WOCHENBLATT.pl - Zeitung der Deutschen in Polen Ehre gerettet (Vorschau)
Erfolgreiche ePaper selbst erstellen
Machen Sie aus Ihren PDF Publikationen ein blätterbares Flipbook mit unserer einzigartigen Google optimierten e-Paper Software.
www.wochenblatt.<strong>pl</strong><br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Nie ma przyszłości bez<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
przeszłości: O losach swojego<br />
ojca opowiada Sieghard<br />
Helmuth von Pannwitz, syn<br />
„Verborgene Chronik 1914”:<br />
Kollektives Tagebuch vom Beg<strong>in</strong>n<br />
LARES: jedynego N<strong>in</strong>iejszy nieukraińskiego<br />
materiał służy wyłącznie des do Ersten czytania. Weltkriegs.<br />
Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
atamana w historii Kozaków<br />
Radio B5, freitags,<br />
LARES: Diese Materialien Czytaj s<strong>in</strong>d na str. lediglich 10<br />
zum Lesen bereitgestellt. 13:25 und 19:25 Jegliche Uhr<br />
Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
7913<br />
Nr 32 (1166), ISSN 2082-8195, nr <strong>in</strong>deksu 368202 8 – 14 VIII 2014, cena 2,40 zł (VAT 5%)<br />
<strong>WOCHENBLATT</strong>.<strong>pl</strong><br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
<strong>Zeitung</strong> <strong>der</strong> <strong>Deutschen</strong> <strong>in</strong> <strong>Polen</strong><br />
Nanu?<br />
<strong>Ehre</strong> LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
<strong>gerettet</strong><br />
materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung Die Auftritte <strong>der</strong> Tworkauer<br />
ist strengstens untersagt.<br />
Eiche bee<strong>in</strong>druckten<br />
<strong>in</strong> Kielce. Foto: DFK Tworkau<br />
POL…<br />
Polbus, Poltrans, Polbud, Polbank<br />
itp. Ma się wrażenie, że co trzecia<br />
firma w kraju ma w nazwie „Pol”.<br />
Czekam jeszcze na wysłanie w kosmos<br />
„polonautów”…<br />
1964 hatte LARES: <strong>der</strong> aus N<strong>in</strong>iejszy Breslau materiał stammende służy wyłącznie Robert do Müller-Kox czytania. Powielanie die Idee, e<strong>in</strong><br />
w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
europaweites LARES: Diese Materialien Trachtentreffen s<strong>in</strong>d lediglich zu organisieren. zum Lesen bereitgestellt. Seither ist die Jegliche „Europeade“<br />
Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
e<strong>in</strong>e Erfolgsgeschichte. Dieses Jahr fand sie erstmals <strong>in</strong> <strong>Polen</strong> statt. Die<br />
deutsche M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit aus dem eignen Land vertrat jedoch e<strong>in</strong>zig die<br />
„Tworkauer Eiche“.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Polski parlament powziął uchwałę<br />
o założeniu agencji kosmicznej, której<br />
nazwa brzmi – jakżeby <strong>in</strong>aczej<br />
– POLSA. Notabene, amerykańska<br />
NASA nie nazywa się według modelu<br />
polskiego USASA, a jej podniebni<br />
ambasadorzy to astronauci, którzy<br />
z kolei u Rosjan są kosmonautami,<br />
a u Chińczyków – tajkonautami.<br />
Mimo to przypuszczam, że polonautów<br />
jednak nie będzie.<br />
Na drodze wielkim nadziejom Polaków<br />
stoi kulejąca, w porównaniu<br />
z <strong>in</strong>nymi państwami Europy, współpraca<br />
polskich <strong>pl</strong>acówek badawczych<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
z przemysłem.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Werbung / Reklama<br />
Till Scholtz-Knobloch<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek Lesen Sie sposób S. 5<br />
zabronione.<br />
Wir suchen:<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Werbung / Reklama<br />
Poszukujemy<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w • części jakikolwiek używane<br />
sposób zabronione.<br />
Wir bieten:<br />
• lakiernictwo<br />
Mitarbeit <strong>in</strong> e<strong>in</strong>em gewachsenen,<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens<br />
familiengeführten untersagt.<br />
Unternehmen<br />
• blacharstwo<br />
vom Standort Jessen/Elster.<br />
Oferujemy:<br />
• wynajem samochodów Leistungsbezogene Entlohnung.<br />
• atrakcyjne wynagrodzenie<br />
Wir stehen für:<br />
• zakwaterowanie na terenie<br />
46-022 Kępa k. Opola, ul. Wróblińska 17b Teamarbeit, Innovation<br />
tel./fax: 77 456 86 58<br />
Niemiec<br />
und Entwicklung.<br />
CENTRUM<br />
kom. 602 369 462 (A4)<br />
• opiekę polskiego biura<br />
661 333 777<br />
7963<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie POMOCY<br />
do czytania. Powielanie w<br />
604 jakikolwiek<br />
963 702<br />
sposób zabronione.<br />
www.schade-logistic.de<br />
Za<strong>in</strong>teresowanych prosimy o wysyłanie CV<br />
DROGOWEJ<br />
LARES: na e-mail: Diese export@dako.org.<strong>pl</strong> Materialien lub s<strong>in</strong>d Tel. lediglich 32 279 96 80<br />
zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung www.autoczok.<strong>pl</strong><br />
ist strengstens +49(0)3537-2789 untersagt. – 0<br />
pracowników fizycznych ze znajomością<br />
języka niemieckiego do prac:<br />
• magazynowych<br />
• recycl<strong>in</strong>gowych<br />
• na produkcji<br />
oraz specjalistów z j. niemieckim:<br />
elektryków, spawaczy, kierowców<br />
C+E, ślusarzy, operatorów koparek<br />
i ładowarek<br />
Bernard Czok<br />
warsztat<br />
• mechanika pojazdowa<br />
7877<br />
Kraftfahrer<br />
(m/w) gesucht<br />
Kraftfahrer <strong>der</strong> Führersche<strong>in</strong>klasse<br />
C/CE für engagiertes und<br />
motiviertes Handeln mit spezieller<br />
Fahrzeugtechnik (Floatl<strong>in</strong>er; Joloda<br />
–Systemauflieger; Planen-/ offene<br />
Sattel u.a.) im Deutschlandverkehr<br />
und Zentraleuropa.<br />
Besuchen Sie uns auf unserer web-site<br />
o<strong>der</strong> besser noch rufen Sie uns an:<br />
8009<br />
Nowy punkt:<br />
Zakład Kamieniarski PPHU Sati<br />
46-073 Wrzoski, ul. Wrocławska 24<br />
tel. kom. 880 370 130, 784 518 593<br />
Oddział<br />
Ekspozycja nagrobków<br />
46-020 Krzanowice, Stara Droga 6 i 8<br />
tel. kom. (+48) 666 523 384<br />
Nagrobki<br />
Płytki granitowe<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy tel. (+48) 77 546 22 materiał 78<br />
służy tel. (+48) 77 wyłącznie 546 21 84<br />
do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
biuro@tanienagrobki.com.<strong>pl</strong><br />
biuro@tanienagrobki.com.<strong>pl</strong><br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt.<br />
od 1499 zł<br />
Jegliche<br />
od 76 zł/m²<br />
Vervielfältigung<br />
od 280 zł/m² od 320 ist<br />
zł/m²<br />
strengstens<br />
od 280 zł/m²<br />
untersagt.<br />
Schody<br />
Blaty<br />
Kom<strong>in</strong>ki<br />
Tarasy<br />
od 76 zł/m²<br />
7706<br />
Rezydencja dla Seniorów<br />
Złote Borki<br />
ul. Oleska 1c<br />
Borki Małe gm. Olesno<br />
Zapewniamy:<br />
• domową kuchnię dostosowaną<br />
do potrzeb podopiecznych<br />
• otwartą formułę – rodz<strong>in</strong>a<br />
• szeroki wachlarz zajęć kulturalnych<br />
i rekreacyjnych<br />
• dwie formy opieki: całodobową<br />
i dzienną do wyboru<br />
będzie mogła swobodnie<br />
• wykwalifikowany personel opie-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy tel. 535 56 04 04<br />
materiał służy odwiedzać wyłącznie podopiecznego<br />
do kuńczo-pielęgniarski, czytania. a także<br />
Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
www.zloteborki.<strong>pl</strong><br />
• własną ka<strong>pl</strong>icę<br />
regularną opiekę medyczną<br />
7995<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens <br />
untersagt.<br />
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
I S S N 2 0 8 2 - 8 1 9 5
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
2 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Me<strong>in</strong>ungen Lesen bereitgestellt. op<strong>in</strong>ie Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Śląsku, ojczyzno moja!<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie sierpnia do czytania. zmarł Gert von Powielanie Paczensky w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
und Tencz<strong>in</strong>, współzałożyciel i redaktor<br />
pierwszego krytycznego magazynu<br />
LARES: Diese Materialien Die Macht s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen<br />
politycznego<br />
bereitgestellt.<br />
w niemieckiej telewizji.<br />
Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
<strong>der</strong> Worthülsen<br />
„Panorama”, nadawana w telewizji<br />
ARD, wywarła trwały wpływ na życie<br />
polityczne w Niemczech dzięki prezentowanemu<br />
w niej nowemu podejściu do<br />
dziennikarstwa. Hasłem „A teraz podro-<br />
mit Verweis auf dessen Aussage: „Risse czymy się nieco z rządem fe<strong>der</strong>alnym” już<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy und Wi<strong>der</strong>sprüche materiał aufdecken, służy betrachte wyłącznie przy pierwszym do czytania. wejściu na Powielanie antenę dał w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
ich als zentrale Aufgabe des politischen do zrozumienia, że będzie przekazywał<br />
LARES: Diese Materialien Intellektuellen, s<strong>in</strong>d lediglich als <strong>der</strong> ich mich zum verstehe“. Lesen <strong>in</strong>formacje bereitgestellt. w sposób kąśliwy. Choć Jegliche on Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Am 1. August verstarb Gert von Paczensky<br />
und Tencz<strong>in</strong>, Mitbegrün<strong>der</strong><br />
und Redakteur des ersten kritischen Politikmagaz<strong>in</strong>s<br />
im deutschen Fernsehen. „Panorama“<br />
im ARD-Programm prägte das<br />
politische Leben Deutschlands mit se<strong>in</strong>er<br />
neuen journalistischen Herangehensweise<br />
nachhaltig. Unter dem Motto „Nun wollen<br />
wir uns noch e<strong>in</strong> bisschen mit <strong>der</strong> Bundesregierung<br />
anlegen“, kündigte er gleich <strong>in</strong><br />
<strong>der</strong> ersten Sendung se<strong>in</strong>e bissige Berichterstattung<br />
an. Obwohl er selbst 1925 im<br />
Harz zur Welt kam, entstammte er e<strong>in</strong>em<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
Bildungsmateriał<br />
und Kulture<strong>in</strong>richtungen.<br />
służy wyłącznie<br />
Dem który dziś do potrafi czytania. zaprowadzić Powielanie Czytelnika w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
kann man lei<strong>der</strong> nur zustimmen. w głąb centralnej Polski, a mimo to ma<br />
Dieses Pr<strong>in</strong>zip hat sich die letzten Jahre związek z mniejszością (str. 10).<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
bekannten, ursprünglich oberschlesischen<br />
Adelsgeschlecht. Se<strong>in</strong>e bekannten Restaurantkritiken<br />
standen auch e<strong>in</strong> wenig Pate<br />
für unsere Reihe „Aufgegabelt“, die sie<br />
heute mal tief nach Zentralpolen führt,<br />
dennoch auch e<strong>in</strong>en M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitenbezug<br />
aufweist (S. 10).<br />
Se<strong>in</strong>en 80. Geburtstag h<strong>in</strong>gegen feierte<br />
am 1. August Oskar Negt, <strong>der</strong> mir persön-<br />
ausufernde Anträge und Papierkrieg zu wspomnienia związane z jego osobą, takich fundamentalnych sprzeczności<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy begründen materiał s<strong>in</strong>d. Vor allem służy auf deutscher wyłącznie mianowicie do czytania. z czasów, gdy uczęszczałem Powielanie Negt w dostrzega jakikolwiek w swoistej transformacji sposób zabronione.<br />
Seite hat sich dabei e<strong>in</strong>e Sprache e<strong>in</strong>geschlichen,<br />
s<strong>in</strong>d <strong>der</strong>en lediglich nichtssagende Codes zum man Lesen zjoner bereitgestellt. ruchu studenckiego „68”, a Jegliche później „Po Vervielfältigung raz pierwszy w historii całe ist nasze strengstens<br />
na sem<strong>in</strong>aria, jakie Negt, notabene wi-<br />
systemu wartości, co podkreśla słowami:<br />
LARES: Diese Materialien untersagt.<br />
lich zwar politisch ebenso wenig wie von<br />
Paczensky und Tencz<strong>in</strong> nahesteht, jedoch<br />
persönlich <strong>in</strong> bester Er<strong>in</strong>nerung ist. Bei<br />
Negt, e<strong>in</strong>em Vordenker <strong>der</strong> studentischen<br />
68er Bewegung und kulturpolitischem<br />
Berater von Kanzler Gerhard Schrö<strong>der</strong>,<br />
hatte ich an <strong>der</strong> Universität Hannover<br />
e<strong>in</strong>st Sem<strong>in</strong>are besucht. Er kam auf Gut<br />
Kapkeim (russ.: Višnjovoe) <strong>in</strong> Ostpreußen<br />
<strong>in</strong> e<strong>in</strong>er armen Familie zur Welt<br />
und überlebte die Flucht nach eigenem<br />
Bekunden vielleicht nur, weil er <strong>in</strong> e<strong>in</strong><br />
kle<strong>in</strong>es Schiff und nicht die Gustloff gestiegen<br />
sei. Der aus e<strong>in</strong>er schlesischen<br />
Familie stammende SPD-Vorsitzende<br />
Sigmar Gabriel gratulierte Negt auch<br />
E<strong>in</strong>en zentralen Wi<strong>der</strong>spruch sieht Negt<br />
<strong>in</strong> e<strong>in</strong>em Wertewandel und hebt dabei<br />
hervor: „Erstmals <strong>in</strong> <strong>der</strong> Geschichte ist<br />
unsere Gesellschaft durchgängig nach<br />
Marktgesetzen organisiert“ und dies sei<br />
vor allem e<strong>in</strong> Verhängnis im Bereich von<br />
lei<strong>der</strong> auch tief <strong>in</strong> die deutsche M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit<br />
<strong>in</strong> <strong>Polen</strong> h<strong>in</strong>e<strong>in</strong>gegraben. Es gibt immer<br />
weniger <strong>in</strong>stitutionelle För<strong>der</strong>ungen. Die<br />
Enttäuschung nimmt damit stetig zu, dass<br />
immer aufs Neue im Wesen e<strong>in</strong>er M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit<br />
liegende Notwendigkeiten durch<br />
erst beherrschen muss. Dies ist beson<strong>der</strong>s<br />
schwer, wenn das Sprachgefühl <strong>in</strong> <strong>der</strong><br />
Muttersprache eben nicht das Beste ist.<br />
Vor allem aber wird damit viel Heuchelei<br />
erzwungen. Denn entscheidend ist oft<br />
nicht die wirkliche Idee des Vorhabens,<br />
Vertreter mit schwachen Vorortkenntnissen<br />
entsprechend abspult.<br />
Potęga frazesów<br />
1<br />
sam przyszedł na świat w 1925 roku w<br />
Górach Harcu, wywodził się ze znanej,<br />
pierwotnie górnośląskiej rodz<strong>in</strong>y szlacheckiej.<br />
Jego znane krytyki <strong>pl</strong>acówek<br />
gastronomicznych były niejako prekursorem<br />
