>pl</strong>asowania<br />
się w pierwszej czwórce zbliżającego się<br />
sezonu niemieckiej ekstraklasy – dopiero<br />
po serii rzutów karnych (5-4) okazały<br />
się lepsze od tegorocznego beniam<strong>in</strong>ka<br />
2. Bundesligi SV Darmstadt 98, a HSV<br />
też dopiero w rzutach karnych (4-1)<br />
ograło trzecioligowe Energie Cottbus.<br />
Najefektowniejsze zwycięstwo w tej<br />
rundzie Pucharu Niemiec odniósł TSG<br />
1899 Hoffenheim, który 9-0 rozgromił<br />
klub z Hamburga USC Paloma. Jednak<br />
w kolejnej rundzie ekipa z S<strong>in</strong>sheim<br />
(Badenia) otrzyma z pewnością dużo<br />
bardziej wymagającego rywala.<br />
Krzysztof Świerc<br />
FC Astoria Walldorf – Hannover 96 1-3 (0-1)<br />
SV Waldkirch – SpVgg Greuther Fürth 0-3<br />
(0-0)<br />
SV Wehen Wiesbaden – 1.FC Kaiserslautern<br />
3-5 po serii rzutów karnych<br />
Viktoria 89 Berl<strong>in</strong> – E<strong>in</strong>tracht Frankfurt 0-2<br />
(0-1)<br />
Sportfreunde Siegen – FSV Frankfurt 4-5 po<br />
BSV SW Rehden – VfR Aalen 3-4 po serii<br />
Holste<strong>in</strong> Kiel – TSV 1860 München 1-2 (1-0)<br />
Carl Zeiss Jena – Erzgebirge Aue 0-1 (0-1)<br />
USC Paloma Hamburg – TSG 1899<br />
Hoffenheim 0-9 (0-7)<br />
E<strong>in</strong>tracht Trier – SC Freiburg 0-2 (0-0)<br />
Preußen Münster – Bayern München 1-4<br />
1.FC Neubrandenburg – Karlsruher SC 1-3<br />
1. FC Heidenheim – 1. FC Union Berl<strong>in</strong> 2-1<br />
(0-0)<br />
Kickers Offenbach – FC Ingolstadt 04 4-2 po<br />
serii rzutów karnych<br />
FC Energie Cottbus – Hamburger SV 1-4 po<br />
serii rzutów karnych<br />
gry włączył się Bayern München. Zdaniem<br />
hiszpańskich mediów Bawarczycy<br />
kontaktowali się już z przedstawicielem<br />
reprezentanta Niemiec i zapewnili, że<br />
są za<strong>in</strong>teresowani sprowadzeniem go<br />
34-letni rozgrywający Borussii Dortmund<br />
Sebastian Kehl od nadchodzących<br />
rozgrywek nie będzie pełnił<br />
funkcji kapitana drużyny. W marcu tego<br />
roku Kehl ogłosił, że z końcem kolejnego<br />
sezonu zakończy karierę, co ma<br />
nastąpić w czerwcu 2015 roku, gdy jego<br />
kontrakt z BVB wygaśnie, a teraz podjął<br />
kolejną ważną decyzję, a mianowicie<br />
zrezygnował z bycia kapitanem zespołu.<br />
Kehl dołączył do Borussii Dortmund<br />
w 2002 roku i bez wątpienia zapisał się<br />
w klubowej historii. W tym czasie sięgnął<br />
m.<strong>in</strong>. po dwa tytuły mistrzowskie<br />
w Bundeslidze, a także Puchar Niemiec.<br />
Kapitańską opaskę przejął w 2008 roku<br />
od Christiana Woernsa. „Jestem dumny,<br />
że przez tyle lat byłem kapitanem Borussii<br />
Dortmund. To wielka odpowiedzialność,<br />
bo należy opiekować się kolegami,<br />
ale nadszedł czas, by przekazać pałeczkę<br />
nowemu kapitanowi i wspierać go całym<br />
moim doświadczeniem” – powiedział<br />
Sebastian Kehl, który zamierza zakończyć<br />
karierę, wznosząc w górę puchar za<br />
ekipę Thomasa Schaafa zasilił Lucas Piazon<br />
– wypożyczony z Chelsea Londyn.<br />
30-letni Valdez, 67-krotny reprezentant<br />
Paragwaju (12 bramek) po opuszczeniu<br />
Signal Iduna Park w Dortmundzie<br />
przeniósł się do Rub<strong>in</strong>a Kazań, a następnie<br />
