WOCHENBLATT.pl - Zeitung der Deutschen in Polen Zuwendungswahnsinn (Vorschau)
Sie wollen auch ein ePaper? Erhöhen Sie die Reichweite Ihrer Titel.
YUMPU macht aus Druck-PDFs automatisch weboptimierte ePaper, die Google liebt.
www.wochenblatt.<strong>pl</strong><br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche 8016<br />
Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
7913<br />
Nr 33 (1167), ISSN 2082-8195, nr <strong>in</strong>deksu 368202 15 – 21 VIII 2014, cena 2,40 zł (VAT 5%)<br />
<strong>WOCHENBLATT</strong>.<strong>pl</strong><br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
<strong>Zeitung</strong> <strong>der</strong> <strong>Deutschen</strong> <strong>in</strong> <strong>Polen</strong><br />
Nanu?<br />
Zuwendungswahns<strong>in</strong>n<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens Wpadka<br />
untersagt.<br />
Opolski ratusz uruchomił niedawno<br />
nową stronę <strong>in</strong>ternetową<br />
stolicy województwa. Na pierwszy<br />
rzut oka witryna prezentuje się<br />
bardzo dobrze. Ale tylko w języku<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Waldemar Gielzok hat sich<br />
trotz <strong>der</strong> schweren Aufgabe<br />
se<strong>in</strong>e optimistische<br />
Frohnatur bewahrt.<br />
Foto: Till Scholtz-Knobloch<br />
polskim: wersji strony po niemiecku<br />
czy angielsku brakuje. Podobno<br />
mają się one pojawić w najbliższych<br />
dniach. Ale dlaczego w takim razie<br />
strona w ogóle już ruszyła, skoro<br />
nie jest gotowa. Poprzednia wersja<br />
zresztą funkcjonowała z wersjami<br />
angielską i francuską. Podobno dla-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
tego, że tym ostatnim językiem biegle<br />
posługiwali się jej twórcy. Czyżby<br />
opolski ratusz nie zatrudniał nikogo,<br />
kto biegle posługuje się językiem niemieckim?<br />
W takim regionie jak ten<br />
byłoby to duże faux pas. Podobnie<br />
jak strona <strong>in</strong>ternetowa bez niemieckiej<br />
wersji językowej.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Anna Durecka<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Waldemar LARES: Diese Gielzok, Materialien Chef <strong>der</strong> s<strong>in</strong>d <strong>Deutschen</strong> lediglich zum Bildungsgesellschaft<br />
Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
(DBG), erklärt im Interview, mit welcher Zahlenjonglage fiktiv<br />
Erfolgsmeldungen produziert werden – ja sogar Betrug an<br />
staatlichen LARES: Zielen N<strong>in</strong>iejszy deutscher materiał Bildungspolitik służy wyłącznie begangen do czytania. wird.<br />
Powielanie w jakikolwiek Lesen Sie S. sposób 10<br />
zabronione. Am LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Werbung / Reklama<br />
Poszukujemy<br />
sowie die mögliche Wie<strong>der</strong>gründung<br />
durch e<strong>in</strong>e formelle gerichtliche<br />
Registrierung des Vere<strong>in</strong>s<br />
Oppelner Sportfreunde von 1919<br />
als regionaler und nicht lokal wirken<strong>der</strong><br />
Sportklub <strong>der</strong> deutschen<br />
Volksgruppe. Über die Beschlüsse<br />
<strong>in</strong>formieren wir <strong>in</strong> <strong>der</strong> kommen-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w • części jakikolwiek używane<br />
sposób zabronione.<br />
• lakiernictwo<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung • blacharstwo<br />
ist strengstens untersagt.<br />
Oferujemy:<br />
• wynajem samochodów<br />
• atrakcyjne wynagrodzenie<br />
• zakwaterowanie na terenie<br />
46-022 Kępa k. Opola, ul. Wróblińska 17b<br />
tel./fax: 77 456 86 58<br />
Niemiec<br />
CENTRUM<br />
kom. 602 369 462 (A4)<br />
• opiekę polskiego biura<br />
661 333 777<br />
7963<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie POMOCY<br />
do czytania. Powielanie w<br />
604 jakikolwiek<br />
963 702<br />
sposób zabronione.<br />
den Ausgabe.<br />
Za<strong>in</strong>teresowanych prosimy o wysyłanie CV<br />
DROGOWEJ<br />
LARES: na e-mail: Diese export@dako.org.<strong>pl</strong> Materialien lub s<strong>in</strong>d Tel. lediglich 32 279 96 80<br />
zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung www.autoczok.<strong>pl</strong><br />
ist strengstens untersagt.<br />
pracowników fizycznych ze znajomością<br />
języka niemieckiego do prac:<br />
• magazynowych<br />
• recycl<strong>in</strong>gowych<br />
• na produkcji<br />
oraz specjalistów z j. niemieckim:<br />
elektryków, spawaczy, kierowców<br />
C+E, ślusarzy, operatorów koparek<br />
i ładowarek<br />
Bernard Czok<br />
warsztat<br />
• mechanika pojazdowa<br />
7877<br />
12. August, 19.00 Uhr – unmittelbar<br />
nach Redaktionsschluss<br />
dieser Ausgabe – fand<br />
<strong>in</strong> Chronstau e<strong>in</strong> Initiativtreffen<br />
Sport aus dem Kreis <strong>der</strong> <strong>Deutschen</strong><br />
M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit statt. Dabei<br />
g<strong>in</strong>g es um die Institutionalisierung<br />
e<strong>in</strong>er Fußballakademie<br />
Werbung / Reklama<br />
S-K<br />
Nowy punkt:<br />
Zakład Kamieniarski PPHU Sati<br />
46-073 Wrzoski, ul. Wrocławska 24<br />
tel. kom. 880 370 130, 784 518 593<br />
Oddział<br />
Ekspozycja nagrobków<br />
46-020 Krzanowice, Stara Droga 6 i 8<br />
tel. kom. (+48) 666 523 384<br />
Nagrobki<br />
Płytki granitowe<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy tel. (+48) 77 546 22 materiał 78<br />
służy tel. (+48) 77 wyłącznie 546 21 84<br />
do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
biuro@tanienagrobki.com.<strong>pl</strong><br />
biuro@tanienagrobki.com.<strong>pl</strong><br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt.<br />
od 1499 zł<br />
Jegliche<br />
od 76 zł/m²<br />
Vervielfältigung<br />
od 280 zł/m² od 320 ist<br />
zł/m²<br />
strengstens<br />
od 280 zł/m²<br />
untersagt.<br />
Schody<br />
Blaty<br />
Kom<strong>in</strong>ki<br />
Tarasy<br />
od 76 zł/m²<br />
7706<br />
STIEBLICH<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy hale dla rolnictwa materiał i hangary służy samolotowe<br />
wyłącznie Landwirtschaftshallen do czytania. und Powielanie Flugzeughangars<br />
w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
<strong>in</strong>fo@stieblich.<strong>pl</strong> www.stieblich.<strong>pl</strong> Tel. +48 77 407 60 50<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens <br />
untersagt.<br />
HALLENBAU<br />
www.stieblich.de<br />
R<br />
Budujemy m.<strong>in</strong>.:<br />
hale przemysłowe, magazynowe, bud.<br />
biurowe, salony samochodowe, chłodnie,<br />
Wir bauen u.a.:<br />
Produktions- und Lagerhallen,<br />
Bürogebäude, Autohäuser, Kühlhallen,<br />
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
7878<br />
I S S N 2 0 8 2 - 8 1 9 5
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
2 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Me<strong>in</strong>ungen Lesen bereitgestellt. op<strong>in</strong>ie Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Śląsku, ojczyzno moja!<br />
15. – 21. August 2014<br />
Fit für die Zukunft?<br />
Bei <strong>der</strong> deutschen Volksgruppe <strong>in</strong> <strong>Polen</strong><br />
ist die Vorfreude groß. 2016 wird<br />
Breslau zum Zentrum <strong>der</strong> M<strong>in</strong><strong>der</strong>heiten<br />
Europas. Nach <strong>der</strong> Wahl zur europäischen<br />
Kulturhauptstadt hat sich auch <strong>der</strong> Dachverband<br />
<strong>der</strong> europäischen M<strong>in</strong><strong>der</strong>heiten<br />
FUEV entschlossen, 2016 se<strong>in</strong>en Kongress<br />
<strong>in</strong> Breslau zu organisieren. Über 200<br />
M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitenvertreter aus nahezu allen<br />
europäischen Län<strong>der</strong>n wird die schlesische<br />
Metropole vier Tage lang beherbergen.<br />
Während des Kongresses, <strong>der</strong> <strong>in</strong> Zusammenarbeit<br />
mit unserem Dachverband<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
die vor<br />
materiał<br />
dem H<strong>in</strong>tergrund<br />
służy<br />
schrumpfen<strong>der</strong><br />
wyłącznie i omówienie do czytania. przydatnych rozwiązań Powielanie z f<strong>in</strong>ansowego w jakikolwiek szwanku, obecnie sposób bowiem zabronione.<br />
E<strong>in</strong>nahmen ihre <strong>Zeitung</strong>en, Zeitschriften zakresu prawa mniejszości. Przedtem sprawy rozwijają się w <strong>in</strong>nym kierunku.<br />
und Buchverlage abgespalten haben. jednak czeka nas kongres przyszłoroczny, W przeciwieństwie do tego na przykład<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
<strong>der</strong> <strong>Deutschen</strong> <strong>in</strong> <strong>Polen</strong> VdG organisiert<br />
wird, geht es vor allem um praktikable<br />
Lösungen im M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitenrecht. Zunächst<br />
werden jedoch die Türken Griechenlands<br />
<strong>in</strong> Westthrakien Gastgeber des Kongresses<br />
des kommenden Jahres se<strong>in</strong>.<br />
Wir können uns also bereits <strong>in</strong> Ruhe<br />
Gedanken machen, wie wir uns 2016<br />
vernünftig verkaufen wollen, und das ist<br />
dass mittelfristig e<strong>in</strong>mal Ruhe e<strong>in</strong>kehrt dzisiejszych czasach w rosnącej mierze działa na <strong>in</strong>nych zasadach pokrywania<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy und nicht materiał nur kurzfristig służy reagiert wyłącznie wird. sprowadza do czytania. się do kwestii podejścia Powielanie do kosztów w jakikolwiek w stosunku do <strong>in</strong>formacji sposób elektronicznych,<br />
z których zwykło się korzy-<br />
zabronione.<br />
Vielmehr warten wir Medienleute auf klare<br />
Zielvorgaben, s<strong>in</strong>d lediglich wo wir nicht im zum nächsten Lesen przygotowania bereitgestellt. własnych mediów Jegliche do stać Vervielfältigung bezpłatnie. Tym samym redakcja ist strengstens<br />
tematu od strony medialnej i w ogóle<br />
LARES: Diese Materialien untersagt.<br />
<strong>in</strong> heutiger Zeit ja zunehmend e<strong>in</strong>e Frage,<br />
wie man das medial angeht und wie man<br />
überhaupt die eigenen Medien fit für die<br />
Zukunft macht. Da s<strong>in</strong>d wir auch schon<br />
mitten im Thema, das uns Redakteure –<br />
ob nun Pr<strong>in</strong>t, TV o<strong>der</strong> Radio – <strong>der</strong>zeit<br />
umtreibt. Nach <strong>der</strong> vollzogenen Fusion<br />
des Wochenblatts mit <strong>der</strong> deutschsprachigen<br />
Oppelner TV- und Radioredaktion<br />
„Pro Futura“ wird nun wohl auch <strong>der</strong><br />
Zusammenschluss mit Radio Mittendr<strong>in</strong><br />
aus Ratibor angepeilt. Mal sehen, ob wir<br />
als <strong>Zeitung</strong> f<strong>in</strong>anziell ungeschoren davonkommen,<br />
denn <strong>der</strong> Trend geht <strong>der</strong>zeit <strong>in</strong><br />
die an<strong>der</strong>e Richtung. Der Gannett-Verlag<br />
h<strong>in</strong>ter <strong>der</strong> großen US-amerikanischen<br />
<strong>Zeitung</strong> „USA Today“ beispielsweise trennt Narodowości Europejskich (FUEN), podjęła<br />
decyzję do czytania. o zorganizowaniu Powielanie w 2016 w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy entgegengesetzt materiał se<strong>in</strong> Pr<strong>in</strong>tgeschäft służy wyłącznie von den<br />
Radiosen<strong>der</strong>n und dem Internetauftritt roku we Wrocławiu czterodniowego<br />
LARES: Diese Materialien – gerade s<strong>in</strong>d weil <strong>der</strong> lediglich Pr<strong>in</strong>tbereich zum e<strong>in</strong> ande-<br />
Lesen kongresu, bereitgestellt. na który do śląskiej metropolii Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
res Kostendeckungskonzept aufwirft als<br />
elektronische Infos, die man gewohnt ist<br />
kostenlos zu nutzen. Damit folgt man bei<br />
USA Today übrigens an<strong>der</strong>en Medienkonzernen<br />
wie Rupert Murdochs News Corp,<br />
Time Warner o<strong>der</strong> <strong>der</strong> Tribune Company,<br />
Die Stimmung ist bei uns <strong>in</strong> jedem Falle<br />
<strong>der</strong>zeit nicht die beste. E<strong>in</strong> übriges tut,<br />
dass wir <strong>in</strong> diesen Tagen unsere angestammten<br />
Räumlichkeiten verlassen und<br />
<strong>in</strong> die das Gebäude <strong>der</strong> SKGD zurückziehen.<br />
Insgesamt wünsche ich mir jedoch,<br />
Wahlkampf, son<strong>der</strong>n <strong>in</strong> fünf o<strong>der</strong> auch<br />
zehn Jahren vor dem H<strong>in</strong>tergrund des<br />
Generationenwandels und des Sprachund<br />
Identitätsproblems stehen sollen. Die<br />
eigenen Hausaufgaben s<strong>in</strong>d gemacht. Nun<br />
stellen wir Ihnen e<strong>in</strong>ige Ergebnisse unserer<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
Leserbefragung<br />
materiał<br />
aus dem<br />
służy<br />
vergangenen<br />
wyłącznie<br />
Jahr działającą do czytania. w Opolu niemieckojęzyczną Powielanie zasadach. w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
vor (S. 11). Bei allen, die im Internet o<strong>der</strong> spółką radiowo-telewizyjną „Pro Futura”, W każdym razie nastroje mamy<br />
durch das Ausfüllen des langen Frageka-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen<br />
prawdopodobnie<br />
bereitgestellt.<br />
dojdzie do kolejnej<br />
Jegliche<br />
fuzji, obecnie<br />
Vervielfältigung<br />
nie najlepsze. Do tego dochodzi<br />
ist strengstens untersagt.<br />
talogs teilgenommen haben, darf ich mich<br />
noch e<strong>in</strong>mal herzlich bedanken.<br />
Gotowi do wejścia<br />
w przyszłość?<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie Mdo czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
niejszość niemiecka w Polsce już<br />
dziś odczuwa wielką radość z fak-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
tu, że w 2016 roku Wrocław stanie się<br />
centralnym punktem spotkań mniejszości<br />
żyjących w Europie. W ślad za wyborem<br />
miasta na europejską stolicę kultury również<br />
naczelna organizacja mniejszości<br />
europejskich, którą jest Fe<strong>der</strong>acyjna Unia<br />
zjedzie ponad 200 przedstawicieli mniejszości<br />
narodowych i etnicznych z niemal<br />
wszystkich krajów Europy. Głównym<br />
tematem kongresu organizowanego we<br />
współpracy z naczelną organizacją Niemców<br />
w Polsce (VdG) będzie wyodrębnienie<br />
którego gospodarzami będzie społeczność<br />
turecka żyjąca w Grecji, na terenie Tracji<br />
Zachodniej.<br />
A zatem możemy już spokojnie zastanowić<br />
się nad tym, jak zrobić sobie<br />
w 2016 roku rozsądną promocję, co w<br />
wejścia w przyszłość. I tu zahaczamy o<br />
temat, który obecnie bardzo nurtuje nasze<br />
redakcyjne grono, zarówno redaktorów<br />
mediów drukowanych, jak i telewizji<br />
czy radia. W ślad bowiem za dokonaną<br />
fuzją tygodnika „Wochenblatt.<strong>pl</strong>” z<br />
tym razem z redakcją Radia Mittendr<strong>in</strong><br />
nadającego z Raciborza. Zobaczymy,<br />
czy jako gazeta wyjdziemy z tego bez<br />
wydawnictwo Gannett, którego nakładem<br />
ukazuje się poczytny amerykański<br />
dziennik „USA Today”, swoją działalność<br />
prasową prowadzi oddzielnie od radiowej<br />
i <strong>in</strong>ternetowej, a to zwłaszcza dlatego, że<br />
obszar mediów drukowanych siłą rzeczy<br />
„USA Today” idzie zresztą w ślady <strong>in</strong>nych<br />
koncernów medialnych, takich jak News<br />
Corp, Ruperta Murdocha, Time Warner<br />
czy Tribune Company, które w obliczu<br />
spadku dochodów zaczęły wydawać swoje<br />
gazety, czasopisma i książki na odrębnych<br />
przeprowadzka redakcji. Opuszczamy<br />
pomieszczenia na ul. Powstańców Śląskich<br />
i przenosimy się spowrotem do budynku<br />
TSKN na ul. Marii Konopnickiej.<br />
Generalnie jednak życzyłbym sobie, aby<br />
chociaż przez jakiś czas nastał spokój i<br />
abyśmy nie musieli ograniczać się jedynie<br />
do reagowania na bieżące sprawy.<br />
My, ludzie mediów, czekamy raczej na<br />
wskazanie jasnych celów i kryteriów,<br />
dzięki którym będziemy wiedzieli nie to,<br />
jaką pozycję mamy zająć w następnej<br />
kampanii wyborczej, lecz raczej gdzie<br />
pow<strong>in</strong>niśmy się znaleźć za pięć czy dziesięć<br />
lat w kontekście trwających przemian<br />
pokoleniowych oraz problemu zachowania<br />
języka i tożsamości. My sami jak<br />
dotąd zrobiliśmy, co do nas należało, a<br />
w n<strong>in</strong>iejszym numerze wreszcie możemy<br />
zaprezentować wyniki ankiety, jaką w<br />
ubiegłym roku przeprowadziliśmy wśród<br />
naszych Czytelników (str. 11). Przy tej<br />
okazji jeszcze raz serdecznie dziękuję<br />
wszystkim, którzy wzięli w niej udział<br />
czy to w <strong>in</strong>ternecie, czy też wypełniając<br />
długi katalog pytań.<br />
Till Scholtz-Knobloch<br />
Die Gedanken s<strong>in</strong>d frei<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Entsetzen<br />
Entsetzen – nur dieses Wort kommt<br />
mir <strong>in</strong> den S<strong>in</strong>n, me<strong>in</strong>e Stimmung<br />
zu beschreiben, die me<strong>in</strong> Herz seit<br />
Wochen beherrscht, wenn ich an die<br />
Lage <strong>der</strong> Menschenrechte auf <strong>der</strong><br />
Erde denke.<br />
Obwohl ich den E<strong>in</strong>druck habe, dass<br />
es nie zuvor so schlimm war wie<br />
heute, so möchte ich trotzdem ke<strong>in</strong>e<br />
Vergleiche ziehen. Es reicht um festzustellen,<br />
dass ganze Weltregionen <strong>in</strong><br />
Korzystając z możliwości wypowiadania<br />
się na łamach „Wochenblatt.<br />
<strong>pl</strong>” w rubryce sejmowej, którą od lat pro-<br />
Berichte im Internet das Thema <strong>der</strong> e<strong>in</strong>er ethnischen o<strong>der</strong> religiösen Säuberung<br />
do erhalten. czytania. Man begreift Powielanie nicht, do dziennikarzy, w jakikolwiek by nie szukali sposób w każ-<br />
zabronione.<br />
wadzę, pragnę tym razem zaapelować<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Verfolgung materiał <strong>der</strong> Christen służy verschweigen wyłącznie<br />
wollten. Gott sei Dank ist e<strong>in</strong> weiteres<br />
möglich se<strong>in</strong> kann, dass das Christentum,<br />
bereitgestellt. welches dort ältere Wurzeln Jegliche sensacji Vervielfältigung i drugiego dna. Chciałbym, ist strengstens by<br />
dym temacie, jakiejkolwiek <strong>in</strong>icjatywie<br />
LARES: Diese Materialien Ignorieren s<strong>in</strong>d dieses lediglich Dramas nicht zum mehr Lesen untersagt.<br />
Flammen aufgegangen s<strong>in</strong>d.<br />
Seit Monaten beschäftigt uns die Situation<br />
<strong>in</strong> <strong>der</strong> Ukra<strong>in</strong>e und die russische<br />
Machtpolitik, aber <strong>in</strong> dieser Zeit hat sich<br />
auch langsam e<strong>in</strong> Genozid entwickelt.<br />
Die Tatsache, dass die Welt erst seit e<strong>in</strong><br />
paar Wochen den Holocaust <strong>der</strong> Christen,<br />
Yeziden und Schiiten sieht, ist die<br />
Schuld <strong>der</strong> Medien, die trotz hun<strong>der</strong>ter<br />
möglich. Die ISIS hat die religiös begründeten<br />
Morde nicht als erste begonnen,<br />
son<strong>der</strong>n schon aus Syrien wurde vor e<strong>in</strong>em<br />
Jahr mehrmals von <strong>der</strong> Vertreibung<br />
und Ermordung <strong>der</strong> Christen berichtet.<br />
Wenn ich so überlege, wie viel Hoffnung<br />
Coś się kończy…<br />
poniedziałek Miroslav Klose<br />
W ogłosił zakończenie swojej kariery<br />
piłkarskiej w reprezentacji Niemiec, co<br />
dla nas na Górnym Śląsku jest smutną<br />
now<strong>in</strong>ą. Miro, urodzony w 1978 roku<br />
rzutem, że my – mniejszość niemiecka<br />
– chcemy tutaj mieć drugi Krym czy<br />
Majdan! Nie chcemy i nie będziemy<br />
mieli drugiego Krymu ani Majdanu!<br />
Nam przecież zależy jedynie na tym,<br />
żeby pewne rzeczy były w sposób wła-<br />
gdzie spędził pierwsze lata życia. rodzice przed 1990 r. wyemigrowali. ściwy realizowane, tak dzieje się to<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
W niemieckiej<br />
materiał<br />
reprezentacji<br />
służy wyłącznie<br />
pozostanie<br />
natomiast Lukas Podolski (ur. 1985) może być trudno. Dlatego pozostaje nam I stąd mój apel do żurnalistów o więk-<br />
Jednak<br />
do<br />
o<br />
czytania.<br />
takie osobowości<br />
Powielanie<br />
jak Klose w państwach<br />
w jakikolwiek<br />
Unii Europejskiej.<br />
sposób zabronione.<br />
wie dies EU-weit <strong>der</strong> Fall ist.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
w Opolu, rozpoczął grę w reprezentacji<br />
Niemiec w 2001 roku w wieku 22 lat i od<br />
tamtego czasu praktycznie bez przerwy<br />
przez 13 lat był w niemieckiej kadrze<br />
obecny, uczestnicząc we wszystkich kolejnych<br />
mistrzostwach świata i Europy.<br />
Czas jednak płynie dalej i jest w pełni<br />
zrozumiałe, że po osiągnięciu wymarzonego<br />
sukcesu, jakim jest mistrzostwo<br />
świata, więcej już osiągnąć się nie da.<br />
Jednak wraz z Miroslavem odchodzi z<br />
reprezentacji Niemiec sportowiec, który<br />
urodził się jeszcze w PRL-owskiej Polsce,<br />
i pewnie będzie on ostatnim górnośląskim<br />
reprezentantem, który urodził się<br />
jeszcze w Polsce za żelazną kurtyną, a<br />
wychował już w wolnych Niemczech.<br />
Niemniej jednak nie ulega wąt<strong>pl</strong>iwości,<br />
że wraz z końcem kariery reprezentacyjnej<br />
Miroslava Klosego coś się kończy.<br />
Rafał Bartek cokolwiek złego zrobić, bo to się lepiej<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie sprzeda. w jakikolwiek Taka metoda rzeczywiście sposób może zabronione.<br />
zburzyć spokój, jaki sobie wspólnie<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche przez Vervielfältigung lata wypracowaliśmy, a który ist jest strengstens untersagt.<br />
In <strong>der</strong> Schule kommt man nicht dazu, das Notwendige zu lernen, weil zu viel<br />
Überflüssiges gelehrt wird.<br />
Lucius Annaeus Seneca (ca. 4 v. Chr.-65 n. Chr.), römischer<br />
Philosoph, Dramatiker, Naturforscher, Staatsmann, Stoiker<br />
werden und von wem. Warum versuchen<br />
e<strong>in</strong>fache Menschen Län<strong>der</strong> wie Ägypten<br />
unter Lebensgefahr zu verlassen. In Syrien<br />
hat <strong>der</strong> Begriff „Arabischer Frühl<strong>in</strong>g“<br />
se<strong>in</strong>e positive Bedeutung vollkommen<br />
verloren und immer mehr Merkmale<br />
besitzt als <strong>in</strong> vielen Län<strong>der</strong>n Europas,<br />
<strong>in</strong> e<strong>in</strong> paar Monaten blutig ausgerottet<br />
wurde. Das Abendland hat vergessen,<br />
dass das Christentum e<strong>in</strong>e Religion <strong>der</strong><br />
Märtyrer ist und an<strong>der</strong>erseits muss es<br />
e<strong>in</strong>gestehen, dass es ke<strong>in</strong>e Lösung für<br />
Wersja polska na blogu<br />
Bernarda Gaidy na www.vdg.<strong>pl</strong><br />
Nie wiemy bowiem, kiedy w drużynie<br />
Niemiec pojawi się kolejny Górnoślązak,<br />
ale pewnie będzie to już siłą rzeczy<br />
osoba urodzona w Niemczech, której<br />
tylko podziękować za to, że Miro każdym<br />
swoim wejściem na boisko, każdą<br />
strzeloną bramką ożywiał nasze domy<br />
i dawał nam radość z tego, że na boisku<br />
jest ktoś, kto osiąga sukcesy, a jednocześnie<br />
jest nam tak bliski. Danke, Miro!<br />
Prosto z Sejmu<br />
Więcej rzetelności<br />
poprzez to, co piszą, starali się przekazywać<br />
społeczeństwu wyłącznie prawdę i w<br />
pewnym sensie je edukowali. Dlaczego<br />
o tym mówię? Otóż w polskich mediach<br />
pojawiła się <strong>in</strong>formacja, że grupa posłów<br />
w polskim parlamencie złożyła projekt<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy mit dem materiał arabischen Frühl<strong>in</strong>g służy wyłącznie verbunden<br />
war, frage ich mich gleichzeitig, wo<br />
Bernard Gaida narodowych i etnicznych oraz o języku<br />
den Nahen do czytania. Osten f<strong>in</strong>den kann. Powielanie nowelizacji w jakikolwiek ustawy o mniejszościach sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien Fehler s<strong>in</strong>d gemacht lediglich wurden und zum gemacht Lesen bereitgestellt. Jegliche regionalnym, Vervielfältigung na temat którego przepro-<br />
ist strengstens untersagt.<br />
wadzony został wywiad, i... nagle wokół<br />
tego tematu zrobiło się bardzo gorąco,<br />
uczyniono z niego olbrzymią sensację,<br />
wręcz awanturę polsko-niemiecką, zarzucając,<br />
że przybędzie tablic dwujęzycznych<br />
i że to wszystko będzie dużo kosztowało.<br />
Bartek LARES: konkretN<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie Efekt w jakikolwiek tak przekazanych przez sposób media zabronione.<br />
<strong>in</strong>formacji jest taki, że przychodzą do<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche<br />
mojego<br />
Vervielfältigung<br />
biura poselskiego ludzie<br />
ist<br />
z za-<br />
strengstens untersagt.<br />
szą rzetelność i przedstawianie spraw w<br />
taki sposób, by rzeczywiście pokazać, co<br />
kryje się za podjętym tematem, a nie na<br />
siłę szukać sensacji i sugerować przy<br />
każdej nadarzającej się okazji, że ktoś<br />
kogoś próbuje oszukać, naciągnąć czy<br />
dla nas olbrzymią wartością. A zatem<br />
jeszcze raz zwracam się do dziennikarzy<br />
o większą rzetelność.<br />
Journalisten appellieren, nicht bei jedem<br />
Thema und je<strong>der</strong> Initiative sofort e<strong>in</strong>e<br />
Sensation o<strong>der</strong> e<strong>in</strong>en Doppels<strong>in</strong>n zu suchen.<br />
Ich wünschte mir, dass sie sich <strong>in</strong><br />
ihren Beiträgen vielmehr darum bemühen,<br />
<strong>der</strong> Öffentlichkeit ausschließlich die<br />
Wahrheit zu vermitteln und sie gewissermaßen<br />
auch aufzuklären. Warum ich<br />
das sage? Polnische Medien berichteten<br />
kürzlich, dass mehrere polnische Parlamentsabgeordnete<br />
e<strong>in</strong>en Novellierungsentwurf<br />
zum Gesetz über nationale und<br />
ethnische M<strong>in</strong><strong>der</strong>heiten sowie die Regionalsprache<br />
e<strong>in</strong>gereicht hätten. Zu dem<br />
Thema habe es auch schon e<strong>in</strong> Interview<br />
gegeben, hieß es. Plötzlich wurde<br />
es um die Sache brandheiß, sie wurde<br />
zu e<strong>in</strong>er Riesensensation, geradezu zu<br />
e<strong>in</strong>em deutsch-polnischen Eklat. Der<br />
Vorwurf wurde laut, es werde nun sicher<br />
noch mehr zweisprachige Ortsschil<strong>der</strong><br />
geben und das alles werde viel kosten.<br />
Die Folge dieser Berichterstattung ist,<br />
dass mich <strong>in</strong> me<strong>in</strong>em Abgeordnetenbüro<br />
jetzt immer wie<strong>der</strong> Menschen mit<br />
dem Vorwurf aufsuchen, wir <strong>Deutschen</strong><br />
möchten hierzulande wohl e<strong>in</strong>e zweite<br />
Krim o<strong>der</strong> Maidan haben. Ne<strong>in</strong>, e<strong>in</strong>e<br />
zweite Krim o<strong>der</strong> e<strong>in</strong>en zweiten Maidan<br />
wollen und werden wir nicht haben. Uns<br />
geht es ja nur darum, dass bestimmte<br />
D<strong>in</strong>ge angemessen geregelt werden, so<br />
Daher nun me<strong>in</strong> Appell an Journalisten<br />
für mehr Sorgfalt bei <strong>der</strong> Schil<strong>der</strong>ung<br />
von Sachverhalten, sodass die<br />
Öffentlichkeit stets e<strong>in</strong> wahrheitsgetreues<br />
Bild bekommt, was h<strong>in</strong>ter e<strong>in</strong>em<br />
Themenschwerpunkt tatsächlich steckt,<br />
anstatt unbed<strong>in</strong>gt nach Sensationen<br />
zu suchen und bei je<strong>der</strong> sich bietenden<br />
Gelegenheit anzudeuten, dass da<br />
jemand e<strong>in</strong>en an<strong>der</strong>en betrügen o<strong>der</strong><br />
here<strong>in</strong>legen will o<strong>der</strong> sonst etwas Böses<br />
im Schilde führt – weil das sich eben<br />
besser verkauft. Diese Methode kann<br />
tatsächlich den Frieden <strong>in</strong> Mitleidenschaft<br />
ziehen, den wir uns geme<strong>in</strong>sam<br />
über Jahre erarbeitet haben und <strong>der</strong> uns<br />
enorm wertvoll ist. Ich wende mich an<br />
W szkole nie uczymy się tego, co konieczne, ponieważ uczą nas zbyt wielu rzeczy<br />
Mehr Sorgfalt<br />
niepotrzebnych. LARES: N<strong>in</strong>iejszy Lucius materiał Annaeus Seneca służy (około wyłącznie 4 r. p.n.e. – 65 r. do n.e.), czytania. rzymski filozof, Powielanie Da w ich jakikolwiek mich schon seit sposób Jahren <strong>in</strong> zabronione.<br />
dramatopisarz, przyrodnik, mąż stanu, stoik<br />
me<strong>in</strong>er Sejm-Kolumne im Wochenblatt<br />
Vervielfältigung äußern darf, möchte ich ist nun strengstens an<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche untersagt.<br />
Rys. Andrzej Sznejweis<br />
Poseł Ryszard Galla<br />
die Journalistengeme<strong>in</strong>de also nochmals,<br />
mehr Sorgfalt walten zu lassen.<br />
Notiert von Krzysztof Świerc
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
przyciąga re<strong>pl</strong>ika pierwszej wyprodu-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d Politik lediglich und zum Gesellschaft<br />
Lesen bereitgestellt. Polityka Jegliche i społeczeństwo<br />
Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Z Vaterlandu<br />
Protektionismus: Russland stoppt Import polnischer Äpfel<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
kowanej<br />
materiał<br />
w Niemczech<br />
służy<br />
lokomotywy<br />
wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
„Saxonia”. Pierwsza niemiecka kolej<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Nr. 33/1167 Wochenblatt.<strong>pl</strong> 3<br />
Sojusze to nie projekt<br />
Zdaniem przewodniczącej frakcji<br />
parlamentarnej Zielonych, Katr<strong>in</strong><br />
Gör<strong>in</strong>g-Eckardt, oddalają się perspektywy<br />
stworzenia sojuszu czerwono-<br />
-czerwono-zielonego. „Patrząc na poczynania<br />
Lewicy, stwierdzam, że jest w<br />
jej szeregach duża, wpływowa grupa,<br />
która <strong>in</strong>tensywnie pracuje nad uniemożliwieniem<br />
udziału tej partii w rządzie”<br />
– powiedziała Gör<strong>in</strong>g-Eckardt w<br />
wywiadzie w dzienniku „Tagesspiegel”.<br />
Jednocześnie chłodno zareagowała na<br />
ewentualne oferty koalicyjne ze strony<br />
CDU. „Gdy mamy szansę coś zdziałać,<br />
każda propozycja udziału Partii Zielonych<br />
w rządzie jest kusząca, tylko nie<br />
należy popełniać błędu polegającego<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy w odpowiedzi materiał na skargę służy złożoną wyłącznie przez es polnische do czytania. Äpfel, die Moskau Powielanie künftig w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
turecką analfabetkę. Test wprowadzony nicht mehr <strong>in</strong>s Land lässt.<br />
12<br />
LARES: Diese Materialien przez niemieckie s<strong>in</strong>d lediglich władze miał za zum zadanie Lesen Und bereitgestellt. <strong>Polen</strong> reagiert gelassen Jegliche und mit Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
na utożsamianiu sojuszy z samym projektem”.<br />
Wymuszone drogi<br />
Jeszcze do 31 sierpnia w siedzibie Biblioteki<br />
im. Mart<strong>in</strong>a Opitza w Herne,<br />
Berl<strong>in</strong>er Platz 5, będzie można zwiedzać<br />
wystawę pt. „Wymuszone drogi<br />
– uchodźstwo i wypędzenia w Europie<br />
XX wieku”. Wstęp wolny.<br />
viel Humor auf das russische Embargo.<br />
Gleich nach Veröffentlichung <strong>der</strong><br />
Meldungen über den Lieferstopp nach<br />
Russland, bahnte sich im Internet e<strong>in</strong>e<br />
Solidaritätsaktion mit reichlich Witz<br />
an. Tausende Internetnutzer veröffent-<br />
Wird sich <strong>der</strong> jährliche Apfelverzehr <strong>in</strong> Kilogramm pro Kopf <strong>in</strong> <strong>Polen</strong> so wie hier dargestellt entwickeln?<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy z 1 sierpnia materiał autorka Serap służy Çileli wyłącznie ostrzega lichten do Fotos, czytania. auch denen sie Powielanie demonstrativ<br />
Äpfel essen. Politiker aller Parteien Wobei <strong>Polen</strong>s Äpfelproduzenten we-<br />
w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
przed skutkami braku <strong>in</strong>tegracji imigrantów<br />
s<strong>in</strong>d muzułmańskich lediglich także zum w dru-<br />
Lesen ließen bereitgestellt. es sich – trotz Sommerpause Jegliche – nig Vervielfältigung zum Lachen haben, entgehen ist ihnen strengstens LARES: Diese Materialien untersagt.<br />
Utrudnienie zdrowej konkurencji<br />
Tygodnik „Preußische Allgeme<strong>in</strong>e<br />
<strong>Zeitung</strong>” dołączył na łamach najnowszego<br />
wydania do grona krytykujących fakt,<br />
iż wraz ze wstrzymaniem w grudniu<br />
ubiegłego roku kursowania pociągu EC<br />
Wawel, po raz pierwszy od 1846 roku nie<br />
istnieje żadne bezpośrednie połączenie<br />