naszego cyklu pt. „Aufgegabelt”,<br />
Swoje 80. urodz<strong>in</strong>y obchodził natomiast<br />
1 sierpnia Oskar Negt, który<br />
wprawdzie z politycznego punktu widzenia<br />
jest mi równie mało bliski co<br />
von Paczensky und Tencz<strong>in</strong>, jednak na<br />
gruncie osobistym mam jak najlepsze<br />
doradca kanclerza Gerharda Schrö<strong>der</strong>a w<br />
sprawach polityki kulturalnej, prowadził<br />
na uniwersytecie w Hanowerze. Przyszedł<br />
na świat w ubogiej rodz<strong>in</strong>ie w majątku<br />
Kapkeim (ros. Wiszniowoje) w Prusach<br />
Wschodnich, a ewakuację przeżył według<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
son<strong>der</strong>n<br />
materiał<br />
ob man politisch<br />
służy<br />
korrekte<br />
wyłącznie<br />
Worthülsen<br />
für den neu entstandenen Verwal-<br />
że wsiadł na mniejszy statek, a nie na mniejszości niemieckiej w Polsce. Jest<br />
własnych do słów czytania. być może tylko Powielanie dlatego, ty wryła w jakikolwiek się też głęboko w świadomość sposób zabronione.<br />
tungsmoloch kulturpolitisch-staatlicher<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen<br />
„Gustloffa”.<br />
bereitgestellt.<br />
Pochodzący ze śląskiej<br />
Jegliche<br />
rodzi-<br />
coraz<br />
Vervielfältigung<br />
mniej dotacji <strong>in</strong>stytucjonalnych,<br />
ist strengstens untersagt.<br />
ny przewodniczący SPD Sigmar Gabriel<br />
pogratulował Negtowi, przypom<strong>in</strong>ając<br />
jego wypowiedź: „Za swoje najważniejsze<br />
zadanie jako politycznego <strong>in</strong>telektualisty,<br />
za jakiego się mam, uważam odsłanianie<br />
różnorakich rys i sprzeczności”. Jedną z<br />
społeczeństwo jest zorganizowane według<br />
praw rynkowych”, co jego zdaniem<br />
ma fatalne skutki przede wszystkim w<br />
sferze <strong>in</strong>stytucji kulturalno-oświatowych.<br />
Niestety nie można się z tym nie zgodzić.<br />
Zasada ta w ostatnich latach nieste-<br />
Prosto z Sejmu<br />
Wypełnić<br />
prezent<br />
Die Gedanken s<strong>in</strong>d frei<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Patriotismus<br />
Generell betrachtet man Patriotismus<br />
als e<strong>in</strong>e Tugend von Gesellschaften.<br />
In diesen Tagen gibt es zahlreiche patriotische<br />
Veranstaltungen. In <strong>Polen</strong>,<br />
so auch <strong>in</strong> Warschau, wie überhaupt<br />
im ganzen Land, wird des Warschauers<br />
Aufstandes gedacht. In den Medien wird<br />
über diesen umfassend berichtet.<br />
Zur gleichen Zeit wird <strong>in</strong> Europa<br />
des Ausbruchs des Ersten Weltkrieges<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Gedenken materiał <strong>der</strong> Opfer służy des Weltkrieges wyłącznie mit Aussöhnungslehre do czytania. erfüllen? Powielanie materialno-f<strong>in</strong>ansowej. w jakikolwiek Dzięki sposób temu zabronione.<br />
sichtbar. Um aber ke<strong>in</strong> falsches Bild zu<br />
Barnard Gaida było nam w tym trudnym okresie lat<br />
LARES: Diese Materialien erhalten, s<strong>in</strong>d muss lediglich man auch die zum Me<strong>in</strong>ung Lesen bereitgestellt. Jegliche osiemdziesiątych Vervielfältigung łatwiej żyć i przetrwać, ist strengstens untersagt.<br />
gedacht. Es ist also e<strong>in</strong>e gute Zeit, sich<br />
Gedanken zu machen, wie man den<br />
Kriegen und Schlachten <strong>der</strong> Völker<br />
Europas gedenken soll, ohne zu vergessen,<br />
dass die e<strong>in</strong>stmaligen Fe<strong>in</strong>de <strong>in</strong><br />
<strong>der</strong> Gegenwart Freunde <strong>in</strong> <strong>der</strong> EU s<strong>in</strong>d.<br />
Die bekannten Verse des Heiligen<br />
Johannes Paul II. sche<strong>in</strong>en hier mit <strong>der</strong><br />
Def<strong>in</strong>ition des Patriotismus als Gestalt<br />
<strong>der</strong> Liebe und nicht des Hasses behilflich Internet kann man e<strong>in</strong>en Film über e<strong>in</strong>e<br />
niemiecka w mojej osobie<br />
jakikolwiek oraz dyrektor Wojewódzkie-<br />
sposób zabronione.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy zu se<strong>in</strong>. materiał Bemühungen, służy die Verehrung wyłącznie patriotische do czytania. Demonstration Powielanie f<strong>in</strong>den. Bei w<br />
<strong>der</strong> Opfer mit dem positiven Blick <strong>in</strong> die dieser Demonstration am 1. August <strong>in</strong> go Szpitala Neuropsychiatrycznego w<br />
LARES: Diese Materialien Zukunft s<strong>in</strong>d zu vere<strong>in</strong>en, lediglich s<strong>in</strong>d <strong>in</strong> <strong>der</strong> zum Symbo-<br />
Lesen Warschau bereitgestellt. konnte man Rufe hören: Jegliche „E<strong>in</strong>e Opolu Vervielfältigung Krzysztof Nazimek podjęliśmy ist strengstens untersagt.<br />
lik <strong>der</strong> geme<strong>in</strong>schaftlichen Gedenkfeier<br />
des Aufstandes durch die Präsidenten<br />
Gauck und Komorowski <strong>in</strong> Berl<strong>in</strong> o<strong>der</strong><br />
die Anwesenheit <strong>der</strong> höchsten Vertreter<br />
Belgiens, Großbritanniens, Frankreichs<br />
und Deutschlands <strong>in</strong> Lüttich beim<br />
<strong>der</strong> e<strong>in</strong>fachen Menschen <strong>in</strong> Betracht<br />
ziehen. Bemüht sich <strong>Polen</strong> z.B. durch<br />
Bildung die Gesellschaft wirklich so zu<br />
erziehen, dass die Aussöhnung nicht<br />
nur elitär abgehandelt wird, son<strong>der</strong>n<br />
auch die Allgeme<strong>in</strong>heit erreicht? Im<br />
Kugel, e<strong>in</strong> Deutscher!“. Die jungen Teilnehmer<br />
waren Studenten und Absolventen<br />
polnischer Schulen. Sollte sie nicht<br />
alarmieren, dass Politik, Kirche, Medien<br />
und Schule versagt haben? Sollte man<br />
den Inhalt des Gedenkens nicht mehr<br />
Wersja polska na blogu<br />
Bernarda Gaidy na www.vdg.<strong>pl</strong><br />
Bartek LARES: konkretN<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie Ukra<strong>in</strong>ie. w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Tym razem owa pomoc z naszej<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche<br />
strony<br />
Vervielfältigung<br />
będzie skierowana dla szpitala<br />
ist strengstens untersagt.<br />
H<strong>in</strong>weise geben<br />
Ich komme gerade aus me<strong>in</strong>em kurzen<br />
Familienurlaub heim, den ich dieses<br />
Jahr <strong>in</strong> Deutschland auf <strong>der</strong> Insel Rügen<br />
verbracht habe. Ich möchte hier aber<br />
nicht über me<strong>in</strong>e Urlaubserlebnisse<br />
Es s<strong>in</strong>d viele weitere kle<strong>in</strong>e H<strong>in</strong>weise,<br />
die<br />
oft <strong>der</strong> Mut o<strong>der</strong> nur die Ausdauer. czystości i higieny osobistej. Stąd wspólnie<br />
z<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał<br />
es uns möglich<br />
służy<br />
machen,<br />
wyłącznie<br />
uns auf Oft werden<br />
do czytania.<br />
Beschlüsse geän<strong>der</strong>t<br />
Powielanie<br />
o<strong>der</strong><br />
w<br />
Norbertem<br />
jakikolwiek<br />
Raschem,<br />
sposób<br />
przewodniczącym<br />
TSKN na Śląsku Opolskim,<br />
zabronione.<br />
etwas besser e<strong>in</strong>zustellen. Wir können aufgehoben. Die Schuld dafür sollte<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
schreiben, son<strong>der</strong>n über Erfahrungen,<br />
die ich immer wie<strong>der</strong> auf den deutschen<br />
Straßen mache. Konkret geht es mir hier<br />
um Verkehrszeichen und darüber, dass<br />
diese <strong>in</strong> Deutschland viel mehr aussagen<br />
als <strong>in</strong> <strong>Polen</strong>.<br />
Manchmal s<strong>in</strong>d es kle<strong>in</strong>e H<strong>in</strong>weise,<br />
wie zum Beispiel die Information, dass<br />
die Kurve bei <strong>der</strong> Autobahnausfahrt viel<br />
zwróciliśmy się do naszych członków<br />
z prośbą o podjęcie <strong>in</strong>icjatywy i zorganizowania<br />
zbiórki środków czystości<br />
i higieny osobistej. Po ich zebraniu<br />
zorganizujemy transport na Ukra<strong>in</strong>ę,<br />
konkretnie do wspomnianego wcze-<br />
wir wollen eben vorbereitet se<strong>in</strong>. H<strong>in</strong>weise, und das nicht nur auf den śniej szpitala w Stanisławowie, co ma<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Nicht materiał an<strong>der</strong>s ist es służy mit <strong>der</strong> wyłącznie Politik. Straßen. do Wir czytania. müssen auch lernen, Powielanie diese nastąpić w jakikolwiek w październiku bieżącego sposób roku. zabronione.<br />
Wir mögen nicht, wenn uns jemand lesen zu wollen.<br />
Uważam, że jest to bardzo pożyteczny<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
schärfer ist als sonst. E<strong>in</strong> an<strong>der</strong>es Mal,<br />
dass die Tempobegrenzung mit dem<br />
Zustand <strong>der</strong> Fahrbahn zu tun hat, o<strong>der</strong><br />
dass e<strong>in</strong>e Baustelle noch bis zu e<strong>in</strong>em<br />
konkreten Term<strong>in</strong> den Verkehr beh<strong>in</strong><strong>der</strong>n<br />
wird, aber auch gleich <strong>der</strong> H<strong>in</strong>weis,<br />
dass „wir für Sie bauen“.<br />
zwar e<strong>in</strong>em Stau o<strong>der</strong> e<strong>in</strong>er engen Kurve<br />
nicht ausweichen, aber wir s<strong>in</strong>d nicht<br />
so überrascht. Solche kle<strong>in</strong>en D<strong>in</strong>ge<br />
s<strong>in</strong>d jedoch für unser Wohlbef<strong>in</strong>den<br />
unheimlich wichtig. Je<strong>der</strong> von uns hat<br />
nämlich für so etwas Verständnis, aber<br />
mit neuen Gesetzen, die uns betreffen,<br />
e<strong>in</strong>fach überrascht. Um zu <strong>in</strong>formieren,<br />
müssten sich aber Politiker viel mehr<br />
Zeit nehmen – gerade für die neuen,<br />
schnellen Medien. Dazu fehlt allzu<br />
man aber nicht nur bei den Politikern<br />
suchen, son<strong>der</strong>n auch bei den Medien<br />
und bei uns selber. Wir alle s<strong>in</strong>d ungeduldig<br />
geworden. Manchmal lesen<br />
wir nicht e<strong>in</strong>mal die H<strong>in</strong>weise, die es<br />
schon gibt. Aber: Wir brauchen mehr<br />
Rafał Bartek<br />
8. – 14. August 2014<br />
a rozczarowanie rośnie przez to, że trzeba<br />
wciąż na nowo składać całą masę wniosków<br />
i prowadzić papierową wojnę, by<br />
uzasadnić potrzeby tkwiące w samej naturze<br />
mniejszości. Przede wszystkim po<br />
stronie niemieckiej wkradł się przy tym<br />
styl języka, w którym nic nie mówiące<br />
kody trzeba najpierw opanować, co jest<br />
szczególnie trudne, gdy mamy do czynienia<br />
z nie najlepszym wyczuciem niuansów<br />
ojczystego języka. Przede wszystkim<br />
jednak wymusza się w ten sposób wiele<br />
hipokryzji, często decyduje bowiem nie<br />
faktyczny pomysł leżący u podstaw przedsięwzięcia,<br />
lecz to, czy wnioskodawcy potrafią<br />
odpowiednio odklepać politycznie<br />
poprawne frazesy, jak tego wymaga nowo<br />
powstały moloch przedstawicieli państwowej<br />
polityki kulturalnej mających<br />
niewielkie pojęcie o miejscowych realiach.<br />
Till Scholtz-Knobloch<br />
Das Wort Wenn ist das deutscheste aller deutschen Worte.<br />
Christian Friedrich Hebbel (1813-63), Dramatiker und Lyriker<br />
zaangażowali. Dodam, że jest to <strong>in</strong>icjatywa<br />
ogólnospołeczna, w jakikolwiek za<strong>in</strong>icjowana sposób przez zabronione.<br />
Słowo „gdyby” LARES: jest N<strong>in</strong>iejszy najbardziej materiał niemieckim służy ze wszystkich wyłącznie niemieckich do czytania. słów. Powielanie<br />
Christian Friedrich Hebbel (1813–63), dramaturg i liryk<br />
środowisko mniejszości niemieckiej. gesamtgesellschaftliches Projekt.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung Notował Krzysztof ist Świerc strengstens untersagt.<br />
Rys. Andrzej Sznejweis<br />
M<br />
niejszość<br />
<strong>in</strong>icjatywę pomocy dla społeczności<br />
ukraińskiej. Jako mniejszość niemiecka<br />
mamy w tych sprawach bardzo duże<br />
doświadczenie, ponieważ jeszcze w latach<br />
osiemdziesiątych ubiegłego stulecia<br />
udzielano pomocy właśnie nam, także<br />
a przy okazji wiele się wówczas nauczyliśmy<br />
na temat udzielania pomocy <strong>in</strong>nym<br />
potrzebującym. Do tego nabyliśmy także<br />
niezbędnego doświadczenia, bo już<br />
wcześniej pomagaliśmy między <strong>in</strong>nymi<br />
mniejszości polskiej i niemieckiej na<br />
w Stanisławowie, a mowa o karetce pogotowia,<br />
którą dla tej <strong>pl</strong>acówki ofiaruje<br />
Wojewódzki Szpital Neuropsychiatryczny<br />
w Opolu. Natomiast mniejszość niemiecka<br />
chcę ten prezent wypełnić od<br />
wewnątrz, przede wszystkim środkami<br />
cel, bo środki te będą służyły wszystkim<br />
pacjentom tej <strong>pl</strong>acówki, którzy do<br />
niej trafią. Dlatego korzystając z okazji,<br />
pragnę zaapelować do wszystkich czytelników<br />
„Wochenblatt.<strong>pl</strong>”, a zwłaszcza do<br />
członków MN, by się w tę akcje w pełni<br />
Poseł Ryszard Galla<br />
Das Geschenk „füllen“<br />
Die deutsche M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit hat nun<br />
über den Direktor des Neuropsychiatrischen<br />
Woiwodschafts-Krankenhauses<br />
<strong>in</strong> Oppeln, Krzysztof Nazimek,<br />
und me<strong>in</strong>e Person e<strong>in</strong>e Initiative zur<br />
Unterstützung des ukra<strong>in</strong>ischen Volkes<br />
auf den Weg gebracht. Als e<strong>in</strong>e nationale<br />
M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit haben wir <strong>Deutschen</strong> hierzulande<br />
sehr viel Erfahrung, nachdem<br />
man uns ja selber bereits <strong>in</strong> den 1980er<br />
Jahren unterstützt hat, auch f<strong>in</strong>anziell,<br />
so dass es uns damals leichter fiel, die<br />
schwierige Zeit zu überstehen. Nebenbei<br />
lernten wir damals so E<strong>in</strong>iges beim<br />
Thema Bedürftigenhilfe dazu. Zudem<br />
erwarben wir auch die nötige Erfahrung,<br />
nachdem wir ja schon vor e<strong>in</strong>iger<br />
Zeit unter an<strong>der</strong>em <strong>der</strong> polnischen und<br />
deutschen M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit <strong>in</strong> <strong>der</strong> Ukra<strong>in</strong>e<br />
geholfen haben.<br />
Nun richtet sich unsere Unterstützung<br />
an das Krankenhaus <strong>in</strong> Iwano-<br />
Frankiwsk (Stanislau). Geme<strong>in</strong>t ist e<strong>in</strong><br />
mediz<strong>in</strong>ischer Rettungswagen, den das<br />
Oppelner Neuropsychiatrische Woiwodschafts-Krankenhaus<br />