do CF Valencia, Al-Jaziry i Olym-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy dla tak materiał utytułowanej drużyny służy jak wyłącznie Cerezo piakosu do Pireus. czytania. Dodajmy, Powielanie że do gry w Manchester w jakikolwiek United i Chelsea sposób Londyn. zabronione.<br />
Osaka” – powiedział Cacau, którego do E<strong>in</strong>trachcie Frankfurt przymierzani są Na razie jednak do żadnych konkretów<br />
Vervielfältigung w kwestii transferu nie doszło ist i strengstens do<br />
Bayern München.<br />
LARES: Diese Materialien Japonii s<strong>in</strong>d ściągnął lediglich niemiecki trener zum Marco Lesen także Hugo bereitgestellt. Almeida, który w przeszłości Jegliche untersagt.<br />
Foto: Franconia/wikipedia<br />
zwycięstwo w Bundeslidze, detronizując<br />
Krzysztof Świerc
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
16 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Allerlei bereitgestellt. Różności Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Wohlbef<strong>in</strong>den<br />
P<strong>in</strong>nwand<br />
Musik LARES: N<strong>in</strong>iejszy QQmateriał Karriere-Aus: służy Ist die Karriere wyłącznie von QQErholung do czytania. bodenständig: Powielanie Der extravagante<br />
Modeschöpfer Harald Glööckler Hollywood-Star Julianne Moore er<strong>in</strong>nert sich<br />
QQLiebe w jakikolwiek zur Frankfurter sposób Wurst: zabronione.<br />
Aneta Sablik schon wie<strong>der</strong> vorbei? Vor nicht<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
heilt<br />
22. – 28. August 2014<br />
schlägt aus den Schlagzeilen <strong>der</strong> vergange-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
nen Wochen<br />
materiał<br />
Kapital und<br />
służy<br />
macht jetzt<br />
wyłącznie<br />
Werbung<br />
do czytania. Powielanie<br />
sie – furchtbar!”<br />
w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
für e<strong>in</strong>e Autovermietung. In e<strong>in</strong>em Videoclip,<br />
ließ sie frei auf die Weide. E<strong>in</strong>e<br />
LARES: Diese Materialien <strong>der</strong> unter s<strong>in</strong>d an<strong>der</strong>em lediglich auf Youtube veröffentlicht zum Lesen ler<strong>in</strong> verkörpert, bereitgestellt. wäre <strong>in</strong> <strong>der</strong> Politik Jegliche fehl am QQVervielfältigung Verliebt <strong>in</strong> Geld: Liliana Matthäus ist strengstens untersagt.<br />
Seit Jahrhun<strong>der</strong>ten ist bekannt, dass<br />
Musik E<strong>in</strong>fluss auf den Gemütszustand<br />
von Menschen hat; sie hat auch<br />
Auswirkungen auf den Körper. Musik<br />
kann die Herzfrequenz und den Blutdruck<br />
bee<strong>in</strong>flussen, beruhigt die Atmung<br />
und reduziert Stresshormone,<br />
wobei das <strong>in</strong>dividuelle Empf<strong>in</strong>den <strong>der</strong><br />
Klänge e<strong>in</strong>e große Rolle spielt. Und je<strong>der</strong><br />
Komponist, jede Musikform hat auch<br />
unterschiedliche Effekte z. B. auf das<br />
Herzkreislaufsystem. So s<strong>in</strong>d <strong>in</strong>sbeson<strong>der</strong>e<br />
Bach, Mozart, Händel und Alb<strong>in</strong>oni<br />
bei Herz-Kreislauferkrankungen<br />
empfehlenswert.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy me<strong>in</strong>er materiał Ex-Frau”, heißt es służy <strong>in</strong> dem Lied, wyłącznie <strong>in</strong> dem Problems do nicht czytania. überstürzt reagiert, Powielanie son<strong>der</strong>n Probleme w jakikolwiek mit dem lieben Geld. Sie sposób wurde zabronione.<br />