dalekobieżne na trasie Berl<strong>in</strong> – Wrocław.<br />
Likwidacja czeka też jedno z bezpośrednich<br />
połączeń do Wiednia, co sprawi, że<br />
osoby podróżujące koleją na trasie Berl<strong>in</strong><br />
– Wiedeń będą musiały przesiadać<br />
się w Pradze. Władze kolei narzekają, że<br />
na wielu trasach zagranicznych muszą<br />
płacić podatek od olejów m<strong>in</strong>eralnych,<br />
ekologiczny i obrotowy, podczas gdy<br />
Kampania: M<strong>in</strong>isterstwo chce popularyzować języki mniejszości<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Wygasła materiał l<strong>in</strong>ia albertyńska służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
dynastii Wett<strong>in</strong>ów<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Na bereitgestellt. językach Jegliche Vervielfältigung od jesieni ist strengstens untersagt.<br />
towarzystwa lotnicze w dalszym ciągu<br />
korzystają w przywileju podatkowego<br />
w zakupie nafty świetlnej.<br />
Jubileusz 175-lecia<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy że Drezno materiał znów przeszło służy w ręce wyłącznie protestantów.<br />
S-K otrzymają stosowne broszury z <strong>in</strong>forma-<br />
dwujęzyczność, wydanie ulotki skiero-<br />
w 2009 do roku. czytania. Urzędy gm<strong>in</strong> Powielanie i powiatów wanie w strony jakikolwiek <strong>in</strong>ternetowej promującej sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Foto: Steffen Mokosch<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy l<strong>in</strong>ię turyńską, materiał nie zaś służy książę wyłącznie Alexan<strong>der</strong><br />
z Saksonii, adoptowany bratanek obiektów fizjograficznych w językach cjami np. na temat korzyści wynikają-<br />
dodatkowych do czytania. nazw miejscowości Powielanie i w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien bezdzietnie s<strong>in</strong>d zmarłego lediglich w 2012 zum roku Lesen mniejszości bereitgestellt. i w języku kaszubskim. Jegliche Jak cych Vervielfältigung z nauczania języków mniejszości, ist strengstens untersagt.<br />
Re<strong>pl</strong>ika Saxonii <br />
Jeszcze do 28 września w Muzeum<br />
Komunikacji w Dreźnie potrwa prezentacja<br />
wystawy zorganizowanej z okazji<br />
175. rocznicy utworzenia pierwszego w<br />
Niemczech dalekobieżnego połączenia<br />
kolejowego relacji Lipsk – Drezno. Trasę<br />
tę, o długości 115 kilometrów, można<br />
było wówczas pokonać pociągiem o 20<br />
godz<strong>in</strong> szybciej niż dyliżansem. Uwagę<br />
Werbung / Reklama<br />
żelazna otwarta trzy lata wcześniej nad<br />
krótkim odc<strong>in</strong>ku Norymberga – Fürth<br />
była obsługiwana przez lokomotywę<br />
angielskiej produkcji o nazwie „Orzeł”.<br />
Nie będzie testów językowych dla<br />
sprowadzanych członków rodz<strong>in</strong>?<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie E<strong>in</strong>e Vergeltung do czytania. für Geschehenes. 17<br />
M<strong>in</strong>istrowie spraw wewnętrznych<br />
Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
krajów związkowych rządzonych przez ähnlicher Grundsatz wird <strong>der</strong>zeit 16<br />
LARES: Diese Materialien partię s<strong>in</strong>d SPD żądają, lediglich aby współmałżon-<br />
zum Lesen <strong>in</strong> bereitgestellt. den <strong>in</strong>ternationalen Beziehungen Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
kowie obcokrajowców mieszkających<br />
w Niemczech nie musieli zdawać testów<br />
językowych, aby móc dołączyć<br />
do współmałżonka w RFN. Europejski<br />
Trybunał Sprawiedliwości uznał tego<br />
rodzaju testy za niezgodne z prawem<br />
zwalczać praktykę zawierania fikcyjnych<br />
i przymusowych małżeństw, a także<br />
sprzyjać <strong>in</strong>tegracji.<br />
Odmawiają <strong>in</strong>tegracji<br />
W wydaniu tygodnika „Bayernkurier”<br />
gim i trzecim pokoleniu. „Niemcy siedzą<br />
dziś na ogromnej beczce z prochem (…)<br />
Nie dalej jak cztery lata temu Instytut<br />
Badań Krym<strong>in</strong>ologicznych Dolnej Saksonii<br />
przeprowadził badania na temat<br />
skłonności młodzieży do stosowania<br />
suje przemoc aniżeli migranci reprezentujący<br />
wszystkie <strong>in</strong>ne wyznania. A jakie<br />
konsekwencje wyciągamy z tego faktu?<br />
Żadnych!” – stwierdza obrończyni praw<br />
człowieka, sama będąca pochodzenia<br />
turecko-alawickiego.<br />
Ród Wett<strong>in</strong>ów, którego istnienie jest<br />
udokumentowane od roku 908, przez<br />
stulecia rządził Saksonią i Turyngią,<br />
natomiast dwaj przedstawiciele l<strong>in</strong>ii<br />
albertyńskiej (drezdeńskiej), August<br />
Mocny i August III – także Polską.<br />
Obecnie rodz<strong>in</strong>a prowadzi jednak spór<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie<br />
M<br />
o to, kto jest zwierzchnikiem dynastii. <strong>in</strong>isterstwo do czytania. zamierza Powielanie zwrócić się w To jakikolwiek pierwsza centralna sposób zabronione.<br />
W bieżącym roku niemiecka Komisja do użytkowników języków mniejszości<br />
bereitgestellt. narodowych i etnicznych Jegliche oraz Vervielfältigung<br />
nazw miejscowości czy ulic.<br />
LARES: Diese Materialien ds. Prawa s<strong>in</strong>d Szlacheckiego lediglich uznała zum sak-<br />
Lesen<br />
<strong>in</strong>icjatywa, która<br />
ist strengstens untersagt.<br />
sońską l<strong>in</strong>ię królewską (Albertynów)<br />
rodu Wett<strong>in</strong>ów za wygasłą po 529 latach<br />
istnienia, ogłaszając jednocześnie, iż<br />
nowym zwierzchnikiem rodu jest książę<br />
Michael-Benedikt z Saksonii-Weimaru-<br />
-Eisenach (Ernestyn), reprezentujący<br />
zwierzchnika rodu Wett<strong>in</strong>ów, margrabiego<br />
Marii Emanuela. Tym samym<br />
zakończył się okres podziału Ziemi<br />
Saksońsko-Turyńskiej, jakiego dokonano<br />
na gruncie prawa szlacheckiego<br />
w 1485 roku, co teoretycznie oznacza,<br />
Süßer Konflikt<br />
kg/Kopf/Jahr<br />
„Auge um Auge – Zahn um Zahn“,<br />
so lautet e<strong>in</strong> bekannter Rechtssatz<br />
aus <strong>der</strong> Tora, <strong>der</strong> das sogenannte<br />
Talionspr<strong>in</strong>zip anwendet. Sprich:<br />
E<strong>in</strong> <strong>in</strong> Europa angewendet: Seit e<strong>in</strong>igen Tagen<br />
hat die EU ihre Sanktionen gegen<br />
Russland wegen <strong>der</strong> Ukra<strong>in</strong>ekrise ausgeweitet.<br />
Moskau wie<strong>der</strong>um reagiert mit<br />
Importstopps von Produkten aus <strong>der</strong><br />
Europäischen Union. Als erstes waren<br />
ebenso nicht nehmen, „Selfies“, wie im<br />
Internet Selbstportraits genannt werden,<br />
mit e<strong>in</strong>em Biss <strong>in</strong> die Frucht, zu posten.<br />
Sogar Onl<strong>in</strong>e-Spiele entstanden,<br />
<strong>in</strong> denen <strong>der</strong> Spieler mit <strong>der</strong> Figur von<br />
Außenm<strong>in</strong>ister Radosław Sikorski Äpfel<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
przemocy<br />
materiał<br />
w zależności<br />
służy<br />
od wyznania.<br />
wyłącznie<br />
über e<strong>in</strong>e<br />
do<br />
Grenze<br />
czytania.<br />
wirft – und<br />
Powielanie<br />
Russlands markt<br />
w<br />
ist<br />
jakikolwiek<br />
das Land zwischen<br />
sposób<br />
O<strong>der</strong> und<br />
zabronione.<br />
Wynik – młodzież z rodz<strong>in</strong> muzułmańskich<br />
imigrantów znacznie chętniej sto-<br />
abzuschießen. Selten war <strong>der</strong> Wi<strong>der</strong>-<br />
Millionen Tonnen) und den USA (fünf<br />
Präsident Wladimir Put<strong>in</strong> versucht diese Bug sogar auf Platz Drei vor Ch<strong>in</strong>a (25<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
stand <strong>in</strong> <strong>der</strong> langen Geschichte polnischrussischer<br />
Konflikte so süß.<br />
języka kaszubskiego, aby aktywniej korzystali<br />
z przysługujących im praw do<br />
używania swoich języków ojczystych,<br />
kształcenia dzieci w tych językach,<br />
korzystania z przepisów dotyczących<br />
języka pomocniczego oraz używania<br />
MAiC konkretnie zamierza to robić?<br />
Po pierwsze za<strong>pl</strong>anowano kampanię<br />
<strong>in</strong>formującą samorządowców o zobowiązaniach<br />
wynikających z Europejskiej<br />
karty języków regionalnych lub mniejszościowych,<br />
którą Polska ratyfikowała<br />
doch durch das Embargo Geschäfte,<br />
die sich auf bis zu 500 Millionen Euro<br />
belaufen sollen. <strong>Polen</strong> ist mit drei Millionen<br />
Tonnen Äpfeln <strong>in</strong>nerhalb <strong>der</strong> EU<br />
Marktführer, noch vor Italien, Frankreich<br />
und Deutschland. Auf dem Welt-<br />
Millionen). Geht man <strong>in</strong> diesem Jahr von<br />
e<strong>in</strong>em höheren Apfelkonsum auf dem<br />
We wrześniu i październiku ma ruszyć kampania promocyjna M<strong>in</strong>isterstwa<br />
Adm<strong>in</strong>istracji i Cyfryzacji na rzecz zwiększenia obecności języków mniejszościowych<br />
i języka regionalnego w przestrzeni publicznej i prywatnej.<br />
Mniejszość cieszy się z tej <strong>in</strong>icjatywy m<strong>in</strong>isterstwa.<br />
2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018<br />
ma na celu promocję<br />
języków mniejszości<br />
w Polsce.<br />
używania dwujęzycznych nazw i języka<br />
mniejszości jako języka pomocniczego<br />
w urzędach. Druga część kampanii skierowana<br />
będzie do nauczycieli i będzie<br />
dotyczyła nauczania języków mniejszości.<br />
M<strong>in</strong>isterstwo <strong>pl</strong>anuje też opraco-<br />
Kondolenzen / Kondolencje<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób Bruno zabronione. Czech<br />
ihre aufrichtige Anteilnahme aus.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Z okazji jubileuszu 40-lecia, oprócz wielu promocji na nasze usługi,<br />
proponujemy<br />
LARES:<br />
Państwu<br />
N<strong>in</strong>iejszy<br />
udział<br />
materiał<br />
w konkursie<br />
służy wyłącznie<br />
z licznymi<br />
do<br />
nagrodami<br />
czytania. Powielanie<br />
pt.:<br />
w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES:<br />
„Najlepsze<br />
Diese<br />
hasło<br />
Materialien<br />
reklamowe<br />
s<strong>in</strong>d<br />
–<br />
lediglich<br />
Spec. ZOZ<br />
zum<br />
>Tańczak<br />
Lesen bereitgestellt.<br />
i S-ka< Sp.J.”<br />
Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Nagroda główna to: „Weekend we dwoje w hotelu SPA”<br />
szczegóły i regulam<strong>in</strong> konkursu na stronie www.stomatologia-im<strong>pl</strong>antologia.com/konkurs-jubileuszowy<br />
KOMPUTEROWY<br />
DOBÓR OPRAW *<br />
Heimatmarkt aus, wozu die Internetkampagne<br />
animieren soll, setzt Warschau<br />
mit Landwirtschaftsm<strong>in</strong>ister Marek Sawicki<br />
dennoch auf Entschädigung aus<br />
Brüssel. Nach Angaben <strong>der</strong> l<strong>in</strong>ksliberalen<br />
„Gazeta Wyborcza“ werden jährlich<br />
677.000 Tonnen Äpfel nach Russland<br />
exportiert, 600.000 auf dem heimischen<br />
Markt verspeist. Um die Folgen des Exportverbots<br />
auszugleichen, müsste e<strong>in</strong><br />
Durchschnittspole daher jetzt 30 statt<br />
bisher 15 Kilogramm Äpfel im Jahr essen.<br />
Markus Nowak<br />
wanej do rodziców dzieci należących do<br />
mniejszości i broszury dla pracodawców.<br />
Także poszczególne mniejszości mają<br />
otrzymać broszurę <strong>in</strong>formującą o możliwości<br />
używania języków mniejszości<br />
jako języków pomocniczych w urzędach<br />
oraz promującą używanie dodatkowych<br />
Rafał Bartek, członek Komisji Wspólnej<br />
Rządu i Mniejszości Narodowych i<br />
Etnicznych, jest zadowolony, że temat<br />
ten został w ogóle poruszony. – Trzeba<br />
podkreślić, że to jest pierwsza centralna<br />
<strong>in</strong>icjatywa, która ma na celu promocję<br />
języków mniejszości, a każde działanie<br />
na tym polu jest przez nas mile widziane.<br />
Jednocześnie z dostępnych <strong>in</strong>formacji<br />
wynika, że kampania w dużej mierze<br />
ogranicza się do dystrybucji ulotek. To<br />
zdecydowanie za mało. Pow<strong>in</strong>no to być<br />
połączone chociażby ze spotkaniami<br />
szkoleniowymi dla urzędników, którym<br />
wyjaśni się, do czego ulotka służy i komu<br />
mają ją wręczać. Inaczej utonie ona w<br />
gąszczu <strong>in</strong>nych ulotek na stojaku.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
7915<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
19<br />
18<br />
15<br />
14<br />
13<br />
11<br />
10<br />
Jährlicher Apfelverzehr<br />
<strong>in</strong> Kilogramm pro Kopf <strong>in</strong> <strong>Polen</strong><br />
(Zukunft o<strong>der</strong> Wunschdenken?)<br />
Die Mitarbeiter <strong>der</strong> Medienproduktionsgesellschaft<br />
Pro Futura (Wochenblatt, TV, Radio)<br />
sprechen Arnold Czech zum Tode se<strong>in</strong>es Vaters<br />
A. Durecka<br />
7033<br />
Foto: Wikipedia, Z thomas; Grafik: Mateus Joschko
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
4 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich Aus zum den Lesen Regionen bereitgestellt. Z regionów<br />
Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Heilsberg: Aktiv für den mediz<strong>in</strong>ischen Rettungsdienst<br />
Notizen<br />
QQ100 Jahre Schlacht LARES: bei Tannenberg:<br />
Zum Jubiläum <strong>der</strong> Schlacht<br />
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
von Tannenberg organisiert die Stiftung<br />
Tannenberg am 23. und 24. August e<strong>in</strong><br />
historisches Picknick unter dem Titel „100<br />
Jahre nach Tannenberg – Haltestelle<br />
Gilgenburg“. Interessierte s<strong>in</strong>d dazu am<br />
Samstag ab 12:00 Uhr nach Kle<strong>in</strong> Lehwalde<br />
(Okrągłe) und am Sonntag ab 13:00<br />
15. – 21. August 2014<br />
die regional aktiven Rettungsgruppen<br />
bestimmt. Dass neben <strong>der</strong> Öffentlichkeit<br />
und den Medien auch Vertreter <strong>der</strong> Po-<br />
Hilfsdienst nach deutschem Vorbild<br />
Am 30. Juli war es wie<strong>der</strong> soweit.<br />
litik die Veranstaltung und den sozialen<br />
E<strong>in</strong>satz <strong>der</strong> Heilsberger Johanniter sehr<br />
Zum sechsten Mal fand <strong>in</strong> Heilsberg<br />
positiv wahrnehmen, zeigt e<strong>in</strong> Preis, den<br />
(Lidzbark Warmiński) das „Konzert<br />
Kamil Kardymowicz erhielt. Für se<strong>in</strong><br />
für den mediz<strong>in</strong>ischen Rettungs-<br />
gesellschaftliches Engagement wurde<br />
ihm vom Marschall <strong>der</strong> Woiwodschaft<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy dienst materiał und die Trans<strong>pl</strong>antologie“<br />
służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
statt. Organisator <strong>der</strong> Veranstal-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens verliehen. untersagt.<br />
Uhr nach Gilgenburg (Dąbrówno) e<strong>in</strong>geladen.<br />
Man kann spielerisch nach dem<br />
Schatz des Generals Samsonow suchen<br />
und <strong>in</strong> nachgebauten Schützengräben<br />
den Alltag <strong>der</strong> damaligen Soldaten erleben.<br />
Am Sonntag wird im Rahmen <strong>der</strong><br />
Veranstaltung e<strong>in</strong>e Kopie <strong>der</strong> Tafeln <strong>der</strong><br />
gefallenen Gilgenburger an dem ihnen<br />
tung ist die Gesellschaft „Joannici<br />
Dzieło Pomocy“ <strong>in</strong> Heilsberg. Neben<br />
verschiedenen Aktivitäten im Laufe<br />
des Tages gab es abends e<strong>in</strong> Musikkonzert.<br />
Stargast <strong>in</strong> diesem Jahr war<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy die Gruppe materiał „Enej“. służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
D<br />
Seit 2001 gibt es die Johanniter-Unfall-Hilfe auch <strong>in</strong> <strong>Polen</strong>. Die Volontäre leisten Hilfe im sozialen und mediz<strong>in</strong>ischen<br />
ie Johanniter-Unfall-Hilfe (Joannici<br />
s<strong>in</strong>d Dzieło lediglich Pomocy) organisiert zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Bereich sowie bei humanitären E<strong>in</strong>sätzen. <br />
Foto: Kijek/wikipedia<br />
LARES: Diese Materialien<br />
Q<br />
gewidmeten Gedenkobelisk befestigt.<br />
Die wie<strong>der</strong>gefundenen Orig<strong>in</strong>ale bef<strong>in</strong>den<br />
sich <strong>in</strong> <strong>der</strong> evangelischen Kirche des Ortes.<br />
Q Her<strong>der</strong> <strong>in</strong> memoriam: Aus Anlass<br />
des 270. Geburtstags von Johann<br />
Gottfried Her<strong>der</strong> am 25. August sowie<br />
seit über zehn Jahren <strong>in</strong> den Kreisen<br />
Heilsberg und Wormditt (Orneta) Erste-<br />
Hilfe-Kurse, unterstützt die Gründung<br />
von Erste-Hilfe-Gruppen an Schulen,<br />
und unterrichtet Mitglie<strong>der</strong> und Interessierte<br />
<strong>in</strong> Fortbildungskursen. E<strong>in</strong>mal<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy im Jahr materiał gibt es e<strong>in</strong>e große służy Veranstaltung,<br />
um auf mediz<strong>in</strong>ische Probleme<br />
Vorgehen bei <strong>der</strong> Abgabe berichtete.<br />
wyłącznie do czytania. Powielanie e<strong>in</strong>geladen, w jakikolwiek die sehr emotional sposób über das zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien aufmerksam s<strong>in</strong>d zu lediglich machen, Blutspenden zum Lesen bereitgestellt. Jegliche „Man Vervielfältigung kann eventuell den Empfänger ist strengstens untersagt.<br />
des 50-jährigen Bestehens des Her<strong>der</strong>-<br />
Museums <strong>in</strong> Mohrungen (Morąg) organisiert<br />
dessen Leitung am 23. August von<br />
19:00 bis 24:00 Uhr das sechste nächtli-<br />
zu sammeln und f<strong>in</strong>anzielle Unterstützung<br />
e<strong>in</strong>zuwerben: das „Konzert für den<br />
mediz<strong>in</strong>ischen Rettungsdienst und die<br />
Trans<strong>pl</strong>antologie“. Und diese Art <strong>der</strong><br />
Öffentlichkeitsarbeit kommt an.<br />
„Sechs Jahre organisieren wir dieses<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
Event<br />
materiał<br />
schon, und das<br />
służy<br />
Interesse<br />
wyłącznie<br />
steigt Damian Kardymowicz<br />
do czytania.<br />
von <strong>der</strong> deutschen<br />
Powielanie<br />
M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit Abends<br />
w jakikolwiek<br />
gab es üblich den<br />
sposób<br />
größten<br />
zabronione.<br />
ständig“, berichtet Damian Kardymowicz<br />
von <strong>der</strong> deutschen M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit <strong>in</strong> mitgegründet.<br />
Foto: Uwe Hahnkamp zert im Heilsberger Amphitheater. Die Johanniter <strong>in</strong> Heilsberg<br />
<strong>in</strong> Heilsberg hat die dortige Johanniter-Unfall-Hilfe Publikumsmagneten, das Karitativ-Kon-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
che „Treffen mit Werk und Leben des<br />
Philosophen“. Unter an<strong>der</strong>em wird unter<br />
<strong>der</strong> Schirmherrschaft des General<strong>in</strong>spektors<br />
zum Schutz von Personendaten die<br />
Ausstellung „Dokumentation <strong>der</strong> Identität“<br />
eröffnet. Neben e<strong>in</strong>em Klassikkonzert,<br />
künstlerischen Werkstätten und<br />
historischen Spielen für K<strong>in</strong><strong>der</strong> und Erwachsene<br />
erwartet die Besucher im<br />
Heilsberg, <strong>der</strong> die Johanniter-Unfall-<br />
Hilfe mitgegründet hat. Der mobile<br />
Bus des Regionalen Zentrums für<br />
Blutspende und Blutheilkunde konnte<br />
so früh wie nie die Heimfahrt antreten.<br />
„Wegen des sicheren Transports<br />
Keller des Dohna-Schlosses e<strong>in</strong>e „Begegnung<br />
mit Geistern“. Die Veranstaltung<br />
wird vom Bürgermeister von Mohrungen<br />
f<strong>in</strong>anziell unterstützt.<br />
uh<br />
Foto: Gemälde von Anton Graff,1785<br />
voll“ freute sich Kardymowicz. Auch<br />
beim E<strong>in</strong>trag <strong>in</strong> das Zentralregister für<br />
nicht verwandte Knochenmarkspen<strong>der</strong><br />
wurde mit ungefähr 50 Interessenten<br />
e<strong>in</strong> sehr gutes Ergebnis erreicht. „Die<br />
Bereitschaft, sich als Spen<strong>der</strong> zur Verfügung<br />
zu stellen, wächst. Das ist gut.<br />
Wir haben zwar bereits über 600.000<br />
Personen im Register, dennoch konnten<br />
haben sie e<strong>in</strong> maximales Volumen von für 535 Anfragen letztes Jahr nur bei <strong>der</strong> hoffte im Vorfeld Damian Kardymowicz.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy 30 Blutspenden materiał von je służy 450 Millilitern. wyłącznie Hälfte do genetische czytania. ‚Zwill<strong>in</strong>ge‘ Powielanie gefunden Der Erlös w jakikolwiek ist für den Kauf von sposób mediz<strong>in</strong>ischem<br />
Gerät und Rettungskleidung für<br />
zabronione.<br />
Die Behälter waren gegen Mittag schon werden“, so Marta Jaworska Regionalko-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
ord<strong>in</strong>ator<strong>in</strong> für Trans<strong>pl</strong>antologie beim<br />
Spezialkrankenhaus <strong>der</strong> Woiwodschaft.<br />
Die Wahrsche<strong>in</strong>lichkeit, überhaupt zu<br />
e<strong>in</strong>er Spende zu kommen, ist also sehr<br />
ger<strong>in</strong>g, aber je<strong>der</strong> Spendenwillige erhöht<br />
die Chance für e<strong>in</strong>en Kranken. Zu<br />
ihrem Vortrag zu Fragen <strong>der</strong> Knochenmark-<br />
und Organspende hatte Marta<br />
Jaworska e<strong>in</strong>e Knochenmarkspen<strong>der</strong><strong>in</strong><br />
se<strong>in</strong>es Knochenmarks später kennenlernen.<br />
Bei Organspenden ist das strikt<br />
anonym. Wir bieten jedoch nach zwei<br />
Jahren Spen<strong>der</strong> und Empfänger an, e<strong>in</strong>e<br />
Begegnung zu ermöglichen, wenn beide<br />
es wünschen“, bekundete Jaworska.<br />
Johanniter nutzten die Gelegenheit, dort<br />
Geldspenden zu sammeln. „Das Wetter<br />
spielt mit, die Gruppen, vor allem unsere<br />
Freunde von „Enej“, s<strong>in</strong>d bekannt, da<br />
könnten wir unser Ergebnis vom letzten<br />
Jahr – 7.700 Złoty – noch übertreffen“,<br />
Ermland-Masuren die ehrenvolle Auszeichnung<br />
„Dem Besten <strong>der</strong> Besten“<br />
Für das nächste Jahr haben sich die<br />
Heilsberger Johanniter e<strong>in</strong>en ehrgeizigen<br />
Schritt vorgenommen. Ihr Konzert<br />
soll auf drei Tage ausgedehnt werden<br />
und <strong>in</strong> Allenste<strong>in</strong> auf dem Flug<strong>pl</strong>atz<br />
<strong>in</strong> Deuthen (Dajtki) stattf<strong>in</strong>den. „Erste<br />
Gespräche mit strategischen Sponsoren<br />
und unseren Unterstützern laufen<br />
bereits. Vielleicht f<strong>in</strong>det das Konzert<br />
wie<strong>der</strong> Ende Juli statt, auf jeden Fall <strong>in</strong><br />
den Ferien“ verrät Damian Kardymowicz<br />
von <strong>der</strong> deutschen M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit.<br />
Uwe Hahnkamp/kan<br />
D<br />
Foto: Uwe Hahnkamp<br />
ie Johanniter-Unfall-Hilfe ist als Ordenswerk<br />
des Johanniterordens<br />
e<strong>in</strong>e evangelische Hilfsorganisation<br />
und wurde 1952 unter Fe<strong>der</strong>führung<br />
von Rudolf-Christoph Freiherr von<br />
Gersdorff <strong>in</strong> Hannover gegründet. Der<br />
polnische Ableger, das Joanici Dzieło<br />
Pomocy,wurde 2001 mit Hilfe aus dem<br />
Westen gegründet und zählt etwa zehn<br />
Abteilungen, die ihren Sitz <strong>in</strong> Ost- und<br />
Westpreußen, Ostbrandenburg und<br />
H<strong>in</strong>terpommern haben.<br />
kan<br />
Publikacje: Z myślą o letnikach<br />
Sząbruk: Drugi w akcji, pierwszy w przyjaźni<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Legendy pomorskie<br />
Kołobrzeg (Kolberg) jest jednym<br />
z najpiękniejszych uzdrowisk w Pol-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie każdy do chłopiec. czytania. Strażacy Powielanie z Sząbruka w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
(Schönbrück) dostali go od kolegów<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Rietberg i gm<strong>in</strong>ę Gietrzwałd połączył<br />
przed laty futbol, a konkretnie mecz,<br />
który od 24 lat co roku latem rozgrywa-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie ją w Naterkach do czytania. (Nattern) byli Powielanie i obecni w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
mieszkańcy tej wsi (patrz „Wochenblatt”<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen<br />
1166).<br />
bereitgestellt.<br />
Ci byli osiedlili się głównie<br />
Jegliche<br />
wła-<br />
Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
sce. Od dwustu lat nazywany „perłą<br />
północy” może pochwalić się ponadtysiącletnią<br />
przeszłością.<br />
Miasto przez m<strong>in</strong>ione stulecia wielokrotnie<br />
było burzone, trawione<br />
przez pożary, dewastowane w czasie<br />
działań wojennych. Zawsze jednak<br />
odradzało się jak Feniks z popiołów i<br />
wracało do dawnej świetności.<br />
Latem liczba mieszkańców z 46 tysięcy<br />
wzrasta do 120. Dzieje się tak dzięki<br />
turystyce. Dzięki kontaktom z miastami<br />
partnerskimi do Kołobrzegu najczęściej<br />
przyjeżdżają wczasowicze z Holandii,<br />
Danii, Szwecji, a aż 60% z Niemiec.<br />
Z myślą o nich na rynku księgarskim<br />
ukazały się przewodniki po mieście i<br />
okolicy. Najciekawszym i najchętniej<br />
kupowanym jest publikacja „Das tau-<br />
„Legendy pomorskie” to jedna z pierwszych książek do mnie Werner Bohnenkamp, wiceburmistrz<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Ottona Knoopa, materiał niemieckiego folklorysty, służy żyjącego wyłącznie na do<br />
Rietbergu,<br />
czytania.<br />
z <strong>in</strong>formacją,<br />
Powielanie<br />
że<br />
w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
przełomie XIX i XX wieku. Foto: ksiegarnia.slupsk.edu.<strong>pl</strong><br />
Wóz gaśniczy<br />
OSP gm<strong>in</strong>y Rietberg otrzyma nowy wóz<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
sendjährige Kolberg – e<strong>in</strong> Stadtführer”,<br />
wydana przez znanego przewodnika<br />
turystycznego Roberta Śmigielskiego.<br />
Tłumaczona na język niemiecki książka<br />
zawiera bogate kalendarium historyczne,<br />
opisy zabytków starego miasta, mapy,<br />
dwujęzyczne rejestry ulic, bogaty materiał<br />
ilustracyjny. Dla turystów, którzy<br />
kochają przyrodę, autor opracował wy-<br />
26 lipca odbyło się uroczyste przekazanie<br />
pojazdu OSP w Sząbruku. Teraz<br />
ma ona już dwa wozy bojowe. Pierwszy,<br />
w 2006 r., też dostała od gm<strong>in</strong>y Rietberg.<br />
– Dzięki posiadaniu tego drugiego<br />
wozu nasza jednostka została włączona<br />
do Krajowego Systemu Ratowniczego<br />
– podkreśla z dumą prezes Józef Gre-<br />
skarbnik gm<strong>in</strong>y Gietrzwałd, prezes OSP<br />
ifenberg.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie w Sząbruku do czytania. i członek Olsztyńskiego Powielanie Stowarzyszenia<br />
Mniejszości Niemieckiej. Tutaj zajęli się nim dwaj druhowie<br />
w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
kaz tras rowerowych z <strong>in</strong>formacjami o<br />
ciekawych miejscach. Pamiętał także o<br />
miłośnikach bajek i podań, prezentując<br />
kilka kołobrzeskich.<br />
Turystom za<strong>in</strong>teresowanym legendami<br />
całego pomorskiego regionu polecić<br />
można niezwykłą pozycję zatytułowaną:<br />
„Legendy pomorskie”. Wydawnictwo<br />
gdańskie Region opracowało teksty<br />
Samochód został wyprodukowany w<br />
1975 r. To wóz gaśniczy, zabiera 5000 l<br />
wody, a jego załoga to 3 osoby. Służy do<br />
podawania wody i w akcji bierze udział<br />
jako drugi. Gm<strong>in</strong>a Rietberg chciała za<br />
niego 3000 euro. Strażacy z Sząbruka<br />
utargowali jeszcze 500 euro. Józef Grei-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy zwyczajach materiał Pomorza, które służy po 1945 wyłącznie roku fen berg do załatwił czytania. wszystkie formalności Powielanie remizę, w nowy jakikolwiek pojazd nie miał sposób bowiem zabronione.<br />
zmieniło swoje oblicze etniczne. i we wrześniu 2013 r. samochód przyjechał<br />
bereitgestellt. do Sząbruka. Jegliche towy, Vervielfältigung a mercedes w nim zaparkował. ist strengstens<br />
garażu. Na początku lipca garaż był gokazywaniu<br />
obu aut.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich Henryka Młynarska zum Lesen untersagt.<br />
folklorysty Ottona Knoopa, żyjącego<br />
na przełomie XIX/XX wieku. Autor po<br />
ukończeniu studiów humanistycznych<br />
Otto Knoop<br />
po ukończeniu studiów<br />
humanistycznych<br />
zbierał materiały<br />
o folklorze Pomorza.<br />
w Greifswaldzie i Lipsku wrócił do rodz<strong>in</strong>nych<br />
stron i za<strong>in</strong>teresowany rodzimą<br />
kulturą zbierał materiały o folklorze Pomorza<br />
i Wielkopolski. Prace Knoopa są<br />
cennym zbiorem legend, a także źródłem<br />
wiedzy o miejscowościach, ludziach i<br />
Czerwony dowód współpracy<br />
Jest wielki i czerwony, a jego syrenę<br />
słychać aż w Gietrzwałdzie (Dietrichswalde).<br />
O takim aucie marzy<br />
z Rietbergu w północno-wschodniej<br />
części Północnej Nadrenii-Westfalii.<br />
śnie w Rietbergu. Dzięki nim zaprzyjaźniło<br />
się ze sobą w obu gm<strong>in</strong>ach wielu<br />
ludzi, a strażacy z Sząbruka w gm<strong>in</strong>ie<br />
Gietrzwałd odebrali samochód gaśniczy<br />
Mercedes-Benz.<br />
– W grudniu 2013 r. zatelefonował<br />
gaśniczy. Zapytał, czy jesteśmy za<strong>in</strong>teresowani<br />
ich starym wozem, bo mogą go<br />
nam korzystnie sprzedać. Przekazałem<br />
tę <strong>in</strong>formację wójtowi, a on radnym. Nikt<br />
nie miał wąt<strong>pl</strong>iwości, że jesteśmy za<strong>in</strong>teresowani<br />
– wspom<strong>in</strong>a Józef Greifenberg,<br />
Dumni z nowego nabytku strażacy z Sząbruka wraz z Józefem Greifenbergiem (na małym zdjęciu po lewej stronie)<br />
z mniejszości niemieckiej, prezesem OSP w Sząbruku, dziękowali przyjaciołom i darczyńcom: zastępcy burmistrza<br />
Wernerowi Bohnenkampowi (w środku) i Karlowi Setterowi (po prawej stronie) emerytowanemu komendantowi<br />
OSP w Rietburgu.<br />
Zdjęcia: Lech Kryszałowicz<br />
wyprodukowany<br />
w 1975 roku zabiera<br />
5000 l wody, a jego<br />
załoga to 3 osoby.<br />
Dariusz Hołuj i Radosław w Krupa i w<br />
czynie społecznym wyremontowali go<br />
i odnowili. Dzisiaj prawie 40-letni mercedes<br />
wygląda tak, jakby przed chwilą<br />
wyjechał z fabryki. Kiedy jedni strażacy<br />
odnawiali samochód, <strong>in</strong>ni – także w<br />
czynie społecznym – rozbudowywali<br />
– Mamy podpisane umowy partnerskie<br />
z miastem Riberac we Francji i Głogówkiem<br />
na Górnym Śląsku, ale z gm<strong>in</strong>ą<br />
Gietrzwałd łączy nas prawdziwa przyjaźń<br />
– zapewnia Werner Bohnenkamp.<br />
– Bardzo się cieszymy, że nasz samochód<br />
jeszcze się przyda. To dobry<br />
sprzęt – zapewnia Karl Setter, obecnie<br />
już emerytowany komendant OSP w<br />
Rietbergu, który uczestniczył w prze-<br />
lek
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Schlesien bereitgestellt. śląsk Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Nr. 33/1167 Wochenblatt.<strong>pl</strong> 5<br />
E<strong>in</strong> Nationalmuseum schaffen<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Johannes Rasim sprach mit Alicja Knast, <strong>der</strong> neuen Leiter<strong>in</strong> des Schlesischen Museums Kattowitz, über die Fusion mit dem Oberschlesischen Museum<br />
Beuthen und die Vision zu e<strong>in</strong>em neuen Museum.<br />
In kurzem Abstand ist es beim Schlesischen<br />
Museum zu e<strong>in</strong>em erneuten<br />
Führungswechsel gekommen. Inwieweit<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
wollen Sie die Arbeit Ihrer Vorgänger<br />
nun fortsetzen?<br />
Wie ich <strong>in</strong> den ersten Interviews nach<br />
me<strong>in</strong>em Amtsantritt bereits sagte, ist<br />
die Ernennung zur Leiter<strong>in</strong> sowohl des<br />
Schlesischen Museums als auch des<br />
Oberschlesischen Museums für mich<br />
e<strong>in</strong>e große Auszeichnung und Herausfor<strong>der</strong>ung.<br />
Me<strong>in</strong>e Aufgabe verstehe ich<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
als Fortführung des Wirkens me<strong>in</strong>er<br />
Vorgänger. Museen s<strong>in</strong>d ja vor allem<br />
langwährende E<strong>in</strong>richtungen. Da bleibt<br />
ke<strong>in</strong> Platz für Revolutionen <strong>in</strong> Verne<strong>in</strong>ung<br />
dessen, was bereits erarbeitet<br />
und umgesetzt wurde. Wenn ich sage,<br />
dass ich kapitalisieren will, was me<strong>in</strong>e<br />
Vorgänger <strong>in</strong> das Projekt e<strong>in</strong>gebracht<br />
haben, so me<strong>in</strong>e ich damit eben die Aufbereitung<br />