dem dortigen<br />
Krankenhaus schenken will. Die<br />
deutsche M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit will das Geschenk<br />
nun ihrerseits „von <strong>in</strong>nen füllen“, vor<br />
allem mit Re<strong>in</strong>igungs- und Körperhygienemitteln.<br />
Geme<strong>in</strong>sam mit dem<br />
Oppelner SKGD-Vorsitzenden Norbert<br />
Rasch haben wir uns daher an unsere<br />
Mitglie<strong>der</strong> mit <strong>der</strong> Bitte gewandt, e<strong>in</strong>e<br />
Sammlung von Re<strong>in</strong>igungs- und Körperhygienemitteln<br />
zu organisieren. Wir<br />
übernehmen dann den Transport zum<br />
Krankenhaus <strong>in</strong> Iwano-Frankiwsk, und<br />
zwar voraussichtlich im Oktober dieses<br />
Jahres. Ich halte dies für e<strong>in</strong>e sehr<br />
nützliche Zielsetzung, da die benötigten<br />
Mittel ja den dortigen Patienten zugutekommen<br />
werden. Bei dieser Gelegenheit<br />
möchte ich nun auch an alle Leser des<br />
Wochenblattes, und <strong>in</strong>sbeson<strong>der</strong>e an<br />
Angehörige <strong>der</strong> deutschen M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit<br />
appellieren, sich voll und ganz für die<br />
Aktion e<strong>in</strong>zusetzen. Die Initiative ist<br />
übrigens von <strong>der</strong> deutschen M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit<br />
angestoßen worden, dennoch ist sie e<strong>in</strong><br />
Notiert von Krzysztof Świerc
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
brzmiał: „Nowi mieszkańcy Bremy –<br />
doświadczenia i perspektywy”, a jego<br />
wyniki zaprezentowano w m<strong>in</strong>ioną śro-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d Politik lediglich und zum Gesellschaft<br />
Lesen bereitgestellt. Polityka Jegliche i społeczeństwo<br />
Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Z Vaterlandu<br />
Warschau: Vor 70 Jahren brach <strong>der</strong> Aufstand aus<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
dę w siedzibie<br />
materiał<br />
uniwersytetu.<br />
służy<br />
Ukazujący<br />
wyłącznie<br />
najstarszego<br />
do czytania.<br />
niegdyś kościoła<br />
Powielanie<br />
Brandenburgii<br />
znajduje się wejście na cmentarz<br />
w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
się w Bremie dziennik „Weserkurier”<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Nr. 32/1166 Wochenblatt.<strong>pl</strong> 3<br />
Nagrodzeni<br />
Adam Jaromir (pisarz), Gabriela Cichocka<br />
(ilustratorka) i Dorota Nowacka<br />
(graficzka) za książkę „Fräule<strong>in</strong> Esthers<br />
letzte Vorstellung. E<strong>in</strong>e Geschichte aus<br />
dem Warschauer Ghetto” (Ostatnie<br />
wystąpienie panny Esthery. Historia z<br />
warszawskiego getta), Wydawnictwo<br />
Gimpel z Langenhagen k. Hanoweru,<br />
Der dunkle H<strong>in</strong>terhof im Zentrum<br />
von Warschau versprüht e<strong>in</strong>e<br />
schau<strong>der</strong>hafte Stimmung: Abgebrochener<br />
Putz allerorten, muffiger Geruch<br />
<strong>in</strong> <strong>der</strong> Luft und Tauben <strong>in</strong> <strong>der</strong> Nähe<br />
<strong>der</strong> Mülltonnen. Inmitten des dunk-<br />
języka niemieckiego dowiedziałem się, polskiego. Pomysł wystawienia pomnika len Szenarios e<strong>in</strong>e Marienfigur <strong>in</strong> e<strong>in</strong>er<br />
kle<strong>in</strong>en w jakikolwiek Kapelle. Sie ist ke<strong>in</strong>e sposób neue zabronione.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy że mój materiał dziadek podzielił służy los uchodźców wyłącznie zrodził do się na czytania. kanwie ścisłej Powielanie współpracy<br />
z burmistrzem położonej po stronie Installation <strong>der</strong> katholischen Kirche,<br />
ze Śląska, po czym przyjechał do Bremy”.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen polskiej bereitgestellt. Witnicy, Andrzejem Zabłockim. Jegliche vielmehr Vervielfältigung Zeugnis e<strong>in</strong>er düsteren ist Epoche strengstens untersagt.<br />
nagrodzeni zostali Nagrodą im. Gustava<br />
He<strong>in</strong>emanna dla najlepszej niemieckojęzycznej<br />
książki dla dzieci poświęconej<br />
pokojowi. Nagroda w wysokości<br />
10 000 euro przyznawana jest od roku<br />
1977. Gustav He<strong>in</strong>emann był prezydentem<br />
RFN z ramienia SPD w latach<br />
1969–1974.<br />
<strong>der</strong> polnischen Hauptstadt, an die <strong>in</strong><br />
diesen Tagen verstärkt er<strong>in</strong>nert wird:<br />
den Warschauer Aufstand.<br />
Am 1. August jährte sich <strong>der</strong> Beg<strong>in</strong>n<br />
des heldenhaften Kampfes <strong>der</strong> polnischen<br />
Untergrundarmee AK (Heima-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie wstrzymania do czytania. kursowania pociągu Powielanie dalekobieżnego<br />
EC Wawel, który stanowi zum 70. Mal. Zur Stunde „W“, wie jener<br />
tarmee) w jakikolwiek gegen die deutschen sposób Besatzer zabronione.<br />
Innenhof <strong>in</strong> Warschau<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen ostatnie bereitgestellt. połączenie pospieszne Jegliche Śląska Moment Vervielfältigung des Ausbruchs genannt ist wird, strengstens untersagt.<br />
Dobry klimat dla wielojęzyczności<br />
Pięć szkół ponadpodstawowych w<br />
Hanowerze otrzymało miano „szkoły<br />
europejskiej”. Jednym z celów takich<br />
szkół jest wspieranie wielojęzyczności<br />
uczniów i ich <strong>in</strong>terkulturalnej kompetencji.<br />
W takich szkołach naucza<br />
się również w języku polskim. Dobry<br />
klimat dla wielojęzyczności w stolicy<br />
Dolnej Saksonii polonusi zawdzięczają<br />
z Niemcami na trasie Kraków – Katowice<br />
– Opole – Wrocław – Chociebuż<br />
– Berl<strong>in</strong> i dalej do Hamburga. Ekspert<br />
ds. komunikacji z ramienia brandenburskiego<br />
oddziału CDU, Ra<strong>in</strong>er Genilke,<br />
zaznaczył w dobitnych słowach: „Naj-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie pierw do zaniedbuje czytania. się trasy, doprowadza Powielanie geräuschlos. w jakikolwiek Während <strong>der</strong> sposób offiziellen zabronione.<br />
je do stanu bezużyteczności, by potem Feierstunde an dem <strong>Ehre</strong>nmal Gloria<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen oświadczyć, bereitgestellt. że przestały się opłacać”. Jegliche W Victis Vervielfältigung auf dem Warschauer Powazki- ist strengstens untersagt.<br />
Dorocie Szymańskiej, koordynatorce<br />
Regionu Hanower ds. Integracji. Tematyce<br />
wielojęzyczności i kompetencji<br />
<strong>in</strong>terkulturalnej w procesie edukacji poświęcone<br />
było także przedostatnie forum<br />
<strong>in</strong>tegracyjne Regionu Hanower, który<br />
notabene zawiesił wszelkie partnerstwa,<br />
które powstały z <strong>in</strong>icjatywy związków<br />
ziomkowskich Ślązaków.<br />
Na zachodnich obrzeżach Śląska<br />
W latach 1815–1945 brandenburska<br />
miejscowość Schwarzheide leżała na<br />
styku trzech kra<strong>in</strong>: należących do Prus<br />
prow<strong>in</strong>cji brandenburskiej i śląskiej oraz<br />
Saksonii. Lokalni historycy ze Schwarzheide<br />
odkopali relikt pochodzący z<br />
owych czasów. Jest nim dawny kamień<br />
Aufständische f<strong>in</strong>den an diesen mo<strong>der</strong>nen<br />
Gedächtnisformen Gefallen. Immer<br />
wie<strong>der</strong> wurde von Veteranenverbänden<br />
die kommerzielle Nutzung des Symbols<br />
<strong>der</strong> polnischen Untergrundbewegung,<br />
das P und W, zu e<strong>in</strong>em Anker verschlun-<br />
(0)351/8267311.<br />
sierpniu 2012 roku, co daleko przewyższa<br />
oczekiwania. do czytania. Powielanie ka walcząca“ w jakikolwiek (kämpfendes <strong>Polen</strong>) sposób ist auf zabronione.<br />
gen, kritisiert. Die Abkürzung für „Pols-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie<br />
Niewłaściwie odżywiają dzieci<br />
T-Shirts, Kaffeebechern o<strong>der</strong> an<strong>der</strong>en<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
graniczny, który ma zostać zrekonstruowany<br />
i postawiony obok nowej siedziby<br />
stowarzyszenia BSG Chemie, tuż obok<br />
centrum edukacyjnego SeeCampus.<br />
Zdaniem historyków miejsce to stanowi<br />
dobrą promocję, leżąc dokładnie na<br />
historycznym styku, chociaż nie jest to<br />
miejsce, w którym kamień pierwotnie<br />
się znajdował.<br />
Gottschalk podkreśla górnośląskie<br />
pochodzenie<br />
Władze FC Bayern Monachium celem<br />
promocji klubu w Ameryce Północnej<br />
urządziły w Nowym Jorku własne biuro,<br />
na którego otwarcie zaproszono Tho-<br />
owoców, a wystarczającą ilość ryb tylko masa Gottschalka i Gerda Müllera, z Poczdam/Drezno: Nowa partia w landtagach?<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy w 30% materiał <strong>pl</strong>acówek, natomiast służy mięso wyłącznie pojawia<br />
się zbyt często w 75% przedszkoli. ramach okolicznościowej konferencji.<br />
którymi do przeprowadzono czytania. Powielanie wywiady w w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Jak pisze bereitgestellt. „Die Welt”, jedno z pytań Jegliche zada-<br />
Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Często nie wiedzą, skąd pochodzą<br />
ich dziadkowie<br />
Ponad 170 uczniów z Bremy uczestniczyło<br />
w czwartej edycji projektu „Badacze<br />
Miast”, organizowanego przez<br />
Centrum Metod Dydaktycznych w<br />
Naukach Społecznych działające przy<br />
Uniwersytecie w Bremie. Temat projektu<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy 1242 roku materiał Mieszko służy I Lubuski wyłącznie został drużynie do będzie czytania. grał zawodnik Powielanie z Polski, sąsiadami w jakikolwiek Polski. sposób zabronione.<br />
pochowany w dawnym kościele św. oczywiście jeszcze bardziej rozbudza Jaki potencjał kryją w sobie starania<br />
LARES: Diese Materialien Piotra s<strong>in</strong>d w Lubuszu. lediglich Obecnie na zum miejscu Lesen moją ciekawość”. bereitgestellt. Jegliche S-K nowej Vervielfältigung partii o możliwość zasiadania ist strengstens w<br />
untersagt.<br />
Alfeld (Le<strong>in</strong>e): Neuer Partnerschaftsvere<strong>in</strong> gegründet<br />
Weichenstellung für Hirschberg<br />
landtagach oraz jej prawdopodobne wejście<br />
do krajowych parlamentów z perspektywy<br />
stosunków polsko-niemieckich?<br />
W pierwszym rzędzie zadajmy<br />
sobie pytanie, czy kierownictwo AfD ma<br />
Polskę „na radarze” jako sąsiada i part-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie nera w na gruncie jakikolwiek polityki regionalnej. sposób Na zabronione.<br />
konferencji prasowej, jaka odbyła się 30<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche<br />
lipca<br />
Vervielfältigung<br />
celem zaprezentowania programów<br />
ist strengstens untersagt.<br />
Die Weichen s<strong>in</strong>d gestellt. 13 Mitglie<strong>der</strong><br />
gründeten am 21. Juli im<br />
Rathaus von Alfeld im Landkreis<br />
Hildesheim <strong>in</strong> Nie<strong>der</strong>sachsen den<br />
„Partnerschaftsvere<strong>in</strong> deutschpolnische<br />
Verständigung“.<br />
Der Vere<strong>in</strong> wird unter dem Vorsitz<br />
von Bernd Beushausen, Bürgermeister<br />
<strong>der</strong> Stadt Alfeld, am Sonntag,<br />
31. August, im Rahmen des 28. Hirschberger<br />
Heimattreffens e<strong>in</strong>en Partnerschaftsvertrag<br />
mit dem Kreis Hirschberg<br />
unterzeichnen. Die festliche Zeremonie<br />
f<strong>in</strong>det <strong>in</strong> <strong>der</strong> Philharmonie <strong>in</strong> Hirschberg<br />
statt.<br />
Enge Kontakte <strong>in</strong>s Hirschberger Tal<br />
bestehen bereits seit 23 Jahren zwischen<br />
den Gymnasien <strong>in</strong> Alfeld und <strong>der</strong> nie<strong>der</strong>schlesischen<br />
Stadt am Rande des<br />
Riesengebirges. Bernd Beushausen<br />
verwies auf die große Verantwortung<br />
des neuen Vere<strong>in</strong>s zum Wohle bei<strong>der</strong><br />
Nationen: „Ziel ist die Versöhnung von<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Für materiał den Vere<strong>in</strong> Heimatbund służy wyłącznie Hirschberg<br />
mit se<strong>in</strong>en etwa 380 deutschen Mit-<br />
beim Landkreis Hildesheim.<br />
nowana byłaby w tym względzie po-<br />
des Kuratoriums do czytania. Patenschaft Powielanie Hirschberg rządów w na jakikolwiek szczeblu państwa. sposób Predesty-<br />
zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien glie<strong>der</strong>n s<strong>in</strong>d sei je<strong>der</strong>zeit lediglich die Tür offen, zum dem Lesen bereitgestellt. HK/KR/S-K Jegliche lityka Vervielfältigung Wolnego Kraju Saksonii, ist który strengstens untersagt.<br />
<strong>Deutschen</strong> und <strong>Polen</strong> im geme<strong>in</strong>samen<br />
‚Haus Europa’ vor dem H<strong>in</strong>tergrund,<br />
dass sich viele Heimatvertriebene aus<br />
pisze o grupie starszych gimnazjalistów,<br />
którzy pochylili się nad tematem<br />
uchodźstwa i wypędzenia po 1945 roku.<br />
Gazeta przytacza wypowiedź 17-letniego<br />
Fabiana Neure: „Dopiero dzięki projektowi<br />
zrealizowanemu na zajęciach z<br />
Sesja lekarzy ze Śląska i Saksonii<br />
Dolnośląska Izba Lekarska i Krajowa<br />
Izba Lekarska Saksonii są organizatorami<br />
pierwszej transgranicznej,<br />
polsko-niemieckiej sesji doskonalenia<br />
zawodowego lekarzy, która odbędzie<br />
konferencji będą nagłe wypadki i co za<br />
tym idzie – reanimacja w przypadkach<br />
zatrzymania czynności układu krążenia<br />
wieńcowego, masaż serca, defibrylacja i<br />
sztuczne oddychanie. Zgłoszenia można<br />
składać pod numerem telefonu 0049/<br />
Dzieci w niemieckich przedszkolach<br />
dostają do jedzenia zbyt dużo mięsa, a za<br />
mało owoców i warzyw. Badania przeprowadzone<br />
przez Fundację Bertelsmanna<br />
wykazały, że tylko w 12% <strong>pl</strong>acówek<br />
dzieci mogą spożywać dostatecznie dużo<br />
Pomnik w Niemczech<br />
ku czci piastowskiego księcia<br />
W pobliżu Frankfurtu nad Odrą<br />
powstanie dwujęzyczny kamień upamiętniający<br />
postać Mieszka I, księcia<br />
śląsko-lubuskiego z rodu Piastów. W<br />
l<strong>in</strong>ks): Hartmut Köll<strong>in</strong>g, Waldtraud Friedemann, Michael Strohmeyer, Herbert Z<strong>in</strong>gler, Gisela Marten-Pape und<br />
Karsten Riemann.<br />
Foto: Thomas Jahns<br />
dem Riesengebirge nach dem Krieg <strong>in</strong><br />
Alfeld und Umgebung angesiedelt und<br />
die Stadt <strong>in</strong> ihrer erfreulichen Entwicklung<br />
entscheidend mitgeprägt haben.“<br />