Blanco als Gangster-Rapper mit leicht bekleideten<br />
s<strong>in</strong>d Tänzer<strong>in</strong>nen lediglich auftritt. In Anlehnung zum Lesen an so Ferres. bereitgestellt. „Sie seziert e<strong>in</strong> Problem, bis Jegliche sie zum und musste Vervielfältigung sogar <strong>in</strong>s Gefängnis. Schließlich ist strengstens<br />
erst e<strong>in</strong>mal alle Fakten gründlich abwägt”, wegen Kreditkartenbetrugs festgenommen<br />
LARES: Diese Materialien untersagt.<br />
e<strong>in</strong>en se<strong>in</strong>er Hits lautet <strong>der</strong> Titel „E<strong>in</strong> bisschen<br />
Spar’n muss se<strong>in</strong>.” Die Unterhaltsstreitigkeiten<br />
zwischen Blanco und se<strong>in</strong>er Ex-Frau Mireille<br />
hatten wochenlang die Klatsch-Schlagzeilen<br />
bestimmt. Sie for<strong>der</strong>t rund 150.000 Euro Unterhalt,<br />
<strong>der</strong> Sänger selbst rappt im Video aber: denten erlaubt, ist am 2. September auf Sat ich mich verstecken? Ich verstehe den S<strong>in</strong>n Freiheit ist wohl auch nicht gut.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
„Roberto<br />
materiał<br />
ist doch blanco.”<br />
służy wyłącznie<br />
1 zu sehen.<br />
do czytania. Powielanie<br />
<strong>der</strong> Sache<br />
w<br />
nicht“,<br />
jakikolwiek<br />
so Liliana Matthäus.<br />
sposób zabronione.<br />
adur<br />
Dr. med. Manfred Gabor<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
E<strong>in</strong>e Studie an <strong>der</strong> Universitätskl<strong>in</strong>ik<br />
Herne – vorgestellt auf dem Bluthochdruck-Kongress<br />
<strong>in</strong> Münster im Dezember<br />
2013 – zeigte, dass diese Musik den<br />
Blutdruck und die Herzfrequenz signifikant<br />
und günstig für die Gesundheit<br />
senkt. Beson<strong>der</strong>s <strong>in</strong> <strong>der</strong> Sachmerztherapie<br />
setzen Ärzte immer häufiger Musik<br />
e<strong>in</strong>, auch z. B. <strong>in</strong> <strong>der</strong> Depressionsbehandlung<br />
und bei Altersbeschwerden.<br />
Werbung / Reklama<br />
zmarłych z zagranicy<br />
Załatwianie formalności<br />
Opieka nad grobami<br />
Machnik N.<br />
Ozimek, Schodnia Nowa,<br />
www.machnik.ozimek.<strong>pl</strong><br />
Tel./fax: (077) 46−52−456<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał Zdzieszowice: tel. służy 77 484 41 76 wyłącznie do czytania. Powielanie w seit jakikolwiek e<strong>in</strong>em Jahr gibt es sposób das Restaurant<br />
samt örtlicher Brauerei, das<br />
zabronione.<br />
Krapkowice - Otmęt: tel. 77 446 60 66 http://www.facebook.com/wochenblatt<strong>pl</strong><br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche sich Vervielfältigung schnell zu e<strong>in</strong>em <strong>der</strong> gefragtesten ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie des 19. w Jahrhun<strong>der</strong>ts. jakikolwiek Antike sposób Stühle, zabronione.<br />
für sechs Zloty.<br />
massive Tische sowie Wandmotive mit<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche<br />
Gerste<br />
Vervielfältigung<br />
und Hopfen.<br />
ist strengstens untersagt.<br />
Oferujemy:<br />