und sukzessive Umsetzung<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Sie vermittelt, nimmt Wünsche und Ratschläge entgegen und trifft Entscheidungen: Alicja Knast (Mitte) ist die neue Leiter<strong>in</strong> des Schlesischen Museums Kattowitz.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
<strong>der</strong> Prozesse, die ich <strong>in</strong> ihrer jeweiligen<br />
Konzept- bzw. Ausführungsphase vorgefunden<br />
habe.<br />
Auch das Konzept von Leszek<br />
Jodliński, dessen Arbeit <strong>der</strong> Woiwodschaftsbehörde<br />
missfallen hat?<br />
Ja, natürlich. Wir sprechen hier von<br />
vielen Prozessen, die me<strong>in</strong>e Vorgänger<br />
<strong>in</strong> die Wege geleitet haben. Dazu<br />
zu entscheiden, wann und <strong>in</strong> welchem<br />
Umfang dies geschehen sollte. Aktuell<br />
erkenne ich e<strong>in</strong>en zentralen Integrationsvorteil<br />
<strong>in</strong> <strong>der</strong> Möglichkeit, unsere<br />
Kräfte und Ressourcen zu bündeln,<br />
<strong>in</strong>sbeson<strong>der</strong>e bei operativen Maßnah-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie<br />
men. Ich<br />
do<br />
sehe<br />
czytania.<br />
auch, dass beide<br />
Powielanie<br />
Museen wirksam<br />
w jakikolwiek<br />
durchzuführen<br />
sposób<br />
und den<br />
zabronione.<br />
Danzig, Breslau o<strong>der</strong> <strong>in</strong>haltlich mit ähnlichen Problemen zu neuen Standort so zu eröffnen, um<br />
tun haben wie fehlenden Instrumenten aufschlussreiche Dauerausstellungen<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
gehört: die Bestände zu <strong>in</strong>ventarisieren,<br />
den Umzug von e<strong>in</strong>em Sitz an den<br />
an<strong>der</strong>en zu <strong>pl</strong>anen, Grundsätze für die<br />
Inbetriebnahme mo<strong>der</strong>ner Infrastruktur<br />
auszuarbeiten und personaltechnische<br />
Fragen rund um das neue Gebäude zu<br />
lösen. Die Herausfor<strong>der</strong>ung liegt dar<strong>in</strong>,<br />
<strong>in</strong>mitten <strong>der</strong> vielfältigen Aktivitäten<br />
den musealen Funktions<strong>pl</strong>an nicht aus<br />
Ste<strong>in</strong>kohlegrube „Katowice“. Heute s<strong>in</strong>d Institutionen, auch wenn diese nicht Me<strong>in</strong>e Ansicht dazu kommt übrigens<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy wir Nutznießer materiał dieser służy mutigen wyłącznie Idee. allzu sehr do mite<strong>in</strong>an<strong>der</strong> czytania. befreundet Powielanie s<strong>in</strong>d parallel w zu jakikolwiek e<strong>in</strong>er e<strong>in</strong>deutigen sposób For<strong>der</strong>ung zabronione.<br />
Ich möchte diese Stätte nun auch weiter und eng mite<strong>in</strong>an<strong>der</strong> kooperieren. <strong>der</strong> Beuthener Museumsangestellten.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
dem Blickfeld zu verlieren. Insofern<br />
ist es auch kritisch, e<strong>in</strong> Programm zusammenzustellen<br />
und den Auftrag des<br />
Schlesischen Museums zu aktualisieren.<br />
Für all das bleibt uns allerd<strong>in</strong>gs sehr<br />
wenig Zeit bis zur Eröffnung im Juni<br />
2015, bedenkt man die Vielzahl <strong>der</strong> uns<br />
bevorstehenden Aufgaben.<br />
Würden Sie bitte Ihre frühere Aussage<br />
für „Dziennik Zachodni“ kommentieren:<br />
„Das Klima um die kulturelle<br />
Standard<strong>in</strong>vestition <strong>in</strong> <strong>der</strong> Woiwodschaft<br />
Schlesien ist nicht e<strong>in</strong>fach.”?<br />
Jede Investition, die auf dem Kultursektor<br />
ge<strong>pl</strong>ant wird, sorgt für vielerlei<br />
Bedenken. Da me<strong>in</strong>t <strong>der</strong> e<strong>in</strong>e<br />
beispielsweise „zu teuer”, e<strong>in</strong> an<strong>der</strong>er<br />
„zu lange”. Als Folge <strong>der</strong> Restitution von<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy die Situation materiał nach Neueröffnung służy wyłącznie des Versetzen do czytania. wir uns damit Powielanie vielleicht Tätigkeit w jakikolwiek beim Schlesischen sposób Museum? zabronione.<br />
Schlesischen Museums zunächst e<strong>in</strong>mal zurück <strong>in</strong> die Zwischenkriegszeit, als Ich b<strong>in</strong> <strong>in</strong> Schlesien geboren und<br />
LARES: Diese Materialien e<strong>in</strong>gehend s<strong>in</strong>d zu analysieren lediglich und zum erst dann Lesen das Museum bereitgestellt. <strong>in</strong> Beuthen die deutsche Jegliche aufgewachsen. Vervielfältigung Me<strong>in</strong>e Positionen ist als strengstens wi<strong>der</strong>spiegeln.untersagt.<br />
1984 wurde mit e<strong>in</strong>er Neugestaltung des<br />
Schlesischen Museums begonnen. Das<br />
Ergebnis ist unter an<strong>der</strong>em unser neuer<br />
„Ich möchte diese Stätte<br />
so gestalten, dass sie im<br />
Bewusstse<strong>in</strong> außerhalb<br />
<strong>der</strong> Region ähnlich wie<br />
die Nationalmuseen <strong>in</strong><br />
Krakau funktioniert.“<br />
Sitz im Kontext <strong>der</strong> Idee zur Revitalisierung<br />
des früheren Betriebsgeländes <strong>der</strong><br />
so gestalten, dass sie im Bewusstse<strong>in</strong><br />
außerhalb <strong>der</strong> Region ähnlich wie das<br />
Nationalmuseum Danzig, das Nationalmuseum<br />
Breslau o<strong>der</strong> das Nationalmuseum<br />
Krakau funktioniert. Das<br />
Schlesische Museum bleibt seit se<strong>in</strong>em<br />
Bestehen e<strong>in</strong> Partner für national geprägte<br />
materiał Institutionen. służy Umso wichtiger wyłącznie Schlesische do czytania. Museum wird Powielanie sich durch Daten w und jakikolwiek macht es mir somit sposób möglich, zabronione.<br />
Kulturerbe zu verbreiten. Ich denke, das b<strong>in</strong>, versorgt mich mit doppelt vielen<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
ist jedoch, dass es sich noch stärker im se<strong>in</strong>e hervorragende Lage im Herzen die verbesserungsbedürftigen Bereiche<br />
LARES: Diese Materialien Bewusstse<strong>in</strong> s<strong>in</strong>d verankert lediglich – regional, zum po-<br />
Lesen <strong>der</strong> Stadt bereitgestellt. auf natürliche Weise zu Jegliche e<strong>in</strong>em besser Vervielfältigung zu diagnostizieren. Jedes Museum ist strengstens untersagt.<br />
lenweit und auch <strong>in</strong>ternational.<br />
Ist die Entscheidung über den Zusammenschluss<br />
des Oberschlesischen<br />
Museums Beuthen und des Schlesischen<br />
Museums nun endgültig?<br />
Ich denke, es wird das Beste se<strong>in</strong>,<br />
Aufgegabelt: Das Don Camillo <strong>in</strong> Oppeln-Wilhemsthal<br />
Abschied ist e<strong>in</strong> scharfes Schwert<br />
Dieser Tage zieht unsere Redaktion se<strong>in</strong> Handwerk <strong>in</strong> e<strong>in</strong>em italienischen<br />
Restaurant <strong>in</strong> Tauberbischofsheim zu<br />
von den Räumlichkeiten an <strong>der</strong> ul.<br />
erlernen. Das hat bestens funktioniert,<br />
Powstanców Śląskich 25 zurück <strong>in</strong> denn im Don Camillo schmeckt die Küche<br />
richtig mediterran. Während die<br />
das SKGD-Gebäude an <strong>der</strong> ul. Marii<br />
meisten Pizzerien hierzulande nahezu<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Konopnickiej – diesmal <strong>in</strong>s Erdge-<br />
jede Pizza mit Pilzen und Sch<strong>in</strong>ken<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie schoss. do Das czytania. ist lei<strong>der</strong> auch Powielanie e<strong>in</strong> weitgehen<strong>der</strong><br />
belegen<br />
w jakikolwiek<br />
und irreführen<strong>der</strong>weise<br />
sposób<br />
dann<br />
zabronione.<br />
e<strong>in</strong> Schild „Włoska Pizza“ statt „Polska<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt.<br />
Abschied vom Stammlokal<br />
Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
auf <strong>der</strong> Pascheke „Don Camillo“.<br />
Das Don Camillo ist gewissermaßen<br />
die Kant<strong>in</strong>e <strong>der</strong> NTO (Nowa<br />
Trybuna Opolska), da es sich <strong>in</strong> <strong>der</strong>en<br />
Tiefparterre mit e<strong>in</strong>em separaten<br />
Seitene<strong>in</strong>gang für die Öffentlichkeit und mit zu wenig Käse serviert wurden.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie bef<strong>in</strong>det. do Und czytania. so begegneten Powielanie wir hier Dabei w s<strong>in</strong>d jakikolwiek gerade die Soßen sposób Filipczyks zabronione.<br />
Zwiebeln, Peperoni und Chili.<br />
häufig unseren Berufskollegen; wegen Stärke. Auch eher unspektakuläre und<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
<strong>der</strong> Nähe zum Konsulat h<strong>in</strong> und wie<strong>der</strong><br />
auch Konsul Peter Eck, <strong>der</strong> dieser Tage<br />
Oppeln verlassen hat.<br />
Den umgekehrten Weg von uns ist<br />
Chefkoch und Betreiber Piotr Filipczyk<br />
gegangen, <strong>der</strong> e<strong>in</strong>st das italienische<br />
Lokal an <strong>der</strong> ul. Marii Konopnickiej<br />
Pizza“ montieren, bleibt Filipczyk den<br />
Vorbil<strong>der</strong>n weitgehend treu.<br />
Über die Zeit habe ich die Speisekarte<br />
rauf und runter gegessen und war eigentlich<br />
bloß mit Spaghetti Bolognese<br />
nicht zufrieden, die zu matschig wirkten<br />
überdies mit zwölf Złoty unschlagbar<br />
günstige (aber kle<strong>in</strong>e) Mittagsmenüs<br />
wie Gnocchi werden bei se<strong>in</strong>en Soßen<br />
perfekter Konsistenz ebenso zur Delikatesse<br />
wie Saltimbocca, Cottoletta alla<br />
Milanese o<strong>der</strong> Costata. Daneben gibt es<br />
Rigatoni, Tagiatelle, Lasagne, Cannelloni<br />
werden. Bei Don Camillo spürt man<br />
aber vor allem, dass <strong>der</strong> Kunde König<br />
ist. Son<strong>der</strong>wünsche erzeugen ke<strong>in</strong>e<br />
Diskussionen und die Wartezeit wird<br />
mit e<strong>in</strong>em Bruschetta-Häppchen versüßt,<br />
während es zu vielen Speisen auch<br />
leckere und heiße Pan<strong>in</strong>i-Stangen mit<br />
Knoblauch gibt. Zum Dessert bekommt<br />
man sogar etwas Obst zum Mitnehmen.<br />
Gut, <strong>der</strong> Salat hat noch Luft nach oben,<br />
aber e<strong>in</strong> Besuch bei Don Camillo bleibt<br />
trotz dunklem Ambiente <strong>in</strong> Er<strong>in</strong>nerung.<br />
Eher habe ich schon manchen Montag<br />
<strong>in</strong> <strong>der</strong> Redaktion verflucht, wenn Don<br />
Camillo geschlossen hat. Me<strong>in</strong> Tipp:<br />
Pizza Calzone Molto Forte mit Salami,<br />
Unsere Bewertung<br />
Geschmack<br />
Till Scholtz-Knobloch<br />
Preis-Leistungs-Verhältnis<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie betrieb. do Filipczyk czytania. hat sogar Powielanie e<strong>in</strong>e enge und Tortell<strong>in</strong>i. w jakikolwiek Letztere könnten sposób jedoch zabronione. Ambiente<br />
Verb<strong>in</strong>dung nach Deutschland, da er artenreicher und italienischer mit Ricotta-<br />
Vervielfältigung o<strong>der</strong> Wallnussfüllung angeboten ist strengstens LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich Fotos: Till Scholtz-Knobloch zum Lesen vor 20 bereitgestellt. Jahren <strong>in</strong>s Badische g<strong>in</strong>g, Jegliche um<br />
untersagt.<br />
„Prego“. „Oh, das sieht aber lecker aus“. Bild im Bild: Wochenblattredakteur<strong>in</strong> Klaudia Kandzia stöbert mit Piotr<br />
Filipczyk <strong>in</strong> <strong>der</strong> Restaurantchronik.<br />
zur effektiven Katalogisierung <strong>der</strong> archäologischen<br />
Bestände o<strong>der</strong> auch <strong>der</strong><br />
Digitalisierungsprozesse je nach Art <strong>der</strong><br />
Bestände. Im Rahmen e<strong>in</strong>er e<strong>in</strong>zelnen<br />
Struktur verliefe <strong>der</strong> Erfahrungsaustausch<br />
schneller als bei zwei getrennten<br />
E<strong>in</strong> großer Erfolg <strong>in</strong> <strong>der</strong> Region ist<br />
die neugeschaffene Route <strong>der</strong> Technikdenkmäler.<br />
Im Rahmen dieser beispiellosen<br />
Initiative arbeiten nicht zuletzt<br />
auch öffentliche E<strong>in</strong>richtungen zusammen,<br />
um das Wissen über <strong>in</strong>dustrielles<br />
Ort entwickeln, wo Aktivitäten rund<br />
um die Pflege sowohl des kulturellen<br />
als auch jedes an<strong>der</strong>en Erbes – auch<br />
des immateriellen wie mündliche Geschichtsüberlieferung<br />
– zusammenlaufen<br />
werden.<br />
und das Museum <strong>in</strong> Kattowitz die polnische<br />
Geschichte präsentierte?<br />
Das wäre e<strong>in</strong> recht son<strong>der</strong>bares<br />
und dazu noch gekünsteltes Pr<strong>in</strong>zip.<br />
Dem Schlesischen Museum ist es <strong>der</strong>zeit<br />
wichtig, die Investitionsprozesse<br />
und e<strong>in</strong> <strong>in</strong>teressantes temporäres Ausstellungsprogramm<br />
bieten zu können.<br />
Das Oberschlesische Museum h<strong>in</strong>gegen<br />
sollte sich vor allem darauf konzentrieren,<br />
e<strong>in</strong>en Auftrag für die E<strong>in</strong>richtung<br />
auszuarbeiten und zu im<strong>pl</strong>ementieren.<br />
Wie viele Mitarbeiter haben Sie <strong>in</strong><br />
Kattowitz und wie viele <strong>in</strong> Beuthen?<br />
In Kattowitz s<strong>in</strong>d es 121 Personen, <strong>in</strong><br />
Beuthen 65. Es s<strong>in</strong>d recht große Teams,<br />
die sich strukturell sehr ähnlich s<strong>in</strong>d.<br />
Dass ich nun <strong>in</strong> beiden Museen tätig<br />
hat allerd<strong>in</strong>gs se<strong>in</strong>e Beson<strong>der</strong>heiten und<br />
man darf daher nicht e<strong>in</strong>e bestimmte<br />
Struktur e<strong>in</strong>s zu e<strong>in</strong>s für jede Institution<br />
anwenden – auch wenn die Probleme<br />
überall ähnlich s<strong>in</strong>d.<br />
Wie sehen Sie Oberschlesien und Ihre<br />
Foto: Witalis Szołtys<br />
Leiter<strong>in</strong> des Schlesischen Museums<br />
und des Oberschlesischen Museums<br />
empf<strong>in</strong>de ich deshalb als e<strong>in</strong>e große<br />
Ehre. Ich fühle mich hier ganz und gar<br />
„zuhause”. Schnell konnte ich mit Interessenpartnern<br />
von außerhalb bei<strong>der</strong><br />
Museen <strong>in</strong> Kontakt treten – sehr hilfreich<br />
beim Verstehen <strong>der</strong> Rolle, die diese<br />
regional spielen sollten. Durch me<strong>in</strong>e<br />
Sichtweise als jemand „von außerhalb<br />
Schlesiens”, <strong>der</strong> längere Zeit <strong>in</strong> an<strong>der</strong>en<br />
Teilen des Landes lebte, kann ich dabei<br />
auch gut e<strong>in</strong>schätzen, wie wir außerhalb<br />
<strong>der</strong> Region wahrgenommen werden.<br />
Das hilft, e<strong>in</strong> passendes Angebot auch<br />
für diejenigen vorzubereiten, die aus<br />
an<strong>der</strong>en Ecken <strong>Polen</strong>s und Europas zu<br />
uns kommen.<br />
Viele Bauste<strong>in</strong>e <strong>der</strong> Investition stehen<br />
bereits fest, so wie das Funktionsprogramm<br />
des Gebäudes o<strong>der</strong> <strong>der</strong> Rahmenzeit<strong>pl</strong>an<br />
für die Realisierung. Sie s<strong>in</strong>d es,<br />
die das von mir zuvor erwähnte „Kapital”<br />
ausmachen. Zum jetzigen Zeitpunkt<br />
liegt <strong>der</strong> Schwerpunkt darauf, das neue<br />
Gebäude <strong>in</strong> Betrieb zu nehmen und es<br />
anschließend systematisch mit e<strong>in</strong>em<br />
facettenreichen Programm zu füllen,<br />
dies sowohl <strong>in</strong> Bezug auf Projekte aus<br />
dem Bereich <strong>der</strong> Kunstgeschichte und<br />
Ethnografie, als auch solche über Archäologie<br />
o<strong>der</strong> Geschichte. Essenziell ist<br />
es auch, den Mehrbereichs- und Mehrdomänencharakter<br />
aufrechtzuerhalten,<br />
was für Schlesien sehr bezeichnend ist.<br />
Planen Sie auch Kooperationen<br />
mit an<strong>der</strong>en schlesischen Museumse<strong>in</strong>richtungen<br />
wie denen <strong>in</strong> Rat<strong>in</strong>gen<br />
o<strong>der</strong> Görlitz/Zgorzelec?<br />
Ja, durchaus. Sobald das Schlesische<br />
Museum umgezogen ist und se<strong>in</strong>e<br />
Bestände am neuen Standort den<br />
Besuchern zugänglich s<strong>in</strong>d, sehe ich<br />
solche Kooperationen als absolutes<br />
Muss – und das aus vielen Gründen.<br />
Zum e<strong>in</strong>en macht <strong>der</strong> fantastische Ausstellungsraum,<br />
<strong>der</strong> uns zur Verfügung<br />
steht, e<strong>in</strong> Zusammenwirken mit guten<br />
Kollektionen von außerhalb des Landes<br />
geradezu zw<strong>in</strong>gend notwendig. Zum<br />
an<strong>der</strong>en sche<strong>in</strong>t es mir, dass die Wege<br />
bereits geebnet s<strong>in</strong>d und jetzt nur noch<br />
gepflegt und erweitert werden müssen.<br />
Im Falle des Oberschlesischen Museums<br />
sehe ich, dass die <strong>in</strong>ternationalen Kontakte<br />
auf Ebene <strong>der</strong> Mitarbeiter, die sich<br />
für diverse Projekte engagieren, <strong>in</strong>tensiv<br />
s<strong>in</strong>d. Umso mehr gilt es sich also darum<br />
zu bemühen, dass sie sich künftig stärker<br />
im Programmangebot dieser Institution<br />
q
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
6 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Schlesien bereitgestellt. śląsk Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
15. – 21. August 2014<br />
Silesiaca (61): Hermann Stehr (2)<br />
Ślązak<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
podobny<br />
materiał służy wyłącznie czytania.<br />
jest<br />
Powielanie<br />
do<br />
w jakikolwiek<br />
pomostu<br />
sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Dorobek Hermanna Stehra nie jest<br />
tak bogaty jak dorobek Gerharta<br />
Hauptmanna. Na przykład Stehr<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
napisał tylko jedną sztukę teatralną,<br />
zatytułowaną „Meta Konegen.<br />
Drama <strong>in</strong> fünf Akten” (1904). Niewielki<br />
jest też jego dorobek liryczny.<br />
Mało udane z artystycznego punktu<br />
widzenia były również próby, jakie<br />
podjął w utworach „Das Lebensbuch”<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
(1920) czy „Der Mittelgarten” (1936).<br />
Niemniej jednym z moich ulubionych<br />
dzieł Stehra jest pochodząca<br />
z wczesnego okresu jego twórczości nowela<br />
pt. „Der Sch<strong>in</strong>delmacher” (1899),<br />
która była swego rodzaju historią o<br />
„Królu Learze” (Szekspir) rozgrywającą<br />
się wśród prostych ludzi na Śląsku.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Było to późne arcydzieło naturalizmu.<br />
Tytułowy gonciarz oddaje swój dom w<br />
obce ręce, popada w nędzę, jest lżony i<br />
upokarzany przez otaczających go ludzi,<br />
aż w końcu zostaje doprowadzony do<br />
popełnienia szaleńczego aktu zemsty.<br />
Opór, który budzi się w gonciarzu, żywo<br />
przypom<strong>in</strong>a powstanie tkaczy opisane w<br />
powieści Hauptmanna „Tkacze”.<br />
czego siłą rzeczy rodzą się konflikty. W<br />
swoich opisach skupia się przede wszyst-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał weimarskiej służy Hermann wyłącznie<br />
kim na<br />
do<br />
życiu<br />
czytania.<br />
duchowym.<br />
Powielanie<br />
U mistyka, <strong>in</strong>elt<br />
w<br />
wyrusza<br />
jakikolwiek<br />
na poszukiwanie<br />
sposób<br />
szczęścia<br />
zabronione.<br />
Stehr angażował się jakim jest Stehr, poszukiwanie szczęścia i z pomocą pewnego czarnoksiężnika<br />
staje się często kwestią spełnienia sensu trafia do labiryntu korytarzy i jaskiń:<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Z okresu przełomu stuleci pochodzą<br />
też pierwsze trzy powieści Stehra: „Leonore<br />
Griebel” (1900), „Der begrabene<br />
Gott” (1905) i „Drei Nächte” (1909).<br />
W roku 1900 Stehr otrzymuje lepszą<br />
posadę nauczyciela w Podgórzu (powiat<br />
wałbrzyski), gdzie jednak <strong>pl</strong>agą okazuje<br />
się dla niego długoletnie schorzenie nerek,<br />
a także choroby i śmierć członków<br />
rodz<strong>in</strong>y. Dodatkowo Stehr całkowicie<br />
traci słuch w lewym uchu, a kilka lat<br />
później przestaje widzieć na prawe oko.<br />
W 1911 roku przechodzi na emeryturę<br />
i może odtąd skupić się na pisarstwie.<br />
Hamm: Oberschlesier laden zum Europatag e<strong>in</strong><br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Anreise aus Oberschlesien<br />
Vom 29. bis 31. August f<strong>in</strong>det <strong>in</strong> den „Zentralhallen“ <strong>in</strong> Hamm <strong>in</strong> Westfalen<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy A2 (Oberhausen-Hannover) materiał służy erfolgt wyłącznie die do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Anreise aus Richtung Oberhausen über Beim letzten Tag <strong>der</strong> Oberschlesier<br />
und Tanz und Unterhaltung mit „Friends of Music“<br />
Foto: Jerzy Stem<strong>pl</strong>ewski<br />
Sonntag, 31. August<br />
LARES: Diese Materialien<br />
das Kamener<br />
s<strong>in</strong>d<br />
Kreuz:<br />
lediglich<br />
Abfahrt 18<br />
zum<br />
(Hamm/<br />
Lesen<br />
<strong>in</strong> die<br />
bereitgestellt.<br />
Ostdorfstraße. Von dieser<br />
Jegliche<br />
biegen<br />
9:30 Vervielfältigung Uhr Vorprogramm ist strengstens untersagt.<br />
<strong>der</strong> „Europatag <strong>der</strong> Oberschlesier” statt.<br />
Dieser wird von <strong>der</strong> Landsmannschaft<br />
<strong>der</strong> Oberschlesier im jährlichen<br />
Wechsel mit dem Schlesiertreffen<br />
<strong>der</strong> Landsmannschaft Schlesien – Nie<strong>der</strong>-<br />
und Oberschlesien veranstaltet.<br />
E<strong>in</strong>e geme<strong>in</strong>same Busanreise aus Oberschlesien<br />
bietet auch dieses Jahr wie<strong>der</strong><br />
das Büro des DFK <strong>in</strong> <strong>der</strong> Woiwodschaft<br />
Schlesien <strong>in</strong> Ratibor an. Anmeldung im<br />
Bezirksbüro <strong>in</strong> Ratibor an <strong>der</strong> ul. Wczasowa<br />
3, Tel.: 32 415 51 18, E-Mail: biuro@dfkschlesien.<strong>pl</strong>.<br />
Die Plätze s<strong>in</strong>d<br />
begrenzt, beeilen Sie sich daher bei Ihrer<br />
Entscheidung für e<strong>in</strong>e Anmeldung!<br />
Wer sich für e<strong>in</strong>e <strong>in</strong>dividuelle Anreise<br />
entscheidet: Die Zentralhallen bef<strong>in</strong>den<br />
sich zwischen den Autobahnen<br />
Karol<strong>in</strong> łůnaczi<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
wiynkszojść zrobiůny. Ale ogórki do pojedzynia<br />
jeszcze sům.<br />
Ciekawy, jak to baje zajś na nowym<br />
roku na uni. Powiam wům, że jak tela<br />
frei je, to se ani już nie chce sztudio-<br />
przeca cojś. Naja… choć nie wszyjscy wać, ale przeca cza szkoła skůńczyć. tym łostały yno wspůmniynia. Ach…<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy tak majům, materiał ale wiynkszojść służy wyłącznie se na to Dobrze, do że czytania. we tym samym Powielanie miejscu i ci jak tyn w czas jakikolwiek leci. Za niedugo już sposób můmy zabronione.<br />
łapie. A wiela już festynów naokoło. No sami wykładowcy, no i znajůmy twarzy, z mojym chopym drugoł rocznica, jak<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Witům wołs we nastympnym tydniu<br />
mojygo artikla „Karol<strong>in</strong> łůnaczi”.<br />
Już po leku żniwa se kůnczům. Jakojś<br />
czas leci, ale wiycie już tyż po leku se<br />
Zamach dokonany na m<strong>in</strong>istra spraw zagranicznych Rathenaua zmienił Niemcy. Uroczystość państwowa w Reichstagu<br />
22 czerwca 1922 roku.<br />
W okresie republiki<br />
też politycznie.<br />
Do tego momentu bowiem Stehrowi<br />
udało się zdobyć uznanie na niwie<br />
literackiej. Jego twórczość jest spójna tyczne odczucia powodują, że bohaterka książce Mythen und Mären (1929) znana<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy – opowiada materiał z naturalistycznymi służy wyłącznie szczegółami<br />
o ludziach (ze Śląska), ich pragnie-<br />
nieziemskiego świata.<br />
wiera motyw legendy o Liczyrzepie. Przy<br />
dramatu do przeżywa czytania. tęsknoty Powielanie rodem z „legenda w jakikolwiek o mężczyźnie z kamienia” sposób za-<br />
zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
niach i nadziejach wobec otaczającego<br />
ich świata, który przeważnie stoi im na<br />
przeszkodzie i stara się ich odepchnąć, z<br />
E<strong>in</strong>e geme<strong>in</strong>same<br />
<strong>in</strong> Ratibor.<br />
A1 und A2 im Süden des östlich von<br />
Dortmund gelegenem Hamm. Über die<br />
Werl/Arnsberg), danach Richtung<br />
Hamm-Zentrum über die Bundesstraße<br />
63. Nach zirka 4 km liegt rechterhand<br />
McDonalds, an dieser Kreuzung l<strong>in</strong>ks<br />
wakacjy kůńczům. A pogoda tyż już<br />
nie takoł fajnoł. Cza se cieszyć z reszty<br />
fajnyj pogody, żeby pocieszyć se z<br />
tygo, co jeszcze je. Powiam wům tyż,<br />
że wszystky fajery już się zacynajům,<br />
we piůntek zajś świynto i jedyn dziyń<br />
wolni wiynci we robocie, to zawsze<br />
a we niedziela nie możecie zapomnieć<br />
iść na odpust do świyntygo Jacka do<br />
Kamiynia jak co roku. Ciekawy, jakoł<br />
pogoda nům w tym roku dopisze. Jak<br />
na rajzie zawsze było super. Obejrzymy,<br />
co tyn rok prz<strong>in</strong>iejsie.<br />
Łogórków już tyż niy ma tela co było,<br />
osobistego bytu, poszukiwaniem boskości.<br />
Walka o własne ja sprawia, że nieraz<br />
związki z najbliższymi osobami stają<br />
się problemem, nawet w małżeństwie,<br />
jak np. we wczesnej powieści „Leonore<br />
Griebel” (1900); fizyczna słabość i ero-<br />
Sie im Kreisverkehr die erste Ausfahrt<br />
<strong>in</strong> den Hellweg e<strong>in</strong> und folgen ab hier<br />
<strong>der</strong> Beschil<strong>der</strong>ung „Zentralhallen“. Per<br />
Flugzeug bietet Wizzair zweimal täglich<br />
bo to wtedy zawsze lepi je, jak se kogojś<br />
znoł. Prz<strong>in</strong>ajmnij raźnij. Nojlepi by było,<br />
jakby już było po tych dwóch latach,<br />
ale potym zajś se baje za tym czasym<br />
tynsknić.<br />
Tak mi se jeszcze przipůmniało, bo<br />
piszam wům dzisiej o wszystkym i o<br />
Hermann Stehr około 1930 roku<br />
Polecić chciałbym Czytelnikom lekturę<br />
baśni pt. „Wendel<strong>in</strong> He<strong>in</strong>elt” (1906), w<br />
której Stehr opisuje poziemne zaczarowane<br />
królestwo, w którym Bóg łagodzi<br />
cierpienie ludzi. Górnik Wendel<strong>in</strong> He-<br />
„Wnet w otworze znajdującym się u<br />
góry ukazała się blada, sędziwa twarz,<br />
tak piękna, że Wendel pomyślał, iż sam<br />
Bóg Ojciec mu się objawił”. Wendel<strong>in</strong><br />
He<strong>in</strong>elt zostaje obdarowany bochenkiem<br />
chleba, który wiecznie się odnawia. W<br />
leśnej drodze stoi jako kamienna rzeźba<br />
„starzec z buszu”, któremu wieśniacy<br />
nadali imię „Wieczność”. Wykonując<br />
Kattowitz-Dortmund an. Bahnanreisende<br />
nehmen ab Hamm Hbf die Busl<strong>in</strong>ien<br />
21, 22 o<strong>der</strong> R41 bis zur Haltestelle „Zentralhallen“.<br />
Ab <strong>der</strong> Bushaltestelle weiter<br />
Das Programm:<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy a tak materiał richtig to już se służy nawet kůńczům. wyłącznie niczym, do że czytania. we prziszłym tydniu Powielanie joł z se cieszyć w jakikolwiek tym, co tera je, i czekać sposób na to, zabronione.<br />
Nie wiam jak u wołs, ale my już můmy mojym szacym już w kůńcu tyż jady-<br />
co baje. Nic nie żałować i nad niczym jak to jedyn ze uczůnych pedzioł.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
my na zasłużůni urlop. Jak by nie było,<br />
to oba my ciynżko na to robili, ale nie<br />
martwcie se, nie zapomnam o pisaniu.<br />
Na pewno poczytołcie o mie nawet jak<br />
bandam na urlopie. A ci, co już byli, to<br />
my sům po weselu, a zdoł se, choby to<br />
było tak niedołwno tymu. Tak tyn czas<br />
szybko leci… a my dali piynkni i modzi,<br />
przeca wiycie. Kożdi moł tela lołt, na<br />
wiela se czuje. A tak ogólnie to niestety<br />
lołt przibywoł, a wosów na gowie i to<br />
dosłownie – ubywał. Tak to już je. Cza<br />
wolę Boga, jednym przynosi błogosławieństwo,<br />
a <strong>in</strong>nym – zgubę. Jednak z<br />
litości wobec prostych ludzi wyrzeka się<br />
swojego bytu istoty ze świata duchów.<br />
Z kolei książka Hermanna Stehra „Das<br />
Märchen vom deutschen Herzen. Drei<br />
Geschichten” (1929) jest silnie przepojona<br />
patriotyzmem i idyllicznością.<br />
Życiorys i twórczość Stehra mają<br />
związek z jego umiłowaniem Śląska,<br />
zwłaszcza ziemi kłodzkiej i Karkonoszy,<br />
mimo to jednak akcja jego najbardziej<br />
znanej powieści pt. „Der Heiligenhof ”<br />
(1918) rozgrywa się poza Śląskiem. W<br />
okresie republiki weimarskiej Hermann<br />
Stehr angażował się też politycznie. W<br />
fazie jej powstawania Stehr występował<br />
jako mówca przedwyborczy liberalnej<br />
Niemieckiej Partii Demokratycznej<br />
na rzecz swojego przyjaciela, m<strong>in</strong>istra<br />
spraw zagranicznych Walthera Rathenaua,<br />
który padł ofiarą mordu. W swoich<br />
przemówieniach publicznych opowiadał<br />
się za pozostaniem całości Górnego Śląska<br />
w obrębie Rzeszy. W tym kontekście<br />
chciałbym zwrócić uwagę na publikację<br />
pt. „Hermann Stehr. Walter Rathenau.<br />
Zwiegespräche über den Zeiten. Geschichte<br />
e<strong>in</strong>er Freundschaft <strong>in</strong> Briefen<br />
und Dokumenten”, wydaną przez Ursulę<br />
Meridies-Stehr (1946).<br />
Także i tym razem chciałbym zakończyć<br />
cytatem z twórczości Stehra, który<br />
jako wielki Ślązak o Ślązakach powiedział:<br />
„Człowiek śląski podobny jest<br />
do mostu wiodącego do istoty, za którą<br />
tęskni, do spotkania z którą nieustannie<br />
dąży, podobnie jak ziemia śląska stanowi<br />
w przestrzeni europejskiej pomost wiodący<br />
z południa na północ, ze wschodu<br />
na zachód. Takie usposobienie jednostki<br />
określa zarazem specyfikę całego rodu<br />
– jego żądzę przemian, jego upartą, niemal<br />
dziecięcą miłość do ziemi oraz jego<br />
artystyczny talent”.<br />
Johannes Rasim<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał Busanreise organisiert służy wyłącznie do czytania. Powielanie stadtauswärts w jakikolwiek und rechts 150 sposób Meter <strong>in</strong> zabronione.<br />
verkehrsvere<strong>in</strong>-hamm.de<br />
die Fritz-Reuter-Straße e<strong>in</strong>biegen. In-<br />
LARES: Diese Materialien <strong>der</strong> s<strong>in</strong>d DFK lediglich Schlesien zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
formationen für Individualübernachtungen:<br />
„<strong>in</strong>sel - Verkehr und Touristik“,<br />
Willy-Brandt-Platz, 59065 Hamm,<br />
Tel.: +49 (0) 2381 23400, E-Mail: <strong>in</strong>fo@<br />
Sonnabend, 30. August<br />
10:00 Uhr Hallenöffnung<br />
12:00 Uhr Filmvorführung „Männer und Frauen <strong>der</strong> DFK <strong>in</strong> Oberschlesien“<br />
14:00 Uhr Stunde <strong>der</strong> Frauenkultur<br />
16:00 Uhr Marienandacht (Zelebrant: Visitator Joachim Giela)<br />
18:00 Uhr Konzert des Blasorchesters des DFK Gleiwitz-Ostroppa, danach Musik<br />
10:00 Uhr Kundgebung<br />
11:00 Uhr Pontifikalamt (Hauptzelebrant: Weihbischof Stefan Zekorn)<br />
14:00 Uhr Musikalische Unterhaltung (Festhalle)<br />
Foto: Herbert Heimann (Görlitz)<br />
S-K<br />
se nie idzie tyż za dugo zastanawiać.<br />
Jak cojś se stało, to tyż tak miało być. A<br />
niektory problemy, kery nołs spotykajům,<br />
to nie sům taky, że nie doł se ich rozwiůnzać.<br />
Niekedy lepi se pomyśleć, że <strong>in</strong>kszi<br />
majům jeszcze gorzi, niż użalać se nad<br />
sobům. A tak w ogóle to zaczynům se zastanawiać,<br />
czamu niektorzi tak czynsto<br />
narzykajům na rozmajty rzeczy, zamiast<br />
cieszyć se z tygo, co majům.<br />
Mům nadzieja, że nie nudzi wům se<br />
na tych wakacjach i spyndzołcie miło<br />
czas mimo pogody, a raczij niepogody i<br />
mimo to, że nierołz je, jak je, to pamiyntejcie<br />
o tym, że cza cieszyć se chwilům<br />
i chytać dziyń, niekoniecznie we ryncy,<br />
q
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Schlesien bereitgestellt. śląsk Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Oppeln: Logographen - Ausstellung eröffnet<br />
Nr. 33/1167 Wochenblatt.<strong>pl</strong> 7<br />
Reaktionen erwünscht<br />
Oppelner<br />
Nachrichten<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Q<br />
Q Najpiękniejsze Lasowice: Rozstrzygnięta<br />
została 17. edycja konkursu<br />
„Piękna Wieś Opolska 2014”, którego<br />
celem jest wyłanianie i promowanie najlepszych<br />
wzorców działania społeczności<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Die O<strong>der</strong> – eigentlich grenzt sie<br />
Deutschland und <strong>Polen</strong> vone<strong>in</strong>an<strong>der</strong><br />