Foto: Maj. Ted Theopolos, US Air Force, 445th Airlift W<strong>in</strong>g<br />
liczącego 3200 dusz miasteczka, które<br />
jako średniowieczna rezydencja dało nazwę<br />
„ziemi lubuskiej”. Mieszko I żył 300<br />
lat po swoim noszącym to samo imię<br />
przodku, który przewodził Polanom i<br />
był założycielem pierwszego państwa<br />
Jednym głosem przeciwko likwidacji<br />
pociągu EC Wawel?<br />
W lipcu na łamach dziennika „Lausitzer<br />
Rundschau” wydawanego w Chociebużu<br />
ukazała się <strong>in</strong>formacja o <strong>pl</strong>anach<br />
dalszym ciągu jednak brak jest wspólnej<br />
polsko-niemieckiej strategii ze strony<br />
przeciwników likwidacji pociągu EC<br />
Wawel.<br />
Lubią niebieską kartę<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
kan się 20<br />
materiał<br />
września w godz.<br />
służy<br />
9.00–14.00<br />
wyłącznie<br />
w Od chwili<br />
do czytania.<br />
wprowadzenia<br />
Powielanie<br />
tzw. niebieskiej<br />
karty ponad 17 tys. wysoko wy-<br />
von Konzerten über Theaterstücke bis<br />
son<strong>der</strong>n<br />
w jakikolwiek<br />
werden öffentlich<br />
sposób<br />
begangen:<br />
zabronione.<br />
szpitalu specjalistycznym w polskiej<br />
części Zgorzelca. Głównym tematem kwalifikowanych obcokrajowców zde-<br />
zu Straßenläufen. Nicht alle ehemaligen<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
cydowało się zamieszkać w Niemczech.<br />
Jak po<strong>in</strong>formował Fe<strong>der</strong>alny Urząd ds.<br />
Migracji i Uchodźców w Norymberdze,<br />
wg stanu na 30 czerwca w Niemczech<br />
żyło 17 157 obcokrajowców posiadających<br />
tytuł imigracyjny wprowadzony w<br />
nych Gottschalkowi brzmiało: „A teraz<br />
dostali na dokładkę nawet Roberta Lewandowskiego<br />
z Borussii Dortmund”,<br />
na co Gottschalk odrzekł: „Dla mnie<br />
jest to bardzo ważne. Moja matka pochodzi<br />
z Górnego Śląska, więc to, że w<br />
neuen Partnerschaftsvere<strong>in</strong> als <strong>in</strong>stitutionelles<br />
Mitglied beizutreten, betonte<br />
<strong>der</strong> stellvertretende Vorsitzende Karsten<br />
Riemann, gleichzeitig auch Vorsitzen<strong>der</strong><br />
Gedenken im Innenhof<br />
um 17 Uhr, heulten die Sirenen und <strong>der</strong><br />
Verkehr <strong>in</strong> <strong>der</strong> sonst so quirligen Weichselmetropole<br />
stand für kurze Zeit völlig<br />
still. Das Gedenken an die Kämpfer und<br />
Opfer verlief <strong>in</strong> diesem Jahr – wie schon<br />
<strong>in</strong> den Jahren zuvor – aber nicht ganz<br />
Friedhof wurden erneut Regierungsvertreter<br />
ausgebuht.<br />
Während das Gedenken an jene Tage<br />
<strong>in</strong> <strong>der</strong> Zeit <strong>der</strong> Volksrepublik zum Teil<br />
tabuisiert wurde, s<strong>in</strong>d die Jahrestage seit<br />
1989 nicht nur e<strong>in</strong>e Art Staatsfeiertag,<br />
Accessoires zu f<strong>in</strong>den. Staatspräsident<br />
Bronisisław Komorowski hat <strong>in</strong> diesen<br />
Tagen gar e<strong>in</strong> Gesetzt ratifiziert, das<br />
Foto: Markus Nowak<br />
jenes Symbol unter Schutz stellt. E<strong>in</strong>e<br />
kommerzielle Nutzung ist allerd<strong>in</strong>gs<br />
weiterh<strong>in</strong> möglich.<br />
E<strong>in</strong>e Gedenkform abseits jeglicher<br />
Kommerzialisierung ist <strong>in</strong> dieser Zeit an<br />
den Marienaltären <strong>in</strong> den Innenhöfen<br />
zu beobachten. Sakrale Symbole werden<br />
zwar seit Urzeiten im öffentlichen Raum<br />
aufgestellt, erklärt die Kunsthistorikern<br />
Magdalena Stopa, die auch e<strong>in</strong>en Fotoband<br />
über die zuweilen kitschigen<br />
H<strong>in</strong>terhof-Kapellen erstellt hat. In <strong>der</strong><br />
Zeit <strong>der</strong> Okkupation und beson<strong>der</strong>s im<br />
Warschauer Aufstand gab es „e<strong>in</strong>en Ausbruch<br />
von religiösen Gefühlen“, <strong>der</strong> zum<br />
Aufstellen <strong>der</strong> Kapellen führte, erklärt<br />
Stopa. In den abgeschlossenen Höfen<br />
konnten sich die Bewohner zur Andacht<br />
versammeln und so etwa wilden Verhaftungswellen<br />
entgehen.<br />
Zudem dienten die Innenhöfe häufig<br />
als provisorische Grabstätten für die gefallenen<br />
Aufständischen, an <strong>der</strong>en Stelle<br />
später zum Teil kle<strong>in</strong>e Kapellen aufgestellt<br />
wurden. Im August und September<br />
– während <strong>der</strong> 63 Tage des Kampfes <strong>der</strong><br />
Heimatarmee – stehen daher nicht nur<br />
frische Blumen dort, es brennen auch<br />
Grablichter und erhellen so e<strong>in</strong> wenig<br />
die Warschauer Innenhöfe.<br />
Markus Nowak<br />
Alternatywa partnerem dialogu?<br />
ciągu najbliższych miesięcy nowa<br />
W niemiecka partia Alternatywa<br />
dla Niemiec (AfD) zamierza wejść do<br />
trzech landtagów, w tym brandenburskiego<br />
i saksońskiego, a zatem w krajach<br />
związkowych będących bezpośrednimi<br />
wyborczych, czołowy kandydat AfD w<br />
Brandenburgii, Alexan<strong>der</strong> Gauland,<br />
nawiązując do tematu przestępczości<br />
na terenach przygranicznych, opowiedział<br />
się za tym, aby zastanowić się nad<br />
możliwością zawieszenia obowiązywania<br />
Układu z Schengen – aczkolwiek w odpowiedzi<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek<br />
na skierowanie doń<br />
sposób<br />
zapytanie<br />
zabronione.<br />
zapewnił, że prócz tego jest bardzo za<strong>in</strong>-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
teresowany zacieśnieniem współpracy z<br />
polskimi sąsiadami w zakresie polityki<br />
bezpieczeństwa. W tym kontekście Polskę<br />
należy jego zdaniem <strong>in</strong>tensywniej<br />
uwzględnić jako poważnego partnera w<br />
Europie Środkowo-Wschodniej, również<br />
z punktu widzenia krytyki dotyczącej<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie stosowania w jakikolwiek sankcji wobec Rosji, sposób której zabronione.<br />
politykę obserwuje się w Polsce z za-<br />
LARES: Diese Materialien Bernd Beushausen s<strong>in</strong>d unterschreibt lediglich den Satzungsentwurf zum Lesen des neuen Vere<strong>in</strong>s. bereitgestellt. Dah<strong>in</strong>ter die Vorstandsmitglie<strong>der</strong> Jegliche (von Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
niepokojeniem.<br />
Gauland jest przekonany, że wówczas<br />
łatwiej będzie poruszać w kontaktach z<br />
Polską rzekomo drażliwe kwestie – być<br />
może nawet łatwiej niż przychodzi to<br />
partiom głównego nurtu, obarczonym<br />
odpowiedzialnością za sprawowanie<br />
w ostatnich latach nawiązał wielorakie<br />
stosunki przede wszystkich ze Śląskiem.<br />
Frauke Petry, czołowa kandydatka AfD<br />
w Saksonii i zarazem rzeczniczka swojej<br />
partii na szczeblu fe<strong>der</strong>alnym, która<br />
zdążyła już wygłosić referat w Piwnicy<br />
Świdnickiej we Wrocławiu (patrz „Wochenblatt.<strong>pl</strong>”<br />
1155, str. 11), przemawiając<br />
w Berl<strong>in</strong>ie, zapewniła po raz kolejny, że<br />
w ramach polityki regionalnej należy<br />
„perspektywicznie podejść” do spraw<br />
mniejszości niemieckiej w Polsce.<br />
Frauke Petry klarownie analizuje, że<br />
ten obszar polityki traktowano w Niemczech<br />
dotychczas „po macoszemu” –<br />
w wielu przypadkach bowiem brakuje<br />
świadomości, że mówiąc o ochronie<br />
mniejszości, trzeba uwzględniać nie<br />
tylko mniejszości w Niemczech. Ponadto<br />
uważa ona, że należy przeprowadzić<br />
w Niemczech „proces uświadomienia”<br />
społeczeństwu tematu spraw rodaków<br />
żyjących w Polsce. Być może taki właśnie<br />
sposób postrzegania tematu w połączeniu<br />
z dążeniem, by najpierw zmienić<br />
tory dyskursu, jaki toczy się wewnątrz<br />
Niemiec, ma w sobie więcej realizmu<br />
aniżeli deklaracje pozostawania u boku<br />
mniejszości, z której łona przez prawie<br />
25 lat nie narodziła się żadna koncepcja<br />
dotycząca zakładania niemieckich<br />
przedszkoli i szkół podstawowych.<br />
Tego rodzaju zaangażowanie stanowi<br />
zalążek nowych rozwiązań w ramach<br />
prowadzonego transgranicznego dialogu.<br />
Co prawda oddziały krajowe AfD<br />
wiedzą, że nie uzyskają one udziału w<br />
rządzeniu państwem – niemniej poprzez<br />
obecność w mediach będą mogły <strong>in</strong>icjować<br />
różnego rodzaju debaty. Możemy w<br />
napięciu oczekiwać, jak w obliczu tych<br />
sygnałów będzie rozwijać się współpraca<br />
z polskim partnerem współtworzącym<br />
frakcję w Parlamencie Europejskim, którym<br />
jest Prawo i Sprawiedliwość (PiS).<br />
Tilman Asmus Fischer
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
4 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich Aus zum den Lesen Regionen bereitgestellt. Z regionów<br />
Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Naterki: Mecz byłych i obecnych mieszkańców<br />
Notizen<br />
QQOrgelmusik im LARES: Stett<strong>in</strong>er Dom: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Im Rahmen des Internationalen Festivals<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
w piłce nożnej – polską i niemiec-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
ką. W sobotę 26 lipca obie spotkały<br />
LARES: Diese Materialien się na s<strong>in</strong>d boisku. lediglich Kto wygrał? zum Naterki. Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Q<br />
für Orgelmusik kann man dieses Jahr u.a.<br />
das Adagio für die Flötenuhr von Ludwig<br />
van Beethoven o<strong>der</strong> Chöre, wie den „Novo<br />
Concertante Manila” von den Philipp<strong>in</strong>en<br />
o<strong>der</strong> den Knabenchor „Ąžuoliukas”aus<br />
Litaun, hören. Am 9. August, um 20:00<br />
Uhr, spielen Agata und W<strong>in</strong>fried Lichtenscheidel<br />
(Deutschland) die Sonata d-moll<br />
von Gustav Merkel (1827-1885).<br />
Q Bewußtse<strong>in</strong> für Ostpreußen:<br />
Verstärkt will <strong>der</strong> Freundeskreis <strong>der</strong><br />
Königsberger Diakonie das Interesse an<br />
Ostpreußen unter <strong>der</strong> heranwachsenden<br />
Generation wecken. Dies hat se<strong>in</strong> Vorstand<br />
beschlossen. Begründung: Die Anzahl <strong>der</strong><br />
Heimatvertriebenen nimmt ab und das<br />
Bewusstse<strong>in</strong> für die große kulturelle Bedeutung<br />
<strong>der</strong> ehemaligen deutschen Ostprov<strong>in</strong>z<br />
mit ihrer Hauptstadt Königsberg<br />
<strong>in</strong> <strong>der</strong> Öffentlichkeit schw<strong>in</strong>det. Deshalb<br />
möchte <strong>der</strong> Freundeskreis mit Vorträgen<br />
<strong>in</strong> den E<strong>in</strong>richtungen <strong>der</strong> Königsberger<br />
Diakonie und <strong>in</strong> heimischen Schulen zur<br />
Kenntnis über Ostpreußen beitragen.<br />
Q M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitenfestival: Am 23.<br />
August laden <strong>der</strong> Verband <strong>der</strong> deutschen<br />
Gesellschaften <strong>in</strong> Ermland und Masuren<br />
und die Allenste<strong>in</strong>er Abteilung des Verbandes<br />
<strong>der</strong> Ukra<strong>in</strong>er <strong>in</strong> <strong>Polen</strong> zum achten<br />
Musikfestival <strong>der</strong> Nationen Europas unter<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
6:0). Było<br />
materiał<br />
więc co oglądać.<br />
służy<br />
Zawodowi<br />
wyłącznie<br />
się bowiem<br />
do czytania.<br />
z tej okazji zawsze<br />
Powielanie<br />
wielki Genz<br />
w<br />
i Alois<br />
jakikolwiek<br />
Borcherdt, kiedyś<br />
sposób<br />
namówili<br />
zabronione.<br />
sędziowie z Polskiego Związku Piłki festyn, na którym spotykają się starzy i mnie na przyjazd i granie. No i teraz<br />
Nożnej nie mieli wiele pracy. Gwizdka nowi mieszkańcy Naterek i całej gm<strong>in</strong>y przyjeżdżam tu co roku – mówi.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
dem Titel „Unter e<strong>in</strong>em geme<strong>in</strong>samen<br />
Himmel“ e<strong>in</strong>. Ab 13:00 Uhr treten im Amphitheater<br />
<strong>in</strong> Osterode unter an<strong>der</strong>em die<br />
Volksmusik- und –tanzgruppe„Kołos“ aus<br />
<strong>der</strong> Ukra<strong>in</strong>e, die Folk-Rock-Gruppe „Berkut“<br />
und die Gesangsgruppe „Ligockie<br />
Wrzosy“ aus Oberschlesien auf. Erwartet<br />
werden auch die Tanzgruppen „Saga“ aus<br />
Bartenste<strong>in</strong> und „Bernste<strong>in</strong>blumen“ aus<br />
Königsberg sowie die Roma-Gruppe „Hitano“<br />
aus Allenste<strong>in</strong>.<br />
Futbol bez granic i fauli<br />
Naterki (Nattern) pod Olsztynem<br />
to jedyna wieś w Polsce, która ma<br />
dwie narodowe reprezentacje<br />
Polską reprezentację tworzą obecni<br />
mieszkańcy, niemiecką – ci, którzy<br />
wyjechali do Niemiec. Raz w roku latem<br />
byli mieszkańcy przyjeżdżają do Naterek,<br />
aby z obecnymi rozegrać mecz w<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy piłkę nożną. materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
– Tegoroczne spotkanie było 24., a<br />
LARES: Diese Materialien poprzedziły s<strong>in</strong>d je lediglich co najmniej 2 nieoficjal-<br />
zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
ne, których nie zaliczamy – wspom<strong>in</strong>a<br />
Anton Schulz z Rietbergu w Nadrenii-<br />
-Westfalii, który przed wyjazdem do<br />
Niemiec grał w drużynie Naterki Polska,<br />
a po wyjeździe – w Naterki Niemcy.<br />
Ale taka zmiana barw to w Naterkach<br />
W tym roku ekipę niemiecką najpierw<br />
wzmocniło dwu zawodników miejscowych,<br />
a po przerwie jeszcze dwu. Przyjechała<br />
bowiem w niepełnym składzie.<br />
Spotkanie zakończyło się wynikiem 10<br />
do 3 dla Naterki Polska (do przerwy<br />
używali tylko do odgwizdywania goli<br />
i raz, kiedy podyktowali rzut karny za<br />
nieczyste zagranie polskiego zawodnika<br />
w polu karnym. Piłkarze bez przymusu<br />
i z radością podawali więc sobie ręce po<br />
meczu, po czym razem zasiedli do stołu,<br />
nie jedynym wydarzeniem tego dnia w<br />
Krzysztof Busco Buncol grał w pierwszej połowie meczu w teamie Polska, a w drugiej<br />
połowie zasilił drużynę niemiecką.<br />
Foto: Lech Kryszałowicz<br />
Piłkarze obu drużyn<br />
jego przebieg.<br />
Naterkach. Na leśnym boisku odbywa<br />
Gietrzwałd (Dietrichswalde). Można<br />
się najeść i napić do woli. Wieczorem<br />
zawsze jest zabawa, a w międzyczasie<br />
warto posłuchać występów artystycznych<br />
i wziąć udział w różnych konkursach<br />
i grach.<br />