Rynek“ an. Die Attraktion <strong>der</strong> Kneipe aber e<strong>in</strong> tolles Erlebnis.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie<br />
ist die<br />
w<br />
M<strong>in</strong>ibrauerei.<br />
jakikolwiek<br />
Hier kriegt<br />
sposób<br />
je<strong>der</strong><br />
zabronione.<br />
Bierliebhaber se<strong>in</strong> Getränk nicht aus<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
sieben Zloty.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie Bei w den jakikolwiek Mahlzeiten trifft sposób Tradition zabronione.<br />
Service<br />
auf Fast Food, denn außer Schnitzel o<strong>der</strong><br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
<strong>WOCHENBLATT</strong>.<strong>pl</strong><br />
Impressum / Stopka redakcyjna<br />
Die Herausgabe <strong>der</strong> <strong>Zeitung</strong> ist dank f<strong>in</strong>anzieller För<strong>der</strong>ung<br />
des M<strong>in</strong>isteriums für Verwaltung und Digitalisierung sowie<br />
des Auswärtigen Amts mittels des Instituts für Auslandsbeziehungen möglich.<br />
Nakład/Auflage: 5850<br />
Szymczyk. Verlagssekretariat: Gabriela Mokrzycka, sw@wochenblatt. Szymczyk. Sekretariat wydawnictwa: Gabriela Mokrzycka, sw@wochenblatt.<strong>pl</strong>.<br />
Sprzedaż, market<strong>in</strong>g: Agnieszka Szotka, a.szotka@wochenblatt.<strong>pl</strong>.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie<br />
Kontakt:<br />
w<br />
Biuro redakcji/Redaktionsbüro:<br />
jakikolwiek<br />
tel./faks +48<br />
sposób<br />
77 45 46 556<br />
zabronione.<br />
<strong>pl</strong>. Vertrieb, Market<strong>in</strong>g: Agnieszka Szotka, a.szotka@wochenblatt.<strong>pl</strong>.<br />
Prenumerata/Abonnement: redakcja/Redaktion, Poczta Polska SA,<br />
Homepage: www.wochenblatt.<strong>pl</strong>, Onl<strong>in</strong>eredakteur: Juliane Preiß<br />
Strona <strong>in</strong>ternetowa: www.wochenblatt.<strong>pl</strong>, redaktor: Juliane Preiß Ruch SA, www.prenumerata.ruch.com.<strong>pl</strong>; tel. 22 693 70 00<br />
zwracamy. Redakcja nie odpowiada za treść ogłoszeń.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Zrealizowano dzięki dotacji M<strong>in</strong>istra Adm<strong>in</strong>istracji i Cyfryzacji<br />
i (za pośrednictwem Instytutu Stosunków Kulturalnych z Zagranicą)<br />
M<strong>in</strong>isterstwa Spraw Zagranicznych Republiki Fe<strong>der</strong>alnej Niemiec.<br />
1765<br />
Foto: www.klassischemusik.de<br />
e<strong>in</strong>mal e<strong>in</strong>em Jahr wurde sie zu Deutschlands<br />
Superstar gewählt, nun wurden acht ihrer<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Konzerte materiał abgesagt. Die służy Konzertveranstalter wyłącznie do czytania. Powielanie wegen w ihres jakikolwiek Vaters, <strong>der</strong> bei <strong>der</strong> sposób US Army zabronione.<br />
gaben an, dies geschehe aus „produktions-<br />
diente, zog die Familie öfter um. Mit ihrer<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
technischen Gründen“. Die Vermutung, dass<br />
zu wenig Tickets verkauft wurden und sich<br />
die Shows nicht lohnen, liegt da sehr nahe.<br />
QQNicht mehr blanco: Roberto Blanco<br />
wurde, steht <strong>der</strong> Gerichtsvollzieher bei Blanco<br />
vor <strong>der</strong> Tür und will se<strong>in</strong> Cabrio beschlagnahmen.<br />
Weil das Auto aber nur geliehen ist,<br />