ab. Aber <strong>in</strong> dem neuen Projekt<br />
Logographen, welches das Haus <strong>der</strong><br />
Deutsch-Polnischen Zusammenarbeit<br />
und die Galerie für zeitgenössische<br />
Kunst <strong>in</strong> Oppeln auf die Be<strong>in</strong>e<br />
gestellt haben, verb<strong>in</strong>det <strong>der</strong> Grenzfluss<br />
beide Nationen mite<strong>in</strong>an<strong>der</strong>.<br />
E<strong>in</strong>e Fahrt auf <strong>der</strong> O<strong>der</strong> führte fünf<br />
Künstler aus Deutschland und <strong>Polen</strong><br />
von Frankfurt nach Oppeln. Ziel war<br />
lokalnych w regionie. Laureatką nagrody<br />
głównej w kategorii „najpiękniejsza wieś”<br />
zostały Lasowice Wielkie – wieś gm<strong>in</strong>na<br />
z powiatu kluczborskiego.<br />
QQFotowettbewerb für Schüler:<br />
Das Haus <strong>der</strong> Deutsch-Polnischen Zusammenarbeit<br />
veranstaltet im Rahmen<br />
<strong>der</strong> Kampagne „Bil<strong>in</strong>gua – e<strong>in</strong>fach mit<br />
deutsch!“ den Fotowettbewerb „Der, die,<br />
das – Ferien mit Spaß!“. Die Fotos sollen<br />
das gegenwärtige Deutschland zeigen:<br />
deutsche Kultur, Sport, Menschen, Orte,<br />
Wirtschaft o<strong>der</strong> Politik. Die Fotos kann<br />
man noch bis 15. Oktober e<strong>in</strong>senden.<br />
Mehr Infos gibt es auf <strong>der</strong> Internetseite<br />
www.haus.<strong>pl</strong>.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
es, e<strong>in</strong>e Kunstausstellung zum Thema<br />
O<strong>der</strong> zu konzipieren. Die ersten Ideen<br />
und Skizzen haben die Künstler auf dem<br />
Schiff zusammengetragen. In Oppeln<br />
haben sie e<strong>in</strong>e weitere Woche verbracht,<br />
und allmählich nahm das Projekt Gestalt<br />
an. Die Ergebnisse kann man sich nun<br />
<strong>in</strong> <strong>der</strong> Galerie für zeitgenössische Kunst<br />
<strong>in</strong> Oppeln ansehen.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał unrelevante służy Fragen, wyłącznie Zitate do <strong>in</strong> den czytania. Grenzste<strong>in</strong> e<strong>in</strong>graviert.“ Powielanie schöner, w jakikolwiek weil ich gemerkt habe, sposób dass zabronione.<br />
Dass e<strong>in</strong>e Grenze zwischen Deutschland immer mehr Spaziergänger mich beobachten<br />
Vervielfältigung und wie<strong>der</strong>kommen. ist Und strengstens an Q<br />
LARES: Diese Materialien<br />
Begriffe,<br />
s<strong>in</strong>d lediglich<br />
die ich fremd<br />
zum Lesen und <strong>Polen</strong> bereitgestellt. zwar existiert, aber Jegliche beide<br />
untersagt.<br />
Dort gibt e<strong>in</strong>en echten deutschpolnischen<br />
Grenzste<strong>in</strong>. Er ist Teil <strong>der</strong><br />
Arbeit des Berl<strong>in</strong>er Künstlers Anton<br />
Bo Matzke, <strong>der</strong> die Relevanz <strong>der</strong> Grenze<br />
h<strong>in</strong>terfragt: „Was ist überhaupt <strong>der</strong><br />
Pole, was <strong>der</strong> Deutsche? Das s<strong>in</strong>d für<br />
mich irrelevante Fragen, Begriffe, die<br />
ich fremd f<strong>in</strong>de und <strong>in</strong> me<strong>in</strong>er Generation<br />
nicht mehr wahrnehme“, sagt <strong>der</strong><br />
Q Międzynarodowo w Strzelcach:<br />
„W pogoni za zdrowiem” to hasło<br />
tegorocznego spotkania młodzieży z Holic,<br />
Druskienik, Soest i Strzelec Opolskich.<br />
Od 1 do 8 sierpnia 2014 roku młodzi ludzie<br />
zgłębiali tajniki zdrowego żywienia,<br />
sposoby walki z uzależnieniami, uczyli<br />
się, jak aktywnie spędzać wolny czas.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie<br />
durch<br />
do<br />
die Stadt<br />
czytania.<br />
bis zur O<strong>der</strong><br />
Powielanie<br />
gerollt ist. ganze<br />
w<br />
Woche<br />
jakikolwiek<br />
beobachtet haben<br />
sposób<br />
und am<br />
zabronione.<br />
ich e<strong>in</strong> Stück von e<strong>in</strong>em Grenzste<strong>in</strong> abgetragen,<br />
<strong>der</strong> ist aus Granit. Ich habe Löcher am O<strong>der</strong>ufer <strong>pl</strong>atziert wurden. fragen: Was ist das und was soll das?“<br />
Dort hat sie Zeichen gebaut, die dann <strong>in</strong> letzten Tag hatten sie dann den Mut zu<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Fünfundzwanzigjährige. Den Grenzste<strong>in</strong><br />
hat er sich geschnappt, bevor die<br />
Schifffahrt losg<strong>in</strong>g. „In Frankfurt habe<br />
Projekt rozwijał kompetencje językowe,<br />
cyfrowe, multimedialne, czyli promował<br />
wśród młodzieży pełnię obywatelstwa<br />
europejskiego. Działania projektu mają<br />
pokazać, jak ważny wpływ na rozwój fizyczny<br />
i <strong>in</strong>telektualny człowieka ma jego<br />
styl życia. Spotkanie młodzieży odbyło<br />
się w ramach europejskiego programu<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Erasmus.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens Q untersagt.<br />
Dlaczego zdecydowałaś się kandydować<br />
na to stanowisko?<br />
Ogólnie to dosyć <strong>in</strong>tensywnie poszu-<br />
Q DFK-O<strong>der</strong>fahrt: Der DFK Sczedrzik/Pustkow<br />
<strong>in</strong> <strong>der</strong> Geme<strong>in</strong>de Malapane<br />
hat kürzlich e<strong>in</strong>e Schifffahrt auf <strong>der</strong><br />
Tak jak każdy początek – jest ciężki,<br />
zwłaszcza że nawet edukacja, którą dotychczas<br />
podejmowałam, nie odpowiada<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do jak wygląda czytania. realizacja Powielanie za bardzo w jakikolwiek temu, co teraz na tym sposób stanowisku<br />
robię. Ale jestem osobą zawziętą<br />
zabronione.<br />
projektu, jak mogą<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche i dokładam Vervielfältigung bardzo dużych starań, ist aby strengstens untersagt.<br />
kiwałam pracy i dowiadując się właśnie,<br />
że BJDM poszukuje kogoś na stanowisko<br />
menedżera, od razu byłam zafascynowana.<br />
Wcześniej wiele słyszałam o Związku<br />
Młodzieży Mniejszości Niemieckiej,<br />
wzdychałam zawsze, że jak to fajnie, że<br />
młodzi ludzie się angażują i działają,<br />
dlatego postanowiłam spróbować, choć<br />
z pewnym niedowierzaniem wysłałam<br />
Jakie są Twoje obowiązki jako me-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie nedżera do do czytania. spraw projektów? Powielanie wniosków w jakikolwiek mam szansę poćwiczyć sposób na zabronione.<br />
Po pierwsze to zachęcanie ludzi, by odpowiednich przykładach.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen realizowali bereitgestellt. swoje pomysły, idee. Jegliche Moim A Vervielfältigung jak oceniasz atmosferę w nowym ist strengstens untersagt.<br />
swoje CV. Ku mojemu zaskoczeniu odbyła<br />
się pierwsza rozmowa kwalifikacyjna,<br />
później kolejna, a teraz jestem tutaj.<br />
Masz wcześniejsze doświadczenia na<br />
podobnym stanowisku?<br />
Nie, nie mam. To moja pierwsza<br />
praca, której się podjęłam, więc moja<br />
kariera zawodowa ma swój start właśnie<br />
teraz.<br />
Skąd znasz język niemiecki?<br />
O<strong>der</strong> unternommen. Nach e<strong>in</strong>er deutschsprachigen<br />
Messe fuhr die 50-köpfige<br />
Gruppe nach Cosel, wo man gegen 12:00<br />
Uhr „<strong>in</strong> See stach“. Die DFK-Mitglie<strong>der</strong><br />
legten e<strong>in</strong>e Pause e<strong>in</strong>, um <strong>in</strong> Slawientzitz<br />
die Sankt-Katar<strong>in</strong>a-Kirche und das alte<br />
Krankenhaus, <strong>in</strong> dem Robert Koch den<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Poza tym materiał za<strong>in</strong>teresowanie służy niemieckim wyłącznie W takim do czytania. razie przed Tobą Powielanie stoi bardzo<br />
trudne i odpowiedzialne zadanie. zarządu i pracownicy biura są młodzi i<br />
Relacje w ułatwia jakikolwiek też fakt, że członkowie sposób zabronione.<br />
wzbudziła moja rodz<strong>in</strong>a mieszkająca w<br />
LARES: Diese Materialien<br />
Niemczech,<br />
s<strong>in</strong>d<br />
bo<br />
lediglich<br />
bez znajomości<br />
zum<br />
języka<br />
Lesen<br />
Jak wyglądają<br />
bereitgestellt.<br />
Twoje pierwsze<br />
Jegliche<br />
dni na łatwo<br />
Vervielfältigung<br />
z nimi nawiązać kontakt.<br />
ist<br />
Jestem<br />
strengstens untersagt.<br />
Język niemiecki znam od zawsze, byłam<br />
wychowywana w rodz<strong>in</strong>ie, gdzie<br />
niemiecki był jako Muttersprache.<br />
Tuberkulose-Impfstoff entwickelt hat, zu<br />
besichtigen. Danach besuchten die Teilnehmer<br />
e<strong>in</strong>en landwirtschaftlichen Betrieb,<br />
wo es <strong>in</strong> <strong>der</strong> Scheune Mittagessen<br />
gab. Die O<strong>der</strong>fahrt fand <strong>in</strong> Rahmen des<br />
VdG-Programms „Konsolidierung <strong>der</strong><br />
Begegnungsstätten” statt.<br />
Q Po <strong>pl</strong>enerze w Leśnicy: W dniach<br />
Der Maulwurf Gwarek buddelt sich quer durchs Land und berichtet von se<strong>in</strong>en Abenteuern<br />
Heute LARES: hat N<strong>in</strong>iejszy er mit materiał Räuber służy wyłącznie und do czytania. Hexe Powielanie zu tun w jakikolwiek sposób zabronione. Q<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
„Von <strong>der</strong> kle<strong>in</strong>en Hexe und dem<br />
Räuber Hotzen<strong>pl</strong>otz“ heißt e<strong>in</strong>e Ausstellung<br />
im Oberschlesischen Landesmuseum<br />
<strong>in</strong> Ratigen (Bahnhofstraße<br />
62) ab dem 26. September.<br />
Dar<strong>in</strong> wird an die K<strong>in</strong><strong>der</strong>buchfiguren<br />
21–31 lipca na Górze św. Anny odbył się<br />
XI Międzynarodowy Plener Malarski „Góra<br />
św. Anny 2014”. W leśnickiej Galerii Sztuki<br />
w czwartek 30 lipca odbył się wernisaż<br />
prac powstałych podczas <strong>pl</strong>eneru. W tegorocznym<br />
sympozjum artystów udział<br />
wzięła malarka z partnerskiego miasta<br />
Hirschaid (Bawaria) Siegrid Schramm,<br />
dwóch przedstawicieli Ukra<strong>in</strong>y: Serhii<br />
Hryhorian i Mykola Dzhychka oraz polscy<br />
artyści. Wystawę można zwiedzać po<br />
uprzednim zgłoszeniu się do Leśnickiego<br />
Ośrodka Kultury i Rekreacji pod numerem<br />
tel. 77 4615391.<br />
adur<br />
Oppelner Nachrichten<br />
überfällt<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy die materiał kle<strong>in</strong>e Hexe służy wurden wyłącznie von W<strong>in</strong>nie do raubt ihre Kasperls<br />
czytania. Kaffeemühle.<br />
Großmutter und<br />
Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Foto: oberschlesisches-landesmuseum.de<br />
Gebhardt-Gayler illustriert. q<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung Konzept: Klaudia Kandzia ist strengstens untersagt.<br />
von Otfried Preußler er<strong>in</strong>nert – den<br />
Räuber Hotzen<strong>pl</strong>otz und die kle<strong>in</strong>e<br />
Hexe.<br />
Preußler, <strong>der</strong> im böhmischen Reichenberg<br />
(Liberec, heute Tschechien)<br />
geboren wurde, hat <strong>in</strong> se<strong>in</strong>en<br />
K<strong>in</strong><strong>der</strong>büchern Geschichten verarbeitet,<br />
die ihm se<strong>in</strong>e Großmutter<br />
erzählte. Diese Märchen und Sagen<br />
Die Ausstellung „Logographen“ kann noch bis zum 24. August besucht werden.<br />
„Was ist überhaupt <strong>der</strong><br />
Pole, was <strong>der</strong> Deutsche?<br />
Das s<strong>in</strong>d für mich<br />
f<strong>in</strong>de und <strong>in</strong> me<strong>in</strong>er<br />
Generation nicht<br />
mehr wahrnehme.“<br />
dann <strong>in</strong> Oppeln e<strong>in</strong>e Diskussionsrunde<br />
Karierę czas zacząć<br />
nie mogłabym się z nimi porozumieć.<br />
aus <strong>der</strong> böhmischen Heimat handelten<br />
oft von Zaubermännern, Hexen,<br />
Gespenstern, Wassermännern und<br />
Raubschützen. Schon als K<strong>in</strong>d fand<br />
Preußler den Namen Hotzen<strong>pl</strong>otz<br />
fasz<strong>in</strong>ierend. So heißt e<strong>in</strong> kle<strong>in</strong>er<br />
czarownica<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
oberschlesischer<br />
materiał służy<br />
Fluss<br />
wyłącznie<br />
(Osobłoga),<br />
do czytania. Powielanie w jakikolwiek Sage, die, sposób -n zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien <strong>der</strong> s<strong>in</strong>d aus dem lediglich Altvatergebirge zum (Pradzi-<br />
– legenda,<br />
Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
ad) <strong>in</strong> die O<strong>der</strong> fließt. Diesen Namen<br />
vermachte Preußler später se<strong>in</strong>er<br />
bekanntesten K<strong>in</strong><strong>der</strong>buchfigur –<br />
dem Räuber Hotzen<strong>pl</strong>otz.<br />
Preußlers Räuber Hotzen<strong>pl</strong>otz und<br />
veranstaltet und wir haben über das<br />
Konzept <strong>der</strong> Grenze gesprochen, es gab<br />
ganz unterschiedliche Reaktionen. Aus<br />
diesen Stimmen habe ich dann e<strong>in</strong>zelne<br />
Nationen über diese Grenze h<strong>in</strong>weg<br />
mite<strong>in</strong>an<strong>der</strong> <strong>in</strong> Kontakt treten können<br />
und sollen, darum geht es Lena Buhrmann<br />
<strong>in</strong> ihrer Arbeit.<br />
Die Hamburger<strong>in</strong> hat e<strong>in</strong>e mobile<br />
Werkstatt entwickelt, mit <strong>der</strong> sie täglich<br />
celem jest pokazanie im, że w tym nie<br />
ma nic strasznego. Jestem po to, by<br />
im powiedzieć, jak wygląda realizacja<br />
projektu od strony formalnej, co muszą<br />
spełniać, jakie wymogi są koniecznie,<br />
aby mogli urzeczywistnić swoje <strong>pl</strong>any.<br />
nowym stanowisku?<br />
Der gerissene Räuber Hotzen<strong>pl</strong>otz<br />
Warum? Weil sie auf Reaktionen wartet,<br />
aus denen Gespräche entstehen. Als<br />
Dokumentation für ihre Aktion wurden<br />
die Zeichen e<strong>in</strong>gesammelt und ausgestellt.<br />
„Zum Ende h<strong>in</strong> wurde es immer<br />
dem Tag, als wir alle Zeichen wie<strong>der</strong><br />
e<strong>in</strong>gesammelt haben, hatte ich noch<br />
jemanden dabei, <strong>der</strong> polnisch spricht<br />
und so konnten wir noch e<strong>in</strong>ige Gespräche<br />
führen. Dabei haben mir die<br />
Leute gesagt, dass sie mich schon die<br />
Marie Baumgarten<br />
Jugendpunkt to biuro projektowe przy Związku Młodzieży Mniejszości Niemieckiej, którym zarządza menedżer do<br />
spraw projektów. Pełni on jedną z najbardziej odpowiedzialnych funkcji w organizacji: doradza młodym ludziom, jak<br />
realizować swoje pomysły. Nową menedżerką została Sabr<strong>in</strong>a Leś, 23-letnia studentka fizjoterapii z Kotorza Wielkiego,<br />
z którą rozmawiała Dagmara Mientus.<br />
Jestem po to, by<br />
młodym powiedzieć,<br />
Sabr<strong>in</strong>a Leś chce przekonywać młodych, że realizacja<br />
własnego projektu to nic strasznego. Foto: D. Mientus<br />
urzeczywistnić<br />
swoje <strong>pl</strong>any.<br />
się w to wszystko wdrożyć. Na pewno<br />
zaznajomienie się z regulam<strong>in</strong>ami najważniejszych<br />
organów, dzięki którym<br />
możemy czerpać fundusze do realizacji<br />
projektów, jest dosyć trudne. Ale<br />
teraz w trakcie rozliczeń czy składania<br />
miejscu pracy?<br />
Bardzo się cieszę od samego początku<br />
wejścia do biura, bo przywitała mnie<br />
taka miła, sympatyczna atmosfera.<br />
Zwłaszcza kierowniczka biura, Andrea,<br />
wnosi taką pozytywną energię ducha.<br />
bardzo zadowolona z tej pracy. <br />
böhmisch -<br />
bohemski<br />
Gebirge, das -<br />
góry<br />
Hexe, die, -n –<br />
podanie<br />
Foto: J. Stem<strong>pl</strong>ewski<br />
q<br />
war e<strong>in</strong>e <strong>Zeitung</strong>, die von 1895 bis<br />
1935 im Oppelner Land erschien.<br />
Foto: www.ozimek.<strong>pl</strong>
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
8 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Schlesien bereitgestellt. śląsk Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Pazurkiem<br />
Cieszyn: Rusznikarstwo na Krajowej Liście Niematerialnego Dziedzictwa UNESCO<br />
Kotysia<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
Umierająca<br />
materiał służy wyłącznie do czytania.<br />
sztuka<br />
Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Blaubach<br />
Niespełna miesiąc po zdobyciu<br />
tytułu mistrza świata w piłce<br />
nożnej Miroslav Klose postanowił<br />
zakończyć reprezentacyjną karierę.<br />
Miro jako dziecko wyemigrował<br />
15. – 21. August 2014<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Słynna materiał cieszynka to służy lekka, małokalibrowa<br />
strzelba myśliwska przezna-<br />
wyłącznie do Misternie czytania. zdobione Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. cieszynki zawsze<br />
czona do polowań na siedzące ptactwo.<br />
Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
do Niemiec, gdzie rozpoczął tren<strong>in</strong>gi<br />
w dziś już nieistniejącym klubie<br />
piłkarskim SG Blaubach-Diedelkopf.<br />
Wychowany w sportowej rodz<strong>in</strong>ie<br />
Klose do dziewiętnastego roku życia<br />
grał w piłkę w niewielkiej, bo liczącej<br />
zaledwie 400 mieszkańców miejscowości.<br />
Trzy lata później zaliczył<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy kilkudziesięciu materiał rusznikarzy. służy Najczęściej wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
kupowali ją bogaci fani myślistwa, broń bażantów. Jednak nie jej wartość użytkowa,<br />
bereitgestellt. ale przede wszystkim estetyczna Jegliche Vervielfältigung ist strengstens LARES: Diese Materialien nie była s<strong>in</strong>d bowiem lediglich tania. I dzisiaj zum jest ona Lesen untersagt.<br />
pierwszy występ w reprezentacji<br />
Niemiec.<br />
Patrząc na wyjątkowy rozwój<br />
kariery urodzonego w Opolu futbolisty,<br />
nie trzeba zadawać pytania, czy<br />
mieszkając w kraju nad Wisłą, byłby<br />
w stanie osiągnąć tak wiele. Pytanie<br />
nie lada gratką dla pasjonatów. W muzeach<br />
i prywatnych kolekcjach zachowało<br />
się bowiem cieszynek tylko około 300<br />
egzem<strong>pl</strong>arzy. W Muzeum Śląska Cieszyńskiego<br />
można oglądać cztery takie<br />
strzelby. Cieszynką strzelało się, przy-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy kładając materiał ją do twarzy. służy Myśliwi wyłącznie lubili ją, zapewnić do bezpieczeństwo czytania. przed Powielanie grabieżą kilka w tysięcy jakikolwiek złotych, zresztą zawsze sposób były zabronione.<br />
bo była lekka, a nie ustępowała celnością i zniszczeniem. Cieszynkę zamówił sobie one drogie. A niebawem ich zakup może<br />
LARES: Diese Materialien cięższej s<strong>in</strong>d broni lediglich palnej. Działała zum w opar-<br />
Lesen kilka lat bereitgestellt. temu nawet fan myślistwa Jegliche pre-<br />
okazać Vervielfältigung się niemożliwy. Cieszyński ist rusz-<br />
strengstens na listę UNESCO untersagt.<br />
pomoże?<br />
Schweidnitz: Museum <strong>in</strong> e<strong>in</strong>em alten Bahnhof<br />
Leopoldsha<strong>in</strong>: Schloss erlangt alten Glanz<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
Zweites<br />
materiał służy wyłącznie<br />
Leben<br />
do czytania. Powielanie<br />
Perle<br />
w jakikolwiek<br />
gerettet<br />
sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
jest <strong>in</strong>ne: czy udzielając dotacji<br />
na działalność sportową, wszystkie<br />
nasze samorządy zwracają uwagę<br />
na to, jaka ich część trafia do uzdolnionej<br />
piłkarsko młodzieży? I czy<br />
aby nie jest tak, że tren<strong>in</strong>gi w najmłodszych<br />
kategoriach wiekowych<br />
są przeprowadzane wedle przeterm<strong>in</strong>owanej<br />
zasady: „Bij a leć”?!<br />
Dzisiejsza młodzież z Blaubach<br />
dojeżdża na zajęcia do oddalonego<br />
o 3 kilometry pięciotysięcznego miasteczka<br />
Kusel. W czterech drużynach<br />
dziecięcych i młodzieżowych tamtejszego<br />
klubu trenuje 80 adeptów<br />
piłki nożnej. Opiekuje się nimi 11<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
trenerów.<br />
Józef Kotyś<br />
Rusznikarstwo kultywowane jest w Cieszynie już od XVI wieku. Dzisiaj<br />
w mieście działa już tylko jeden rusznikarz, produkujący słynne strzelby<br />
cieszynki. Od kilku dni rusznikarstwo zostało oficjalnie wpisane na Krajową<br />
Listę Niematerialnego Dziedzictwa UNESCO.<br />
Jest bogato zdobiona, <strong>in</strong>krustowana masą<br />
perłową, kolbę ma w charakterystycznym<br />
kształcie sarniej nóżki. Motywami<br />
zdobniczymi były zwierzęta, fantastyczne<br />
stwory, sceny myśliwskie. Niegdyś w Cieszynie<br />
strzelby tego typu produkowało<br />
ciu o proch. Strzelano z niej głównie do<br />
cieszyły się<br />
popularnością<br />
wśród myśliwych.<br />
zadecydowała o popularności cieszynek.<br />
Wspaniałe zdobienia rozsławiły cieszyńskie<br />
strzelby na całą Europę. Jej egzem<strong>pl</strong>arze<br />
wręczane przez władze dowódcom<br />
wojsk zajmujących kolejno miasto<br />
w czasie wojny trzydziestoletniej miały<br />
zydent Bronisław Komorowski. Za broń<br />
Cieszynki ceniono przede wszystkim ze względu na misterne zdobienia.<br />
tego typu trzeba dzisiaj zapłacić nawet<br />
nikarz Jerzy Wałga jest bowiem ostatnim,<br />
Foto: www.cieszyn.<strong>pl</strong><br />
który wykonuje te strzelby w Cieszynie.<br />
Następców gotowych przejąć po nim<br />
schedę na razie nie widać. Może wpisanie<br />
A. Durecka<br />
TERMINE<br />
Das Schloss <strong>in</strong> Leopoldsha<strong>in</strong> wird wie e<strong>in</strong>st wie<strong>der</strong> Gäste empfangen.<br />
QQDębie: Od 15 LARES: do 17 sierpnia N<strong>in</strong>iejszy w materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Dębiu (gm<strong>in</strong>a Chrząstowice) odbędzie<br />
się festyn LARES: letni przy Diese klubie wiejskim. Materialien W s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
piątek od 20.00 zabawa z zespołem Spektrum,<br />
w sobotę od 16.00 mistrzostwa<br />
Dębia w piłce nożnej, od 20.00 zabawa<br />
z zespołem Time. W niedzielę występy<br />
artystyczne od godz. 15.30.<br />
Q Frie<strong>der</strong>sdorf: Am 15. August f<strong>in</strong>det<br />
um 17:00 Uhr <strong>in</strong> <strong>der</strong> Pfarrscheune<br />
<strong>in</strong> Frie<strong>der</strong>sdorf (Geme<strong>in</strong>de Oberglogau)<br />
e<strong>in</strong>e Veranstaltung unter dem Motto „Am<br />
Weg <strong>der</strong> Denkmäler aus dem I. Weltkrieg<br />
entlang – im Gedenken an das 100-jährige<br />
Jubiläum” statt. Im Programm:<br />
Ausstellungseröffnung, Gesangsabend<br />
mit Soldatenlie<strong>der</strong>n und Auftritt des<br />
Opernsängers Oskar Koziołek.<br />
Q Reńska Wieś: DFK Reńska Wieś<br />
zaprasza 15 sierpnia na wycieczkę rowerową<br />
„Miejsca upamiętnienia poległych<br />
w Wielkiej Wojnie 1914–1918”. Początek<br />
wycieczki o godz. 14.00 spod dębu przy<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Bytom: materiał Wakacyjna służy propozycja wyłącznie dla do k<strong>in</strong>omanów czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Q K<strong>in</strong>o niemieckie na Piekarskiej<br />
ul. Fabrycznej, powrót ok. godz. 18.00.<br />
Na zakończenie wycieczki grill.<br />
Q Tychy: Od parku Niedźwiadków do<br />
urzędu miasta – to trasa spaceru, na który<br />
Muzeum w Tychach zaprasza 23 sierpnia<br />
o godz. 11.00. Zbiórka obok rzeźby<br />
niedźwiadków w parku przy alei Niepodległości.<br />
Po fragmencie szlaku miejskiego<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
tylko popularyzację k<strong>in</strong>a niemieckiego,<br />
Vervielfältigung ale również przyciągnięcie ist strengstens LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche untersagt.<br />
oprowadzi Jolanta Rolnik, przewodnik<br />
z tyskiego koła PTTK. Uczestnictwo w<br />
spacerze jest bezpłatne.<br />
QQPlawniowitz: Im Rahmen <strong>der</strong><br />
Veranstaltungsreihe „Musiksommer im<br />
Schloss” f<strong>in</strong>det am 24. August im Plawniowitzer<br />
Schloss e<strong>in</strong> Konzert <strong>der</strong> deutschen<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie wspólnie w jakikolwiek obejrzeć film „Życie sposób na podsłuchu”<br />
w reżyserii Floriana Henckla kolejny wtorkowy wieczór.<br />
zabronione.<br />
adur<br />
LARES: Diese Materialien Niemieckie s<strong>in</strong>d k<strong>in</strong>o na Piekarskiej lediglich to pomysł młodych zum Niemców Lesen z Bytomia bereitgestellt. na wakacyjną nudę.<br />
Foto: Jegliche TSKN Bytom von Vervielfältigung Donnersmarcka. Było to pierwsze ist strengstens untersagt.<br />
Band „Hi Five” statt. Beg<strong>in</strong>n ist um 20:00<br />
Uhr, <strong>der</strong> E<strong>in</strong>tritt ist frei.<br />
Die Gebäude <strong>der</strong> Station Schweidnitz-Nie<strong>der</strong>stadt s<strong>in</strong>d <strong>in</strong> ke<strong>in</strong>em schlechten Zustand. Vor e<strong>in</strong>igen Jahren wurde<br />
sogar das Dach des Hauptgebäudes neu gedeckt.<br />
In Nie<strong>der</strong>schlesien übernehmen<br />
immer mehr Selbstverwaltungen<br />
Gebäude von bereits geschlossenen<br />
Nie<strong>der</strong>stadt übernommen. In dem<br />
Gebäude soll künftig aber nicht die<br />
Stadtverwaltung, son<strong>der</strong>n e<strong>in</strong> Museum<br />
se<strong>in</strong> Zuhause f<strong>in</strong>den.<br />
D<br />
ie<br />
Foto: Stadt Schweidnitz<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał Stadt hat e<strong>in</strong>en służy Plan wyłącznie für das wird. Nun do czytania. hat die Stadt zugeschlagen, Powielanie Während w jakikolwiek des Dreißigjährigen sposób Krieges zabronione.<br />
leerstehende Gebäude und se<strong>in</strong>en die bereits Erfahrung <strong>in</strong> dieser H<strong>in</strong>sicht weilte <strong>der</strong> kaiserliche Oberbefehlshaber<br />
LARES: Diese Materialien<br />
Grund<br />
s<strong>in</strong>d<br />
geme<strong>in</strong>sam<br />
lediglich<br />
mit dem Eisenbahn-<br />
zum Lesen<br />
hat: Vor<br />
bereitgestellt.<br />
e<strong>in</strong>igen Jahren hat sie<br />
Jegliche<br />
bereits<br />
Vervielfältigung<br />
Wallenste<strong>in</strong> auf dem Schloss.<br />
ist<br />
Auch<br />
strengstens untersagt.<br />
Q<br />
museum Königszelt (Jaworzyna Śląska)<br />
entwickelt. Beson<strong>der</strong>s gefällt dem<br />
Schweidnitzer Stadtpräsidenten Wojciech<br />
Murdzek die Idee: „Es wird wahrsche<strong>in</strong>lich<br />
das erste sogenannte Streckenmuseum<br />
<strong>in</strong> <strong>Polen</strong> se<strong>in</strong>, das heißt,<br />
dass man sich zwischen zwei Punkten<br />
Gebäude soll demnächst beg<strong>in</strong>nen.<br />
Das Stationsgebäude Schweidnitz-<br />
Nie<strong>der</strong>stadt wurde 1898 erbaut. Geschlossen<br />
ist es bereits seit 14 Jahren.<br />
Schon 2011 wollten die PKP, dass die<br />
Station vom Landkreis übernommen<br />
den Haltepunkt Schweidnitz-Oberstadt<br />
übernommen und renoviert.<br />
adur<br />
Immer mehr nie<strong>der</strong>schlesische Schlösser f<strong>in</strong>den private Eigentümer und<br />
zu ihren Glanzzeiten zurück. Das Glück hatte auch Schloss Leopoldsha<strong>in</strong><br />
(Łagów) <strong>in</strong> <strong>der</strong> Nähe von Görlitz. In se<strong>in</strong>em Falle wurde die Renovierung<br />
größtenteils aus EU-Mitteln f<strong>in</strong>anziert.<br />
Das Schloss soll als Hotel fungieren,<br />
was gar nicht so weit hergeholt ist,<br />
wenn man se<strong>in</strong>e Geschichte betrachtet.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Bahnhöfen. materiał In Schweidnitz służy wyłącznie hat die mithilfe do alter czytania. Lokomotiven Powielanie auch wird Seit dem w jakikolwiek Bau 1581 wurde das<br />
Q<br />
sposób Schloss zabronione.<br />
Stadt jetzt die Station Schweidnitz- bewegen können.” Man erlebt Geschichte vor allem als Gästeresidenz genutzt. Es<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen somit bereitgestellt. hautnah. Die Renovierung Jegliche <strong>der</strong> beherbergte Vervielfältigung e<strong>in</strong>e umfassende ist Biblio-<br />
strengstens untersagt.<br />
thek und war von e<strong>in</strong>em wun<strong>der</strong>schönen<br />
Park umgeben. Deswegen weilten<br />
hier gerne hohe Adlige und berühmte<br />
Persönlichkeiten. Im Jahr 1620 schlug<br />
Markgraf Johann Georg von Brandenburg<br />
im Schloss se<strong>in</strong> Hauptquartier auf.<br />
<strong>der</strong> spätere sächsische Kurfürst Johann<br />
Georg III. zählte im Jahr 1680 zu den<br />
Gästen des Schlosses.<br />
„Przegląd filmów niemieckich<br />
na Piekarskiej” to sierpniowy projekt<br />
organizowany przez TSKN Bytom.<br />
Cykl spotkań ma na celu nie<br />
ciekawą ofertą kulturalną potencjalnych<br />
członków organizacji.<br />
We wtorkowy wieczór entuzjaści<br />
k<strong>in</strong>a niemieckiego przybyli do sali<br />
mniejszości niemieckiej w Bytomiu, by<br />
Foto: Marschallamt Nie<strong>der</strong>schlesien<br />
Die Renovierung des Schlosses und<br />
se<strong>in</strong>er Umgebung hat sechs Millionen<br />
Złoty gekostet. Betonenswert ist, dass<br />
nicht nur das Hauptgebäude se<strong>in</strong>en alten<br />
Glanz wie<strong>der</strong>erlangen konnte, auch die<br />
Wirtschaftsgebäude und <strong>der</strong> Pavillon<br />
wurden renoviert. Dazu entstanden e<strong>in</strong><br />
Brunnen und e<strong>in</strong> K<strong>in</strong><strong>der</strong>spiel<strong>pl</strong>atz. Der<br />
alte Park mit den über 250 Jahre alten<br />
Eichen wurde wie<strong>der</strong> hergestellt. Die<br />
Renovierung hat zwei Jahre gedauert.<br />
„Es freut mich, dass <strong>in</strong> Nie<strong>der</strong>schlesien<br />
wie<strong>der</strong> e<strong>in</strong>e Perle <strong>der</strong> Architektur gerettet<br />
werden konnte”, sagte <strong>der</strong> Marschall<br />
<strong>der</strong> Woiwodschaft Nie<strong>der</strong>schlesien Cezary<br />
Przybylski während <strong>der</strong> feierlichen<br />
Wie<strong>der</strong>eröffnung des Schlosses.<br />
adur<br />
spotkanie w ramach sierpniowego projektu<br />
„Przegląd filmów niemieckich na<br />
Piekarskiej”.<br />
– Sierpień jest miesiącem wakacyjnym,<br />
kiedy młodzi ludzie często nie<br />
wiedzą, co zrobić z wolnym czasem. Są<br />
też osoby takie jak ja, czyli zapracowane,<br />
ale które mają ochotę miło spędzić<br />
wolny wieczór. Przegląd filmów łączy<br />
przyjemne z pożytecznym, bo to nie tylko<br />
relaks, ale również poznanie klasyki<br />
k<strong>in</strong>a niemieckiego – mówi Sebastian<br />
Chmiel, jeden z uczestników projektu.<br />
Organizatorzy zapraszają wszystkich<br />
miłośników k<strong>in</strong>a niemieckiego już w<br />
Dagmara Mientus
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Nr. 33/1167 LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich Glaube zum und Lesen Religion bereitgestellt. Wiara Jegliche i religia Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Wochenblatt.<strong>pl</strong> 9<br />
Nowa Ruda: Dom Josepha Wittiga – pisarza ziemi kłodzkiej<br />
Kronika Parafialna<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione. Q<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Nowy Luter ze Śląska<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
<strong>der</strong> Mitte des 15. Jahrhun<strong>der</strong>ts.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Q<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie zwiedzać można codziennie w jakikolwiek oprócz poniedziałków w sposób okresie od zabronione.<br />
kurze deutsche Zitate verwendet.<br />
1 IV do 30 IX w godz. 11.00–17.00, a od 1 X do 31 III w godz.<br />
11.00–15.00.<br />
Fotos: Klaudia Kandzia<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens QQBreslau:<br />
untersagt.<br />
Podczas obchodów 600-lecia Nowej Rudy (Neurode) w roku 1937 Josephowi Wittigowi nadano tytuł honorowego obywatela miasta. Horst Ulbrich, przewodniczący<br />
mniejszości niemieckiej w Kłodzku, chętnie oprowadza gości po muzeum Josepha Wittiga.<br />
Joseph Wittig do historii literatury przeszedł ze swoją teologiczno-poetycką<br />
twórczością. Jako teolog wyprzedził w swoich poglądach epokę,<br />
a jako człowiek zaliczany bywa do wielkich postaci religijnych XX wieku.<br />
Tak o Josephie Wittigu pisał ks. profesor Alojzy Marcol, teolog moralista<br />
związany z Akademią Teologii Katolickiej, a potem Wydziałem Teologicznym<br />
Uniwersytetu Opolskiego.<br />
Urodzony w 1879 roku w Słupcu-Dol<strong>in</strong>ie<br />
(Schlegel Neurode) wrócił w Wittiga był twórcą<br />
Dziadek Josepha<br />
rodz<strong>in</strong>ne strony po 48 latach nauki i pracy<br />
między <strong>in</strong>nymi we Wrocławiu, gdzie ruchomej szopki, która<br />
zdobył maturę i studiował w Akademii do dzisiaj jest atrakcją<br />
Teologicznej. Tu też 22 czerwca 1903<br />
roku uzyskał święcenia kapłańskie z rąk<br />
turystyczną Wambierzyc<br />
September e<strong>in</strong><br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Konzert im Rahmen<br />