aby przy piwie omówić jego przebieg. – Mecz to dobry pretekst do spotkania jeżdżałem tutaj 6 razy w roku. Co mnie<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy A pić się materiał chciało, bo z służy nieba lał wyłącznie się żar. byłych do i obecnych czytania. mieszkańców, Powielanie do rozmów.<br />
Cieszymy się, gdy nas odwiedza-<br />
serce też mi tu każe jeździć – zdradza<br />
tu ciągnie? w jakikolwiek Mam tu jeszcze sposób dom, ale i zabronione.<br />
świata – mówi ze śmiechem.<br />
uh Tradycyjny mecz jest głównym, ale<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
ją – zapewnia Zbigniew Kukuć, sołtys<br />
i prezes stowarzyszenia „Diament” z<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy nic niezwykłego. materiał Jak i to, służy że przeciwnych wyłącznie do czytania. Powielanie Naterek w jakikolwiek – jeden z organizatorów sposób festynu.<br />
Tego samego zdania jest Edeltraud<br />
zabronione.<br />
zespołach występują członkowie rodz<strong>in</strong> razem zasiedli do stołu,<br />
QLARES: Diese Materialien lub trzy s<strong>in</strong>d pokolenia lediglich w jednej drużynie. zum Lesen bereitgestellt. aby przy piwie omówić Jegliche Schulz Vervielfältigung z Rietbergu, organizatorka ist fe-<br />
strengstens untersagt.<br />
stynu po stronie niemieckiej: – Nie jest<br />
trudno namówić ludzi na wyjazd na<br />
mecz do Naterek – zapewnia.<br />
Potwierdza to Waldemar Tolksdorf:<br />
– Pochodzę spod Malborka. Koledzy z<br />
pracy, którzy są z Naterek – Manfred<br />
– Ja też nie pochodzę z Naterek, tylko<br />
z Jabłonki (Jablonken) spod Szczytna<br />
(Ortelsburg), ale tutaj w 1969 roku wybudowałem<br />
dom i stąd w listopadzie<br />
1981 r. wyjechałem do Niemiec. Jestem<br />
już na 14. meczu, a były lata, że przy-<br />
Günter Piekatz.<br />
Mohrungen: Ausstellung im Rathaus<br />
Der Maulwurf Gwarek buddelt sich quer<br />
Ostpreußische LARES: N<strong>in</strong>iejszy Landschaften<br />
materiał służy wyłącznie durchs do czytania. Land und Powielanie berichtet w jakikolwiek von se<strong>in</strong>en sposób Abenteuern<br />
zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Die Ausstellung von Viktor Rjab<strong>in</strong><strong>in</strong> (erster von l<strong>in</strong>ks) kann noch bis Ende August besichtigt werden. Auf dem Bild<br />
neben Rjab<strong>in</strong><strong>in</strong> stehen: Waldemar Mańka, M<strong>in</strong>a Wall, Joanna Szymanska und Urszula Mańka.<br />
Foto: Uwe Hahnkamp<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie Ablassprivileg do czytania. erteilt Powielanie und damit w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
als auch malerisch. E<strong>in</strong>e Tatsache, die<br />
LARES: Diese Materialien<br />
nach <strong>der</strong><br />
s<strong>in</strong>d<br />
Er<strong>in</strong>nerung<br />
lediglich<br />
<strong>der</strong> emeritierten den Grundste<strong>in</strong> für den seitdem<br />
zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
In <strong>der</strong> Rathausgalerie <strong>in</strong> Mohrungen<br />
wurde am 1. August e<strong>in</strong>e Ausstellung<br />
des Königsberger Künstlers<br />
Viktor Rjab<strong>in</strong><strong>in</strong> eröffnet.<br />
Die Wahl <strong>der</strong> Technik hängt für Rjab<strong>in</strong>,<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie Straßenkünstler. do czytania. Bis Powielanie 1944 feierte<br />
Danzig se<strong>in</strong>en Dom<strong>in</strong>ikaner-<br />
Der Dom<strong>in</strong>ikanermarkt ist das<br />
<strong>der</strong> nach eigener Aussage schon als K<strong>in</strong>d<br />
w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
auf allem gemalt hat, was zu f<strong>in</strong>den war,<br />
älteste und größte Volksfest<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen markt. bereitgestellt. Die polnisch gewordene Jegliche Vervielfältigung ist strengstens polenweit. untersagt.<br />
Dabei handelt es sich um e<strong>in</strong> geme<strong>in</strong>sames<br />
Projekt <strong>der</strong> Gesellschaft<br />
deutscher Bevölkerung „Her<strong>der</strong>“<br />
<strong>in</strong> Mohrungen und des Klubs <strong>der</strong><br />
Russlanddeutschen „Freundschaft“ <strong>in</strong><br />
Königsberg.<br />
Bis Ende August können Aquarelle<br />
von Viktor Rjab<strong>in</strong><strong>in</strong> aus Königsberg<br />
bewun<strong>der</strong>t werden. „Wir haben nicht<br />
nur den Künstler, son<strong>der</strong>n auch e<strong>in</strong>e<br />
Gruppe aus Königsberg zu Gast. Und<br />
wir wollen die Ausstellung mit unse-<br />
„Die Visa kamen aber spät, deshalb<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy verschob materiał sich die Ankunft służy <strong>der</strong> wyłącznie Königsberger<br />
Gruppe“, so Szymańska.<br />
Rats- und Magistratsherren <strong>in</strong> die Am 8. August steht im K<strong>in</strong><strong>der</strong>- alte Hansestadt.<br />
dem do symbolischen czytania. E<strong>in</strong>zug Powielanie <strong>der</strong> für w die jakikolwiek Kle<strong>in</strong>en. sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
ren Mitbürgern teilen“, so Waldemar<br />
Mańka,Vizevorsitzen<strong>der</strong> <strong>der</strong> Gesellschaft<br />
deutscher Bevölkerung „Her<strong>der</strong>“<br />
und Initiator des Projekts.<br />
Viktor Rjab<strong>in</strong><strong>in</strong> ist <strong>in</strong> Königsberg bekannt,<br />
manche nennen ihn sogar „Kant<br />
Nummer zwei“, verrät M<strong>in</strong>a Wall, Vorsitzende<br />
des Klubs <strong>der</strong> Russlanddeutschen<br />
„Freundschaft“. „Er hat ke<strong>in</strong>e Familie, ist<br />
nicht verheiratet, liebt die Natur und –<br />
im Unterschied zu Kant – das Reisen“, so<br />
Wall. Rjab<strong>in</strong><strong>in</strong> arbeitet sowohl <strong>pl</strong>astisch<br />
Germanistik-Professor<strong>in</strong> Viktoria Gawrilowa<br />
früher ihre Nachbar<strong>in</strong> und Freund<strong>in</strong>,<br />
Viktors Mutter, zur Verzweiflung<br />
trieb. „Er schleppte Holz und trockene<br />
Zweige heran und bastelte damit Installationen<br />
unten im Keller“, so Gawrilowa.<br />
auf Wänden, Fußboden und ähnlichem<br />
und eben so se<strong>in</strong>e Karriere begann, vom<br />
Thema ab.<br />
Die Vernissage war zuerst für den 31.<br />
Juli ge<strong>pl</strong>ant, so Joanna Szymańska, die<br />
das Projekt organisatorisch begleitet.<br />
Die Ausstellung von Viktor Rjab<strong>in</strong><strong>in</strong><br />
ist Teil e<strong>in</strong>es Projekts zur Wie<strong>der</strong>belebung<br />
<strong>der</strong> Begegnungsstätten, das aus<br />
Mitteln des deutschen Bundes<strong>in</strong>nenm<strong>in</strong>isteriums<br />
geför<strong>der</strong>t wird. Joanna<br />
Szymańska wird das Projekt <strong>in</strong> e<strong>in</strong>er<br />
Broschüre dokumentieren, „damit alle<br />
8. – 14. August 2014<br />
Edeltraud Schulz i Werner Bohnenkamp należą do głównych organizatorów imprezy w<br />
Naterkach.<br />
Foto: Lech Kryszałowicz<br />
W tym roku na trybunie honorowej<br />
był nie tylko wójt gm<strong>in</strong>y Gietrzwałd<br />
Mieczysław Ziółkowski i Mirosław<br />
Pampuch – starosta powiatu olsztyńskiego,<br />
ale również Werner Bohnenkamp<br />
– zastępca burmistrza Rietbergu,<br />
w którym mieszka rodz<strong>in</strong>a Schultzów<br />
– motor wyjazdów do Naterek – i <strong>in</strong>ni<br />
byli mieszkańcy.<br />
– Jestem na meczu już 13. raz –<br />
mówi burmistrz. – Chociaż z Prusami<br />
Wschodnimi nie mam żadnych więzów<br />
rodz<strong>in</strong>nych, chętnie tu przyjeżdżam, bo<br />
tu spotykam się z prawdziwą przyjaźnią<br />
i bardzo to sobie cenię – podkreśla<br />
Werner Bohnenkamp, nie bardzo przejmując<br />
się wysoką porażką jego drużyny,<br />
której podstawą są mieszkańcy<br />
Rietbergu. – Wystarczy nam, że nasza<br />
futbolowa reprezentacja jest mistrzem<br />
Lech Kryszałowicz<br />
Heute besucht er den Dom<strong>in</strong>ikanermarkt<br />
Der Dom<strong>in</strong>ikanermarkt <strong>in</strong><br />
Danzig f<strong>in</strong>det jedes Jahr<br />
im Sommer statt. Dieses<br />
Jahr endet er am 17. August. Er<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
ist e<strong>in</strong> Jahrmarkt, Kunstmarkt und<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen e<strong>in</strong> bereitgestellt. Markt <strong>der</strong> Köstlichkeiten Jegliche zu-<br />
Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
gleich.<br />
Am 5. August 1260, dem Tag<br />
des Heiligen Dom<strong>in</strong>ikus, hatte<br />
Papst Alexan<strong>der</strong> IV. dem Danziger<br />
Dom<strong>in</strong>ikanerorden e<strong>in</strong><br />
alljährlich im August abgehaltenen<br />
Dom<strong>in</strong>ikanermarkt gelegt.<br />
Bald schon wurde er zum<br />
Anziehungspunkt für Händler,<br />
Schauspieler, Gaukler und an<strong>der</strong>e<br />
Stadt hat diese Tradition erst<br />
wie<strong>der</strong> 1972 aufgegriffen. Der<br />
alten Tradition zufolge wird <strong>der</strong><br />
Dom<strong>in</strong>ikanermarkt heute wie<strong>der</strong><br />
<strong>in</strong> den ersten Augusttagen mit<br />
Stadt, begleitet von Blasmusik,<br />
eröffnet. Hierfür verkleiden sich<br />
Mitarbeiter <strong>der</strong> Stadtverwaltung<br />
<strong>in</strong> historische Kostüme. Mehr als<br />
1.000 Händler bauen hier ihre<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Beteiligten materiał später e<strong>in</strong>e służy Er<strong>in</strong>nerung wyłącznie <strong>in</strong> Stände do czytania. auf. Am Ufer <strong>der</strong> Powielanie Mottlau präsentieren. w jakikolwiek Von 16:00 bis sposób 17:00 smakołyk<br />
zabronione.<br />
Händen haben“.<br />
(Motława) wird e<strong>in</strong> großer Floh-<br />
Uhr führt das Danziger Puppen-<br />
Ratsherr, <strong>der</strong>, -n – rajca<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich Uwe Hahnkamp/kan zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
markt veranstaltet. Auf zahlreichen<br />
Bühnen treten <strong>in</strong> dieser<br />
Zeit Musiker und Schauspieler<br />
auf. Natürlich gibt es auch etwas<br />
Programm unter dem Namen BA-<br />
JKOWISKO Mode im Mittelpunkt.<br />
Von 14:40 bis 16:00 Uhr kann man<br />
ökologische Kleidung entwerfen,<br />
schnei<strong>der</strong>n und auf dem Laufsteg<br />
Foto: jarmarkdom<strong>in</strong>ika.<strong>pl</strong><br />
theater TEATR QFER das Stück<br />
„Des Kaisers neue Klei<strong>der</strong>” auf<br />
Polnisch auf. Am Tag darauf ist<br />
Geschichte das Motto und alles<br />
dreht sich dann um die e<strong>in</strong>stige<br />
q<br />
Ablassprivileg, <strong>der</strong> – przywilej<br />
odpustowy<br />
Gaukler, <strong>der</strong>, die – kuglarz<br />
Köstlichkeit, die, -en –<br />
Konzept: Klaudia Kandzia
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Schlesien bereitgestellt. śląsk Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Europeade: „Tworkauer Eiche“ erstmals beim Europäischen Volkskulturfest <strong>in</strong> Kielce<br />
Nr. 32/1166 Wochenblatt.<strong>pl</strong> 5<br />
<strong>Ehre</strong> <strong>gerettet</strong><br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Die Tanzgruppe „Tworkauer Eiche“ aus Tworkau vertrat vom 23. bis 27. Juli<br />
die deutsche M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit <strong>Polen</strong>s beim 51. Europäischen Volkskulturfest<br />
(Europeade) <strong>in</strong> Kielce. Die Veranstalter würdigten die Kunstfertigkeit und<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
die Fähigkeiten des Ensembles, <strong>in</strong>dem sie dieses zwei Mal zum Auftritt<br />
bei <strong>der</strong> abschließenden Festival-Gala e<strong>in</strong>luden.<br />
Von bescheidenen Anfängen <strong>in</strong> Antwerpen<br />
1964 hat sich das Festival<br />
mittlerweile zu Europas größter Trachtenveranstaltung<br />
gewandelt, getragen<br />
von Freundschaft und vom Glauben<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał<br />
die Organisatoren<br />
służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien <strong>der</strong> s<strong>in</strong>d Europeade lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
an Individualität und Tradition, die im<br />
Rhythmus von Volksmusik, Tanz und<br />
Gesang vermittelt wird. Gegründet haben<br />
das Festival ursprünglich schlesische<br />
Trachtengruppen <strong>in</strong> Deutschland und<br />
flämische <strong>in</strong> Belgien. Die Europeade<br />
f<strong>in</strong>det jedes Jahr <strong>in</strong> e<strong>in</strong>em an<strong>der</strong>en europäischen<br />
Land statt, 2014 wurde sie<br />
erstmals <strong>in</strong> <strong>Polen</strong> veranstaltet. Mehr als<br />
150 Volkskunstensembles aus verschie-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Klaka materiał vom DFK Plawniowitz, służy wyłącznie die die do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Tanzauftritte vor Ort mitverfolgte. Die<br />
LARES: Diese Materialien Jugendlichen s<strong>in</strong>d lediglich <strong>der</strong> „Tworkauer zum Eiche“ Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
denen Län<strong>der</strong>n des Alten Kont<strong>in</strong>ents<br />
stellten sich dabei vor. Ihre Programme<br />
haben die Ensembles auf zehn attraktiv<br />
gelegenen Bühnen präsentiert. So trat<br />
die Tanzgruppe „Tworkauer Eiche“ sehr<br />
erfolgreich auf vier Bühnen auf. In ihren<br />
schönen oberschlesischen Trachten führte<br />
sie am Samstag, den 26. Juli, e<strong>in</strong>e farbenfrohe<br />
Parade aller Teilnehmer durch<br />
würden gerne auch nächstes Jahr dabei<br />
se<strong>in</strong> und wer weiß: Vielleicht wären auch<br />
an<strong>der</strong>e Kulturgruppen aus <strong>der</strong> deutschen<br />
M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit daran <strong>in</strong>teressiert?<br />
Möglich wurde die Europeade-Teilnahme<br />
<strong>der</strong> „Tworkauer Eiche“ dank fi-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
nanzieller<br />
materiał<br />
Unterstützung<br />
służy<br />
<strong>der</strong> deutschen<br />
wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Bundesregierung aus Rückflussmitteln<br />
<strong>der</strong> im Dienste <strong>der</strong> deutschen M<strong>in</strong><strong>der</strong>-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
die Straßen <strong>der</strong> Stadt an. Am Sonntag,<br />
27. Juli, gaben die jungen Tworkauer<br />
dann auf <strong>der</strong> riesigen 1.200-Quadratmeter-Bühne<br />
des Amphitheaters „Kadzielnia“<br />
<strong>in</strong> ihren neuen schönen oberschlesischen<br />