kann er es ihm nicht wegnehmen. Und dann<br />
fängt Blanco an zu rappen: „Gold’ne Uhren,<br />
riesiger TV – ich hab alles verloren nur wegen<br />
Gogol<strong>in</strong>: tel. 77 466 62 60<br />
www.konefal.<strong>pl</strong> iSO 9001<br />
Redaktionsanschrift: ul. Powstańców Śl. 25, 45-086 Opole, E-Mail: sw@<br />
wochenblatt.<strong>pl</strong>. Chefredakteur: Till Scholtz-Knobloch, Redaktion: Anna<br />
Durecka: „UNIversum“, „Schlesien“, „Allerlei“; Krzysztof Świerc: „Sport“,<br />
„Wirtschaft“; Juliane Preiß (ifa-Redakteur<strong>in</strong>): „Aus den Regionen“; Klaudia<br />
Kandzia: „Kirche und Gesellschaft”, „UNIversum”. Übersetzung: Andrzej<br />
Szypulski, Andżelika Dobrzańska. Korrektur: Manfred Prediger, Krzysztof<br />
7875<br />
Foto: Dawid Kwiecień<br />
mag es im Urlaub lieber bodenständig. „Ich<br />
fliege beruflich sehr viel – da muss ich mich<br />
nicht auch noch <strong>in</strong> me<strong>in</strong>er kostbaren Freizeit<br />
<strong>in</strong>s Flugzeug setzen“, sagte er <strong>der</strong> Zeitschrift<br />
„InTouch” während se<strong>in</strong>es Urlaubs an <strong>der</strong><br />
Ostsee. Er mache dort nur, worauf er Lust<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie habe. „Wenn do czytania. ich schlafen will, Powielanie schlafe ich. w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Wenn ich lesen will, lese ich.“<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen<br />
QQ<br />
bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Als Politiker<strong>in</strong> ungeeignet: Schauspieler<strong>in</strong><br />
Veronica Ferres, die demnächst im<br />
Sat1-Film „Die Staatsaffäre” die Bundeskanz-<br />
Platze. „Ich b<strong>in</strong> emotional, <strong>in</strong>tuitiv, impulsiv<br />
und wäre schon deshalb die schlechteste<br />
Politiker<strong>in</strong>, die man sich nur vorstellen kann”,<br />
sagte die 49-Jährige. Vor <strong>der</strong> Amts<strong>in</strong>haber<strong>in</strong><br />
Angela Merkel hat sie hohen Respekt, weil<br />
„sie angesichts e<strong>in</strong>er Katastrophe o<strong>der</strong> e<strong>in</strong>es<br />
Kern e<strong>in</strong>er Sache vorgedrungen ist. Das ist<br />
e<strong>in</strong>e große Qualität, die e<strong>in</strong>ige ihrer männlichen<br />
Kollegen nicht haben.” Der Film „Die<br />
Staatsaffäre”, <strong>in</strong> dem sich die Kanzler<strong>in</strong> e<strong>in</strong>en<br />
Seitensprung mit dem französischen Präsi-<br />
7489<br />
Adres redakcji: ul. Powstańców Śląskich 25, 45-086 Opole, e-mail:<br />
sw@wochenblatt.<strong>pl</strong>. Redaktor naczelny: Till Scholtz-Knobloch. Redakcja:<br />
Anna Durecka – „UNIversum”, „Śląsk”, „Różności”; Krzysztof Świerc – „Sport”,<br />
„Gospodarka”; Juliane Preiß (dziennikarka z ramienia IfA) – „Z regionów”;<br />
Klaudia Kandzia – „Kościół i społeczeństwo”, „UNIversum”. Tłumaczenia:<br />
Andrzej Szypulski, Andżelika Dobrzańska. Korekta: Manfred Prediger, Krzysztof<br />
7916<br />
Foto: Office Veronica Ferres<br />
gern an ihre Zeit als Teenager <strong>in</strong> Frankfurt<br />
am Ma<strong>in</strong>. „Ich habe es geliebt dort”, sagte<br />
die amerikanisch-britische Schauspieler<strong>in</strong>.<br />
Moore wurde <strong>in</strong> Nord Carol<strong>in</strong>a geboren –<br />