des Internationalen<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał (Albendorf). służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
ist 19:00 Uhr.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Q<br />
kardynała Georga Koppa w kościele św.<br />
Krzyża. W latach 1904–1905 studiował<br />
w rzymskim Collegium Germanicum,<br />
otrzymując stypendium Instytutu Archeologicznego<br />
w Berl<strong>in</strong>ie. W 1909 r.<br />
uzyskał habilitację. Cztery lata później<br />
powrócił do pracy duszpasterskiej,<br />
pracując najpierw krótko w Paczkowie<br />
(Patschkau), a potem we Wrocławiu w<br />
muzeum poświęcone jego osobie, rozpoczął<br />
materiał drugi okres swojej służy twórczości wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
literackiej i teologicznej. Wittig prowadził<br />
dysputy s<strong>in</strong>d między lediglich <strong>in</strong>nymi z Mart<strong>in</strong>em zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens LARES: Diese Materialien untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy pochodzenia materiał żydowskiego, służy który wyłącznie konwertował<br />
na protestantyzm, czy Viktor<br />
do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Ste<strong>in</strong>ewerfen.<br />
LARES: Diese Materialien von Weizsäcker, s<strong>in</strong>d lediglich lekarz, współtwórca zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
kościele NMP na Piasku, po czym rozpoczął<br />
karierę uniwersytecką. W latach<br />
1917–1918 pełnił funkcję dziekana Wydziału<br />
Teologii Katolickiej Uniwersytetu<br />
Wrocławskiego.<br />
To we Wrocławiu, w latach 1922–1924<br />
rozpoczyna okres twórczości pisarskiej,<br />
spotykając się z niezrozumieniem swojej<br />
myśli literackiej i teologicznej. Wywołał<br />
konflikt z hierarchią Kościoła<br />
rzymskokatolickiego, co doprowadziło<br />
do wciągnięcia części jego twórczości<br />
na <strong>in</strong>deks kościelny. Wittig krytykował<br />
oficjalną wykładnię kościelną grzechu i<br />
spowiedzi, co doprowadziło ostatecznie<br />
do obłożenia go w 1925 roku ekskomuniką.<br />
Prezentował śmiałe poglądy teologiczne<br />
i doczekał się nawet przydomka<br />
Nowy Luter.<br />
Wittig pozostał człowiekiem głęboko<br />
wierzącym, zajmując postawę wolnego<br />
pisarza religijnego. W roku 1927,<br />
zwolniony ze ślubów kapłańskich ożenił<br />
się z Bianką Geisler, córką burmistrza<br />
Bystrzycy Kłodzkiej (Habelschwerdt) i<br />
Pf. Bronisław Żuchowski<br />
Zwanzigster Sonntag<br />
im Jahreskreis<br />
17.08.2014<br />
1. Lesung:<br />
Jes 56,1.6-7<br />
2. Lesung: Röm 11,13-15.29-32<br />
Evangelium: Mt 15,21-28 „Frau, de<strong>in</strong><br />
Glaube ist groß.“<br />
Bei <strong>der</strong> kananäischen Frau handelt es<br />
sich um e<strong>in</strong>e Heid<strong>in</strong>. Die Anrede als<br />
„Sohn Davids“ wird daher wohl nicht<br />
von <strong>der</strong> Frau, son<strong>der</strong>n vom Evangelisten<br />
stammen, <strong>der</strong> ihre Worte <strong>in</strong> se<strong>in</strong>er Sprache<br />
wie<strong>der</strong>gegeben hat. Hart kl<strong>in</strong>gen die<br />
Worte <strong>der</strong> Jünger, die Jesus auffor<strong>der</strong>n,<br />
die Frau wegzuschicken. Aber noch härter<br />
hört sich die Antwort Jesu an, <strong>der</strong> die<br />
zamieszkał z nią w wybudowanym przez<br />
siebie domu w Słupcu-Dol<strong>in</strong>ie, gdzie<br />
urodziła im się trójka dzieci.<br />
W tym domu, gdzie dziś mieści się<br />
Buberem, politologiem, filozofem i religioznawcą<br />
pochodzenia żydowskiego,<br />
badaczem tradycji żydowskiej judaizmu<br />
i chasydyzmu. Do grona dyskutantów<br />
Wittiga dołączył też Eugen Rosenstock-<br />
-Huessy, historyk prawa i socjologii<br />
psychosomatyki.<br />
Wittig kochał strony rodz<strong>in</strong>ne, nazywając<br />
je „kra<strong>in</strong>ą cudów, kra<strong>in</strong>ą Boga”.<br />
Pisał też opowiadania poświęcone<br />
historii swojego heimatu. Opracował<br />
kronikę Nowej Rudy (Neurode), historię<br />
Heiden mit Hunden vergleicht, denen<br />
gegenüber es unrecht ist, ihnen das Brot,<br />
das für die K<strong>in</strong><strong>der</strong> des Hauses bestimmt<br />
ist, vorzuwerfen. Hier wird grundsätzlich<br />
die Tatsache ausgesprochen, dass<br />
<strong>der</strong> Messias zunächst zum Volk Israel<br />
sukcesu, gdyż w tym samym roku wraz<br />
z rodz<strong>in</strong>ą podzielił los wypędzonych z<br />
rodz<strong>in</strong>nej ziemi kłodzkiej. Trzy lata później<br />
zmarł w Göhrde koło Lüneburga,<br />
ihn Jesus. Er weicht von se<strong>in</strong>em Auftrag<br />
ab und hilft <strong>der</strong> armen heidnischen Frau<br />
wegen ihres großen Glaubens. Dieser<br />
Dom-muzeum Wittiga przy ulicy Słupieckiej 42 w Nowej Rudzie<br />
a pochowany został w Meschede, gdzie<br />
upamiętniono jego osobę, nazywając<br />
jedną z ulic miasta drogą Wittiga (Joseph-Wittig-Weg).<br />
kan<br />
entmutigen. Dieses große Vertrauen bewegt<br />
Jesus, e<strong>in</strong>e Ausnahme von <strong>der</strong> all-<br />
dem Volk Israel den Messi-<br />
doch durchbricht ken und Entscheidungen<br />
Testaments e<strong>in</strong>zulösen, die Testaments und trauen. Herr, de<strong>in</strong>e Gedan-<br />
lokaler Initiativen,<br />
geme<strong>in</strong>en Regel se<strong>in</strong>es missionarischen as versprochen haben. Vertrauen,<br />
Glaube und Gebet<br />
her. Dies könnte uns ent-<br />
tiefe Betroffenheit<br />
ihn Jesus. bestehen von Ewigkeit<br />
ihre<br />
Auftrags zu machen, und die Tochter <strong>der</strong><br />
heidnischen Mutter ihres großen Glaubens<br />
wegen zu heilen. Die Sendung des fertig, dass <strong>der</strong> Gottessohn se<strong>in</strong>en S<strong>in</strong>n, aber kennst unsere Gebete ebenfalls von über den Tod se<strong>in</strong>es<br />
s<strong>in</strong>d also nicht umsonst. Sie br<strong>in</strong>gen es mutigen, dich um etwas zu bitten. Du<br />
Messias zum auserwählten Volk Israel se<strong>in</strong>en Plan än<strong>der</strong>t und etwas tut, was Anbeg<strong>in</strong>n und hast ihnen Erhörung geschenkt<br />
w nach jakikolwiek dem Maße unseres sposób gläu-<br />
zabronione. Vaters aus.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy ist e<strong>in</strong> materiał Grundgedanke służy des Alten wyłącznie und des er eigentlich do czytania. nicht tun wollte. Powielanie Das Ine<strong>in</strong>an<strong>der</strong>wirken<br />
von Gottheit und Menschbigen<br />
Vertrauens.<br />
q<br />
Neuen Testaments und doch durchbricht<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
heit <strong>in</strong> <strong>der</strong> Person Jesu ist e<strong>in</strong> unlösbares<br />
Geheimnis <strong>in</strong> absoluter gegenwärtiger<br />
Gleichzeitigkeit. Daher macht es auch<br />
Q Bochum-Stiepel: Am17. August,<br />
um 11:30 Uhr, wird im Zisterzienserkloster<br />
<strong>in</strong> Bochum-Stiepel das Hochamt <strong>der</strong><br />
Schlesierwallfahrt gefeiert. Hauptzelebrant<br />
ist Abt em. Gregor Henckel von Donnersmarck.<br />
Bochum-Stiepel ist e<strong>in</strong> kle<strong>in</strong>er<br />
Wallfahrtsort, zu dem jährlich etwa<br />
40.000 Pilger wallfahren. Das Gnadenbild<br />
<strong>der</strong> Schmerzhaften Mutter stammt aus<br />
Q Papst predigt erstmals auf<br />
Deutsch: Papst Franziskus hat erstmals<br />
seit se<strong>in</strong>em Amtsantritt e<strong>in</strong>e Predigt auf<br />
Deutsch gehalten. Vor 50.0000 Messdienern<br />
aus Deutschland sprach er auf dem<br />
Peters<strong>pl</strong>atz über das Motto <strong>der</strong> diesjährigen<br />
M<strong>in</strong>istrantenwallfahrt <strong>der</strong> deutschen<br />
Bistümer: „Frei! Darum ist es erlaubt,<br />
Gutes zu tun“. Anfang <strong>der</strong> 1980er<br />
Jahre hatte Jorge Mario Bergoglio, <strong>der</strong><br />
heutige Papst, zwei Deutschkurse an den<br />
Goethe-Instituten <strong>in</strong> Boppard und <strong>in</strong><br />
Rothenburg ob <strong>der</strong> Tauber absolviert. Seit<br />
se<strong>in</strong>er Wahl hatte er bislang allenfalls<br />
In <strong>der</strong> Kirche <strong>der</strong><br />
Göttlichen Vorsehung<br />
<strong>in</strong> Breslau (ul.<br />
Kazimierza Wielkiego<br />
29) f<strong>in</strong>det am 8.<br />
Kirchenmusikfestivals<br />
Wratislavia<br />
Cantans. Gespielt<br />
werden Werke von<br />
Dario Castello, Antonio Vivaldi und He<strong>in</strong>rich<br />
Ignaz von Biber. Die E<strong>in</strong>trittskarten<br />
kosten zwischen 70 zł und 250 zł. Beg<strong>in</strong>n<br />
Q Groß Ste<strong>in</strong>: Am 16. und 17. August<br />
f<strong>in</strong>det <strong>in</strong> Groß Ste<strong>in</strong> die Diözesanfeier<br />
zum Andenken an den Heiligen Hyaz<strong>in</strong>th<br />
statt. Das Hochamt wird am 17. August,<br />
11:00 Uhr, im Sanktuarium des Heiligen<br />
Hyaz<strong>in</strong>th gefeiert, Hauptzelebrant ist Erzbischof<br />
Alfons Nossol. Im Anschluß wird<br />
im Schlossgarten <strong>der</strong> Ablassjahrmarkt gefeiert.<br />
Musikalisch wird die Veranstaltung<br />
von <strong>der</strong> Blaskapelle <strong>der</strong> Zementwerke<br />
Goradze, dem Jugendblasorchester Gogol<strong>in</strong><br />
o<strong>der</strong> jungen Musikern aus Lemberg<br />
gestaltet. Von 15:00 bis 17:00 Uhr gibt es<br />
e<strong>in</strong>en <strong>in</strong>ternationalen Wettbewerb im<br />
Kondolenzen / Kondolencje<br />
Szlak Josepha Wittiga należy do najpiękniejszych szlaków kulturowych ziemi<br />
kłodzkiej. Można tu zobaczyć miejsca niezwykłej urody „oczami” wybitnego<br />
teologa i pisarza, udając się w bogatą przeszłość kotl<strong>in</strong>y. Prowadzi z Nowej Rudy<br />
(Neurode), gdzie pisarz mieszkał w dzieciństwie i młodości oraz po założeniu rodzi-<br />
Der Vorstand,<br />
ny. Następnie dojdzie się do sanktuarium św. Anny i Matki Bożej Bolesnej na Górze<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Słupca-Dol<strong>in</strong>y, materiał publikował służy na wyłącznie łamach do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione. <strong>der</strong> Geschäftsführer<br />
Wszystkich Świętych, do punktów widokowych, do osobliwości Bożkowa (Eckersdorf)<br />
z pałacem, starym parkiem, leśniczówką, do sanktuarium w Bardzie Śląskim und die Mitarbeiter<br />
czasopism lokalnych.<br />
LARES: Diese Materialien<br />
W rok<br />
s<strong>in</strong>d<br />
po zakończeniu<br />
lediglich<br />
wojny<br />
zum<br />
Joseph<br />
Lesen (Wartha), bereitgestellt. do przełomu Nysy Kłodzkiej, Jegliche a następnie Vervielfältigung powędrować można do ist Lądka strengstens untersagt.<br />
Wittig doczekał się zwolnienia z ekskomuniki<br />
i powtórnego przyjęcia do<br />
Zdroju (Bad Landek) i Nowego Gierałtowa (Neugersdorf), gdzie pisarz przygotował<br />
des Hauses<br />
się do nauki we wrocławskim Gimnazjum św. Macieja. Podróżowanie tym szlakiem<br />
wspólnoty kościelnej. Nie dane mu jednak<br />
było cieszyć się z owego życiowego<br />
<strong>der</strong> Deutschto<br />
też możliwość poznania piękna przyrody ziemi kłodzkiej.<br />
kan<br />
Polnischen<br />
Zusammenarbeit<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
Wort<br />
materiał<br />
zum<br />
służy<br />
Sonntag<br />
wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione. sprechen<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens Arnold untersagt. Czech,<br />
dem Vorsitzenden<br />
Vorgang ist von größter<br />
ke<strong>in</strong>e Schwierigkeiten, <strong>der</strong> Stiftung<br />
menschlicher Nähe und Die Sendung sich e<strong>in</strong>e „Än<strong>der</strong>ung” des<br />
voll Tröstlichkeit. Gottes des Messias zum Willens Gottes durch das für die Entwicklung<br />
gesandt ist, und dass erst nach dessen Sohn hat e<strong>in</strong>e Mission, e<strong>in</strong>en<br />
Auftrag se<strong>in</strong>es Vaters Volk Israel ist e<strong>in</strong> lässt sich auch heute noch<br />
auserwählten Gebet vorzustellen. Jesus<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Ablehnung materiał <strong>der</strong> Missionsauftrag służy wyłącznie auf die do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Schlesiens<br />
ganze Welt ausgedehnt wurde. Die Frau zu erfüllen, nämlich die Grundgedanke des bestürmen durch großen und För<strong>der</strong>ung<br />
LARES: Diese Materialien lässt sich s<strong>in</strong>d durch lediglich das harte Wort zum Jesu nicht Lesen Verheißungen bereitgestellt. des Alten Alten Jegliche und Neuen Vervielfältigung Glauben und durch ist Ver-strengstens untersagt.<br />
kan<br />
8011<br />
Foto: K. Kandzia
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
10 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Aktuelles Lesen bereitgestellt. Aktualności<br />
Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Zuwendungswahns<strong>in</strong>n<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
15. – 21. August 2014<br />
Waldemar Gielzok, Vorsitzen<strong>der</strong> <strong>der</strong> <strong>Deutschen</strong> Bildungsgesellschaft, erklärt, mit welcher Zahlenjonglage fiktiv Erfolgsmeldungen <strong>in</strong> <strong>der</strong> deutschen<br />
Schulbildung produziert werden. Mit ihm sprach Till Scholtz-Knobloch.<br />
Staat begeht, und diese Mittel für an<strong>der</strong>e tak, jakbyś miał żyć lat dziesięć tysięcy.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie Zwecke do benutzt. czytania. Powielanie Los wisi w jakikolwiek nad tobą”. sposób zabronione.<br />
S<strong>in</strong>d also die Lehrkräfte auf sich Co zatem jest według Pana miernikiem<br />
Vervielfältigung oceny realizacji celów, które ist Pan strengstens LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen selbst bereitgestellt. gestellt?<br />
Jegliche untersagt.<br />
Herr Gielzok, seit e<strong>in</strong>em Jahr nun<br />
s<strong>in</strong>d Sie neuer Vorsitzen<strong>der</strong> <strong>der</strong> <strong>Deutschen</strong><br />
Bildungsgesellschaft (DBG). An<br />
welchen Zielen möchten Sie persönlich<br />
sich messen lassen?<br />
Der Vorschlag, den Vorsitz <strong>der</strong> <strong>Deutschen</strong><br />
Bildungsgesellschaft zu übernehmen,<br />
kam auf mich wie e<strong>in</strong> Blitz aus<br />
heiterem Himmel, als ich dienstlich<br />
<strong>in</strong> Graz <strong>in</strong> <strong>der</strong> Steiermark unterwegs<br />
war. Von <strong>der</strong> wenigen Zeit, die man als<br />
Freiberufler hat, musste ich e<strong>in</strong>en Teil<br />
dem Handeln und <strong>der</strong> Tat widmen –<br />
auf Kosten mancher Lektüre und <strong>der</strong><br />
<strong>in</strong>tellektuellen Selbstverwirklichung.<br />
In <strong>der</strong> Mitte des Lebens sollte man<br />
jedoch endlich versuchen, se<strong>in</strong> Wissen<br />
anzuwenden, sich für e<strong>in</strong>ige Sachen ehrenamtlich<br />
e<strong>in</strong>setzen und den Worten<br />
von Mark Aurel folgen, <strong>der</strong> nicht nur<br />
Das realisierten wir schon mit Erfolg<br />
seit e<strong>in</strong>em Jahr durch Fortbildungsmaßnahmen<br />
o<strong>der</strong> Sprechstunden. Ich sehe<br />
hier aber e<strong>in</strong>en großen Nachholbedarf<br />
und Spielraum.<br />
Seit e<strong>in</strong>em Jahr gibt es auch e<strong>in</strong> neu-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie es Zuständigkeitsmodell do czytania. zwischen Powielanie <strong>der</strong> Ale w jakieś jakikolwiek cele trzeba sobie sposób stawiać… zabronione.<br />
DBG und dem M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitsdachverband<br />
VdG, bereitgestellt. wo es mit Hubert Kołodziej Jegliche podejście, Vervielfältigung aby nie zejść na niewłaściwe ist strengstens<br />
Do celów trzeba mieć odpowiednie<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen untersagt.<br />
Philosoph geblieben ist, son<strong>der</strong>n Kaiser<br />
wurde: „Tu nicht, als wenn du Tausende<br />
von Jahren zu leben hättest. Der Tod<br />
schwebt über de<strong>in</strong>em Haupte.“<br />
Was s<strong>in</strong>d dabei Ihre Ziele, an denen<br />
Sie sich messen lassen möchten?<br />
Ich will die Deutsche Bildungsgesellschaft<br />
nicht persönlich prägen. Für<br />
mich s<strong>in</strong>d die Ziele wichtig, die man<br />
als Vorstand verwirklichen kann. Ich<br />
b<strong>in</strong> persönlich auch ke<strong>in</strong> Indikatoren-<br />
Freak, <strong>der</strong> alles messen will. Man kann<br />
im Leben nicht alles quantitativ erfassen.<br />
Nicht e<strong>in</strong>mal <strong>in</strong> Betrieben nimmt man<br />
die Soll-Werte bl<strong>in</strong>d an, weil die Kennzahlen<br />
uns <strong>in</strong> die Irre führen, wenn man<br />
diese nicht richtig auslegt.<br />
Aber irgendwelche Ziele muss man<br />
sich schon setzen…<br />
Mit Zielen muss man umgehen<br />
können, um nicht zu entgleisen. Wenn<br />
man sich beispielsweise als Ziel setzt,<br />
200 Schulen mit Deutsch als M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitensprache<br />
zum 200. Geburtstag<br />
von Gustav Freytag (oberschlesischer<br />
Schriftsteller) zu haben und e<strong>in</strong>e große<br />
Werbekampagne <strong>in</strong>s Rollen br<strong>in</strong>gt und<br />
das Ziel letztendlich erreicht, dann mag<br />
das öffentlichkeitswirksam als Erfolg<br />
kl<strong>in</strong>gen. Aber man verliert dabei aus<br />
dem Auge, dass <strong>in</strong> den Schulen <strong>in</strong> Wirklichkeit<br />
Deutsch als Fremdsprache ohne<br />
die För<strong>der</strong>ung <strong>der</strong> Identität und von<br />
Fremdsprachenlehrern ohne Bezug zum<br />
Deutschtum unterrichtet wird, die e<strong>in</strong>ige<br />
Stunden mehr bekommen und im Endeffekt<br />
damit mehr verdienen können.<br />
Die Träger <strong>der</strong> Schulen – meistens<br />
die Kommunen – bekommen vom<br />
polnischen Staat dafür das Mehrfache<br />
<strong>der</strong> üblichen Zuwendungen, die normalerweise<br />
für Deutsch als Fremdsprache<br />
zur Verfügung stehen und s<strong>in</strong>d damit<br />
zufrieden. Ob die zusätzlichen Mittel,<br />
die <strong>der</strong> polnische Gesetzgeber für die<br />
För<strong>der</strong>ung <strong>der</strong> Identität <strong>der</strong> nationalen<br />
ben?<br />
Nicht Quantität son<strong>der</strong>n Qualität<br />
zählt. Ich freue mich, wie Lehrer sich<br />
weiterbilden und <strong>in</strong> den Methoden immer<br />
besser werden, neue Erfahrungen<br />
und Kenntnisse erlangen, wie das bei-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy spielsweise materiał bei <strong>der</strong> Sommerakademie służy wyłącznie <strong>in</strong> do czytania. Powielanie cel nauczania w jakikolwiek języka niemieckiego sposób jako zabronione.<br />
Wildgrund <strong>der</strong> Fall war. Da sieht man Waldemar Gielzok objaśnia w języka mniejszości narodowej 3 680 640 między NTO i VdG.<br />
LARES: Diese Materialien<br />
genau,<br />
s<strong>in</strong>d<br />
welche<br />
lediglich<br />
Lehrer und welche<br />
zum<br />
Ge-<br />
Lesen<br />
rozmowie<br />
bereitgestellt.<br />
z Tillem Scholtzem-Kno-<br />
Jegliche<br />
zł. Są<br />
Vervielfältigung<br />
to de facto dodatkowe dochody<br />
ist<br />
dla<br />
strengstens untersagt.<br />
und ethnischen M<strong>in</strong><strong>der</strong>heiten bestimmt,<br />
tatsächlich für Lehrmittel o<strong>der</strong> berufliche<br />
Fortbildung <strong>der</strong> Deutschlehrer<br />
verwendet werden, bleibt vorerst dah<strong>in</strong>gestellt.<br />
Der polnische Staat, genauer<br />
gesagt das M<strong>in</strong>isterium für Nationale<br />
Bildung, bestimmte nach offiziellen<br />
Statistiken im Jahre 2012 im Rahmen<br />
<strong>der</strong> Bildungszuwendung nur für<br />
Der Schulträger kann nicht nach eigenego<br />
przedszkola z językiem niemieckim<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał<br />
Gutdünken verfahren,<br />
służy wyłącznie<br />
son<strong>der</strong>n Od<br />
do<br />
roku<br />
czytania.<br />
jest Pan nowym<br />
Powielanie<br />
przewodniczącym<br />
Niemieckiego Towarzystwa ponieważ przy tak dużej ilości deklaracji<br />
jako<br />
w<br />
językiem<br />
jakikolwiek<br />
mniejszości narodowej,<br />
sposób zabronione.<br />
sollte im S<strong>in</strong>ne <strong>der</strong> Intention des pol-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Deutsch als M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitensprache 130<br />
Millionen PLN als zusätzliche Mittel.<br />
Die Stadt Oppeln bekam beispielsweise<br />
2012 nur für Deutsch als M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitensprache<br />
3.680.640 PLN. Das s<strong>in</strong>d<br />
effektiv Mehre<strong>in</strong>nahmen für die Stadt<br />
und <strong>der</strong> „Gew<strong>in</strong>n“ daraus ist, dass sich<br />
so viele Elternteile für das Deutschtum<br />
<strong>in</strong> Oppeln bekennen. Der „Gew<strong>in</strong>n“ <strong>der</strong><br />
nischen Gesetzgebers handeln. Je<strong>der</strong>,<br />
dem die Belange <strong>der</strong> Bildung <strong>der</strong> M<strong>in</strong><strong>der</strong>heiten<br />
<strong>in</strong> <strong>Polen</strong> am Herzen liegen,<br />
kann h<strong>in</strong>terfragen, wie die zusätzlichen<br />
Mittel, die <strong>der</strong> polnische Staat aus Steuere<strong>in</strong>nahmen<br />
für die Bildung <strong>der</strong> nationalen<br />
und ethnischen M<strong>in</strong><strong>der</strong>heiten gdy przebywałem służbowo w Grazu gm<strong>in</strong>, gdzie nie ma społeczności niemieckiej,<br />
w jakikolwiek którzy wpadają na sposób pomysł zabronione.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy zur Verfügung materiał stellt, służy verwendet wyłącznie wurden.<br />
Es kann ja nicht so se<strong>in</strong>, dass e<strong>in</strong>e dysponuje człowiek wykonujący wol-<br />
utworzenia we własnych szkołach klasy<br />
w Styrii. do Z niewielkiej czytania. ilości Powielanie czasu, jaką<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Deutschges<strong>in</strong>nten <strong>in</strong> Oppeln h<strong>in</strong>gegen<br />
ist, dass man <strong>in</strong> Oppeln ke<strong>in</strong>en K<strong>in</strong><strong>der</strong>garten<br />
mit Deutsch als M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitensprache<br />
hat, weil man das bei dieser<br />
Menge von Erklärungen <strong>der</strong> Eltern nicht<br />
für wichtig hält.<br />
Gibt es also e<strong>in</strong>en Zuwendungswahns<strong>in</strong>n?<br />
Es gibt tatsächlich Kommunalpoliti-<br />
z językiem niemieckim jako językiem<br />
mniejszości narodowej, aby poprawić<br />
kondycję f<strong>in</strong>ansową tych szkół czy wręcz<br />
uratować je przed likwidacją.<br />
Jak jednak w takim razie można<br />
mierzyć sukcesy i opisać faktyczne cele?<br />
Liczy się nie ilość, lecz jakość. Cie-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy wird. Wenn materiał das nicht służy <strong>der</strong> Fall ist, wyłącznie dann społecznie do i czytania. podążyć za słowami Powielanie Marka szę się, w jakikolwiek widząc, że część nauczycieli sposób zabronione.<br />
heißt es, dass jemand e<strong>in</strong>en Betrug an Aureliusza, który nie tylko pozostał filozofem,<br />
bereitgestellt. lecz został cesarzem: Jegliche „Nie żyj sowaniu Vervielfältigung wprowadzonych metod, ist na-<br />
strengstens na kolejny wywiad… untersagt.<br />
dokształca się oraz doskonali w sto-<br />
LARES: Diese Materialien den K<strong>in</strong><strong>der</strong>n, s<strong>in</strong>d Eltern lediglich und am polnischen zum Lesen <br />
ker aus Geme<strong>in</strong>den, wo es ke<strong>in</strong>e deutsche<br />
Volksgruppe gibt, die auf die Idee<br />
kommen, so e<strong>in</strong>en Zug mit Deutsch als<br />
Waldemar Gielzok beim Gymnasium Schloss Overhagen<br />
<strong>in</strong> Lippstadt <strong>in</strong> Westfalen. Dort heißt es: „NON SCHOLAE<br />
„Zu oft gerät aus<br />
dem Blickfeld, dass<br />
an den Schulen <strong>in</strong><br />
Wirklichkeit Deutsch<br />
als Fremdsprache ohne<br />
M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitensprache <strong>in</strong> eigenen Schulen<br />
e<strong>in</strong>zurichten, um die Schulen besser<br />
mit Geld auszustatten o<strong>der</strong> gar vor <strong>der</strong><br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Schließung materiał zu retten. służy wyłącznie Vielfalt do <strong>der</strong> czytania. Themen und Möglichkeiten<br />
haben Rafał Bartek vom Haus <strong>der</strong> Narodowej, według oficjalnych danych<br />
Powielanie skie, w a dokładniej jakikolwiek M<strong>in</strong>isterstwo sposób Edukacji zabronione.<br />
Wie kann man dann jedoch Erfolge<br />
LARES: Diese Materialien messen s<strong>in</strong>d und tatsächliche lediglich Ziele zum beschrei-<br />
Lesen Deutsch-Polnischen bereitgestellt. Zusammenarbeit Jegliche statystycznych Vervielfältigung przeznaczyło ist w roku strengstens kompetencji? untersagt.<br />
me<strong>in</strong>den Interesse an <strong>der</strong> Qualität <strong>der</strong><br />
Bildung zeigen und welche Geme<strong>in</strong>den<br />
dem Zuwendungswahn, wie Sie das<br />
nannten, verfallen s<strong>in</strong>d.<br />
Wie könnte man aber e<strong>in</strong>er solchen<br />
Willkür begegnen?<br />
Geme<strong>in</strong>de erhebliche Summen für den<br />
sich daraus ergebenden Mehraufwand<br />
bekommt und die Deutschlehrer<strong>in</strong> <strong>in</strong><br />
ke<strong>in</strong>er Weise für den Mehraufwand<br />
und die Vorbereitung durch beson<strong>der</strong>e<br />
Lehrmittel o<strong>der</strong> fachbezogene<br />
Fortbildungsmaßnahmen unterstützt<br />
Wir bieten Fortbildungsmaßnahmen<br />
und methodische Konsultationen für<br />
Lehrer <strong>in</strong> relevanten Bereichen an. Wir<br />
können für bestimmte Träger und Schulen<br />
Inhalte auch <strong>in</strong>dividuell bestimmen.<br />
Das ist <strong>in</strong>sofern wichtig, weil häufig<br />
e<strong>in</strong>en Bildungsbeauftragten gibt. Wie<br />
genau muss man die Zuständigkeit<br />
abgrenzen?<br />
Das ist ke<strong>in</strong>e Konkurrenz. Wir nutzen<br />
Synergien. Hubert Kołodziej ist e<strong>in</strong><br />
wichtiger Experte für die Fragen <strong>der</strong><br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie<br />
Bildung<br />
do<br />
und<br />
czytania.<br />
auf se<strong>in</strong> ehrenamtliches<br />
Powielanie<br />
a na<br />
w<br />
koniec<br />
jakikolwiek<br />
osiągniemy wytyczony<br />
sposób<br />
cel,<br />
zabronione.<br />
Engagement greifen wir gerne zurück. to być może zabrzmi to jak sukces w<br />
Diese Lösung vere<strong>in</strong>facht auch die Kom-<br />
uszach op<strong>in</strong>ii publicznej. Ale czyniąc,<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
munikation und den Informationsfluss<br />
zwischen <strong>der</strong> DBG und dem VdG.<br />
Großes Manko ist schon lange das<br />
Fehlen e<strong>in</strong>es regionalkundlichen Lehrbuches<br />
<strong>in</strong> deutscher Sprache. Wie lange<br />
müssen wir noch warten und vor allem:<br />
Mart<strong>in</strong> Cichon, me<strong>in</strong> Stellvertreter im<br />
DBG-Vorstand, erstellte e<strong>in</strong>en Lehr<strong>pl</strong>an<br />
und bereitete Lehrmittel und Hilfsmaterialien<br />
vor, die als Geschichtslehrwerk<br />
mit landeskundlichen Elementen <strong>in</strong><br />
Schulen benutzt werden können. Man<br />
kann diese Lehrmittel um weitere Materialien<br />
do ergänzen, czytania. wie das Heft Powielanie von Peter nem w rzeczy. jakikolwiek Abstrahując od kwestii, sposób czy zabronione.<br />
cego, i są usatysfakcjonowane tym sta-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał För<strong>der</strong>ung <strong>der</strong> służy Identität wyłącznie<br />
und Susanne Gallwitz aus Thür<strong>in</strong>gen.<br />
LARES: Diese Materialien<br />
unterrichtet<br />
s<strong>in</strong>d lediglich<br />
wird.“<br />
dodatkowe środki, które polski ustawodawca<br />
Vervielfältigung przeznacza na wspieranie rozwoju ist strengstens zum Lesen Die DGB bereitgestellt. veranstaltete auch Jegliche Weiter-<br />
untersagt.<br />
bildungssem<strong>in</strong>are für Lehrer, wo diese<br />
Unterlagen vorgestellt wurden, die man<br />
bei uns bekommen kann. Es wäre natürlich<br />
schöner e<strong>in</strong> richtiges Lehrbuch<br />
zur Hand zu haben, als mit e<strong>in</strong>er Loseblattsammlung<br />
zu arbeiten. Wegen <strong>der</strong><br />
und ich uns vorgenommen, an e<strong>in</strong>er<br />
Alternative zu arbeiten. Hier machen<br />
wir aber e<strong>in</strong> neues Fass auf – e<strong>in</strong> gutes<br />
Thema für e<strong>in</strong> weiteres Interview.<br />
Paranoja na punkcie subwencji<br />
blochem, jak gdzieniegdzie żongluje<br />
się liczbami, by produkować fikcyjne<br />
sprawozdania z pomyślnej realizacji<br />
projektów w ramach polityki oświatowej<br />
państwa na rzecz mniejszości<br />
niemieckiej.<br />
Oświatowego. Jakie cele są według Pana<br />
miernikiem oceny Pańskiej pracy?<br />
Propozycja objęcia funkcji przewodniczącego<br />
Niemieckiego Towarzystwa<br />
Oświatowego (NTO) spadła na mnie<br />
niczym grom z jasnego nieba w czasie,<br />
ny zawód, przyszło mi poświęcić jego<br />
pewną część na rzecz zaangażowania<br />
społecznego – kosztem niejednej lektury<br />
i <strong>in</strong>telektualnej samorealizacji.<br />
Na półmetku życia trzeba jednak<br />
wreszcie spróbować użyć nabytej wiedzy,<br />
zaangażować się w niektóre sprawy<br />
sobie stawia?<br />
Nie zamierzam odciskać osobistego<br />
piętna na działalności Niemieckiego<br />
Towarzystwa Oświatowego. W moim<br />
pojęciu ważne są takie cele, które można<br />
urzeczywistnić, działając jako zarząd.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie <strong>der</strong> Unterschied do czytania. zwischen Powielanie Deutsch als Osobiście w jakikolwiek nie jestem też pasjonatem sposób zabronione.<br />
Fremdsprache und Deutsch als M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitensprache<br />
bereitgestellt. nicht begriffen Jegliche wird. rzyć. Vervielfältigung W życiu nie można ująć wszyst-<br />
ist strengstens<br />
wskaźników, który chce wszystko mie-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen untersagt.<br />
kiego ilościowo. Nawet w zakładach<br />
produkcyjnych nie zatwierdza się na<br />
ślepo <strong>pl</strong>anowanych wartości, ponieważ<br />
liczby mogą nas sprowadzić na manowce,<br />
jeśli nie zostaną prawidłowo z<strong>in</strong>terpretowane.<br />
tory. Jeżeli na przykład postawimy sobie<br />
za cel, że w dwusetną rocznicę urodz<strong>in</strong><br />
Gustawa Freytaga będziemy mieć 200<br />
szkół z językiem niemieckim jako językiem<br />
mniejszości narodowej i uruchomimy<br />
wielką kampanię reklamową,<br />
tak stracimy z oczu fakt, iż w szkołach<br />
w rzeczywistości naucza się języka niemieckiego<br />
jako obcego, co nie ma pozytywnego<br />
wpływu na rozwój niemieckiej<br />
tożsamości, a ponadto nauczają go germaniści<br />
nie związani z niemieckością,<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy SED VITAE materiał DISCIMVS“ (Nicht für służy die Schule, son<strong>der</strong>n wyłącznie für<br />
Welche Inhalte müssen da unbed<strong>in</strong>gt którzy dostają kilka godz<strong>in</strong> więcej i w<br />
re<strong>in</strong>? do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
das Leben)<br />
Foto: Edmund Pan<strong>der</strong><br />
efekcie mogą więcej zarobić.<br />
Es ist nicht so, dass es Nichts gibt. Podmioty odpowiedzialne za funk-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
cjonowanie szkół, czyli przeważnie samorządy,<br />
otrzymują na ten cel z budżetu<br />
państwa polskiego kwoty, które zazwyczaj<br />
kilkakrotnie przewyższają wysokość<br />
dotacji, jakimi można dysponować w<br />
nauczaniu języka niemieckiego jako ob-<br />
tożsamości mniejszości narodowych i<br />
etnicznych, są rzeczywiście wykorzystywane<br />
na zakup pomocy dydaktycznych<br />
tudzież kursy doskonalenia zawodowego<br />
dla nauczycieli języka niemieckiego,<br />
chciałbym przypomnieć, że państwo pol-<br />
2012 w ramach subwencji oświatowej<br />
130 mln zł jako dodatkową pulę środków<br />
na nauczanie samego tylko języka<br />
niemieckiego jako języka mniejszości<br />
narodowej, a na przykład władze miasta<br />
Opola dostały w 2012 roku na tenże<br />
miasta, będące „korzyścią” wypływającą<br />
z faktu, że bardzo wielu rodziców deklaruje<br />
poparcie dla niemieckości w Opolu,<br />
natomiast „korzyść”, jaką odnoszą w<br />
Opolu przyznający się do niemieckości,<br />
jest taka, że nie ma w Opolu ani jedne-<br />
składanych przez rodziców nie uważa się<br />
tego za istotne.<br />
Czy mamy zatem do czynienia ze zjawiskiem,<br />