Heimattrachten Volkstänze<br />
aus <strong>der</strong> Tworkauer Gegend und dem<br />
Ratiborer Land zum Besten. Die 5.000<br />
Zuschauer waren begeistert. E<strong>in</strong>e weitere<br />
Kultury Ludowej w Kielcach – Debiut<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy przyjęty materiał entuzjastycznie służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Würdigung und zugleich angenehme<br />
Überraschung war das Angebot, an <strong>der</strong><br />
feierlichen Übergabe <strong>der</strong> Festival-Fahne<br />
an die Stadt Hels<strong>in</strong>gborg <strong>in</strong> Schweden<br />
als Veranstalter <strong>der</strong> nächsten Europeade<br />
teilzunehmen.<br />
Die die deutsche M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit <strong>Polen</strong>s<br />
repräsentierende Jugendtanzgruppe<br />
„Tworkauer Eiche“ nahm nun erstmals<br />
Polski. Organizatorzy docenili kunszt i<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy umiejętności materiał zespołu, służy zapraszając wyłącznie grupę do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
do dwukrotnego występu podczas gali<br />
LARES: Diese Materialien f<strong>in</strong>ałowej s<strong>in</strong>d festiwalu. lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
an dem vom <strong>in</strong> Belgien ansässigen<br />
Europäischen Europeade-Komitee organisierten<br />
Trachten-, Volkstanz- und<br />
Gesangsgruppenfestival teil. In <strong>der</strong> hervorragend<br />
vorbereiteten Stadt Kielce<br />
waren hierzu über 150 Volkskunstensembles<br />
aus ganz Europa zusammengekommen.<br />
Die baltischen Län<strong>der</strong> Litauen,<br />
Lettland und Estland spielten die erste<br />
Od skromnego początku w Antwerpii<br />
w 1964 r. festiwal przekształcił się w<br />
największą imprezę ludową w Europie,<br />
opartą na przyjaźni, wierze w <strong>in</strong>dywidualność<br />
i tradycję, która jest przenoszona<br />
w rytmie muzyki ludowej, tańca i śpie-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy wu. Co materiał roku Europeade służy organizuje wyłącznie się nej scenie do o czytania. powierzchni 1200 Powielanie metrów „Tworkauer w jakikolwiek Eiche” uczestniczył sposób raz zabronione.<br />
w <strong>in</strong>nym kraju europejskim, a w 2014 kwadratowych przepięknego amfiteatru pierwszy w festiwalu organizowanym<br />
LARES: Diese Materialien zorganizowano s<strong>in</strong>d lediglich ją po raz pierwszy zum Lesen w „Kadzielnia” bereitgestellt. młodzież tworkowska Jegliche w przez Vervielfältigung Europejski Komitet Europeade. ist strengstens untersagt.<br />
Geige. Insgesamt waren mehr als 4.000<br />
Teilnehmer dabei. „Unsere Jugendlichen<br />
waren von <strong>der</strong> Organisation und<br />
Atmosphäre begeistert. Die Möglichkeit<br />
zu e<strong>in</strong>em erneuten Zusammentreffen<br />
von Volkskunstensembles aus Bayern,<br />
Hessen o<strong>der</strong> Nordrhe<strong>in</strong>-Westfalen und<br />
vielen an<strong>der</strong>en Gegenden Europas hat zu<br />
neuen Freundschaften beigetragen und<br />
unsere Jugendlichen für e<strong>in</strong> Erlernen<br />
von Sprachen bestärkt“, sagt Ewel<strong>in</strong>a<br />
Werbung / Reklama<br />
Die „Tworkauer<br />
Eiche” wurde mit <strong>der</strong><br />
<strong>Ehre</strong> gewürdigt, die<br />
Festival-Fahne an<br />
2015 <strong>in</strong> Schweden<br />
zu übergeben.<br />
heit stehenden Stiftung für die Entwicklung<br />
Schlesiens und För<strong>der</strong>ung lokaler<br />
Initiativen.<br />
Europeade: Tworkauer Eiche pierwszy<br />
raz na Europejskim Festiwalu Miłośników<br />
Od 23 do 27 lipca zespół taneczny<br />
Tworkauer Eiche z Tworkowa<br />
uczestniczył w Kielcach w 51. edycji<br />
Europeady, Europejskiego Festiwalu<br />
Miłośników Kultury Ludowej, gdzie<br />
reprezentował mniejszość niemiecką z<br />
Polsce – właśnie w Kielcach. Podczas<br />
festiwalu zaprezentowało się ponad 150<br />
zespołów ludowych z różnych krajów<br />
Starego Kontynentu. Zespoły prezentowały<br />
swoje programy na 10 atrakcyjnie<br />
zlokalizowanych scenach. Zespół<br />
Die Tanzgruppe „Tworkauer Eiche” trat auf vier Kielcer Bühnen auf. In ihren schönen schlesischen Trachten führte sie die farbenfrohe Parade aller Teilnehmer durch die Straßen<br />
<strong>der</strong> Stadt an.<br />
Foto: DFK Tworkau<br />
Die Mitglie<strong>der</strong> des Ensembles wünschen sich sehr, auch nächstes Jahr bei <strong>der</strong> Europeade im schwedischen Hels<strong>in</strong>gborg dabei zu se<strong>in</strong>.<br />
scenach. W pięknych śląskich strojach<br />
przewodził barwnej paradzie wszystkich<br />
uczestników ulicami miasta w sobotę 26<br />
lipca. W niedzielę 27 lipca na ogrom-<br />
nowych pięknych strojach śląskich prezentowała<br />
ludowe tańce okolic Tworkowa<br />
i Raciborszczyzny. Pięciotysięczna<br />
widownia entuzjastycznie przyjęła występ.<br />
Kolejnym wyróżnieniem i miłym<br />
zaskoczeniem była propozycja wzięcia<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy taneczny materiał „Tworkauer służy Eiche” wystąpił wyłącznie z udziału do w uroczystości czytania. przekazania Powielanie flagi organizacją w jakikolwiek i atmosferą festiwalu. sposób Możliwość<br />
ponownego spotkania ludowych<br />
zabronione.<br />
wielkim powodzeniem na 4 kieleckich festiwalu społeczności miasta Hels<strong>in</strong>g-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
borg w Szwecji – organizatora następnej<br />
Europeady.<br />
Reprezentujący mniejszość niemiecką<br />
z Polski Młodzieżowy Zespół Taneczny<br />
Do wspaniale przygotowanych do festiwalu<br />
Kielc zjechały zespoły ludowe<br />
z całej Europy. Prym wiodły kraje bałtyckie<br />
– Litwa, Łotwa i Estonia. Ogólna<br />
liczba uczestników przekraczała 4000<br />
osób. – Nasza młodzież była zachwycona<br />
HDPZ: 9. Deutsch-Polnische Journalistenakademie<br />
Jetzt bewerben!<br />
9. Deutsch-Polnische Journalistenakademie<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek<br />
ist e<strong>in</strong>e<br />
sposób<br />
viertägige<br />
Veranstaltung, die das Haus <strong>der</strong><br />
zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Z okazji jubileuszu 40-lecia, oprócz wielu promocji na nasze usługi,<br />
proponujemy<br />
LARES:<br />
Państwu<br />
N<strong>in</strong>iejszy<br />
udział<br />
materiał<br />
w konkursie<br />
służy wyłącznie<br />
z licznymi<br />
do<br />
nagrodami<br />
czytania. Powielanie<br />
pt.: die sich für Medien <strong>in</strong> den deutschpolnischen<br />
w jakikolwiek Beziehungen im sposób Kontext zabronione.<br />
LARES:<br />
„Najlepsze<br />
Diese<br />
hasło<br />
Materialien<br />
reklamowe<br />
s<strong>in</strong>d<br />
–<br />
lediglich<br />
Spec. ZOZ<br />
zum<br />
>Tańczak<br />
Lesen bereitgestellt.<br />
i S-ka< Sp.J.” des multikulturellen Europas <strong>in</strong>teressieren.<br />
Vervielfältigung Das Leitthema <strong>der</strong> Akademie ist strengstens untersagt.<br />
Jegliche<br />
Nagroda główna to: „Weekend we dwoje w hotelu SPA”<br />
szczegóły i regulam<strong>in</strong> konkursu na stronie www.stomatologia-im<strong>pl</strong>antologia.com/konkurs-jubileuszowy<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie und w 26 Jahren, jakikolwiek die sich für sposób das multikulturelle<br />
Europa <strong>in</strong>teressieren. Kandi-<br />
es auf www.haus.<strong>pl</strong><br />
zabronione.<br />
7915<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche daten Vervielfältigung sollten e<strong>in</strong>en Lebenslauf und ist e<strong>in</strong> strengstens untersagt.<br />
D<br />
ie<br />
Deutsch-Polnischen Zusammenarbeit<br />
und die Konrad-Adenauer-Stiftung <strong>in</strong><br />
<strong>Polen</strong> organisieren. Die Bewerbungsfrist<br />
läuft noch bis zum 8. September.<br />
Die Akademie richtet sich vorwiegend<br />
an angehende Journalisten sowie an alle,<br />
2014 lautet: „Aus dem Kontext gerissen?<br />
Wort und kultureller Zusammenhang”.<br />
Gesucht werden jeweils zehn deutsche<br />
und polnische junge (angehende) Journalisten<br />
o<strong>der</strong> auch Studenten e<strong>in</strong>es verwandten<br />
Studienganges zwischen 19<br />
Foto: DFK Tworkau<br />
zespołów z Bawarii, Hesji czy Nadrenii-<br />
-Westfalii oraz pozostałych zakątków<br />
Europy przyczyniła się do nawiązania<br />
nowych przyjaźni, a młodzież naszą<br />
utwierdziła w celowości pogłębiania<br />
nauki języków obcych – mówi Ewel<strong>in</strong>a<br />
Klaka z DFK Pławniowice, która obserwowała<br />
występy taneczne na miejscu.<br />
Wyjazd zespołu Tworkauer Eiche na<br />
Europeade był możliwy dzięki wsparciu<br />
f<strong>in</strong>ansowemu rządu Niemiec ze środków<br />
mniejszości niemieckiej będących w<br />
dyspozycji Fundacji Rozwoju Śląska i<br />
Wspierania Inicjatyw Lokalnych.<br />
A. Durecka<br />
Motivationsschreiben bis 8. September<br />
e<strong>in</strong>reichen. E<strong>in</strong>e Jury (Vertreter des Europazentrums<br />
des Hauses <strong>der</strong> Deutsch-<br />
Polnischen Zusammenarbeit) wird die<br />
Auswahl <strong>der</strong> Teilnehmer vornehmen<br />
und die Ergebnisse bis zum 12. September<br />
2014 bekannt geben.<br />
Die 9. Akademie besteht aus zahlreichen<br />
Workshops, Vorträgen und<br />
Diskussionen, die von deutschen und<br />
polnischen Medienexperten geleitet<br />
werden. Die Teilnehmer werden während<br />
<strong>der</strong> Workshops <strong>in</strong>teressante und<br />
wichtige Aspekte journalistischer Arbeit<br />
kennenlernen, um unter Begleitung <strong>der</strong><br />
Medienexperten selbstständig an die<br />
journalistische Arbeit heranzugehen. In<br />
diesem Jahr werden sich die Teilnehmer<br />
damit beschäftigen, wie man aus e<strong>in</strong>em<br />
fremden Land berichtet. Mehr Infos gibt<br />
HDPZ/adur
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
6 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Schlesien bereitgestellt. śląsk Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Publikationen: Adel <strong>in</strong> Schlesien<br />
Beuthen: Deutsches Heimatlie<strong>der</strong>treffen<br />
Flut an Neuersche<strong>in</strong>ungen<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Umfassendes Material ist zum Themenkom<strong>pl</strong>ex<br />
<strong>der</strong> im Wochenblatt<br />
mehrfach vorgestellten Ausstellung<br />
„Adel <strong>in</strong> Schlesien“ erhältlich.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Und dabei muss man dank des<br />
Films „Gloria und Exodus – die<br />
Geschichte des schlesischen Adels“<br />
von Andrzej Klamt und Ronald Urbanczyk,<br />
<strong>in</strong> dem es unter an<strong>der</strong>em um<br />
die Adelsfamilien Ballestrem, Henckel<br />
von Donnersmarck, Hochberg-Pless,<br />
Eichborn, Küster, Wietersheim-Kramsta<br />
o<strong>der</strong> Tiele-W<strong>in</strong>ckler geht, eigentlich<br />
nicht e<strong>in</strong>mal das Informationsmaterial<br />
lesen. In Kooperation mit <strong>der</strong> Universität<br />
Passau entstanden, hat die DVD e<strong>in</strong>e<br />
Laufzeit von 64 M<strong>in</strong>uten. Diese kann<br />
beim Oberschlesischen Landesmuseum<br />
<strong>in</strong> Rat<strong>in</strong>gen-Hösel bei Düsseldorf zum<br />
Preis von 16.90 € zuzüglich Versandkosten<br />
bestellt werden. Zum Kombipreis<br />
von 23,- € erhält man neben <strong>der</strong> DVD<br />
auch die 68-seige Broschüre „Schlossgeschichten.<br />
Adel <strong>in</strong> Schlesien“, die im<br />
E<strong>in</strong>zelverkauf 10,- € für zwei Versandexem<strong>pl</strong>are<br />
kostet. Bestellungen über:<br />
<strong>in</strong>fo@oslm.de<br />
Zu dem großen deutsch-polnischen<br />
Forschungsprojekt „Adel <strong>in</strong> Schlesien“<br />
mit Ausstellungen im Liegnitzer Kupfermuseum<br />
(Ritter <strong>der</strong> Freiheit, Hüter des<br />
Rechts – Mittelalter und Frühe Neuzeit),<br />
chiger Katalog direkt bei den drei Ausstellungsstandorten<br />
<strong>in</strong> zwei Bänden zu<br />
20,- € (Bd. 1) bzw. 28,- € (Bd. 2) erhältlich.<br />
Band 1 beschäftigt sich mit <strong>der</strong> herausragende<br />
Position des Adels <strong>in</strong> <strong>der</strong><br />
Entwicklung <strong>der</strong> materiellen und geis-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
tigen Kultur<br />
materiał<br />
Schlesiens<br />
służy<br />
bis zum<br />
wyłącznie<br />
Beg<strong>in</strong>n Bahlcke,<br />
do<br />
Jerzy<br />
czytania.<br />
Gorzelik, Jan<br />
Powielanie<br />
Harasimowicz,<br />
Tomasz Jurek, Matthias Weber länger als vorgesehen zusammenzubleifiel<br />
es<br />
w<br />
so<br />
jakikolwiek<br />
sehr, dass sie beschlossen,<br />
sposób<br />
etwas<br />
zabronione.<br />
des bürgerlichen Zeitalters. In vier Kapiteln<br />
Herzöge, Grafen, Ritter; Burgen, o<strong>der</strong> Ulrich Schmilewski. Stephan Kaiser ben: „Als ich sagte, das S<strong>in</strong>gen sei nun zu<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
dem Universitätsmuseum Breslau (Frie<strong>der</strong>ike<br />
Gräf<strong>in</strong> von Reden – Mutter des<br />
Hirschberger Tals), dem Schlesischen<br />
Museum und dem Kulturhistorischen<br />
Museum <strong>in</strong> Görlitz (im „Kaisertrutz“:<br />
Der Adel Schlesiens und <strong>der</strong> Oberlausitz<br />
seit dem 18. Jahrhun<strong>der</strong>t) sowie dem<br />
Schlesischen Landesmuseum Troppau<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Silesiaca LARES: (60): Diese Hermann Materialien Stehr (1) s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie siodlarza. w jakikolwiek Od 1887 roku pracował sposób jako<br />
był kilkakrotnie<br />
zabronione.<br />
nauczyciel szkoły powszechnej. Z powodu<br />
Vervielfältigung swoich wczesnych publikacji, ist strengstens w<br />
na Śląsku.<br />
LARES: Diese Materialien przenoszony s<strong>in</strong>d lediglich za karę zum Lesen bereitgestellt. Jegliche untersagt.<br />
Christophorus”, w którym Odrodzony<br />
– w towarzystwie ojca franciszkan<strong>in</strong>a<br />
Krzysztofa – udaje się na brzeg do ludzi:<br />
„Oto prowadzę ci Nowo Narodzonego<br />
(…) człowieka nowego (…) On jest (…)<br />
Pocieszycielem, Zbawcą świata, który<br />
uniknął otwartych wrót niebios i z pogodną<br />
świadomością na nowo przylgnął<br />
do Ziemi”. Sedno owej mistyki stanowiły<br />
doznania Hauptmanna związane ze<br />
stycznością z naturą.<br />
Tenże rodzaj mistyki śląskiej można<br />
zauważyć w twórczości Hermanna<br />
Stehra, wykazującej jej typowe cechy,<br />