Schwester <strong>pl</strong>ane sie „schon lange e<strong>in</strong>e Reise<br />
nach Frankfurt, wo wir auf dem Gymnasium<br />
waren”, sagte Moore. „Ich er<strong>in</strong>nere mich noch<br />
gut an Sachsenhausen, den Römer, die<br />
Schnellimbisse und die Bratwurst, die sonst<br />
nirgends so gut ist. Die Amerikaner kochen<br />
zeigt auf Instagram regelmäßig, dass sie im<br />
Luxus schwelgt. Dafür kassierte das Model<br />
schon mehr als e<strong>in</strong>en Shitstorm. Doch sie hat<br />
nicht vor, sich deswegen Zurückhaltung zu<br />
üben, wie sie deutlich machte: „Warum soll<br />
ich auf arm tun?“ Dabei hatte sie gerade erst<br />
wurde sie freigesprochen, für sie ist das ke<strong>in</strong><br />
Thema mehr. Die Ex-Frau von Lothar Matthäus<br />
erklärte <strong>in</strong>direkt, dass sie so etwas nicht <strong>nötig</strong><br />
hat: „Ich komme aus e<strong>in</strong>er guten Familie, ich<br />
hatte nie e<strong>in</strong> Problem mit Geld. Warum soll<br />
Orte <strong>in</strong> ganz Ratibor gemausert hat. Mit<br />
e<strong>in</strong>em Schritt <strong>in</strong>s Innere des „Browar“<br />
begibt sich <strong>der</strong> Gast auf Zeitreise <strong>in</strong> e<strong>in</strong><br />
altes, deutsches Ratibor. Abgesehen von<br />
den Flachbildschirmen an den Wänden<br />
er<strong>in</strong>nert alles an e<strong>in</strong>e Bierkneipe Ende<br />
Der Eigentümer Marek Krpeć hat bewusst<br />
Ratibor gewählt. Schon ab dem<br />
13. Jahrhun<strong>der</strong>t braute man hier Bier.<br />
Se<strong>in</strong>e Blühte hatte das Brauwesen aber<br />
Ende des 19. Jahrhun<strong>der</strong>ts. Genau an die<br />
Tradition dieser Zeit knüpft <strong>der</strong> „Browar<br />
<strong>der</strong> Flasche, <strong>der</strong> Dose o<strong>der</strong> vom Fass,<br />
son<strong>der</strong>n gleich frisch gebraut vom<br />
Sudkessel. Helles, Dunkles, Pils o<strong>der</strong><br />
Weizen. Für Fe<strong>in</strong>schmecker gibt es e<strong>in</strong><br />
Starterset: Drei M<strong>in</strong>ibiere jeweils Pils,<br />
Pils mit Orangenschale und Weizen für<br />
Wydawca/Herausgeber: Zespół Producencki „Pro Futura“ Sp. z o.o.,<br />
ul. Powstańców Śl. 25, 45-086 Opole. Nr <strong>in</strong>deksu 368202.<br />
Skład komputerowy/Satz: LARES – Mateus Joschko<br />
Druk/Druck: Polskapresse Sp. z o.o., Oddział Prasa Wrocławska<br />
Foto: Nicolas Gen<strong>in</strong><br />
gebratenem Hähnchen gibt es auch Pizza<br />
Zu viel Freiheit<br />
Zu viel Freizeit kann e<strong>in</strong>em schon<br />
zu Kopf steigen. Das weiß je<strong>der</strong>,<br />
<strong>der</strong> sich nach e<strong>in</strong>igen fleißigen Arbeitsmonaten<br />
e<strong>in</strong>en längeren Urlaub<br />
gönnt. Zuerst weiß man nicht so<br />
richtig, etwas mit sich anzufangen.<br />
Man ist ja be<strong>in</strong>ahe schon nervös<br />
vor <strong>der</strong> vielen unge<strong>pl</strong>anten Freizeit.<br />
Doch wenn man sich erst damit<br />
abgefunden hat, dass man nun<br />
gezwungen ist, Dr<strong>in</strong>ks am Strand zu<br />
schlürfen, fällt e<strong>in</strong>em das Loslassen<br />
erschreckend leicht. Und <strong>der</strong> Weg zur<br />
Normalität zurück ist oft gar nicht<br />
so willkommen, wie man zu Anfang<br />
des Urlaubs gedacht hätte.<br />