które można określić mianem<br />
paranoi na punkcie subwencji?<br />
Rzeczywiście są samorządowcy z<br />
bywa nowych doświadczeń i wiedzy,<br />
jak to miało miejsce choćby podczas<br />
Akademii Letniej w Pokrzywnej. Przy<br />
takich okazjach możemy naocznie się<br />
przekonać, którzy nauczyciele i które<br />
gm<strong>in</strong>y wykazują za<strong>in</strong>teresowanie jakością<br />
kształcenia, a które z gm<strong>in</strong>, jak to<br />
pan wyraził, padły ofiarą owej paranoi<br />
na punkcie subwencji.<br />
Ale jak zaradzić takiej samowoli?<br />
Organ prowadzący szkołę nie może<br />
postępować według własnego widzimisię,<br />
lecz pow<strong>in</strong>ien działać w myśl<br />
<strong>in</strong>tencji polskiego ustawodawcy. Każdy,<br />
komu leżą na sercu sprawy kształcenia<br />
mniejszości zamieszkujących Polskę,<br />
może zapytać o zasadność obecnego<br />
sposobu wykorzystania dodatkowych<br />
środków, które państwo polskie przekazuje<br />
z wpływów podatkowych na cel<br />
kształcenia mniejszości narodowych i<br />
etnicznych. Nie może być tak, że gm<strong>in</strong>a<br />
dostaje znaczne sumy na związany<br />
z tym dodatkowy nakład pracy, a<br />
nauczycielka języka niemieckiego nie<br />
otrzymuje za dodatkową pracę i przygotowanie<br />
jakiegokolwiek wsparcia w<br />
postaci specjalnych materiałów dydaktycznych<br />
czy specjalistycznych kursów<br />
doskonalenia zawodowego. Jeżeli tak się<br />
nie dzieje, oznacza to, że ktoś popełnia<br />
oszustwo wobec dzieci, rodziców i państwa<br />
polskiego, wykorzystując te środki<br />
na <strong>in</strong>ne cele.<br />
Czy zatem nauczyciele są zdani tylko<br />
na siebie?<br />
Z myślą o nauczycielach organizujemy<br />
kursy doskonalenia zawodowego<br />
oraz konsultacje metodyczne w <strong>in</strong>teresujących<br />
nas obszarach. Możemy też<br />
<strong>in</strong>dywidualnie określać treści merytoryczne<br />
dla konkretnych szkół i prowadzących<br />
je organów, co jest o tyle ważne,<br />
że często nie rozumie się różnicy między<br />
językiem niemieckim jako obcym<br />
a językiem niemieckim jako językiem<br />
mniejszości narodowej. Od roku udaje<br />
nam się to realizować w formie szkoleń<br />
czy konsultacji, niemniej dostrzegam w<br />
tym zakresie duże zaległości i co za tym<br />
idzie – możliwości działania.<br />
Od roku istnieje też nowy model<br />
podziału kompetencji między NTO i<br />
naczelną organizacją mniejszości niemieckiej,<br />
czyli VdG, gdzie ustanowiono<br />
pełnomocnika ds. oświaty w osobie<br />
Huberta Kołodzieja. Na ile trzeba<br />
rozgraniczyć poszczególne zakresy<br />
Tu nie ma żadnej konkurencji, lecz<br />
raczej wykorzystujemy efekt synergii.<br />
Hubert Kołodziej jest ważnym ekspertem<br />
w kwestiach edukacji i chętnie<br />
korzystamy z jego społecznego zaangażowania.<br />
Takie rozwiązanie upraszcza<br />
też komunikację i przepływ <strong>in</strong>formacji<br />
Już od dawna dużym mankamentem<br />
jest brak podręcznika historii lokalnej w<br />
języku niemieckim. Jak długo będziemy<br />
musieli jeszcze czekać i przede wszystkim<br />
– jakie treści pow<strong>in</strong>ny znaleźć się<br />
w takim podręczniku?<br />
Nie jest tak, że nic nie ma. Mart<strong>in</strong><br />
Cichon, mój zastępca w zarządzie NTO,<br />
sporządził program nauczania oraz<br />
przygotował materiały dydaktyczne i<br />
pomocnicze, których można używać<br />
w szkołach jako podręcznika historii<br />
z elementami regionalnymi. Materiały<br />
te można uzupełnić o <strong>in</strong>ne, jak choćby<br />
broszurę autorstwa Petera i Susanne<br />
Gallwitzów z Turyngii. NTO organizowało<br />
też sem<strong>in</strong>aria szkoleniowe dla<br />
nauczycieli, na których dokumenty te<br />
zaprezentowano, można je zresztą u nas<br />
otrzymać. Byłoby oczywiście lepiej mieć<br />
pod ręką podręcznik z prawdziwego<br />
zdarzenia, niż pracować w oparciu o<br />
publikacje wymiennokartkowe. Z uwagi<br />
na różnorodność tematów i możliwości<br />
Rafał Bartek z Domu Współpracy Polsko-Niemieckiej<br />
i ja postanowiliśmy,<br />
że popracujemy nad jakąś alternatywą.<br />
Ale to już temat z <strong>in</strong>nej beczki – może<br />
q
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Nr. 33/1167 LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich LEserme<strong>in</strong>ungen<br />
zum Lesen bereitgestellt. Op<strong>in</strong>ie Jegliche czytelników Vervielfältigung ist strengstens Wochenblatt.<strong>pl</strong> untersagt. 11<br />
Leserbefragung: Überraschend hohes Bildungsniveau <strong>der</strong> Wochenblattleser<br />
So wünschen<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie<br />
Sie<br />
do<br />
sich<br />
czytania. Powielanie<br />
Ihr<br />
w jakikolwiek<br />
Wochenblatt<br />
sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Im vergangenen Jahr lag dem Wochenblatt<br />
e<strong>in</strong>e große Leserumfrage<br />
bei, die wir parallel auch im Internet<br />
gestartet hatten. Nun möchten<br />
wir Ihnen e<strong>in</strong>en Teil <strong>der</strong> Ergebnisse<br />
präsentieren, dank <strong>der</strong> wir besser<br />
auf Ihre Wünsche e<strong>in</strong>gehen können.<br />
Nach und nach wurden die Berge <strong>der</strong><br />
Rückläufe erfasst, Excel-Tabellen,<br />
Balken- und Kuchendiagramme erstellt.<br />
E<strong>in</strong> e<strong>in</strong>faches Zählen reicht nicht, will<br />
man zugleich <strong>in</strong>nerhalb unterschiedli-<br />
Stimme eher nicht zu<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Stimme gar nicht zu<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Enthaltung bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Ich möchte gerne mehr Texte<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy auf wyłącznie Deutsch im Wochenblatt do czytania. lesen Powielanie w jakikolwiek sposób Enthaltung zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
cher Lesergruppen – die sich langsam<br />
herausschälten – Teilergebnisse vergleichen.<br />
So im H<strong>in</strong>blick auf Unterschiede<br />
bei Antworten eher deutsch o<strong>der</strong> polnischsprachiger<br />
Leser, je nach Alter<br />
o<strong>der</strong> regionaler Herkunft. Um es hier<br />
aber nicht zu kom<strong>pl</strong>iziert werden zu<br />
lassen, stellen wir Ihnen e<strong>in</strong>en kle<strong>in</strong>en<br />
Ausschnitt vom Gesamtergebnis vor.<br />
Wir beschränken uns dabei auf e<strong>in</strong>i-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Identitätsorientierung<br />
LARES: Diese Materialien unter s<strong>in</strong>d Multi<strong>pl</strong>ikatoren<br />
lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung Deutsch<br />
ist strengstens untersagt.<br />
ge beson<strong>der</strong>s aussagekräftige, da e<strong>in</strong>e<br />
ganze Reihe Antworten auch unseren<br />
Annahmen entsprachen und bislang<br />
schon <strong>in</strong> <strong>der</strong> Gewichtung im Wochenblatt<br />
deutlich werden.<br />
Nur e<strong>in</strong>e deutliche M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit<br />
wünscht sich mehr Texte auf Polnisch.<br />
H<strong>in</strong>gegen zeigten fast Dreiviertel <strong>der</strong><br />
Befragten den Wunsch nach mehr deut-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
Wirtschaft<br />
materiał<br />
und eher<br />
służy<br />
weniger<br />
wyłącznie<br />
Sport<br />
do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
und Religion ab. Der Wunsch nach beteiligten) noch <strong>in</strong> <strong>der</strong> Ausbildung<br />
Alter <strong>der</strong> Befragten<br />
Aktualität und zeitloserer Darstellung bef<strong>in</strong>den. Sche<strong>in</strong>bar liegt die Funktion 45<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
schen Texten, zumal über e<strong>in</strong> Drittel<br />
mit <strong>der</strong> Lektüre auch ihre deutschen<br />
Sprachfertigkeiten zu verbessern zhoffen.<br />
Dennoch bevorzugt die Mehrheit<br />
<strong>der</strong> Leser zweisprachige Texte, was natürlich<br />
die Breite <strong>der</strong> Berichterstattung<br />
deutlich e<strong>in</strong>schränken würde und e<strong>in</strong>e<br />
Variante bei e<strong>in</strong>zelnen Texten bleiben<br />
muss. Schwierig wird e<strong>in</strong>e solche Umsetzung<br />
auch dadurch, dass doppelt so viele<br />
Leser die Texte als zu kurz anstatt zu<br />
lang charakterisieren. E<strong>in</strong>e verschw<strong>in</strong>dend<br />
kle<strong>in</strong>e M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit liest die Texte<br />
nur auf Polnisch, etwa E<strong>in</strong>drittel liest<br />
sie nur Deutsch. Die deutliche Mehrheit<br />
versucht sich <strong>in</strong> beiden Sprachen. Im<br />
Ergebnis können wir daher wohl mehr<br />
Deutsch im Wochenblatt wagen.<br />
Bildungsabschluss sei e<strong>in</strong> Studium. entsprechend <strong>in</strong> <strong>der</strong> Schriftgröße aufrüsten,<br />
denn do <strong>der</strong> czytania. Nachteil ist dann Powielanie zugleich w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Und dies materiał obwohl sich służy zusätzlich wyłącznie etwa<br />
E<strong>in</strong>viertel <strong>der</strong> beteiligten Leser (hier weniger Inhalt.<br />
LARES: Diese Materialien wohl eher s<strong>in</strong>d diejenigen, lediglich die sich zum onl<strong>in</strong>e Lesen bereitgestellt. Till Scholtz-Knobloch Jegliche Alter: Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Das Urteil zu Sparten<strong>in</strong>teressen wie<br />
Sport, Religion o<strong>der</strong> Wirtschaft ist wie<br />
erwartet deutlich gespalten. Hier zeichnet<br />
sich <strong>der</strong> Wunsch nach eher mehr<br />
von H<strong>in</strong>tergründen ist <strong>in</strong> etwas ähnlich<br />
stark ausgeprägt, h<strong>in</strong>gegen ist <strong>der</strong><br />
Wunsch nach e<strong>in</strong>er Berichterstattung<br />
aus Deutschland gegenüber <strong>der</strong> aus <strong>der</strong><br />
„Heimat“ deutlich ger<strong>in</strong>ger. Am überraschendsten<br />
ersche<strong>in</strong>t uns, dass trotz<br />
Nur e<strong>in</strong>er sehr kle<strong>in</strong>en M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit<br />
s<strong>in</strong>d die Texte sprachlich zu schwierig.<br />
Dies könnte <strong>in</strong> e<strong>in</strong>er zweiten sehr großen<br />
Überraschung begründet liegen. Weit<br />
mehr als die Hälfte <strong>der</strong> an <strong>der</strong> Umfrage<br />
Beteiligten geben an, ihr höchster<br />
Leserbrief: Auf das Wochenblatt angewiesen<br />
Weltweites Sprachrohr<br />
Ich möchte feststellen, dass sich „unser“<br />
Wochenblatt über die Jahre verbessert<br />
hat.<br />
Neuerd<strong>in</strong>gs fand ich e<strong>in</strong>e gute Balance<br />
zwischen deutschsprachigen Artikeln und<br />
polnischen. Man muss damit an die vielen<br />
<strong>Deutschen</strong> und Deutschstämmigen <strong>in</strong><br />
Ich wünsche mir mehr<br />
Texte über die Geschichte<br />
<strong>der</strong> ehemaligen deutschen<br />
Gebiete <strong>in</strong> <strong>Polen</strong><br />
des Wochenblatts schwerpunktmäßig<br />
dar<strong>in</strong>, Identitätsorientierung unter<br />
Multi<strong>pl</strong>ikatoren zu geben. Dazu passt<br />
e<strong>in</strong>e weitere Überraschung. E<strong>in</strong>e sehr<br />
deutliche Mehrheit äußerte den Wunsch<br />
nach mehr geschichtlichen Beiträgen,<br />
zahlreicher Me<strong>in</strong>ungskolumnen fast ohne die Identitätsbildung ja kaum<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Dreiviertel materiał <strong>der</strong> Befragten służy noch wyłącznie mehr denkbar do ist. czytania. Powielanie 25 w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Me<strong>in</strong>ungsbeiträge wünschen.<br />
Die künftigen Gewichtungen wer-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung 20<br />
ist strengstens untersagt.<br />
den auch dadurch nicht e<strong>in</strong>facher, dass<br />
aufgrund vieler treuer, langjähriger Leser,<br />
die schon <strong>in</strong> die Jahre gekommen<br />
s<strong>in</strong>d, <strong>der</strong> Wunsch nach e<strong>in</strong>er größeren<br />
Schrift ernst genommen werden sollte.<br />
Wir werden diskutieren, ob wir 2015<br />
Ich lese das Wochenblatt auf ...<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie deutscher w jakikolwiek M<strong>in</strong><strong>der</strong>heiten sposób herausgegeben.<br />
Titel dieser Studie lau-<br />
zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
<strong>Polen</strong> denken, die sich zwar dem Deutschtum<br />
verpflichtet fühlen, aber wegen <strong>der</strong><br />
kommunistischen Sprachunterdrückung<br />
bis 1990 nicht mehr des <strong>Deutschen</strong> mächtig<br />
s<strong>in</strong>d.<br />
Sehr gut f<strong>in</strong>de ich die vielen Artikel<br />
über Schlösser, Ru<strong>in</strong>en, Denkmäler und<br />
Persönlichkeiten unseres Schlesiens. Von<br />
vielen würde man sonst kaum etwas<br />
ist die Historiker<strong>in</strong> Lou Bohlen.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek<br />
Sie stellt <strong>in</strong> ihrer Studie<br />
sposób<br />
fest:<br />
zabronione.<br />
„Immer wie<strong>der</strong> erweisen sich historische<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
erfahren. Oft s<strong>in</strong>d die Fotos „vor“ und<br />
„nach“ 1945 e<strong>in</strong>es Schlosses schockierend.<br />
Ich f<strong>in</strong>de aber, bei allen Artikeln sollte <strong>der</strong><br />
Ortsname doppelt, deutsch und polnisch,<br />
angegeben werden, egal ob bei e<strong>in</strong>em<br />
polnisch- o<strong>der</strong> deutschsprachigen Artikel.<br />
Die Zweisprachigkeit sollte auch bei<br />
Bildunterschriften gelten. Nicht je<strong>der</strong>, <strong>der</strong><br />
Deutsch kann, kann auch gleich Polnisch<br />
sie zu dem Urteil, dass „die Tendenz,<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie über w die jakikolwiek Thematisierung von sposób Geschichte zabronione.<br />
Identität zu stiften, so nahe liegend (ist)<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
und die Zeitschrift wird weltweit gelesen.<br />
Schlussendlich haben wir sogar e<strong>in</strong>ige<br />
Exem<strong>pl</strong>are <strong>in</strong> <strong>der</strong> Sammlung unseres Leo<br />
Baeck Instituts <strong>in</strong> New York City.<br />
Gut, dass Sie auch Masuren und<br />
ganz <strong>Polen</strong> im Visier haben. Die Jugend<br />
kommt auch nicht zu kurz, denn<br />
sie ist wichtiger denn je. Sie müssen unser<br />
Stamm <strong>in</strong> Schlesien und ganz <strong>Polen</strong><br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Deutsch materiał ges<strong>in</strong>nten weltweit służy und wyłącznie Deutschstämmigen<br />
<strong>in</strong> ganz <strong>Polen</strong> s<strong>in</strong>d auf Sie Jewish History; Manhattan, keit <strong>in</strong> <strong>der</strong> jungen Generation <strong>in</strong> Kauf<br />
do Leo Baeck czytania. Institut, Center Powielanie for gleichzeitig w jakikolwiek e<strong>in</strong>e Identitätsgleichgültig-<br />
sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien angewiesen s<strong>in</strong>d als lediglich e<strong>in</strong>ziges Sprachrohr. zum Lesen bereitgestellt. New York City, USA Jegliche nimmt Vervielfältigung o<strong>der</strong> diese vielleicht sogar ist gerne strengstens untersagt.<br />
fortsetzen.<br />
Ich weiß, dass viele das Wochenblatt<br />
auch kaufen, um das gute TV-Programm<br />
Sche<strong>in</strong>bar liegt<br />
die Funktion des<br />
Wochenblatts<br />
schwerpunktmäßig<br />
dar<strong>in</strong>,<br />
zu geben.<br />
Auch im Center for Jewish History des Leo Baeck Instituts <strong>in</strong> New York City wird das Wochenblatt gelesen und<br />
ausgewertet.<br />
Foto: Gryff<strong>in</strong>dor/Wikipedia<br />
zu bekommen. Machen Sie das bloß weiter<br />
so. Herzlichen Glückwunsch zu e<strong>in</strong>er<br />
gelungenen Sache. Alle <strong>Deutschen</strong>,<br />
Stimme voll und ganz zu<br />
Stimme eher zu<br />
Lic. Dr. R. Horn<strong>in</strong>g-Wistuba,<br />
CH; Haupthistoriker <strong>der</strong><br />
Fraenkel/P<strong>in</strong>kus-Sammlung am<br />
Anzahl <strong>der</strong> Befragten:<br />
Polnisch<br />
Deutsch<br />
und polnisch<br />
Enthaltung<br />
40<br />
35<br />
30<br />
15<br />
10<br />
5<br />
Die Mehrzahl <strong>der</strong> Texte<br />
im Wochenblatt<br />
s<strong>in</strong>d mir...<br />
Zu kurz<br />
Zu lang<br />
Me<strong>in</strong> höchster<br />
Bildungsabschluss ist ...<br />
Ke<strong>in</strong> Abschluss<br />
Schulabschluss<br />
Ausbildung<br />
Studium<br />
15-29 30-39 40-49 50-59 60-69 70-79 80-90<br />
ifa: Neue Medienstudie veröffentlicht<br />
Gute Diskussionsgrundlage<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Das auch die Herausgabe des Wo-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
chenblatts unterstützende Institut<br />
für Auslandsbeziehungen <strong>in</strong> Stuttgart<br />
hat fast zeitgleich zur <strong>in</strong>ternen<br />
Leserstudie des Wochenblatts e<strong>in</strong>e<br />
Studie über Medien verschiedener<br />
tet „Identität und Hybridität – am<br />
Beispiel <strong>der</strong> Medien <strong>der</strong> deutschen<br />
M<strong>in</strong><strong>der</strong>heiten <strong>in</strong> den Län<strong>der</strong>n Mittel-<br />
und Osteuropas (MOE) als Identitätsstifter“.<br />
Autor<strong>in</strong> Themen als verm<strong>in</strong>ter Raum. Auch <strong>in</strong><br />
den Medien <strong>der</strong> deutschen M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit<br />
<strong>in</strong> <strong>Polen</strong> spiegeln sich die Konflikte um<br />
die Frage des „richtigen“ Gedenkens und<br />
<strong>in</strong>sbeson<strong>der</strong>e um die richtige Bewertung<br />
des Er<strong>in</strong>nerten.“ Im Ergebnis kommt<br />
wie fatal. Letztlich orientieren sich die<br />
Medien hier an alten Fronten zwischen<br />
Deutschland und <strong>Polen</strong> – e<strong>in</strong>e Ause<strong>in</strong>an<strong>der</strong>setzung,<br />
<strong>in</strong> <strong>der</strong> sie nur verlieren<br />
können.“<br />
Diesem Urteil könnte man grundsätzlich<br />
zustimmen, sofern man dabei<br />
ifa-Edition Kultur und außenpolitik<br />
Identität und Hybridität – am Beispiel<br />
<strong>der</strong> Medien <strong>der</strong> deutschen M<strong>in</strong><strong>der</strong>heiten <strong>in</strong><br />
den Län<strong>der</strong>n Mittel- und Osteuropas (MOE)<br />
als Identitätsstifter<br />
Lou Bohlen<br />
sieht? Genau vor diesem H<strong>in</strong>tergrund<br />
kann man die Bedeutung <strong>der</strong> Studie<br />
auch als Beitrag begreifen, ob man die<br />
deutschen M<strong>in</strong><strong>der</strong>heiten <strong>in</strong> das Zwangskorsett<br />
e<strong>in</strong>er Brücke zw<strong>in</strong>gt o<strong>der</strong> ob das<br />
Brücke-Se<strong>in</strong>-Wollen Folge e<strong>in</strong>es eigenen<br />
Erkenntnisprozesses ist. Denn e<strong>in</strong>e solche<br />
Funktion will nur <strong>der</strong>jenige e<strong>in</strong>nehmen,<br />
dem man es ermöglicht mit se<strong>in</strong>er<br />
Heimat im Re<strong>in</strong>en zu se<strong>in</strong>. So legt die<br />
Studie also auch offen, dass Interessen<br />
zwischen deutschen För<strong>der</strong>ern und M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit<br />
vor Ort offenkundig oft nicht<br />
deckungsgleich s<strong>in</strong>d. Die Publikation<br />
steht unter www.ifa.de/fileadm<strong>in</strong>/pdf/<br />
edition/bohlen_identitaet_hybriditaet.<br />
pdf auch als Download zur Verfügung.<br />
Till Scholtz-Knobloch
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Beuthen-Miechowitz e<strong>in</strong>e neue Wohnsiedlung<br />
mit Namen Zalesie. Insgesamt<br />
sollen im Rahmen <strong>der</strong> Investition drei<br />
Wohngebäude unmittelbar an e<strong>in</strong>em<br />
Wald <strong>in</strong> Miechowitz entstehen, alle fünfstöckig<br />
mit <strong>in</strong>sgesamt 64 Wohnungen,<br />
unterkellert und mit Flachdach. In zwei<br />
<strong>der</strong> Gebäude wird es e<strong>in</strong>en Aufzug geben.<br />
H<strong>in</strong>zu kommen 65 Park<strong>pl</strong>ätze, au-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
12 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Wirtschaft Lesen bereitgestellt. Gospodarka<br />
Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Schlesische Wirtschaftsschau<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
ßerdem<br />
materiał<br />
werden den künftigen<br />
służy wyłącznie<br />
Bewohnern<br />
auch Rasenflächen, Blumenbeete<br />
do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Interesse an E<strong>in</strong>kaufszentren ungebremst<br />
Colliers International Poland, e<strong>in</strong> <strong>in</strong>ternationaler<br />
Dienstleister im Bereich<br />
Gewerbeimmobilien, hat kürzlich e<strong>in</strong>en<br />
Bericht über ihre Geschäfte im Großraum<br />
Kattowitz veröffentlicht. Demnach<br />
verwaltet Collier 41 Großgeschäfte und<br />
E<strong>in</strong>kaufszentren mit <strong>in</strong>sgesamt über 1,1<br />
Millionen Quadratmeter Mietfläche.<br />
15. – 21. August 2014<br />
Neue Anlegestelle<br />
Anfang September wird <strong>in</strong> Schwientochlowitz<br />
im Ortsteil Skałka e<strong>in</strong>e neue<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Anlegestelle materiał für Paddelboote służy eröffnet. wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Auf e<strong>in</strong>em Hangar, <strong>in</strong> dem die Boote<br />
LARES: Diese Materialien aufbewahrt s<strong>in</strong>d werden lediglich sollen, hat zum man Per-<br />
Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens Millionen Złoty untersagt.<br />
sanieren kann.<br />
Etwa vier Prozent davon stehen leer. In<br />
den E<strong>in</strong>kaufspassagen gibt es <strong>in</strong>sgesamt<br />
2.630 E<strong>in</strong>zelgeschäfte, jedes vierte davon<br />
ist e<strong>in</strong> Bekleidungs- o<strong>der</strong> Schuhgeschäft.<br />
In <strong>der</strong> Woiwodschaft Schlesien kommen<br />
laut Statistiken auf 1.000 Bewohner<br />
etwa 500 Quadratmeter Ladenfläche.<br />
Das Interesse von Bauunternehmen an<br />
<strong>der</strong> Region nehme weiter zu, heißt es<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Prozent materiał EU-f<strong>in</strong>anziert. służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien Stadionrenovierung s<strong>in</strong>d lediglich auf Pump zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
im Bericht. Zurzeit werden jeweils e<strong>in</strong><br />
E<strong>in</strong>kaufszentrum <strong>in</strong> Kattowitz und <strong>in</strong><br />
Deutsch Piekar gebaut. In Kürze soll<br />
auch <strong>der</strong> Bau <strong>in</strong> Tichau beg<strong>in</strong>nen und<br />
an <strong>der</strong> ul. Kościuszki <strong>in</strong> Kattowitz ist<br />
ebenfalls e<strong>in</strong> E<strong>in</strong>kaufszentrum ge<strong>pl</strong>ant.<br />
Wohnsiedlung <strong>in</strong> Beuthen<br />
Die Gleiwitzer Sozialbaugesellschaft<br />
TBS baut <strong>der</strong>zeit an <strong>der</strong> ul. Nowa <strong>in</strong><br />
Die Stadt Breslau hat große Probleme<br />
das Stadion Olimpijski (ehemals Schlesierkampfbahn)<br />
zu mo<strong>der</strong>nisieren. Das<br />
preiswerteste Angebot war abgelehnt<br />
worden und deshalb braucht die Stadt<br />
jetzt e<strong>in</strong>en Kredit von rund 120 Milli-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy onen Złoty materiał für die Instandsetzung. służy wyłącznie Das Afrikarium do czytania. im Zoo sowie e<strong>in</strong> Powielanie Nationales den w hohen jakikolwiek Aufwand bleibt sposób dennoch zabronione.<br />
historische Breslauer Stadion soll bereits<br />
<strong>in</strong> s<strong>in</strong>d drei Jahren lediglich zur Arena <strong>der</strong> zum World Lesen Bieter bereitgestellt. bei <strong>der</strong> ersten Ausschreibung Jegliche zur Molewski Vervielfältigung aus Włocławek als ist Mitbe-<br />
strengstens<br />
Musikforum. Inter-System war e<strong>in</strong>ziger umstritten. Zum e<strong>in</strong>en hatte die Firma<br />
LARES: Diese Materialien untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Jestem gotowy! Mentalnie też<br />
Z dr. Norbertem Honką, adiunktem w Katedrze Studiów Regionalnych Instytutu Politologii<br />
Uniwersytetu Opolskiego, rozmawia Krzysztof Świerc<br />
Jaka Pana zdaniem jest sytuacja na<br />
rynku pracy województwa opolskiego<br />
i miasta Opola?<br />
Szczerze mówiąc, bez rewelacji. Przez<br />
ostatnią dekadę sytuacja na rynku pracy<br />
w regionie opolskim pozostaje w zasadzie<br />
bez zmian. Obserwujemy nieustanną<br />
emigrację zarobkową na zachód<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
8014<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Europy lub do ościennych regionów, bo<br />
w województwie opolskim nie ma zbyt<br />
wielu możliwości znalezienia dobrze<br />
płatnej pracy, bo jak już jakieś zakłady<br />
oferują zatrudnienie, to niestety za bardzo<br />
niskie wynagrodzenie. Jeżeli porównamy<br />
średnie zarobki w województwie<br />
opolskim do tych w dolnośląskim czy<br />
śląskim, to ta różnica jest bardzo duża –<br />
Werbung / Reklama<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
sięgająca nawet 800 złotych. To przepaść<br />
i stąd nie dziwi fakt, że ludzie poszukują<br />
zatrudnienia daleko poza swoim miejscem<br />
zamieszkania, a przez to depopulacja<br />
regionu wciąż trwa!<br />
Nawet ostatnie <strong>in</strong>westycje, jakie się<br />
pojawiły w Opolu, nie zmieniają Pana<br />
zdaniem obrazu i sytuacji na rynku<br />
zatrudnienia?<br />
Może w małym stopniu tak, ale na<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien Dr Norbert s<strong>in</strong>d Honka lediglich zum Lesen bereitgestellt. Foto: J. Jegliche Stem<strong>pl</strong>ewski Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
ma również poparcie rządowe.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie<br />
To co<br />
do<br />
by<br />
czytania.<br />
Pan uczynił w kwestii<br />
Powielanie<br />
sprowadzania<br />
do Opola niemieckich firm,<br />
w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
pewno nie w radykalny sposób, a tego<br />
potrzebujemy! To, co obecnie dzieje się<br />
na rynku opolskim w kwestii nowych<br />
<strong>in</strong>westycji, postrzegam jedynie jako<br />
pierwsze jaskółki, ale one jeszcze ekonomiczno-gospodarczej<br />
wiosny nie czynią!<br />
Nawet jeśli weźmiemy pod uwagę to,<br />
że w strefie przy obwodnicy północnej<br />
Opola, która tak długo była pusta, nagle<br />
zaczęły się pojawiać <strong>in</strong>westycje. A<br />
swoją drogą dlaczego się pojawiły? Za<br />
pasem mamy wybory samorządowe, a<br />
więc władza miasta musiała się wreszcie<br />
czymś pochwalić.<br />
Wie Pan, jakiej wielkości firmy pojawiają<br />
się w strefie przemysłowej przy<br />
obwodnicy Opola?<br />
Są tam przede wszystkim małe i śred-<br />
mogły zdecydowanie i szybko poprawić<br />
swoją sytuację gospodarczą i odwrócić<br />
negatywne statystyki dotyczące bezrobocia,<br />
takich potężnych, znaczących<br />
<strong>in</strong>westorów po prostu potrzebuje.<br />
Ale wspomnianego <strong>in</strong>westora strategicznego,<br />
który miałby pociągnąć cały też pod uwagę setki osobistych kontaktów<br />
biznesowych do czytania. i gospodarczych, Powielanie jakie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy region materiał opolski, na horyzoncie służy nie wyłącznie widać<br />
i nie sądzę, że szybko się pojawi. mają działacze MN, które na pewno od-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
nie zakłady pracy i szczerze mówiąc, na<br />
początek dobre i to. Jednak żeby zmienić<br />
oblicze rynku pracy województwa<br />
opolskiego i w samym Opolu, potrzeba<br />
szerszego patrzenia i zdobycia dwóch,<br />
trzech dużych przedsiębiorstw, choć<br />
zdaję sobie sprawę z faktu, że przy jakimś<br />
poważniejszym kryzysie gospodarczym<br />
niebezpieczeństwo zwolnień w<br />
Nie widać, to fakt, choć było już naprawdę<br />
bardzo blisko, by tak się stało<br />
– by w województwie opolskim swoją<br />
fabrykę otworzył Mercedes. Praktycznie<br />
zabrakło jednego podpisu! Ostatecznie<br />
jednak przegraliśmy ostatni etap wyści-<br />
ul. Klasztorna 4, Góra Św. Anny<br />
gu o pozyskanie tego koncernu. I świadectwo, a jednocześnie służyć, jako<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy dlatego, materiał że zawalił cokolwiek służy samorząd wyłącznie żywa reklama do czytania. województwa Powielanie opolskiego. w jakikolwiek Kupon ważny sposób 15-17 oraz zabronione.<br />
23-24 sierpnia 2014 r.<br />
województwa czy MN, która zresztą doprowadziła<br />
s<strong>in</strong>d cały lediglich proces do ostatniego zum Lesen talnie bereitgestellt. też.<br />
Jegliche q Vervielfältigung ist strengstens<br />
Jestem gotowy na takie działanie! Men-<br />
LARES: Diese Materialien untersagt.<br />
dużych koncernach jest o wiele większe<br />
niż w małych zakładach. Mimo to uważam,<br />
że region opolski i jego stolica, żeby<br />
und K<strong>in</strong><strong>der</strong>spiel<strong>pl</strong>ätze zur Verfügung<br />
stehen. Die Wohnungen s<strong>in</strong>d teils zum<br />
Vermieten, teils zum Verkauf bestimmt.<br />
golen errichtet, unter denen sich Tische<br />
mit Schachbrettern bef<strong>in</strong>den. Zum Projekt<br />
gehören auch neue Laufbrücken, e<strong>in</strong><br />
Fitness<strong>pl</strong>atz im Freien, e<strong>in</strong> Bowl<strong>in</strong>g<strong>pl</strong>atz<br />
und e<strong>in</strong> Sandstrand. 1,2 Millionen Złoty<br />
soll das Ganze kosten, davon s<strong>in</strong>d 85<br />
Games 2017 werden. Dazu müsste die<br />
Anlage run<strong>der</strong>neuert haben, doch das<br />
nötige Darlehen ist noch nicht vergeben.<br />
Wie die städtische Investmentgesellschaft<br />
Wrocławskie Inwestycje vergangene<br />
Woche bekanntgab, werde, sobald<br />
Sytuacja na rynku<br />
pracy w regionie<br />
opolskim pozostaje<br />
w zasadzie bez zmian.<br />
E<strong>in</strong>kaufspassagen <strong>in</strong> Kattowitz und <strong>der</strong> Woiwodschaft Schlesien werden immer zahlreicher.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
das Geld<br />
materiał<br />
zur Verfügung<br />
służy<br />
stehe,<br />
wyłącznie<br />
das Unduzieren.<br />
do czytania. Powielanie<br />
lich ausgeben<br />
w jakikolwiek<br />
wollte. Nach Schätzungen<br />
sposób zabronione.<br />
Kondolenzen / Kondolencje<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
ternehmen Inter-System das Stadion<br />
renovieren. Diese ist zusammen mit <strong>der</strong><br />
Stadt Miteigentümer des Fußballklubs<br />
Śląsk und baut <strong>in</strong> Breslau aktuell e<strong>in</strong><br />
Instandsetzung des Stadion Olimpijski.<br />
Das Angebot lag damals aber bei 144<br />
Millionen Złoty. Die Summe war jedoch<br />
zu hoch und so erklärte die Stadt das<br />
Ausschreibungsverfahren für nichtig<br />
und ließ den Umfang <strong>der</strong> Arbeiten re-<br />
etapu negocjacji. Zabrakło po prostu<br />
dobrej woli ze strony m<strong>in</strong>isterstwa i rządu<br />
RP. Przecież tak potężny <strong>in</strong>westor<br />
jak Mercedes patrzył również na to, czy<br />
przedsięwzięcie, którego chce się podjąć,<br />
gdyby został prezydentem miasta?<br />
Starałbym się wykorzystać wszystkie<br />
możliwości, łącznie z tym, że osobiście<br />
zabiegałbym u <strong>in</strong>westorów niemieckich,<br />
by nie pomijali w swoich <strong>pl</strong>anach województwa<br />
opolskiego i Opola. Wziąłbym<br />
grywałyby w tej materii bardzo istotną<br />
rolę, podobnie jak wykorzystanie też<br />
tych <strong>in</strong>westorów niemieckich, którzy już<br />
u nas osiedli i funkcjonują. Oni bowiem<br />
doskonale znają już nasz rynek i mogą<br />
nam wystawić odpowiednio pozytywne<br />
Jetzt setzte sich Inter-System bei <strong>der</strong><br />
zweiten Ausschreibung mit 119 Millionen<br />
Złoty netto durch. Die Entscheidung<br />
für diesen Auftragnehmer und<br />
werber knapp über 86 Millionen Złoty<br />
angeboten und lag damit deutlich unter<br />
dem Angebot von Inter-System. Zum<br />
an<strong>der</strong>en liegt das jetzige Angebot von<br />
Inter-System gut 50 Millionen Złoty<br />
über dem Betrag, den Breslau ursprüng-<br />
„Die Er<strong>in</strong>nerung ist das e<strong>in</strong>zige Paradies,<br />
aus dem wir nicht vertrieben werden können.“<br />
<strong>der</strong> Stadtverwaltung sollte die Renovierung<br />
eigentlich nicht mehr als 66<br />
Millionen Złoty kosten. Weshalb hatte<br />
die Stadt damals nicht das preiswerteste<br />