jak niepojętość człowieka, ezoteryka<br />
duszy, dar „myślenia” duszą, siła muzyki<br />
i związane z nią doznania akustyczne,<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Karol<strong>in</strong> łůnaczi<br />
se, czy ty gospodołrzy aby co na tym<br />
zarobiům. Czasu to kosztuje, zasadzić<br />
cza, a potym abo urośnie, abo ni. Jak nie<br />
urośnie – problym, jak urośnie wszyst-<br />
czowiek rozmajty rzeczy <strong>pl</strong>anuje, a życiy modych kartofli. Niby bez to sům taky kym – jeszcze wiynkszi. Niektorzi to<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy pisze materiał swój bieg. Tak to służy już je, jakby wyłącznie tak tůniy do we sklepach, czytania. bo jak ostatnio Powielanie widziałach<br />
cyna, to se richtig zdziwiyłach, potym nie majům co łostawić, ale jakojś<br />
sprzedajům w jakikolwiek <strong>in</strong>szym, a ani do sposób siebie już zabronione.<br />
nie było, toby dopiyro było nudnie, a<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Życiy płynie tak szybko, że czowiek se<br />
ani nie wejrzi i już wszystky <strong>pl</strong>any se<br />
zmiyniajům, nie yno z dnia na dziyń, ale<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy jak nie materiał padze, to nie służy dej Boże wyłącznie leje, abo to rzadko do se czytania. zdarzoł. Powiam Powielanie wům, że kupić w mody, jakikolwiek tak już pisałach. sposób A tera zabronione.<br />
jeszcze gorzi – burza je. Gospodołrzy jak tak na to patrzam, to zastanawiům tak myślam, że ciekawy, czy tak jak to z złego, co by na dobry nie wyszło.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
nawet bych padała z m<strong>in</strong>uty na m<strong>in</strong>uta<br />
i z sekundy na sekunda. Jakojś tak to je,<br />
Von l<strong>in</strong>ks: DVD Gloria & Exodus; Neuersche<strong>in</strong>ung: Adel <strong>in</strong> Schlesien, Bd. 1; Neuersche<strong>in</strong>ung: Adel <strong>in</strong> Schlesien und <strong>in</strong><br />
<strong>der</strong> Oberlausitz, Bd. 2; ganz rechts das zwischen 2010 und 2013 erschienene wissenschaftliche Mammutwerk „Adel<br />
<strong>in</strong> Schlesien“ aus dem mehrbändigen Schuber.<br />
„Adel <strong>in</strong> Schlesien“<br />
untersuchte<br />
Adelsherrschaften<br />
<strong>in</strong>terdiszi<strong>pl</strong><strong>in</strong>är.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie muss man do jedoch czytania. mit 128,- Powielanie € bzw. 80,-€ Zahlreiche w jakikolwiek DFK-Mitglie<strong>der</strong> sposób und Gäste zabronione.<br />
sowie 90,- € für E<strong>in</strong>zelausgaben auch verbrachten den Abend geme<strong>in</strong>sam und beschlossen, etwas<br />
LARES: Diese Materialien ist zudem s<strong>in</strong>d e<strong>in</strong> lediglich umfassen<strong>der</strong> zweispra-<br />
zum Lesen tief <strong>in</strong> bereitgestellt. die Tasche greifen. Das deutsch-<br />
Jegliche sangen Vervielfältigung dabei Lie<strong>der</strong>, die Alt und ist Jung strengstens untersagt.<br />
Schlösser, Kirchen; Wissen, Können;<br />
Kunst und Bestattungskultur – Zeugnis<br />
des Glaubens; entsteht e<strong>in</strong> Panorama<br />
se<strong>in</strong>er Herrschaft und Lebenswelt. Dabei<br />
wird über ehemalige Adelssitze und die<br />
Geschichte <strong>der</strong> wichtigsten schlesischen<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy przenoszenie materiał się w sferę służy trudno wyłącznie wyobrażalnej<br />
transcendencji. Podobnie Rzemiosła Artystycznego dla miasta Wrocławia jedyny członek ciała pedagogicznego<br />
kultury. Czasopismo wydawane przez Stowarzyszenie<br />
do czytania. Powielanie w górskich w jakikolwiek Pawlikowicach, musiał sposób jako zabronione.<br />
i Prow<strong>in</strong>cji Śląskiej<br />
LARES: Diese Materialien<br />
jak Hauptmann,<br />
s<strong>in</strong>d lediglich<br />
Stehr był jednym<br />
zum<br />
z naj-<br />
Lesen bereitgestellt. Jegliche<br />
pracować<br />
Vervielfältigung<br />
ze 135 dzieci, kursując<br />
ist<br />
między<br />
strengstens untersagt.<br />
znamienitszych pisarzy swojej epoki,<br />
wysoko cenionym także za granicą. Lista<br />
zaszczytów, które stały się jego udziałem,<br />
jest długa: Nagroda im. Schillera (1919),<br />
powołanie na urząd senatora Pruskiej<br />
że czowiek jak wejrzi na to, co było, to<br />
ani nie umie uwierzyć w to, co se wokoło<br />
nołs dzieje, i w to, co baje. Bo na to to<br />
sowieso nie můmy wpływu. Czas leci,<br />
tak aby durch se cojś dzieje. Zawsze je<br />
na co se cieszyć i wiadůmo, że zajś cojś<br />
se zmiyni.<br />
Nie wiam czamu, ale tak jakojś ty<br />
wakacjy to do kůńca wakacjůma nie<br />
idzie nazwać. Połram ciepłych, a nawet<br />
gorůncych dni było, a tera co?! Tera zajś<br />
Akademii Nauk, Sekcja Sztuki Poetyckiej<br />
(1926), Medal Goethego (1932),<br />
Nagroda im. Goethego przyznana przez<br />
władze miasta Frankfurtu nad Menem<br />
(1933), by wymienić tylko niektóre. Her-<br />
jeszcze niejedni nie zdůnżyli pożniwować,<br />
bo wszystko mokry. A co se do tygo<br />
zabiyrajům, to zajś padze i tak w kółko,<br />
ale ponoć w tym roku moł być mockam<br />
ale jak <strong>in</strong>kszy lata nie było tela, to tera<br />
zajś to se nadrobiyło. Szkoda yno, że bez<br />
to gospodołrzy nie zarobiům moc za ty<br />
kartołfly, ale do tych, co jy kupujům,<br />
to je dobrze.<br />
My se mogymy cieszyć, bo nie dojść,<br />
że świyży i dobry, to jeszcze niedrogy, a<br />
których zawarł krytykę kościołów, był<br />
kilkakrotnie przenoszony za karę do najodleglejszych<br />
wsi Hrabstwa Kłodzkiego,<br />
ostatni raz do Podgórza koło Wałbrzycha.<br />
Wykonując w latach 1889–1900<br />
swoją pierwszą stałą posadę nauczyciela<br />
cza na nastympny zarobić.<br />
Dobrze, że my se nie muszymy tym<br />
przejmować, kupimy i můmy, i zawsze<br />
sům dobry, mimo że na rynku je tela<br />
sortów, że nie wiadůmo, ktory kupić.<br />
Na kopaniy kartołfli jeszcze trocham<br />
czasu, a mimo to już idzie niekandy<br />
8. – 14. August 2014<br />
dwiema wsiami. Zyskał złą sławę bluźniercy<br />
i antymonarchisty – i na dodatek<br />
socjalisty. W wolnym czasie zaczyna<br />
pisać i znajduje w tym osobistą wolność.<br />
Swoje opowiadania wysyła do wydaw-<br />
Wielkiemu Ślązakowi w 150. rocznicę urodz<strong>in</strong><br />
Imię Gerharta Hauptmanna jest tylko blisko związane z nurtem<br />
mann Stehr nie tylko pochodzi ze Śląska<br />
– w pozostał jakikolwiek tu przez całe życie, sposób a jego zabronione.<br />
na niego uwagę Gerhart Hauptmann.<br />
nictwa S. Fischera, dzięki czemu zwraca<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie<br />
naturalistycznym w dziejach literatury Niemiec, lecz także z pojęciem<br />
twórczość jest bardzo ściśle związana ze Od 1915 roku zostaje pisarzem i przenosi<br />
się do Cie<strong>pl</strong>ic untersagt.<br />
Zdroju. Przełomowy<br />
mistyki LARES: śląskiej. Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Śląskiem. Vervielfältigung W jego dziełach przemawiają ist strengstens<br />
P<br />
prości ludzie z tego regionu, głównie z sukces, przede wszystkim f<strong>in</strong>ansowy,<br />
ełen tajemnic świat marzeń, transcendentność,<br />
fenomen osobistego wczesnych publikacji,<br />
<strong>in</strong>spiracją kształtującą duchowe postępy Heiligenhof ”. Ciekawostką jest fakt, iż<br />
Z powodu swoich<br />
okolic górskich, i ci właśnie ludzie są osiąga w 1918 roku powieścią „Der<br />
widzenia Boga, wizja wyższego świata…<br />
człowieka szukającego.<br />
Stehr na kartach powieści, przepełniony<br />
Najdobitniej widzimy to w niedokończonym<br />
dziele Hauptmanna „Der neue<br />
strzycy Kłodzkiej jako syn ubogiego miejsce akcji Westfalię, jednak<br />
w których zawarł<br />
Stehr urodził się w 1864 roku w By-<br />
oczekiwaniem zbawienia, podaje jako<br />
czytel-<br />
krytykę kościołów,<br />
do najodleglejszych wsi<br />
Hrabstwa Kłodzkiego.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał Das deutsch-polnische służy wyłącznie Adelsfamilien do czytania. <strong>in</strong>formiert. Die Powielanie Texte s<strong>in</strong>d Der Begegnungssaal w jakikolwiek <strong>pl</strong>atzte am vergangenen sposób Donnerstag aus zabronione.<br />
allen Nähten.<br />
Kooperationsprojekt<br />
zweisprachig, polnisch und deutsch.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Am bereitgestellt. umfassendsten ist <strong>der</strong> Interessier-<br />
Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
te natürlich mit dem dreibändigen, bei<br />
Oldenbourg zwischen 2010 und 2013<br />
erschienenen Schuber „Adel <strong>in</strong> Schlesien“<br />
des Bundes<strong>in</strong>stituts für Kultur und<br />
Geschichte <strong>der</strong> <strong>Deutschen</strong> im östlichen<br />
Europa bedient. Für die Gesamtausgabe<br />
polnische Kooperationsprojekt „Adel <strong>in</strong><br />
Schlesien“ untersuchte Adelsherrschaften<br />
<strong>in</strong>terdiszi<strong>pl</strong><strong>in</strong>är unter historischen,<br />
kunsthistorischen und literaturwissenschaftlichen<br />
Aspekten und enthält<br />
unter an<strong>der</strong>em Beiträge von Joachim<br />
vom Oberschlesischen Landesmuseum<br />
sprach bei Ersche<strong>in</strong>en des ersten Bandes<br />
von e<strong>in</strong>em Meilenste<strong>in</strong>, „<strong>der</strong> fortan <strong>in</strong><br />
vielen Bibliotheken und Handapparaten<br />
stehen sollte.“<br />
S-K/OSLM/SMzG<br />
Hermann Stehr w 1911 roku. Źródło: „Schlesien” – ilustrowane<br />
czasopismo na rzecz kultywowania rodzimej<br />
Musik, die Generationen verb<strong>in</strong>det<br />
eutsche Traditionsmusik erklang<br />
Dam letzten Donnerstag <strong>in</strong> Beuthen.<br />
bekannt s<strong>in</strong>d. Dazu erhielten die Anwesenden<br />
Lie<strong>der</strong>bücher ausgehändigt,<br />
damit auch je<strong>der</strong> mits<strong>in</strong>gen konnte. Für<br />
e<strong>in</strong>en Imbiss war ebenfalls gesorgt, was<br />
zu <strong>der</strong> gemütlichen Atmosphäre noch<br />
zusätzlich beitrug. Den Teilnehmern ge-<br />
Ende, hörte ich, man wolle noch nicht<br />
nach Hause gehen, man wolle weiters<strong>in</strong>gen.<br />
Ich b<strong>in</strong> hochzufrieden über den<br />
Verlauf und freue mich, dass auch die<br />
Teilnehmer zufrieden s<strong>in</strong>d. Ich denke,<br />
solche Heimatlie<strong>der</strong>abende werden jetzt<br />
Foto: SKGD Beuthen<br />
Das Regenwetter konnte <strong>in</strong>teressierte Beuthener nicht daran h<strong>in</strong><strong>der</strong>n,<br />
das jüngst von <strong>der</strong> dortigen SKGD und dem Bund <strong>der</strong> Jugend <strong>der</strong> <strong>Deutschen</strong><br />
M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit (BJDM) veranstaltete Heimatlie<strong>der</strong>treffen zahlreich<br />
zu besuchen.<br />
Den Teilnehmern gefiel<br />
es so sehr, dass sie<br />
länger als vorgesehen<br />
zusammenzubleiben.<br />
regelmäßig stattf<strong>in</strong>den, wenn unsere Mitglie<strong>der</strong><br />
diesen Wunsch äußern“, berichtet<br />
Marc<strong>in</strong> Jaksik, e<strong>in</strong>er <strong>der</strong> Organisatoren.<br />
F<strong>in</strong>anziert wurde das Projekt vom<br />
deutschen Bundesm<strong>in</strong>isterium für Inneres.<br />
Deutsche Heimatlie<strong>der</strong>treffen f<strong>in</strong>den<br />
über den gesamten August h<strong>in</strong>weg<br />
jeweils donnerstags an <strong>der</strong> ul. Piekarska<br />
<strong>in</strong> Beuthen statt.<br />
Dagmara Mientus<br />
nik szybko zauważy, że znajdujemy się<br />
Stehr, którego związki ze Śląskiem<br />
były bodaj bliższe niż w przypadku jakiegokolwiek<br />
<strong>in</strong>nego poety, powiedział<br />
o Ślązakach: „Ślązak kładzie się spać<br />
jak Flamand, zaczyna dzień skacząc<br />
zawadiacko na nogi jak Frankończyk,<br />
pracuje jak Polak, a wieczorem stopniowo<br />
zaczyna zatapiać się w noc, mając za<br />
towarzyszy po lewicy sentymentalnego<br />
Czecha czy Łużyczan<strong>in</strong>a, po prawicy zaś<br />
rozmarzonego Turyńczyka. Charakter<br />
Ślązaków jest jak zgromadzenie ludowe,<br />
na którym ludzie gorąco debatują, ale<br />
nie uchwalają żadnej rezolucji”.<br />
Johannes Rasim<br />
tymi łogórkůma, czy kedyjś tyż jeszcze<br />
tela ludzi baje sadzić i kopać kartołfly<br />
abo baje se jaky mrożůnki kupować,<br />
abo jaky ze paczki we proszku. Kto wiy.<br />
A to by było szkoda, jakby już nie było<br />
takych świyżych, dobrych kartołfli. Ale<br />
czasy ze zmiyniajům. Obejrzymy, jak<br />
to baje.<br />
A tera cieszcie se jeszcze z reszty<br />
wakacji, bo nie wiadůmo, jakoł pogoda<br />
nołs jeszcze czekoł. Ci, co lecům w<br />
ciepły krajy, ci majům fajnie, ale ci, co<br />
muszům sam łostać, tym tyż niy ma nojgorzi,<br />
prz<strong>in</strong>ajmnij nie muszům se ło nic<br />
martwić. To pamiyntejcie, niy ma tygo<br />
q
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Schlesien bereitgestellt. śląsk Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Nr. 32/1166 Wochenblatt.<strong>pl</strong> 7<br />
„To jest mój diament”<br />
Oppelner<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Q<br />
W ubiegłą niedzielę Marc<strong>in</strong> Jaksik, pochodzący z Bytomia student psychologii w biznesie, po raz kolejny został przewodniczącym<br />
koła terenowego Związku Młodzieży Mniejszości Niemieckiej w Bytomiu. Wybory nowego zarządu<br />
były o tyle trudne, że młodzi ludzie nie czują się na tyle mocno, by ponosić odpowiedzialność za prowadzenie grupy.<br />
Z Marc<strong>in</strong>em Jaksikiem rozmawia Dagmara Mientus.<br />
Nachrichten<br />
Q Zwycięski ser z Dębia: Ser<br />
Dębski Dojrzewający Pleśniowy i Brie<br />
zostały wyróżnione podczas konkursu<br />
„Nasze Kul<strong>in</strong>arne Dziedzictwo – Smaki<br />
Regionów”. F<strong>in</strong>ał konkursu odbył się 27<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie czy ogólnie w jakikolwiek dla mniejszości niemieckiej. sposób zabronione.<br />
Oglądając ich profile na Facebooku, widzimy,<br />
Vervielfältigung że są szczęśliwi, smutno nam ist bez strengstens LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie <strong>in</strong>tegracja w jakikolwiek grupy. sposób zabronione.<br />
Zamierzasz dokonać jakichś zmian<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche w kole? Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
lipca podczas IX Festiwalu Folklorystycznego<br />
w Muzeum Wsi Opolskiej w Opolu.<br />
Konkurs został zorganizowany po raz XIV<br />
przez Polską Izbę Produktu Regionalnego<br />
i Lokalnego oraz Marszałka Województwa<br />