Offenbar ergeht es Kühen hierbei<br />
ähnlich wie Menschen. E<strong>in</strong> Bauer<br />
aus Oberschwaben wollte se<strong>in</strong>en<br />
Schützl<strong>in</strong>gen etwas Gutes tun und<br />
Erfahrung, die den Kühen bislang<br />
unbekannt war. Doch anstatt Freude<br />
zu verspüren, gerieten die Kühe<br />
außer Rand und Band, zerstörten<br />
den Weidezaun, beschädigten e<strong>in</strong><br />
altes Wohnhaus. Kurz gesagt: sie<br />
randalierten wie wild. Sechs Kühe<br />
liefen auf die Tenne des Wirtschaftsgebäudes,<br />
e<strong>in</strong>e rannte zum Heulager<br />
und stürzte e<strong>in</strong> Stockwerk <strong>in</strong> die<br />
Tiefe. E<strong>in</strong> Tier durchbrach gar e<strong>in</strong>e<br />
alte Holzdecke und fiel <strong>in</strong> den ehemaligen<br />
Schwe<strong>in</strong>estall. Fazit: Zu viel<br />
Anna Durecka<br />
Aufgegabelt: Ratiborer „Browar Rynek“<br />
Gerstensaft<br />
Usługi<br />
Zakład<br />
<strong>WOCHENBLATT</strong>.<strong>pl</strong><br />
Pogrzebowe Pogrzebowy<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek auf sposób schlesische zabronione. Art<br />
Sprowadzanie<br />
przewozy<br />
In <strong>der</strong> historischen Hauptstadt Ober-<br />
LARES: Diese Materialien zagraniczne s<strong>in</strong>d lediglich zwłok zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
z całej Europy<br />
tel. 602 376 845<br />
schlesiens Ratibor tut sich was <strong>in</strong><br />
Sachen Gerstensaft. In <strong>der</strong> Kneipe<br />
„Browar Rynek“ (Brauerei am R<strong>in</strong>g)<br />
bekommen Gäste extra frisch Gebrautes.<br />
Erst o<strong>der</strong> e<strong>in</strong> Frühstücksbuffet. An <strong>der</strong> Qualität<br />
des Essens gibt es nichts zu bemängeln.<br />
Das Schnitzel im „Browar Rynek“<br />
war gut gebraten und saftig, die Pommes<br />
goldbraun und knusprig. Die Preise im<br />
„Browar Rynek“ s<strong>in</strong>d im Gegenzug für<br />
das Erlebnis ausgewogen. Schnitzel mit<br />
Pommes und Krautsalat kriegt man <strong>in</strong><br />
<strong>der</strong> Mittagspause für zehn Zloty, dazu<br />
noch e<strong>in</strong> Glas frisch gebrautes Weizen<br />
Lei<strong>der</strong> s<strong>in</strong>d die Wartezeiten ziemlich<br />
lang und bei dem guten Bier läuft man<br />
nach e<strong>in</strong>igen M<strong>in</strong>uten Gefahr das Essen<br />
nicht mehr nüchtern genießen zu<br />
können. Das gute Bild des Lokals trübt<br />
auch die etwas schmutzige Theke am<br />
E<strong>in</strong>gang. Für Bierliebhaber ist <strong>der</strong> Besuch<br />
<strong>in</strong> Ratibor beim „Browar Rynek“<br />
Unsere Bewertung<br />
Ambiente<br />
Essen<br />
Łukasz Biły<br />
Konto bankowe: Bank Zachodni WBK SA II O/Opole, 30 1090 2242 0000<br />
0005 7800 0577<br />
Bankverb<strong>in</strong>dung: Bank Zachodni WBK SA II O/Opole, IBAN: PL30 1090<br />
2242 0000 0005 7800 0577 SWIFT Code WBKPPLPP.<br />
Unverlangt e<strong>in</strong>gesandte Manuskripte werden nicht zurückgesandt. Die<br />
Redaktion behält sich vor, Zuschriften und Leserbriefe s<strong>in</strong>ngemäß zu kürzen.<br />
Die Redaktion haftet nicht für den Inhalt <strong>der</strong> Anzeigen. / Zastrzegamy sobie<br />
prawo skracania nadesłanych tekstów; materiałów nie zamówionych nie<br />
Foto: Łukasz Biły