Angebot ausgewählt? Nach Informationen<br />
<strong>der</strong> stadteigenen Wrocławskie<br />
Inwestycje hätten die von Molecki<br />
vorgeschlagenen Baustoffe nicht den<br />
Anfor<strong>der</strong>ungen entsprochen und die<br />
Firma habe nicht nachweisen können,<br />
dass sie das Stadion tatsächlich für 86<br />
KW legt Sanierungs<strong>pl</strong>an vor<br />
Der Kohlekonzern Kompania<br />
Węglowa (KW) hat erste Ansätze für<br />
e<strong>in</strong>en Sanierungs<strong>pl</strong>an 2014-2020 erarbeitet<br />
und diese bereits an das Wirtschaftsm<strong>in</strong>isterium<br />
als Eigentümer<br />
übermittelt. Im Kern geht es dabei<br />
um Liquidität, Kapitalaufbau bis 2016<br />
und den Schutz von Arbeits<strong>pl</strong>ätzen. In<br />
e<strong>in</strong>er Mitteilung heißt es zudem, <strong>der</strong><br />
Sanierungs<strong>pl</strong>an sehe Än<strong>der</strong>ungen im<br />
Organisationsmodell <strong>der</strong> Firma, e<strong>in</strong>e<br />
externe Geschäftsf<strong>in</strong>anzierung sowie<br />
Umbildungen unter den Aktionären<br />
vor. Auch will das Unternehmen se<strong>in</strong><br />
F<strong>in</strong>anzergebnis verbessern. Konkret<br />
könnte das heißen Personalkosten und<br />
Lohnnebenleistungen und Verb<strong>in</strong>dlichkeiten<br />
gegenüber früheren Mitarbeitern<br />
werden reduziert. Es ist auch von Investitionen<br />
die Rede, wie etwa dem Bau<br />
e<strong>in</strong>es Kraftwerks Czeczott und e<strong>in</strong>es<br />
Bergwerks im Kohlenrevier Lubl<strong>in</strong>.<br />
Krzysztof Świerc<br />
(Jean Paul)<br />
Zum Tod se<strong>in</strong>es Vaters sprechen wir<br />
Arnold Czech e<strong>in</strong> tiefes Mitgefühl<br />
und herzliches Beileid aus.<br />
KUPON<br />
Foto: Przemysław Jahr/Wikipedia<br />
Der VdG-Vorstand<br />
und die Mitarbeiter <strong>der</strong> Geschäftsstelle<br />
RABATOWY!5%<br />
Sklep Ronja&Birk<br />
Upoważnia do jednorazowego rabatu w wysokości 5%.<br />
8015
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen RAtgeber bereitgestellt. Poradnik Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Porady: Opodatkowanie pracowników<br />
Nr. 33/1167 Wochenblatt.<strong>pl</strong> 13<br />
Przygotuj się na zmiany!<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
1 stycznia 2015 roku znowelizowane<br />
zostaną wytyczne dotyczące podatku<br />
od wynagrodzenia (Lohnsteuer).<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Zmiany są podyktowane aktualną<br />
sytuacją prawną, wyrokami sądów<br />
oraz zmianami ustaw.<br />
Stąd w dzisiejszym artykule przedstawimy<br />
zmiany i ich skutki, dotyczące<br />
przede wszystkim podatku od<br />
wynagrodzenia i poborów w naturze.<br />
z konkretnego powodu, a nie tylko stosownie<br />
do okazji, jaką jest w tym wy-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
padku uroczystość zakładowa.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Otóż Fe<strong>der</strong>alne M<strong>in</strong>isterstwo F<strong>in</strong>ansów<br />
przedstawiło projekt zmian dotyczących<br />
Lohnsteuer-Richtl<strong>in</strong>ien (E-LStÄR), czyli<br />
dyrektyw związanych z podatkiem<br />
od wynagrodzenia. Planowane zmiany<br />
zostały poniekąd wymuszone przez<br />
zmieniające się prawo, a co za tym idzie<br />
– wyroki sądów oraz ustawy. W związku<br />
z tym nowelizacją zostanę objęte:<br />
– wynagrodzenia<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
– ocena świadczeń rzeczowych<br />
– obliczanie ryczałtowe podatków od<br />
wynagrodzenia w szczególnych przypadkach<br />
– prawo procesowe.<br />
Zapewnienie posiłku (R 3.13 S 1 E-LStÄR)<br />
Pieniądze oraz pobory w naturze<br />
są zwolnione z podatku, jeśli zostaną<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
przyznane z państwowej kasy (§3 Nr.13<br />
E<strong>in</strong>kommensteuergesetz), jako zwrot<br />
kosztów podróży, przeprowadzki lub<br />
rekompensata za rozłąkę (Trennungsgeld).<br />
Nowelizacja zakłada, że przerwy<br />
śniadaniowe lub posiłki, które zostaną<br />
zapewnione pracownikowi podczas<br />
delegacji lub w ramach prowadzenia<br />
podwójnego gospodarstwa domowe-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał zmieniające służy się<br />
wraz z kierowcą może zostać określony<br />
na do podstawie czytania. <strong>in</strong>dywidualnej Powielanie oceny, kiem w z 12.12.2012 jakikolwiek roku do ponownego sposób zabronione.<br />
wezwał adm<strong>in</strong>istrację f<strong>in</strong>ansową wyro-<br />
wyłącznie<br />
prawo, a co za tym<br />
zgodnie z §8 art. 2. EStG (Ustawa o obliczenia dopuszczalnej kwoty nie pod-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
go (Doppelte Haushaltsführung) przez<br />
pracodawcę bądź osobę trzecią przez<br />
niego do tego upoważnioną, nie podlegają<br />
zwolnieniu z opodatkowania w myśl<br />
§3 Nr. 13 EStG, czyli ustawy o podatku<br />
od wynagrodzenia.<br />
Dodatek przedszkolny<br />
(R 3.33. Abs. 3 E-LStÄR)<br />
Zwolnione z podatku obok płacy są<br />
też wypłacane przez pracodawcę świadczenia<br />
dotyczące zakwaterowania oraz<br />
opieki nad nie podlegającymi obowiązkowi<br />
szkolnemu dziećmi pracownika (w<br />
przedszkolu lub podobnej <strong>pl</strong>acówce).<br />
Według nowelizacji dodatek przedszkolny<br />
(niem. K<strong>in</strong><strong>der</strong>gartenzuschuss) będzie<br />
zwolniony z podatku aż do momentu<br />
legającej opodatkowaniu, na podstawie<br />
najnowszych doświadczeń. Dodatkowo<br />
orzecznictwo sądowe z maja 2013<br />
roku usystematyzowało koszty, które<br />
uwzględnia się przy limicie 110 euro.<br />
Projekt nowelizacji przewiduje, że pre-<br />
rzeczowe związane z tzw. Zukunftsicherungsleistungen,<br />
materiał czyli służy świadczeniami wyłącznie Jubileusze do pracowników czytania. Powielanie (do 31.12.2014 w jakikolwiek obowiązuje stara sposób stawka, zabronione.<br />
zenty o całkowitej wartości do 60 euro<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
mającymi zagwarantować przyszłość (R 19.3 Abs. 3 E-LStÄR)<br />
czyli 40 euro) mogą zostać uwzględnione<br />
Vervielfältigung w kosztach całkowitych uroczy-<br />
ist strengstens LARES: Diese Materialien pracodawcy. s<strong>in</strong>d Limit lediglich nie jest traktowany zum Lesen 60 euro bereitgestellt. ma być granicą, do której Jegliche nie<br />
untersagt.<br />
jako wynagrodzenie gotówkowe lecz<br />
jako wynagrodzenie rzeczowe, gdy pracownik<br />
jest ubezpieczony, a pracodawca<br />
przejmuje opłacanie składek lub kiedy<br />
pracodawca jako ubezpieczony płaci<br />
składki, a pracownik jest ubezpiecze-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy niobiorcą. materiał służy wyłącznie rzeczowych do czytania. związanych z okrągłą Powielanie rocznicą<br />
urodz<strong>in</strong> pracownika, jeśli tylko po<br />
w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
w opodatkowaniu pracowni-<br />
bo nie ma <strong>in</strong>nego wyjścia.<br />
LARES: Diese Materialien Samochód s<strong>in</strong>d służbowy lediglich z kierowcą zum Lesen uwzględnieniu bereitgestellt. wszystkich okoliczności Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
podjęcia nauki przez dziecko. Ponadto<br />
wobec różnego progu wieku szkolnego<br />
pomiędzy pojedynczymi landami, zmiana<br />
ma posłużyć uproszczeniu procesów<br />
adm<strong>in</strong>istracyjnych.<br />
Brak zastosowania 44 euro<br />
(R 8.1 Abs. 3 E-LStÄR)<br />
W E-LStÄR adm<strong>in</strong>istracja f<strong>in</strong>ansowa<br />
zawarła zapis mówiący o tym, że limit<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy F<strong>in</strong>ansowy materiał (niem. Bundesf<strong>in</strong>anzhof)<br />
służy wyłącznie Subwencje do czytania. pracodawcy dla Powielanie pracowników<br />
w związku z uroczystościami<br />
nauczyć w jakikolwiek się, a przy tym zaakceptować, sposób zabronione.<br />
szacuje cenę końcową, odejmując od<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
44 euro nie obowiązuje na świadczenia<br />
Werbung / Reklama<br />
Planowane zmiany<br />
zostały poniekąd<br />
wymuszone przez<br />
idzie – wyroki sądów<br />
oraz ustawy.<br />
(R 8.1 Abs. 10 E-LStÄR)<br />
Jeśli pojazd mechaniczny zostanie<br />
oddany do dyspozycji z kierowcą, zysk<br />
pieniężny związany z udostępnieniem<br />
kierowcy pow<strong>in</strong>ien zostać uwzględniony<br />
w wynagrodzeniu. Fe<strong>der</strong>alny Trybunał<br />
niej powszechnie obowiązujące zniżki.<br />
Nowelizacja E-LStÄR zakłada, że zysk<br />
o wartości materialnej w przypadku<br />
udostępnienia samochodu służbowego<br />
powszechnie obowiązujących cenach<br />
końcowych za porównywalne świadczenia,<br />
realizowane przez osoby trzecie) lub<br />
celem uproszczenia nadal przy pomocy<br />
procentowych dodatków (R 8.1 Abs. 10<br />
E-LStÄR 2015).<br />
obowiązuje opodatkowanie (wskutek<br />
braku wynagrodzenia) prezentów wręczanych<br />
przy okazji okrągłych rocznic,<br />
podjęcia pracy, zmiany stanowiska lub<br />
awansu, a także pożegnania pracownika.<br />
To samo dotyczy <strong>in</strong>nych świadczeń<br />
w danym przypadku, przyjęcie świadczenia<br />
jest związane z uroczystością<br />
zakładową.<br />
Uroczystości zakładowe<br />
(R 19.5 Abs. 3 E-LStÄR)<br />
zakładowymi nie podlegają opodatkowaniu,<br />
jeśli ich wartość nie przekracza<br />
110 euro na pracownika. Przypomnijmy<br />
– Fe<strong>der</strong>alny Trybunał F<strong>in</strong>ansowy (BFH)<br />
stości zakładowej. Z kolei upom<strong>in</strong>ki o<br />
wartości przekraczającej 60 euro mogą<br />
zostać opodatkowane 25-procentowym<br />
ryczałtem, jeśli tylko zostają przyznane<br />
Upom<strong>in</strong>ki oraz posiłki służbowe<br />
(R 19.6 E-LStÄR)<br />
Do upom<strong>in</strong>ków podlegających opodatkowaniu<br />
podatkiem od wynagrodzeń<br />
należą subwencje rzeczowe o wartości<br />
nie przekraczającej 40 euro (np. kwiaty),<br />
które zostają wręczone pracownikowi<br />
lub jego krewnym przy okazji ważnego<br />
osobistego wydarzenia. 1 stycznia 2015<br />
wartość graniczna ma wzrosnąć do 60<br />
euro. Subwencje pieniężne będą nadal<br />
opodatkowane oraz będą zobowiązywać<br />
do uiszczania odpowiednich składek,<br />
nawet w przypadku, gdy wartość subwencji<br />
nie przekroczy wspomnianych 60<br />
euro. Podobnie sprawa ma się ze służbowym<br />
posiłkiem – wartość graniczna<br />
np. dla służbowego obiadu ma również<br />
zostać podniesiona z 40 do 60 euro na<br />
pracownika.<br />
Przykład: Podczas <strong>in</strong>wentaryzacji pracodawca<br />
zamawia dla pracowników pizzę,<br />
by nie musieli opuszczać miejsca pracy,<br />
a sama <strong>in</strong>wentaryzacja przebiegała w<br />
sposób wydajny czasowo. Pracodawca<br />
ponosi koszty poczęstunku w wysokości<br />
39 euro na pracownika. Wydatki przeznaczone<br />
na zamówioną pizzę nie podlegają<br />
opodatkowaniu, gdyż poczęstunek<br />
na miejscu pracy leży w <strong>in</strong>teresie firmy,<br />
a wartość pizzy nie przekracza 60 euro<br />
na pracownika.<br />
Rubryka jest tworzona przez<br />
Krzysztofa Świerca<br />
oraz firmę Smuda Consult<strong>in</strong>g.<br />
Zachęcamy również do odwiedzenia<br />
strony www.<strong>in</strong>tertax24.com<br />
oraz www.smuda-consult<strong>in</strong>g.com.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie Ow becnie<br />
jakikolwiek<br />
w Katowicach<br />
sposób<br />
mieszka<br />
zabronione.<br />
286 000 osób, a jeszcze w 2008<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Oferujemy:<br />
roku liczba stale zameldowanych w<br />
tym mieście sięgała 310 000. Wszystko<br />
wskazuje na to, że trend wyludniania się<br />
stolicy województwa śląskiego na tym<br />
się nie skończy!<br />
Według najnowszych prognoz w najbliższych<br />
20 latach liczba mieszkańców<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie Katowic w jakikolwiek zmniejszy się o około sposób 50 000, zabronione.<br />
a do tego miasto w równie szybkim<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie wyjeżdżają. w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
W bieżącym roku z Katowic zamierza<br />
Vervielfältigung się wyprowadzić 4600 osób, ist które strengstens<br />
i odwagę, by dobrze je urządzić.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche untersagt.<br />
7916<br />
Zrozumieć, zaakceptować<br />
Zmiany ków podyktowane są, jak napisano<br />
w dzisiejszym tekście, aktualną sytuacją<br />
prawną, jak również wyrokami sądów i<br />
zmianami ustaw. A zatem, czy nam się<br />
nowe zmiany podobają czy nie, zgadzamy<br />
się z nimi bądź nie, odpowiadają nam<br />
albo nie, wszystko to należy zrozumieć,<br />
tempie się starzeje. Jeszcze cztery lata<br />
temu mieszkało w nim 59 000 seniorów,<br />
a dzisiaj jest ich już niemal 65 000. Okazuje<br />
się jednak, że mieszkańców Katowic<br />
ubywa nie tylko z powodu ujemnego<br />
od wielu lat przyrostu naturalnego, ale<br />
też dlatego, że ludzie stąd gremialnie<br />
Rys. Andrzej Sznejweis<br />
Laut Statistiken br<strong>in</strong>gen pflichtvergessene<br />
Arbeitnehmer jährlich<br />
<strong>in</strong>sgesamt etwa 28 Milliarden Euro<br />
Verlust. Unser nächster Beitrag schil<strong>der</strong>t<br />
daher <strong>in</strong> e<strong>in</strong>igen Sätzen, was e<strong>in</strong>em<br />
Arbeitnehmer bei e<strong>in</strong>er Kontrolle<br />
wi<strong>der</strong>fahren kann und welche Rechte<br />
diesbezüglich Arbeitnehmer wie Arbeitgeber<br />
haben.<br />
Ryszard Galla<br />
Mało tego, należy tak<br />
postąpić jak najszybciej,<br />
bo do pierwszego stycznia<br />
2015 roku pozostało<br />
niewiele czasu, a jak pokazuje<br />
powyższa lektura, jest się czego<br />
nauczyć, zrozumieć i zapamiętać.<br />
Notował Krzysztof Świerc<br />
Gospodarka: Stolica województwa śląskiego się wyludnia<br />
Katowice w niełasce<br />
o dziwo wybierają nie tylko wyjazdy za<br />
granicę, ale też ościenne miasta, takie jak<br />
Mikołów, Chorzów, Tychy, Mysłowice<br />
czy Siemianowice Śląskie. Nie ma zatem<br />
wąt<strong>pl</strong>iwości, że ubytek mieszkańców<br />
staje się dużym problemem tego miasta.<br />
Jego władze muszą go jak najszybciej<br />
rozwiązać, bo według najnowszych prognoz<br />
w 2035 roku liczba jego mieszkańców<br />
ma już liczyć tylko około 240 000.<br />
Jest to zjawisko dość zaskakujące, zważywszy<br />
na to, że w Katowicach jest jak<br />
na polskie warunki niskie bezrobocie,<br />
a pensje porównywalne z warszawskimi!<br />
Brakuje mu jednak, jak twierdzą<br />
eksperci, dobrego transportu publicznego,<br />
możliwości dobrej rozrywki itd.,<br />
ale zdaniem speców Katowice można<br />
Foto: K. Świ<strong>der</strong>ski<br />
jeszcze uratować, trzeba tylko mieć wizję<br />
Johann Engel
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
14 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Sport bereitgestellt. Sport Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Kajakarstwo: Mistrzostwa świata<br />
Brendel uratował honor<br />
Nie tego spodziewali się kibice reprezentacji, udającej się do Moskwy, by<br />
bronić prymatu wywalczonego przed rokiem w Duisburgu podczas 40.<br />
15. – 21. August 2014<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
mistrzostw świata w kajakarstwie. Wówczas złote dokonania w domowych<br />
mistrzostwach (8, 6, 2) zapewniły zwycięstwo w klasyfikacji medalowej,<br />
a jedynie Węgrzy nadążali za ekipą gospodarzy (7, 5, 5).<br />
Zawiedzione nadzieje<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Niespełna miesiąc temu także czempionat<br />
kontynentu w Brandenburgu<br />
napełnił optymizmem, chociaż trzeba<br />
było zadowolić się 2. lokatą (6, 3, 2),<br />
wyżej stała jedynie węgierska potęga w<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał<br />
europejskiego<br />
służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien (2014) s<strong>in</strong>d lediglich i światowego zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
tej dyscy<strong>pl</strong><strong>in</strong>ie (8, 5, 0). Tym razem Madziarzy<br />
również nie mieli sobie równych<br />
(6, 5, 6), wyraźnie dystansując Rosję<br />
(4, 2, 2), jednak szokujący jest spadek<br />
dokonań niemieckiej ekipy w tak krótkim<br />
okresie czasu, której 3. miejsce w<br />
klasyfikacji medalowej (2, 5, 1) opiera<br />
się wyłącznie na złotych dokonaniach<br />
rozwijającego swój niesamowity talent<br />
Sebastiana Brendela.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie Sebastian do Brendel czytania. Powielanie w jakikolwiek Foto: sposób Kanuoli/Wikipedia zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen na 500 bereitgestellt. m, jedynie 2. miejsce na Jegliche 5000 m dziwo, Vervielfältigung panujący mistrz świata i ist Europy strengstens untersagt.<br />
Jednoosobowy oddział<br />
26-letni czempion kontynentu powtórzył<br />
swoje dokonanie z EM w Brandenburgu,<br />
zwyciężając w C-1 na dystansach<br />
1000 i 5000 m, ponownie dołączając<br />
do tego zestawu srebro na 500 m. W<br />
stosunku do ubiegłorocznych osiągnięć<br />
zawodnik z Poczdamu obronił koronę<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
Zaledwie<br />
materiał<br />
9. pozycja w<br />
służy<br />
jego pokazowej<br />
wyłącznie<br />
tytułu<br />
do<br />
w C-2<br />
czytania.<br />
na 200 m Robert<br />
Powielanie<br />
Nuck i K-2 na<br />
w<br />
200<br />
jakikolwiek<br />
m dotarł tylko na<br />
sposób<br />
2. stopień<br />
zabronione.<br />
szczeblu się nie powtórzyły.<br />
konkurencji (1000 m), do tego 8. lokata Stefan Holtz przypłynęli na 2. pozycji. O podium. Pojedynczy brązowy krążek to<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Neuer piłkarzem roku<br />
Manuel Neuer, bramkarz Bayernu<br />
München, został uznany przez magazyn<br />
„Kicker” za najlepszego piłkarza sezonu<br />
2013/2014 w lidze niemieckiej. Golkiper<br />
reprezentacji Niemiec zgromadził 144<br />
pkt i wyprzedził Marco Reusa z Borussii<br />
Dortmund (135) oraz kolegę klubowego<br />
Thomasa Müllera (101). Triumfator<br />
sprzed roku Bastian Schwe<strong>in</strong>steiger z<br />
55 pkt u<strong>pl</strong>asował się na szóstej pozycji.<br />
W klasyfikacji „Kickera” Joachim Löw soko, bo chcą być drugą siłą Bundesligi, Były obrońca Bayernu München<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy wyprzedził materiał Markusa We<strong>in</strong>zierla, służy wyłącznie trenera stąd pilnie do poszukują czytania. piłkarzy Powielanie mogących (przez w 9 jakikolwiek sezonów rozegrał prawie sposób 200 zabronione.<br />
FC Augsburg (152 pkt) i hiszpańskie-<br />
zrealizować ten <strong>pl</strong>an. Według „Corrie-<br />
spotkań), a obecnie trener Girond<strong>in</strong>s<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Metamorphosen: LARES: Diese Wieso Materialien <strong>der</strong> FC St. s<strong>in</strong>d Pauli lediglich eigentlich zum e<strong>in</strong> Vertriebenenklub Lesen bereitgestellt. ist Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Etikettenschw<strong>in</strong>del<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Auf den Bericht über die Metamorphose <strong>der</strong> Fußballfankultur <strong>in</strong> Leipzig<br />
gab es mehrere E-Mails bzw. Anrufe. Was liegt also näher, als hier e<strong>in</strong>mal<br />
die Metamorphose e<strong>in</strong>es Klubs mit Kontext zum e<strong>in</strong>stigen deutschen<br />
Osten zu beleuchten.<br />
Überraschung: Ausgerechnet <strong>der</strong> FC<br />
St. Pauli von 1910 soll dafür herhalten,<br />
dessen eigene Market<strong>in</strong>gstrategie<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał Market<strong>in</strong>g als służy Zeichen wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien e<strong>in</strong>es s<strong>in</strong>d Gegenentwurfs<br />
lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
im nervigen Werbe-Denglisch „Unestablished<br />
s<strong>in</strong>ce 1910“ (nicht etabliert<br />
seit 1910) lautet? Unestablished ist <strong>der</strong><br />
e<strong>in</strong>st bie<strong>der</strong>e FC St. Pauli eigentlich erst<br />
seit den 80er Jahren – Etikettenschw<strong>in</strong>del<br />
also! Der damals erst entstandenen<br />
Fankultur vom FC St. Pauli kommen<br />
sicher e<strong>in</strong>ige Verdienste zu. Im Kampf<br />
gegen die Kommerzialisierung des<br />
Abgewendet vom Pauli-Kommerz heute<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy sieht man materiał ihn nun auf służy den Plätzen wyłącznie des do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Portal <strong>der</strong> 2009 errichteten Südtribüne des Stadions Ke<strong>in</strong> Kriegerdenkmal <strong>in</strong> Oberschlesien – hier trauert <strong>der</strong><br />
Altmeisters Altona 93 o<strong>der</strong> Union 03. am Millerntor<br />
FC St. Pauli um se<strong>in</strong>e Weltkriegstoten.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
(Wochenblatt 1165, S. 14) kaum kritikfähig<br />
zeigten. Und auf e<strong>in</strong>mal war da die<br />
Integrationsfigur, Torwart Volker Ippig,<br />
<strong>der</strong> e<strong>in</strong>e Weile <strong>in</strong> den von Autonomen<br />
besetzten Häusern an <strong>der</strong> Hamburger<br />
Hafenstraße wohnte und sich als Auf-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy die sich materiał nach dem Tod służy des Wer<strong>der</strong>-Fans wyłącznie bauhelfer do <strong>in</strong> czytania. Nicaragua engagierte. Powielanie Für burg-St. w jakikolwiek Pauli Turnvere<strong>in</strong>s sposób von 1862. zabronione.<br />
und Schlesiers Adrian Maleika durch ihn gab es das erste personalisierte Fan- St. Pauli ist mehr als die Reeperbahn dritte Metamorphose.<br />
LARES: Diese Materialien rechtsradikale s<strong>in</strong>d lediglich Anhänger <strong>der</strong> Hanseaten zum Lesen T-Shirt bereitgestellt. <strong>der</strong> Klubgeschichte: „Volker Jegliche hört und Vervielfältigung – was viele nicht wissen – ist <strong>in</strong> wei-<br />
strengstens untersagt.<br />
Sports sehen viele Fans im Vere<strong>in</strong> quasi<br />
den Gralshüter „ehrlichen Fußballs“<br />
und <strong>der</strong> Opposition. Das geht über den<br />
Sport weit h<strong>in</strong>aus. Wo sonst sieht man<br />
auf den Tribünen Anhänger nicht nur<br />
mit Vere<strong>in</strong>sfahnen son<strong>der</strong>n z.B. Anti-<br />
Atomkraft-Plakaten?<br />
Den Totenkopf als Zeichen „Arm gegen<br />
Reich“ brachte erstmals „DocMabuse“<br />
vor 30 Jahren mit <strong>in</strong>s Stadion. Der<br />
Hartz-IV-Punker, <strong>der</strong> <strong>in</strong> e<strong>in</strong>em Bauwagen<br />
<strong>in</strong> Hamburg-Altona lebt, erhält<br />
Niespodziewanie tuż<br />
poza podium znalazła<br />
się para triumfatorów<br />
ostatniego<br />
(2013) czempionatu<br />
na 1000 m w K-2 –<br />
Max Rendschmidt<br />
/ Marcus Groß.<br />
na 5000 m, natomiast na f<strong>in</strong>iszu trasy<br />
1000 m znalazł się o oczko wyżej.<br />
Zawiodło wielu kandydatów do złota,<br />
a przede wszystkim 5-krotny mistrz<br />
świata (K-1, 1000 m – 2009, 2010, 2013;<br />
5000 m – 2011; K-4, 1000 m – 2011),<br />
dotychczasowy pewniak – Max Hoff.<br />
Poprzednio w tym <strong>pl</strong>ebiscycie Manuel<br />
Neuer triumfował w 2011 roku, był<br />
wówczas bramkarzem FC Schalke 04.<br />
Trenerem roku został selekcjoner niemieckiej<br />
kadry narodowej Joachim Löw<br />
(248 pkt), który doprowadził Niemców<br />
do tytułu mistrzów świata na zakończonym<br />
miesiąc temu mundialu w Brazylii.<br />
go szkoleniowca monachijczyków Pepa<br />
Guardiolę (89 pkt). Tuż za podium z 64<br />
oczkami na koncie znalazł się Jürgen<br />
Klopp, szkoleniowiec Borussii Dortmund.<br />
się sezonem Bundesligi. VfL Wolfsburg<br />
chce bowiem zapłacić aż 25 milionów<br />
euro za włoskiego napastnika AS Roma<br />
Mattię Destro.<br />
Der St.-Pauli-Totenkopf<br />
ist heute eher<br />
wie e<strong>in</strong>st.<br />
für se<strong>in</strong>e Idee aber ke<strong>in</strong>e Tantiemen.<br />
In den 80er Jahren h<strong>in</strong>gegen ergab alles<br />
e<strong>in</strong>e E<strong>in</strong>heit. Der steile Aufstieg des<br />
Klubs, nah dran zu se<strong>in</strong> <strong>in</strong> e<strong>in</strong>em re<strong>in</strong>en<br />
Fußballstadion. Hier konnte man nach<br />
dem Spiel noch mit den Spielern e<strong>in</strong><br />
Bierchen zusammen tr<strong>in</strong>ken. Angewi<strong>der</strong>t<br />
war man von den Fans des HSV,<br />
wyrwało go ze strefy poniżenia. Podwójne<br />
triumfatorki z Duisburga w K-2 (200<br />
i 500 m) – Franziska Weber/T<strong>in</strong>a Dietze<br />
startowały wyłącznie na tym pierwszym<br />
dystansie, wywalczając jedyny kobiecy<br />
medal – srebrny. Również broniący<br />
Wokół niemieckiej piłki nożnej<br />
Ambicje władz „wilków” sięgają wy-<br />
re dello Sport” zawodnik znalazł się na<br />
celowniku Wolfsburga i wkrótce ma<br />
dojść do negocjacji między klubami.<br />
Sam piłkarz bardzo chce przenieść się<br />
do Niemiec, bo za grę w ekipie „volkswagenów”<br />
zarabiałby 3,5 miliona euro<br />
Wolfsburg chce Destro<br />
za sezon. Rzymianie mogą być poważnie podstawowej jedenastce FCB, a ostatnio<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Zdaniem materiał mediów, głównie służy włoskich, wyłącznie za<strong>in</strong>teresowani do czytania. dokonaniem Powielanie transferu, rywalizację w jakikolwiek o grę na lewej obronie sposób przegrał<br />
z Austriakiem Davidem Alabą. Tre-<br />
zabronione.<br />
wkrótce może dojść do jednego z największych<br />
s<strong>in</strong>d transferów lediglich przed zbliżającym zum Lesen pieniędzy bereitgestellt. i potrzebują zastrzyku Jegliche gotówner<br />
Vervielfältigung Pep Guardiola nie wiązał <strong>pl</strong>anów ist strengstens z<br />
bo w obecnym oknie wydali mnóstwo<br />
LARES: Diese Materialien untersagt.<br />
ki. Przez dwa ostatnie sezony Destro<br />
przede wszystkim leczył kontuzje, ale<br />
kiedy już był zdrowy, zachwycał skutecznością.<br />
w K-1 na dystansie 500 m Tom Liebscher<br />
nie został nom<strong>in</strong>owany do obrony<br />
tytułu, na którym skompromitował się<br />
Hoff, natomiast występując w duecie z<br />
Ronaldem Rauhe (mistrzowie Europy<br />
2014) jako wielki faworyt do złota w<br />
Contento w Bordeaux<br />
Bordeaux, Willy Sagnol wykupił z<br />
bawarskiego klubu Diego Contento.<br />
24-letni defensor jest wychowankiem<br />
monachijskiego klubu i od 2010 roku<br />
członkiem pierwszej drużyny. Nie był<br />
on jednak w stanie na dłużej zagościć w<br />
Contento w tym sezonie, więc zawodnik<br />
miał zielone światło na zmianę otoczenia<br />
i to uczynił.<br />
Krzysztof Świerc<br />
die Signale“. So fand auch <strong>der</strong> Totenkopf<br />
<strong>in</strong>s Stadion, <strong>der</strong> heute eher Market<strong>in</strong>g<br />
statt Gegenentwurf ist.<br />
Und vor den 80ern? Der FC St. Pauli<br />
war bis 1924 die Fußballabteilung des<br />
durch und durch bürgerlichen Ham-<br />
Fotos: Till Scholtz-Knobloch<br />
dzieło duetu „kanadyjczyków” na 1000<br />
m – Yul Oeltze / Ronald Verch.<br />
Niespodziewanie tuż poza podium<br />
znalazła się para triumfatorów ostatniego<br />
europejskiego (2014) i światowego<br />
(2013) czempionatu na 1000 m w K-2<br />
– Max Rendschmidt / Marcus Groß. Z<br />
kolei mistrzowska osada z 2013 roku<br />
w C-4 na 1000 m tym razem posiadała<br />
w swych szeregach jedynie Erika Leue<br />
i Petera Kretschmera, a jej obecna siła<br />
była jedynie na miarę 5. pozycji. Chefbundestra<strong>in</strong>er<br />
Re<strong>in</strong>er Kießler nie miał<br />
tęgiej m<strong>in</strong>y, sumując dorobek moskiewskich<br />
mistrzostw globu, powszechnie<br />
uznawanych za najgorszy występ niemieckiego<br />
kajakarstwa od czasu zjednoczenia<br />
Niemiec, w głównej mierze<br />
ze względu na słabe dokonania w najbardziej<br />
prestiżowych – olimpijskich<br />
konkurencjach, ograniczone do trzech<br />
medali mężczyzn: złota w C-1, 1000 m<br />
(Brendel), srebra w K-2, 200 m (Rauhe<br />
/ Liebscher) oraz brązu w C-2, 1000 m<br />
(Oeltze / Verch). Kolejne igrzyska olimpijskie<br />
wprawdzie dopiero za dwa lata,<br />
jednak już dziś warto wyciągnąć odpowiednie<br />
wnioski z rosyjskiej imprezy,<br />
by podobne wpadki na tak wysokim<br />
Witold Wolak<br />
Manuel Neuer został piłkarzem roku w Niemczech.<br />
Dlaczego nas to nie dziwi? Foto: Ste<strong>in</strong>dy (talk)/Wikipedia<br />
ten Teilen Wohngebiet des etablierten<br />
Bürgertums. Als man 1977 erstmals <strong>in</strong><br />
die Bundesliga aufstieg, verloren sich<br />
auf den Tribünen wenige Herren gesetzten<br />
Alters. Es gab ke<strong>in</strong>e <strong>in</strong>nerstädtische<br />
Fanfe<strong>in</strong>dschaft und nur e<strong>in</strong> Graue-<br />
Maus-Image. Am Sonnabend g<strong>in</strong>g man<br />
zum HSV, am Sonntag auch mal zum<br />
„Zweitvere<strong>in</strong>“ Pauli. Sportlich hatte <strong>der</strong><br />
Vere<strong>in</strong> unmittelbar nach dem Zweiten<br />
Weltkrieg den Eimsbütteler TV als Nr. 2<br />
<strong>der</strong> Stadt abgelöst. Pauli holte se<strong>in</strong> erstes<br />
wirkliches Fanpotential <strong>der</strong> Vere<strong>in</strong>sgeschichte<br />
nun aus <strong>der</strong> Arbeiterschaft im<br />
Hafen – die erste Metamorphose des<br />
Klubs. Die große Mehrheit <strong>der</strong> vere<strong>in</strong>smäßig<br />
nicht gebundenen waren dabei<br />
vertriebene Pommern, Ostpreußen o<strong>der</strong><br />
Schlesier, die als Tagelöhner im Hafen<br />
sofort Arbeit fanden. Pauli hatte e<strong>in</strong>fach<br />
das dem Hafen am nächsten gelegene<br />
Stadion <strong>der</strong> Hamburger Oberligaklubs.<br />
Der Totenkopf ist Masche, <strong>der</strong> e<strong>in</strong>en<br />
essentiellen Aspekt <strong>der</strong> Geschichte<br />
verdrängt. Diese zeigt, dass man mit<br />
e<strong>in</strong>er zweiten Metamorphose e<strong>in</strong>en im<br />
Grunde artfremden Vere<strong>in</strong> e<strong>in</strong>e neue<br />
Identität gegeben hat. Hoffnung für e<strong>in</strong>e<br />
Till Scholtz-Knobloch
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Sport bereitgestellt. Sport Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Piłka nożna: Wicemistrz Niemiec we Wrocławiu<br />
Nr. 33/1167 Wochenblatt.<strong>pl</strong> 15<br />
Przybyli, zobaczyli, zwyciężyli<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Tak najkrócej można skomentować wizytę Borussii Dortmund we Wrocławiu,<br />
gdzie bez większego wysiłku pokonała miejscowy Śląsk 3-0. Podopieczni<br />
Jürgena Kloppa przylecieli do stolicy Dolnego Śląska zaledwie<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
45 m<strong>in</strong>ut przed rozpoczęciem meczu, prosto z obozu przygotowawczego<br />
w Szwajcarii i bez swoich największych gwiazd, ale i tak z ograniem gospodarzy<br />
nie mieli najmniejszych problemów.<br />
Trener wrocławian Tadeusz Pawłowski<br />
przed meczem powiedział:<br />
– Wizyta tak utytułowanego zespołu na<br />
naszym stadionie to nie tylko gratka dla<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał bramki, będąc służy przez wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien<br />
całe<br />
s<strong>in</strong>d<br />
spotkanie<br />
lediglich<br />
tylko<br />
zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
kibiców, ale również dla mnie i mojej<br />
drużyny, dlatego pozwolę zagrać wszystkim<br />
swoim najlepszym zawodnikom. To<br />
ma być spektakl!<br />
Dodajmy, że szkoleniowcowi wrocławian<br />
nazwa Borussia od prawie 35 lat<br />
bardzo pozytywnie się kojarzy. Nie ma<br />
to jednak związku z Dortmundem, lecz<br />
z Borussią Mönchengladbach, z którą<br />
Śląsk w sezonie 1978/79 z Pawłowskim<br />
w składzie jako piłkarzem rywalizował<br />
w trzeciej rundzie Pucharu UEFA. Ostatecznie<br />
„zielono-biali” musieli wtedy<br />
uznać wyższość ekipy z Nadrenii, ale<br />
obecny trener Śląska miał prawo do zadowolenia,<br />
bo w rewanżu we Wrocławiu,<br />
w obecności 35 tysięcy widzów, strzelił<br />
„źrebakom” dwie bramki, choć w ich<br />
szeregach występował wówczas laureat<br />
„złotej piłki”, Duńczyk Alan Simonsen.<br />
Śląsk tłem BVB<br />
Tym razem jednak Śląsk nie miał<br />
możliwości zdobycia nawet honorowej<br />
bramki, będąc przez całe spotkanie tylko<br />
tłem dla swoich rywali z Westfalii,<br />
pomimo że trener gości Jürgen Klopp<br />
z różnych przyczyn (zmęczenie po<br />
Prezent od Kloppa<br />
Na dwie ostatnie m<strong>in</strong>uty meczu we<br />
Wrocławiu Jürgen Klopp postanowił<br />
ucieszyć polską publiczność i desygnował<br />
do gry <strong>in</strong>nego rehabilitanta, reprezentanta<br />
Polski Jakuba Błaszczykow-<br />
dortmundczyków zdobył już w 9. m<strong>in</strong> darł z tego powodu szat. Tym razem bowiem<br />
najważniejszy do czytania. dla Jürgena Powielanie Kloppa pierwszy w jakikolwiek występ od stycznia sposób 2014 roku, zabronione.<br />
skiego. Dla popularnego „Kuby” był to<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Mikhitaryan, materiał wykorzystując służy znakomite wyłącznie<br />
zagranie Aubameyanga.<br />
nie był wynik, lecz rozwiązania taktyczne kiedy to nabawił się ciężkiej kontuzji –<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
mistrzostwach świata i kontuzje) nie<br />
mógł skorzystać ze swoich największych<br />
gwiazd. Przede wszystkim zaś z Hummelsa,<br />
Guendogana, Reusa, Ben<strong>der</strong>a,<br />
Durma, Grosskreutza, Weidenfellera i<br />
Sah<strong>in</strong>a. Mimo to „żółto-czarni” zaprezentowali<br />
się bardzo solidnie i nie wykazywali<br />
syndromu tzw. ciężkich nóg po<br />
katorżniczych tren<strong>in</strong>gach na obozie w<br />
Szwajcarii. Ba, zmiennicy nieobecnych<br />
pokazali, że mogą być alternatywą dla<br />
szkoleniowca, kiedy ten nie będzie mógł<br />
2. Bundesliga: Druga seria spotkań<br />
Śląsk nie miał<br />
możliwości zdobycia<br />
nawet honorowej<br />
tłem dla swoich<br />
rywali z Westfalii.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy skorzystać materiał ze swoich gwiazd. służy Dobrze wyłącznie we do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Wrocławiu w barwach BVB ze swojego<br />
LARES: Diese Materialien zadania s<strong>in</strong>d wywiązali lediglich się też nowo zum pozy-<br />
Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
skani napastnicy – Immobile i Ramos,<br />
którzy zasilili tego lata kadrę BVB po<br />
odejściu do Bayernu München Lewandowskiego.<br />
Obaj zdobyli w tym meczu<br />
po bramce, choć nie grali pełnych 90<br />
m<strong>in</strong>ut i na pewno nie „szarpali się” na<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
100 procent<br />
materiał<br />
swoich możliwości.<br />
służy wyłącznie<br />
Pierwszy<br />
z wymienionych, sprowadzony z cze kilka wybornych okazji do zdobycia Schmelzer i Piszczek.<br />
środka<br />
do<br />
boiska.<br />
czytania.<br />
Dzięki temu<br />
Powielanie<br />
miała jesz-<br />
oraz<br />
w<br />
powracający<br />
jakikolwiek<br />
po kontuzjach<br />
sposób<br />
Subotić,<br />
zabronione.<br />
AC Tor<strong>in</strong>o, do siatki gospodarzy tra-<br />
kolejnych bramek. Dwie z nich, wręcz<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
fił w 19. m<strong>in</strong>, kiedy uciekł obrońcom<br />
Śląska i bez problemów umieścił piłkę<br />
w siatce. Ramos natomiast wbiegł na<br />
murawę po przerwie i w 83. m<strong>in</strong> ustalił<br />
wynik meczu na 3-0. Warto dodać, że<br />
pierwszego gola w tym spotkaniu dla<br />
Nowe twarze<br />
Na uwagę zasługuje też fakt, że pomimo<br />
licznych zmian, przede wszystkim<br />
w drugiej połowie obraz gry ani na<br />
moment nie ulegał zmianie, BVB nadal<br />
Derby dla Fürth<br />
Ciro Immobile zdobył we Wrocławiu jedną z trzech bramek, jakie Borussia Dortmund zaa<strong>pl</strong>ikowała Śląskowi,<br />
i potwierdził, że może godnie zastąpić w tym klubie Roberta Lewandowskiego.<br />
grało wysokim press<strong>in</strong>giem, a miejscowi Sarra, Am<strong>in</strong>iego oraz mistrza świata z 10 m<strong>in</strong>ut przed jego końcem – powiedział<br />
w Jakub jakikolwiek Błaszczykowski po sposób meczu w zabronione.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy wciąż byli materiał bezradni wobec służy niemieckiego wyłącznie Brazylii do G<strong>in</strong>tera, czytania. który w poprzednim Powielanie<br />
teamu. Borussia bowiem pomimo wielu sezonie występował w SC Freiburg, a rozmowie z Eurosportem. – Siedziałem do poziomu polskiego futbolu.<br />
LARES: Diese Materialien nowych s<strong>in</strong>d twarzy lediglich w zespole i zmian zum w usta-<br />
Lesen teraz rozpoczął bereitgestellt. walkę o prawo gry Jegliche w wyj-<br />
na ławce Vervielfältigung i szczerze mówiąc, pragnąłem ist strengstens untersagt.<br />
wieniu dokonywanych przez trenera w<br />
trakcie tej potyczki nadal bezapelacyjnie<br />
dom<strong>in</strong>owała, nie pozwalając długimi<br />
okresami przekroczyć miejscowym<br />
100-procentowe, w ostatnich m<strong>in</strong>utach<br />
gry zmarnował trzeci snajper w kadrze<br />
Dortmundu, Koreańczyk Ji Dong-Won,<br />
kiedy to mylił się o milimetry w sytuacjach<br />
sam na sam z wrocławskim golkiperem.<br />
Nikt jednak w zespole BVB nie<br />
i przegląd kadry. Dzięki temu mogliśmy<br />
zobaczyć w akcji obok wcześniej<br />
wspomnianych nowych snajperów BVB,<br />
także m.<strong>in</strong>. Japończyka Maruoke, który<br />
podobnie jak w przeszłości Kagawa trafił<br />
do Dortmundu z Cerezo Osaka, a także<br />
Foto: Dirk Vor<strong>der</strong>strasse/Wikipedia<br />
ściowej jedenastce dumy Dortmundu. W<br />
spotkaniu przeciw Śląskowi wystąpił też<br />
rezerwowy bramkarz Langerak, obrońca<br />
Kirch, rozgrywający Hofmann i Kehl<br />
zerwania więzadeł krzyżowych. Błaszczykowskiego<br />
przywitały gromkie brawa<br />
wymieszane z zaskoczeniem, ponieważ<br />
nie było go w oficjalnych składach<br />
przedmeczowych. – Decyzja o tym, że<br />
zagram w tym meczu, zapadła zaledwie<br />
zagrać dla tylu tysięcy polskich kibiców.<br />
Na szczęście trener Jürgen Klopp zauważył<br />
to, zrozumiał i podjął decyzję, abym<br />
wystąpił, twierdząc, że jest to prezent<br />
dla polskiej publiczności. Stres przeżył<br />
natomiast lekarz klubowy, który drżał<br />
o odnowienie się urazu. Na szczęście<br />
wszystko zakończyło się dobrze.<br />
Za prezent możemy również uznać<br />
to, że na wrocławskiej arenie mogliśmy<br />
zobaczyć w akcji trzech zawodników,<br />
którzy występowali na ostatnich mistrzostwach<br />
świata w Brazylii – Immobile<br />
w barwach Włoch, Kolumbijczyka<br />
Ramosa i... mistrza świata G<strong>in</strong>tera!<br />
Sukces i... obciach<br />
Towarzyskie spotkanie z Borussią<br />
Dortmund dla Wrocławia okazało się<br />
sukcesem nie tylko sportowym, bo na<br />
pewno wrocławscy piłkarze czegoś się<br />
nauczyli, ale też market<strong>in</strong>gowym. Spotkanie<br />
to bowiem obejrzało 34 tysiące<br />
widzów, a zatem do kom<strong>pl</strong>etu brakowało<br />
niewiele, bo raptem 10 tysięcy,<br />
choć mecz był rozgrywany w środku<br />
tygodnia i o nie najlepszej porze (17.00).<br />
Dla porównania: ligowy mecz Śląska<br />
z Zawiszą Bydgoszcz w sobotnie popołudnie,<br />
poprzedzający to spotkanie,<br />
oglądało zaledwie 7 tysięcy kibiców!<br />
Widać zatem, że w Polsce jest olbrzymie<br />
zapotrzebowanie na wielki futbol<br />
i wizyty wielkich marek. Pytanie tylko,<br />
czy kibice są na to gotowi i do tego<br />
dojrzeli. Wrocławscy najwyraźniej nie!<br />
Dziwne, bo patrząc na samo miasto i<br />
na mapę geograficzną, wydawało się,<br />
że jest najbliżej Europy z polskich metropolii.<br />
Otóż pod koniec konfrontacji<br />
z Dortmundem kibole Śląska wykazali<br />
się wąt<strong>pl</strong>iwą gośc<strong>in</strong>nością – chóralnie<br />
rycząc „Jazda z k…ami!” i „J…ć Borussię!”,<br />
nie przerywając wulgarnych<br />
wrzasków pomimo apeli i próśb spikera.<br />
Biorąc pod uwagę, że był to tylko mecz<br />
towarzyski, ale jak by nie patrzeć także<br />
międzypaństwowy, to wielki wstyd, po<br />
prostu obciach. W ten sposób część fanów<br />
Śląska nadszarpnęła dobrą op<strong>in</strong>ię<br />
o polskich kibicach, dostosowując się<br />
Krzysztof Świerc<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Wystarczyło rozegrać zaledwie dwie<br />
kolejki spotkań bieżącego sezonu,<br />
by nie było już w 2. Bundeslidze<br />
zespołu z kom<strong>pl</strong>etem punktów.<br />
Ostatnim, który miał na to szansę,<br />
był tegoroczny spadkowicz z Bundesli<br />
gi 1.FC Nürnberg.<br />
Jednak podopieczni Valeriena Ismaela<br />
w poniedziałkowy wieczór w 257.<br />
<strong>der</strong>bach Frankonii ulegli w Fürth ekipie<br />
– SpVgg Greuther aż 1-5, ponosząc z<br />
lokalnym rywalem pierwszą wyjazdową<br />
porażkę od 18 lat. Konkretnie od<br />
zbyt korzystnie 1.FC Union Berl<strong>in</strong>. Aue oczach swoich kibiców. A to oznacza to,<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Tabela<br />
natomiast w <strong>der</strong>bach Saksonii wybiera że „lwy” czeka ciężka przeprawa.<br />
się do Leipzig i jakie ma szanse w tym<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
5.10.1996 roku, kiedy przegrali (1-3) w<br />
meczu o punkty ligi regionalnej. Goście<br />
byli od pierwszych do ostatnich m<strong>in</strong>ut<br />
spotkania tłem dla miejscowych, którzy<br />
imponowali dynamiką, zdecydowaniem<br />
i skutecznością. Przede wszystkim zaś<br />
Ghańczyk Baba, który zdobył dwie<br />
bramki i jedną wypracował. Ciekawe,<br />
jak ten 20-letni snajper zaprezentuje<br />
Ilian Micanski był bohaterem m<strong>in</strong>ionej kolejki<br />
A na co stać wspomniany wyżej RB Darmstadt oraz Aalem, Kaiserslautern,<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
2. Bundes<br />
materiał<br />
ligi, a przede wszystkim<br />
służy<br />
Karlsruher<br />
wyłącznie<br />
SC. Leipzig, do boleśnie czytania. przekonał Powielanie się w m<strong>in</strong>ionej<br />
serii jeden z kandydatów do walki o zespoły zremisowały oba spotkania) i<br />
Düsseldorf, w jakikolwiek Ingolstadt (dwa sposób ostatnie zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
się w następnej serii, kiedy to Fürth w<br />
<strong>der</strong>bach Bawarii zmierzy się na wyjeździe<br />
z niepokonanym dotąd Ingolstadt.<br />
Nürnberg z kolei podejmie u siebie<br />
Frankfurt, który nie zdobył jeszcze ani<br />
jednego punktu.<br />
Dzień Bochum<br />
Podobnie jak Fürth – 5-1 w m<strong>in</strong>ionej<br />
kolejce zwyciężyło też VfL Bochum,<br />
które rozbiło na wyjeździe Erzgebirge<br />
Aue, a bohaterem tego meczu zostali<br />
Sestak i Terodde, którzy zdobyli po<br />
dwie bramki. Pogrom ekipy z Saksonii<br />
jest trochę zaskakujący, ponieważ w<br />
premierze sezonu Erzgebirge stoczyło<br />
w miarę wyrównany pojedynek w<br />
Nürnberg, gdzie uległo nieznacznie<br />
0-1. Bochum natomiast z trudem po-<br />
Foto: Thomas Hilmes/Wikipedia<br />
Na co stać RB Leipzig,<br />
boleśnie przekonał<br />
się w m<strong>in</strong>ionej serii<br />
TSV 1860 München.<br />
drugi z rzędu w meczu o ligowe punkty<br />
pokonali Aue, po wcześniejszej serii 4<br />
porażek. Jeśli utrzymają tę dyspozycję i<br />
skuteczność, to po następnej serii mogą<br />
być bogatsi o kolejne 3 punkty, ponieważ<br />
podejmą u siebie nie prezentujący się<br />
pojedynku? Patrząc na potencjał obu<br />
teamów i to, jak się zaprezentowały w<br />
dwóch pierwszych kolejkach rozgrywek,<br />
można odpowiedzieć krótko – małe.<br />
Leipzig się rozkręca<br />
awans do Bundesligi – TSV 1860 München.<br />
Popularne „lwy” uległy bowiem u<br />
siebie saksońskiemu beniam<strong>in</strong>kowi 0-3,<br />
po trafieniach – Poulsena w 39., Morysa<br />
w 68. i Thomalli w 82. m<strong>in</strong>. Wygrana<br />
tegorocznego nowicjusza w 2. Bundeslidze<br />
mogła być jeszcze wyższa, ale grał<br />
Poulsen trafił w poprzeczkę bramki TSV<br />
1860. Licząc m<strong>in</strong>ione rozgrywki III ligi,<br />
ekipa z Leipzig dowodzona przez trenera<br />
Alexandra Zornigera nie przegrała<br />
żadnego z 10 ostatnich meczów, wygrywając<br />
z nich 7! Monachijczycy z kolei,<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie ku zaskoczeniu w jakikolwiek ekspertów oraz sposób swoich TSV 1860 M. – Leipzig 0-3 (0-1)<br />
zabronione.<br />
fanów, przegrali drugi mecz w obecnych<br />
<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen<br />
mieli dobry<br />
bereitgestellt.<br />
dzień, dzięki czemu<br />
Jegliche<br />
po raz<br />
Vervielfältigung<br />
rozgrywkach. Do tego w najbliż-<br />
Ingolstadt – Darmstadt 2-2 (1-1)<br />
ist strengstens untersagt.<br />
szej kolejce wybierają się do kolejnego<br />
beniam<strong>in</strong>ka rozgrywek – Heidenheim,<br />
który w premierze sezonu pokonał (2-<br />
1) u siebie FSV Frankfurt, a w m<strong>in</strong>ionej<br />
gładko uległ w Braunschweig 0-3 i<br />
zechce zapewne zrehabilitować się w<br />
Micanski show<br />
Oprócz Bochum, Fürth i Leipzig<br />
goryczy porażki w bieżącym sezonie<br />
nie zasmakowały jeszcze: tegoroczny<br />
spadkowicz z Bundesligi Braunschweig,<br />
drugi z grona trzech beniam<strong>in</strong>ków –<br />
Karlsruhe. W m<strong>in</strong>ionej kolejce ostatnia<br />
z wymienionych ekip zwyciężyła<br />
we Frankfurcie z FSV 3-2. Wynik tego<br />
meczu ustalony został do przerwy, a<br />
hat trickiem dla Badeńczyków popisał<br />
się Bułgar Micanski, były piłkarz Kaiserslautern<br />
i Ingolstadt, który do siat-<br />
przewodzi stawce najskuteczniejszych<br />
(po 3 bramki).<br />
Krzysztof Świerc<br />
Dokumentacja kolejki<br />
Sandhausen – Kaiserslautern 1-1 (0-0)<br />
Aue – Bochum 1-5 (1-3)<br />
Braunschweig – Heidenheim 3-0 (1-0)<br />
Aalen – St. Pauli 2-0 (1-0)<br />
1.FC Union – Düsseldorf 1-1 (0-1)<br />
Frankfurt – Karlsruhe 2-3 (2-3)<br />
Fürth – Nürnberg 5-1 (2-1)<br />
1. Bochum.................2...........4............ 6-2<br />
2. Fürth......................2...........4............ 6-2<br />
3. Braunschweig........2...........4............ 5-2<br />
4. Leipzig...................2...........4............ 3-0<br />
5. Aalen.....................2...........4............ 2-0<br />
6. Kaiserslautern........2...........4............ 4-3<br />
7. Darmstadt..............2...........4............ 3-2<br />
Karlsruhe...............2...........4............ 3-2<br />
9. Heidenheim...........2...........3............ 2-4<br />
10. Nürnberg...............2...........3............ 2-5<br />
11. Düsseldorf..............2...........2............ 3-3<br />
<strong>in</strong>golstadt..............2...........2............ 3-3<br />
13. 1.FC Union..............2...........2............ 1-1<br />
14. Sandhausen...........2...........1............ 1-2<br />
15. St. Pauli..................2...........1............ 1-3<br />
16. Frankfurt................2...........0............ 3-5<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy dzieliło materiał się punktami służy (1-1) u wyłącznie siebie z nieskutecznie, do czytania. seryjnie marnując Powielanie dogodne<br />
okazje do zdobycia gola. W 13. m<strong>in</strong> m<strong>in</strong>. Dzięki temu wspólnie z Reichelem<br />
ki ekipy w jakikolwiek z Hesji trafiał w 11., sposób 18. i 41. zabronione.<br />
SpVgg Greuther Fürth. Najwyraźniej<br />
LARES: Diese Materialien jednak s<strong>in</strong>d podopieczni lediglich Petera Neururera zum Lesen Frahn bereitgestellt. nie wykorzystał rzutu karnego, Jegliche a (Braunschweig) Vervielfältigung i Terodde (Bochum) ist strengstens untersagt.<br />
17. TSV 1860 M............2...........0............ 2-6<br />
18. Aue........................2...........0............ 1-6
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
16 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Allerlei bereitgestellt. Różności Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
15. – 21. August 2014<br />
Scharf<br />
Na, das hatte sich Stefan Mross<br />
wohl an<strong>der</strong>s vorgestellt, als er<br />
den Mo<strong>der</strong>atorenjob <strong>in</strong> <strong>der</strong> Sendung<br />
„Immer wie<strong>der</strong> sonntags” angenommen<br />
hat. Aber was kann schon<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie QQNeue do czytania. Strophe: Herbert Powielanie Grönemeyers w jakikolwiek sposób zabronione. Q<br />
Hit „Bochum” soll 30 Jahre nach <strong>der</strong> Veröffentlichung<br />
bereitgestellt. e<strong>in</strong>e fünfte Strophe bekommen. Jegliche Die Vervielfältigung ist strengstens LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen untersagt.<br />
großartig schief gehen bei e<strong>in</strong>er Live-<br />
Show auf SWR? Der Schlagerstar<br />
hat aber offenbar den Risikofaktor<br />
scharfe Chili-Soße unterschätzt.<br />
Zehn verschiedene scharfe Soßen<br />
wurden dem Mo<strong>der</strong>ator während<br />
<strong>der</strong> Sendung vorgestellt, natürlich<br />
probierte er gleich die schärfste.<br />
Doch was dann folgte, hätte wohl<br />
ke<strong>in</strong>er ahnen können. Zuerst zog<br />
Mross e<strong>in</strong> langes Gesicht, Volks-<br />
Musiksänger Marc Pircher legte<br />
ihm noch ermutigend die Hand<br />
auf die Schulter, doch Mross muss<br />
sofort von <strong>der</strong> Bühne. Mo<strong>der</strong>ation<br />
wird abgebrochen, h<strong>in</strong>ter <strong>der</strong> Bühne<br />
QQAlles für den Ruhm: Bekannt wurde<br />
Jan<strong>in</strong>a Youssefian durch die „Teppichlu<strong>der</strong>“-<br />
QQNeuer Term<strong>in</strong>ator-Film: Arnold<br />
Affäre mit Dieter Bohlen. Nun will sie so<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
Schwarzenegger<br />
materiał<br />
hat den<br />
służy<br />
Titel für den<br />
wyłącznie<br />
fünften gestellt,<br />
do<br />
die<br />
czytania.<br />
neue Strophe auch<br />
Powielanie<br />
zu s<strong>in</strong>gen. In berühmt<br />
w jakikolwiek<br />
werden ihre Busenfreund<strong>in</strong><br />
sposób zabronione.<br />
Film <strong>der</strong> Killer-Cyborg-Serie Term<strong>in</strong>ator enthüllt.<br />
s<strong>in</strong>d Er postete lediglich e<strong>in</strong> Foto von sich zum auf e<strong>in</strong>em Lesen offen. bereitgestellt. Das Lied mit den bekannten Zeilen Jegliche „Tief Schachzüge Vervielfältigung gemacht – den E<strong>in</strong>zug ist <strong>in</strong> den strengstens<br />
welcher Form dies geschehe, sei aber noch Michaela Schäfer und hat dafür zwei kluge<br />
LARES: Diese Materialien untersagt.<br />
bricht Mross zusammen, muss<br />
<strong>in</strong>s Krankenhaus. E<strong>in</strong>e allergische<br />
Reaktion, lautet die Erklärung. Doch<br />
schon letztes Jahr hatte Mross e<strong>in</strong>en<br />
Heulanfall im TV. Vielleicht s<strong>in</strong>d<br />
Live-Sendungen e<strong>in</strong>fach nicht se<strong>in</strong><br />
D<strong>in</strong>g? Er hätte bei <strong>der</strong> Trompete<br />
bleiben sollen.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy e<strong>in</strong>em materiał Tweet auf Schwarzeneggers służy wyłącznie Foto. Arbeit do geprägten czytania. Region. Powielanie H<strong>in</strong>tere<strong>in</strong>gang w jakikolwiek re<strong>in</strong> und mach dann sposób Pause.“ Basecap. zabronione.<br />
<br />
Anna Durecka<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Auch wenn alte Menschen diverse<br />
Leiden haben, s<strong>in</strong>d sie oft gelassener,<br />
zufriedener und glücklicher als<br />
wichtig s<strong>in</strong>d, im Alter länger erhalten als<br />
Es ist immer sehr schmerzhaft<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy an<strong>der</strong>e materiał Hirnbereiche, służy die die geistigen wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Fähigkeiten steuern. Dies wurde auf <strong>der</strong> zum Tode e<strong>in</strong>en geliebten Menschen zu verlieren<br />
LARES: Diese Materialien diesjährigen s<strong>in</strong>d Tagung lediglich <strong>der</strong> amerikanischen zum Lesen bereitgestellt. se<strong>in</strong>es VatersJegliche Vervielfältigung und Abschied nehmen ist strengstens zu müssen. untersagt.<br />
jüngere.<br />
Dies wird zum Teil damit erklärt, dass<br />
ältere Menschen aufgrund ihrer<br />
Erfahrung die D<strong>in</strong>ge <strong>in</strong> e<strong>in</strong>em etwas<br />
besseren Licht sehen und im Laufe ihres<br />
Lebens viele emotional stabilisierende<br />
Beziehungen aufgebaut haben. Möglicherweise<br />
bleiben „neuronale Netzwerke<br />
Usługi<br />
Zakład<br />
Pogrzebowe Pogrzebowy<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek Sprowadzaniesposób zabronione. przewozy<br />
Arnoldowi Czechowi<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung<br />
zmarłych z zagranicy<br />
ist strengstens zagraniczne untersagt. zwłok<br />
Załatwianie formalności z całej Europy<br />
Opieka nad grobami tel. 602 376 845<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do<br />
Walce,<br />
czytania.<br />
województwo opolskie<br />
Zdzieszowice: tel. 77 484 41 76<br />
Powielanie w www.machnik.ozimek.<strong>pl</strong><br />
jakikolwiek sposób zabronione.<br />
oraz Przewodniczący TSKN Norbert Rasch<br />
8013<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen nr bereitgestellt. tel. 77 46 60 158 Jegliche Vervielfältigung<br />
Tel./fax: (077) 46−52−456<br />
ist strengstens untersagt.<br />
<strong>WOCHENBLATT</strong>.<strong>pl</strong><br />
Impressum / Stopka redakcyjna<br />
Die Herausgabe <strong>der</strong> <strong>Zeitung</strong> ist dank f<strong>in</strong>anzieller För<strong>der</strong>ung<br />
des M<strong>in</strong>isteriums für Verwaltung und Digitalisierung sowie<br />
des Auswärtigen Amts mittels des Instituts für Auslandsbeziehungen möglich.<br />
Nakład/Auflage: 5850<br />
Szymczyk. Verlagssekretariat: Gabriela Mokrzycka, sw@wochenblatt. Szymczyk. Sekretariat wydawnictwa: Gabriela Mokrzycka, sw@wochenblatt.<strong>pl</strong>.<br />
Sprzedaż, market<strong>in</strong>g: Agnieszka Szotka, a.szotka@wochenblatt.<strong>pl</strong>.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie<br />
Kontakt:<br />
w<br />
Biuro redakcji/Redaktionsbüro:<br />
jakikolwiek<br />
tel./faks +48<br />
sposób<br />
77 45 46 556<br />
zabronione.<br />
<strong>pl</strong>. Vertrieb, Market<strong>in</strong>g: Agnieszka Szotka, a.szotka@wochenblatt.<strong>pl</strong>.<br />
Prenumerata/Abonnement: redakcja/Redaktion, Poczta Polska SA,<br />
Homepage: www.wochenblatt.<strong>pl</strong>, Onl<strong>in</strong>eredakteur: Juliane Preiß<br />
Strona <strong>in</strong>ternetowa: www.wochenblatt.<strong>pl</strong>, redaktor: Juliane Preiß Ruch SA, www.prenumerata.ruch.com.<strong>pl</strong>; tel. 22 693 70 00<br />
zwracamy. Redakcja nie odpowiada za treść ogłoszeń.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Zrealizowano dzięki dotacji M<strong>in</strong>istra Adm<strong>in</strong>istracji i Cyfryzacji<br />
i (za pośrednictwem Instytutu Stosunków Kulturalnych z Zagranicą)<br />
M<strong>in</strong>isterstwa Spraw Zagranicznych Republiki Fe<strong>der</strong>alnej Niemiec.<br />
das ist das Konzept <strong>der</strong> neuen Fernsehshow<br />
mit TV-Mo<strong>der</strong>ator Jörg Pilawa. In <strong>der</strong> ARD-<br />
Samstagabendsendung „S<strong>in</strong>g wie de<strong>in</strong> Star”<br />
sollen sechs Promis <strong>in</strong> die Rollen von Bühnengrößen<br />
wie Kylie M<strong>in</strong>ogue, Madonna und<br />
Robbie Williams schlüpfen und live s<strong>in</strong>gen.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Pilawa materiał wählt am 13. September służy <strong>in</strong> wyłącznie <strong>der</strong> ersten do czytania. Powielanie gen? Das w br<strong>in</strong>gt jakikolwiek natürlich die Gerüchteküche sposób zabronione.<br />
Runde für jeden Promi e<strong>in</strong> Lied aus, im zwei-<br />
Westdeutsche Allgeme<strong>in</strong>e <strong>Zeitung</strong> (WAZ) und zum brodeln. Könnte es wirklich se<strong>in</strong>, dass die<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
ten Durchgang kann je<strong>der</strong> se<strong>in</strong> Wunsch-Lied<br />
s<strong>in</strong>gen. E<strong>in</strong>e Jury aus Yvonne Catterfeld, Ben<br />
Becker und Rolando Villazón kürt mit dem<br />
Publikum den Sieger.<br />
Stuhl am Filmset mit <strong>der</strong> Aufschrift „Term<strong>in</strong>ator<br />
Genisys”. Schwarzenegger bedankte sich<br />
bei <strong>der</strong> Crew und se<strong>in</strong>en Kollegen für e<strong>in</strong>en<br />
„fantastischen Dreh”. Das Paramount-Studio,<br />
das den fünften „Term<strong>in</strong>ator”-Film im Juli<br />
2015 <strong>in</strong> die K<strong>in</strong>os br<strong>in</strong>gen will, verwies mit<br />
im Gehirn“, die für das Gefühlsleben<br />
Neurologen <strong>in</strong> Philadelphia diskutiert<br />
und wissenschaftlich begründet. Das<br />
Älterwerden br<strong>in</strong>gt nicht nur Nachteile,<br />
hat auch Vorteile und kann glücklich<br />
machen. Allerd<strong>in</strong>gs gehört dazu e<strong>in</strong>e<br />
gute Lebensgestaltung im E<strong>in</strong>klang mit<br />
Redaktionsanschrift: ul. Powstańców Śl. 25, 45-086 Opole, E-Mail: sw@<br />
wochenblatt.<strong>pl</strong>. Chefredakteur: Till Scholtz-Knobloch, Redaktion: Anna<br />
Durecka: „UNIversum“, „Schlesien“, „Allerlei“; Krzysztof Świerc: „Sport“,<br />
„Wirtschaft“; Juliane Preiß (ifa-Redakteur<strong>in</strong>): „Aus den Regionen“; Klaudia<br />
Kandzia: „Kirche und Gesellschaft”, „UNIversum”. Übersetzung: Andrzej<br />
Szypulski, Andżelika Dobrzańska. Korrektur: Manfred Prediger, Krzysztof<br />
Foto: www.topcelebritiesphoto.com<br />
ihrem 30. Geburtstag würdigte <strong>der</strong> Fußballtra<strong>in</strong>er<br />
die Schlagersänger<strong>in</strong> als „großartige<br />
Enterta<strong>in</strong>er<strong>in</strong>”. Die Russlanddeutsche sei „e<strong>in</strong>e<br />
grandiose Stimmungskanone”, sagte er <strong>der</strong><br />
Illustrierten Bunte.<br />
Radio Bochum haben die Bochumer aufgerufen,<br />
e<strong>in</strong>e weitere sechszeilige Strophe für die<br />
Ruhrgebietshymne zu dichten. Sänger Herbert<br />
Grönemeyer werde e<strong>in</strong>en Siegertext küren.<br />
Der Musiker habe zudem im Gespräch mit <strong>der</strong><br />
Bochumer WAZ-Lokalredaktion <strong>in</strong> Aussicht<br />
im Westen, wo die Sonne verstaubt” hat längst<br />
Kultstatus erreicht. So s<strong>in</strong>gen es auch Fans des<br />
Fußballvere<strong>in</strong>s VfL Bochum vor Heimspielen.<br />
Mit dem Eröffnungssong des 1984 veröffentlichten<br />
Albums „4630 Bochum” bes<strong>in</strong>gt Grönemeyer<br />
den Stolz e<strong>in</strong>er von Kohle, Stahl und<br />
Kondolenzen / Kondolencje<br />
Transport mebli<br />
Usługi transportowe, przeprowadzki<br />
Niemcy – Polska<br />
Polska – Niemcy<br />
7919<br />
Adres redakcji: ul. Powstańców Śląskich 25, 45-086 Opole, e-mail:<br />
sw@wochenblatt.<strong>pl</strong>. Redaktor naczelny: Till Scholtz-Knobloch. Redakcja:<br />
Anna Durecka – „UNIversum”, „Śląsk”, „Różności”; Krzysztof Świerc – „Sport”,<br />
„Gospodarka”; Juliane Preiß (dziennikarka z ramienia IfA) – „Z regionów”;<br />
Klaudia Kandzia – „Kościół i społeczeństwo”, „UNIversum”. Tłumaczenia:<br />
Andrzej Szypulski, Andżelika Dobrzańska. Korekta: Manfred Prediger, Krzysztof<br />
Foto: Karl-He<strong>in</strong>z Bromer<br />
P<strong>in</strong>nwand<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy QQmateriał Neue Pilawa-Show: służy Deutsche wyłącznie Fernsehgesichter<br />
geben sich als Weltstars aus – chim Löw ist großer Fan von Helene Fischer. Zu len steht ihr <strong>in</strong>s Gesicht geschrieben, als Mi-<br />
QQProm<strong>in</strong>enter do czytania. Fan: Bundestra<strong>in</strong>er Powielanie Joa-<br />
QQw Schwangerschaftsgerüchte: jakikolwiek sposób Strah-<br />
zabronione. Q<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
chelle Hunziker <strong>in</strong> Mailand von Paparazzi bei<br />
e<strong>in</strong>em beson<strong>der</strong>en Besuch abgelichtet wird.<br />
Geme<strong>in</strong>sam mit ihrem Verlobten Tomaso<br />
Trussardiv wird sie vor dem Haus e<strong>in</strong>es Frauenarztes<br />
ertappt. Zusammen beim Gynäkolo-<br />
italienische Mo<strong>der</strong>ator<strong>in</strong> nach Aurora (17) und<br />
Sole (10 Monate) ihr drittes K<strong>in</strong>d erwartet?<br />
Sat.1-Conta<strong>in</strong>er und e<strong>in</strong>e Fotostrecke im Playboy.<br />
Zu <strong>der</strong> Affäre sagt die gebürtige Perser<strong>in</strong><br />
im Playboy-Interview heute: „Dieter konnte<br />
immer nicht abwarten, bis ich Feierabend<br />
hatte. Irgendwann habe ich ihm dann gesagt:<br />
‚okay, komm. Ich hole dich dann vom<br />
Machnik N.<br />
Ozimek, Schodnia Nowa,<br />
Wydawca/Herausgeber: Zespół Producencki „Pro Futura“ Sp. z o.o.,<br />
ul. Powstańców Śl. 25, 45-086 Opole. Nr <strong>in</strong>deksu 368202.<br />
Skład komputerowy/Satz: LARES – Mateus Joschko<br />
Druk/Druck: Polskapresse Sp. z o.o., Oddział Prasa Wrocławska<br />
1765<br />
Foto: www.straitp<strong>in</strong>kie.com<br />
Q Ke<strong>in</strong>e Wie<strong>der</strong>holungen: Schauspieler<strong>in</strong><br />
Christ<strong>in</strong>e Neubauer hat sich für ihre<br />
häufige Fernsehpräsenz gerechtfertigt. „Ke<strong>in</strong><br />
Schauspieler und ke<strong>in</strong> Produzent hat e<strong>in</strong>en<br />
E<strong>in</strong>fluss auf den Wie<strong>der</strong>holungsrhythmus <strong>der</strong><br />
e<strong>in</strong>zelnen Sen<strong>der</strong> – auch ich nicht”, sagte sie<br />
<strong>der</strong> Stuttgarter <strong>Zeitung</strong>.<br />
Q Metamorphosen: Rund vier Jahre<br />
lang hat man bis auf ihren Jury-Job bei<br />
„Deutschland sucht den Superstar“ nichts von<br />
Tokio Hotel gehört, jetzt aber steht wohl das<br />
musikalische Comeback bevor. Gerade erst<br />
postete Bill Kaulitz e<strong>in</strong> Friseur-Selfie von sich<br />
und schrieb dazu: „Hair-Day – fertig werden<br />
für den ersten Video-Dreh“ und zwar für die<br />
neue S<strong>in</strong>gle, die noch <strong>in</strong> diesem Jahr ersche<strong>in</strong>en<br />
soll. Statt se<strong>in</strong>er zeitweise bunten Emo-<br />
Mähne s<strong>in</strong>d se<strong>in</strong>e Haare nun kurz und wasserstoffblond.<br />
Und auch die an<strong>der</strong>en Jungs<br />
haben sich äußerlich verän<strong>der</strong>t. Tom Kaulitz,<br />
<strong>der</strong> für se<strong>in</strong>e wilden Rasta-Zöpfe bekannt war,<br />
hat zwar noch immer längere Haare, trägt<br />
diese jedoch als Dutt unter e<strong>in</strong>er verdrehten<br />
Wohlbef<strong>in</strong>den<br />
E<strong>in</strong> Mensch, den wir liebten,<br />
ist nicht mehr da.<br />
Sehr geehrter<br />
Aber er ist überall, wo wir s<strong>in</strong>d<br />
Gelassenheit LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał im służy Alter wyłącznie und do se<strong>in</strong>er czytania. gedenken. Powielanie w Arnold jakikolwiek Czech, sposób zabronione.<br />
August<strong>in</strong>us<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Wir drücken dem<br />
die Nachricht vom Tode Ihres Vaters<br />
Vorstandsvorsitzenden hat uns sehr tief berührt. Es ist<br />
<strong>der</strong> Stiftung<br />
schwer bei e<strong>in</strong>em solchen Anlass<br />
für die Entwicklung<br />
Schlesiens<br />
tröstende Worte zu f<strong>in</strong>den, aber wir<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do und czytania. För<strong>der</strong>ung Powielanie w möchten jakikolwiek Ihnen sposób und Ihrer zabronione. Familie<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt.<br />
lokaler Initiativen,<br />
Jegliche Vervielfältigung unsere herzliche Anteilnahme ist strengstens und untersagt.<br />
Herrn<br />
unser tiefstes Mitgefühl aussprechen<br />
Arnold Czech, sowie viel Kraft und Zuversicht wünschen.<br />
unser tiefes Mitgefühl<br />
aus.<br />
Die Mitglie<strong>der</strong>,<br />
Vorstands-, Ratsmitglie<strong>der</strong> sowie<br />
Mitarbeiter und <strong>der</strong><br />
Mitarbeiter <strong>der</strong> Stiftung für die<br />
Vorstand <strong>der</strong> <strong>Deutschen</strong><br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy <strong>der</strong> Familie materiał und <strong>der</strong> Umwelt. służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek Entwicklung sposób Schlesiens zabronione. und<br />
Sozial-Kulturellen<br />
Dr. med. Manfred Gabor<br />
Gesellschaft Breslau.<br />
För<strong>der</strong>ung lokaler Initiativen<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche 8010 Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Kondolenzen / Kondolencje<br />
Naszemu Koledze, Prezesowi Fundacji Rozwoju Śląska<br />
oraz Wspierania Inicjatyw Lokalnych w Opolu,<br />
wyrazy głębokiego żalu i współczucia z powodu śmierci<br />
Ojca<br />
składają<br />
Poseł na Sejm Ryszard Galla<br />
Foto: Milena Struzik<br />
Gogol<strong>in</strong>: tel. 77 466 62 60<br />
adur<br />
Krapkowice - Otmęt: tel. 77 446 60 66<br />
www.konefal.<strong>pl</strong> iSO 9001<br />
Konto bankowe: Bank Zachodni WBK SA II O/Opole, 30 1090 2242 0000<br />
0005 7800 0577<br />
Bankverb<strong>in</strong>dung: Bank Zachodni WBK SA II O/Opole, IBAN: PL30 1090<br />
2242 0000 0005 7800 0577 SWIFT Code WBKPPLPP.<br />
Unverlangt e<strong>in</strong>gesandte Manuskripte werden nicht zurückgesandt. Die<br />
Redaktion behält sich vor, Zuschriften und Leserbriefe s<strong>in</strong>ngemäß zu kürzen.<br />
Die Redaktion haftet nicht für den Inhalt <strong>der</strong> Anzeigen. / Zastrzegamy sobie<br />
prawo skracania nadesłanych tekstów; materiałów nie zamówionych nie<br />
Foto: www.promiflash.de<br />
8012<br />
7875