Opolskiego we współpracy z Opolskim<br />
Ośrodkiem Doradztwa Rolniczego w<br />
Łosiowie. Jego celem jest identyfikacja<br />
i promocja tradycyjnej, regionalnej<br />
żywności oraz upowszechnianie wiedzy<br />
o niej. Producentem dębskiego sera jest<br />
Grzegorz Klon, mieszkaniec Dębia, który<br />
wraz z żoną prowadzi kawiarnię-w<strong>in</strong>iarnię<br />
„Strych” w Opolu.<br />
Q Internationales Fußballtur-<br />
Q<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie oraz w <strong>Deutschen</strong> jakikolwiek Alpenvere<strong>in</strong> sposób Sektion zabronione.<br />
Kattowitz. Chcemy również prowadzić<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche konwersacje Vervielfältigung w języku niemieckim, ist strengstens by<br />
untersagt.<br />
Podczas obrad nad wyborem nowego zarządu BJDM w Bytomiu.<br />
Jak teraz wygląda nowy zarząd koła<br />
BJDM Bytom?<br />
Nowy zarząd składa się z dwóch osób:<br />
przewodniczącego i wiceprzewodniczącej<br />
Joanny Goły.<br />
nier: Der Verband <strong>der</strong> Freunde <strong>der</strong><br />
Neisser Partnerstädte, das Stadtamt <strong>in</strong><br />
Dwie osoby w zarządzie to niecodzienna<br />
sytuacja. Czy we dwójkę poradzicie<br />
sobie z prowadzeniem grupy?<br />
Koło jest dosyć małe, bo składa się tylko<br />
z 13 osób, więc myślę, że oboje damy<br />
sobie świetnie radę. Jesteśmy osobami<br />
młodymi, aktywnymi i mamy głowy pełne<br />
pomysłów, więc nie widzę problemu.<br />
Poza tym w naszej grupie każdy jest tak<br />
Neisse und das Deutsch-Polnische Jugendwerk<br />
veranstalteten am 26. und 27.<br />
Juli e<strong>in</strong> Internationales Fußballturnier<br />
für Jugendliche aus Neisse, Ingelheim<br />
(Rhe<strong>in</strong>land-Pfalz) und Kolomyja (Ukra<strong>in</strong>e,<br />
Iwano-Frankiwsk). Insgesamt reisten<br />
45 Personen aus dem Ausland, hauptsächlich<br />
junge Fußballer und <strong>der</strong>en<br />
Betreuer, an. Das Turnier gewann die<br />
Mannschaft aus <strong>der</strong> Ukra<strong>in</strong>e und das<br />
samo ważny i każdego zdanie się liczy.<br />
To nie jest tak, że tylko zarząd ma coś<br />
do powiedzenia.<br />
Trudno było wyłonić nowy zarząd<br />
czy członkowie byli jednomyślni?<br />
Trudno było wyłonić nowy zarząd.<br />
Każdy boi się odpowiedzialności za<br />
grupę czy za powierzone stanowisko,<br />
jednak przy decydowaniu o ponownym<br />
zarządu krajowego ze stanowiskiem<br />
przewodniczącego koła? Czy te funkcje<br />
kolidują w jakiś sposób ze sobą, czy<br />
można je bez problemów pogodzić?<br />
Kolidują, ale też pomagają. Pracę w<br />
kole można porównać do pracy koor-<br />
z kołem, natomiast Sebastian Chmiel się na <strong>in</strong>tegracji młodzieży mniejszości dynatora, a taki ma bardzo dużo na głowie,<br />
szczególnie w jakikolwiek aby rozwijać sposób grupę i by zabronione.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy zrezygnował materiał z funkcji służy skarbnika, wyłącznie to nas niemieckiej do czytania. i współpracy z Powielanie <strong>in</strong>nymi kołami<br />
BJDM.<br />
przy okazji nie ubywało standardowych<br />
zmusiło do przeprowadzenia wyborów.<br />
LARES: Diese Materialien Jak s<strong>in</strong>d wyobrażasz lediglich sobie przyszłość zum Lesen Czy bereitgestellt. widzisz jakieś problemy, Jegliche które projektów, Vervielfältigung natomiast praca w zarządzie ist strengstens untersagt.<br />
wyborze na stanowisko przewodniczącego<br />
i wyborze wiceprzewodniczącej<br />
była zgodność.<br />
Jakie projekty dotychczas organizowaliście?<br />
Było bardzo dużo projektów organizowanych<br />
przez koło BJDM we współpracy<br />
z TSKN-em w Bytomiu. Przede<br />
wszystkim, patrząc na te najważniejsze<br />
Team aus Deutschland errang den zweiten<br />
Platz. Im nächsten Jahr soll das<br />
Fußballturnier <strong>in</strong> e<strong>in</strong>er <strong>der</strong> an<strong>der</strong>en<br />
Partnerstädte stattf<strong>in</strong>den.<br />
QQ150 Jahre Schloss Paulsdorf:<br />
Das Schloss <strong>in</strong> Paulsdorf (Pawłowice<br />
Gorzowskie) ist dieses Jahr 150 Jahre<br />
alt geworden. Aus diesem Grund wurde<br />
Ende Juli e<strong>in</strong>e Veranstaltung <strong>in</strong> <strong>der</strong> Reihe<br />
„Lokale Geschichte” auf Schloss Paulsdorf<br />
durchgeführt. Ewa und Beniam<strong>in</strong> Godyla,<br />
die Eigentümer des Schlosses, luden zu<br />
den Jubiläumsfeierlichkeiten auch Behördenvertreter<br />
e<strong>in</strong>. E<strong>in</strong> beson<strong>der</strong>er Gast war<br />
<strong>der</strong> Urenkel des Schlosserbauers, Sieghard<br />
von Pannwitz. Krzysztof Spychała hielt<br />
BJDM Bytom?<br />
Jak widzę przyszłość? Myślę, że najważniejsza<br />
jest stabilność koła, tego się<br />
zawsze trzymam. Kolejno jest to pozyskiwanie<br />
nowych następców. Ważnym<br />
zadaniem jest zaktywizowanie obec-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy nych członków materiał do lepszego służy działania. wyłącznie Marek do Sprott, czytania. Joanna Stolarska Powielanie – to był jeszcze w nie jakikolwiek do końca oszlifowany, sposób który zabronione.<br />
To nie zarząd jest od pomysłów, a właśnie<br />
całość s<strong>in</strong>d grupy lediglich – to powiedzieli zum sami Lesen względu bereitgestellt. na ich wkład w pracę BJDM-u Jegliche na <strong>pl</strong>us. Vervielfältigung ist strengstens q<br />
ten trzon, są u nas cały czas w pamięci ze naprawdę może zaskoczyć i to naprawdę<br />
LARES: Diese Materialien untersagt.<br />
na przełomie zeszłego i obecnego roku,<br />
to był to na pewno projekt „Kajakowa<br />
przygoda z poezją Eichendorffa”, „Tag<br />
DFK Dylocken: Auf den Spuren oberschlesischer Industriearchitektur<br />
O<strong>der</strong>landschaft hautnah erleben<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Der DFK Dylocken folgte letzte Woche dem sommerlichen Ausflugstrend<br />
und unternahm e<strong>in</strong>e Schifffahrt auf <strong>der</strong> O<strong>der</strong>. 50 Mitglie<strong>der</strong> <strong>der</strong> Ortsgruppe<br />
wagten das Abenteuer und lernten dabei auch e<strong>in</strong> bisschen aus <strong>der</strong><br />
Geschichte <strong>der</strong> B<strong>in</strong>nenschifffahrt.<br />
e<strong>in</strong>en Vortrag zum Thema „Schlösser und<br />
Paläste <strong>in</strong> Oberschlesien nach dem II.<br />
Weltkrieg“. Die Leiter<strong>in</strong> des Rosenberger<br />
Regionalmuseums, Ewa Cichoń, stellte die<br />
Geschichte des Dorfes und des Schlosses<br />
Paulsdorf vor.<br />
Q Poziomka dla Mosznej: „Po-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał<br />
Die O<strong>der</strong>fahrt<br />
służy<br />
haben<br />
Q<br />
wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
die Mitglie<strong>der</strong> des DFK<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
„Mit dem Bus fuhren wir bis nach<br />
Kandrz<strong>in</strong>-Cosel <strong>in</strong> die Werft DAMEN,<br />
wo schon das Schiff SILESIA auf die<br />
Gruppe wartete. Dort angekommen<br />
haben wir zuerst Kaffee o<strong>der</strong> Tee getrunken<br />
und dazu etwas Süßes verspeist.<br />
Gestärkt fuhren wir fast drei<br />
Stunden auf <strong>der</strong> O<strong>der</strong> und teilweise<br />
auf dem Gleiwitzer Kanal“, berichtet<br />
Barbara Baron, Vorsitzende des DFK<br />
ziomka” to znak jakości i wyróżnienie<br />
przyznane zamkowej restauracji przez<br />
znaną restauratorkę Magdę Gessler. Moszna<br />
znalazła się także w przewodniku „101<br />
najlepszych restauracji i hoteli w Polsce”<br />
autorstwa Gessler. Magda Gessler była<br />
w Mosznej na początku tego roku i już<br />
wtedy zachwyciła się zamkową kuchnią,<br />
a zwłaszcza przygotowywanymi<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
przez kucharza gołąbkami. Ale nie tylko<br />
restauratorka chwali tę restaurację – na<br />
profilu społecznościowym zamku można<br />
przeczytać komentarze zadowolonych<br />
gości. „Poziomka” jest wyróżnieniem<br />
przyznanym na dwa lata.<br />
adur<br />
Oppelner Nachrichten<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Wetter materiał beigetragen hat. służy Wir bedanken wyłącznie bei. Mehrere do czytania. junge Menschen Powielanie wurden Programms w jakikolwiek „Konsolidierung sposób <strong>der</strong> Begegnungsstätten“<br />
statt.<br />
zabronione.<br />
uns recht herzlich für die F<strong>in</strong>anzierung.<br />
Alle s<strong>in</strong>d bisherigen lediglich Projekte zum trugen Lesen gliedschaft“, bereitgestellt. betonte Barbara Baron. Jegliche Vervielfältigung A. Durecka ist strengstens<br />
Mitglie<strong>der</strong> o<strong>der</strong> aktivierten ihre Mit-<br />
LARES: Diese Materialien untersagt.<br />
Dylocken. Die Teilnehmer <strong>der</strong> Fahrt<br />
konnten nicht nur die Schönheiten <strong>der</strong><br />
O<strong>der</strong>landschaft bewun<strong>der</strong>n, ihre reiche<br />
Flora und Fauna, son<strong>der</strong>n besichtigten<br />
auch die Überreste des ehemals zweitgrößten<br />
B<strong>in</strong>nenhafens <strong>in</strong> Europa – den<br />
Coseler Hafen. Die größte Attraktion<br />
<strong>der</strong> Fahrt war ohne Zweifel die Klodnitzer<br />
Schleuse mit 14 Metern Schleusung.<br />
Dieses Ereignis begeisterte alle<br />
Passagiere. Während <strong>der</strong> Fahrt hörten<br />
die Teilnehmer kurze Vorträge über die<br />
<strong>der</strong> <strong>Deutschen</strong> E<strong>in</strong>heit” oraz Mart<strong>in</strong>stag.<br />
Ważnymi projektami były również<br />
obchody Tragedii Górnośląskiej w<br />
Miechowicach, zorganizowanie dwóch<br />
Mniejszości Narodowych i Etnicznych<br />
na Górę św. Anny. A standardową<br />
sprawą rokrocznie jest dbanie o pamięć<br />
przodków poprzez sprzątanie grobów<br />
niemieckich na cmentarzu ewangelickim<br />
w Bytomiu<br />
Którą kadencję jesteś już przewodniczącym<br />
materiał koła BJDM służy Bytom? wyłącznie do czytania. Powielanie striackie. w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Kattowitz wyprawy górskie w Alpy au-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
W naszym kole nie ma kadencji, gru-<br />
Jak godzisz stanowisko członka<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
pa decyduje, czy zarząd pracuje dobrze<br />
czy nie, jednak wypadki losowe powodują,<br />
że wybrać nowy zarząd trzeba. Dotychczasowy<br />
wiceprzewodniczący Mateusz<br />
Beer przeprowadza się do Opola,<br />
co będzie mu bardzo utrudniało kontakt<br />
Dylocken im Rahmen<br />
des Programms<br />
„Konsolidierung <strong>der</strong><br />
Begegnungsstätten“<br />
unternommen.<br />
Geschichte des B<strong>in</strong>nenschiffverkehrs<br />
<strong>in</strong> Cosel und <strong>der</strong> am Ufer bef<strong>in</strong>dlichen<br />
Objekte. Auf <strong>der</strong> Rückfahrt zum Hafen<br />
wurde e<strong>in</strong> Imbiss gereicht. „Es war e<strong>in</strong><br />
durch und durch erlebnisreicher Ausflug,<br />
wozu nicht zuletzt auch das tolle<br />
Foto: BJDM<br />
Emigracja do Niemiec<br />
czy na Zachód ogólnie<br />
jest dla nas od początku<br />
Straciliśmy bardzo<br />
dużo wartościowych<br />
i ambitnych młodych<br />
ludzi z koła.<br />
członkowie w niedzielę i to jest genialna<br />
op<strong>in</strong>ia, z którą się zgadzam. Jesteśmy<br />
siłą nie przez to, kto ma jakie wpływy,<br />
tylko przez to, że razem współdziałamy.<br />
Już wybraliśmy term<strong>in</strong>y czterech<br />
ważnych wydarzeń, na pewno skupimy<br />
trzeba rozwiązać?<br />
Emigracja do Niemiec czy na Zachód<br />
ogólnie jest dla nas największym zagrożeniem<br />
od początku. Straciliśmy bardzo<br />
dużo wartościowych i ambitnych młodych<br />
ludzi z koła, pozwól, że wymienię:<br />
nich, ale od szczęścia ich odganiać nie<br />
będę, wręcz przeciwnie. Chcę szukać<br />
źródeł f<strong>in</strong>ansowania na szkolenia z zakresu<br />
podnoszenia kwalifikacji zawodowych<br />
dla młodych, aby mogli znaleźć<br />
tutaj dobrą pracę. Bardzo ważna jest też<br />
Jasne, że tak. Na zebraniu wiele głosów<br />
zachęcających do działania było<br />
słyszalnych, <strong>in</strong>nowacją jest na pewno<br />
Przegląd K<strong>in</strong>a Niemieckiego w Bytomiu,<br />
W<strong>in</strong>terfest czy Oktoberfest, współpraca<br />
z <strong>in</strong>nymi organizacjami na Śląsku<br />
dobrze nauczyć się języka. Po zebraniu<br />
zadzwoniłem do szefa DAV Kattowitz<br />
i mówię: „Słuchaj, mamy term<strong>in</strong>y wydarzeń<br />
do końca roku i będziemy na<br />
każdym projekcie rozgłaszać, co robimy”.<br />
Usłyszałem odpowiedź: „Nareszcie,<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
wystaw<br />
materiał<br />
Domu Współpracy<br />
służy<br />
Polsko-Niemieckiej,<br />
a także „Let’s <strong>pl</strong>ay Deutsch”<br />
sami, możemy dużo.<br />
wyłącznie do największym czytania. Powielanie<br />
po tylu<br />
w<br />
miesiącach!”.<br />
jakikolwiek<br />
Jeśli nie<br />
sposób<br />
jesteśmy<br />
zabronione.<br />
w Leśnicy połączone z Pielgrzymką zagrożeniem.<br />
Masz pomysł, jak przyciągnąć no-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
wych członków do koła?<br />
Jak już wspom<strong>in</strong>ałem, do końca roku<br />
skupimy się na stabilności, a chcemy<br />
przyciągnąć nowych nowymi propozycjami<br />
projektowymi, jak sierpniowy<br />
Przegląd K<strong>in</strong>a Niemieckiego czy z DAV<br />
krajowym także wymaga poświęcenia.<br />
Jako członek zarządu tylko w zarządzie<br />
krajowym bardziej skupiać się będę na<br />
standardowych rzeczach, <strong>pl</strong>anach i pomocy,<br />
praca w grupie bytomskiej jest dla<br />
mnie bardzo ważna, to jest mój diament<br />
Tolles Wetter, gute Gesellschaft – was will man mehr auf e<strong>in</strong>er Schifffahrt?<br />
Foto: B. Baron<br />
zur weiteren Integration <strong>der</strong> Mitglie<strong>der</strong> Das Projekt fand <strong>in</strong> Rahmen des<br />
war e<strong>in</strong>e <strong>Zeitung</strong>, die von 1895 bis<br />
1935 im Oppelner Land erschien.<br />
Foto: www.nysa.eu
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
8 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Schlesien bereitgestellt. śląsk Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Pazurkiem<br />
Kattowitz: Neue Direktor<strong>in</strong> des Schlesischen Museums<br />
Kotysia<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Godz<strong>in</strong>a J<br />
Dotknięty europejskimi sankcjami<br />
Władimir Put<strong>in</strong> postanowił<br />
u<strong>der</strong>zyć w polskie sadownictwo<br />
i ogrodnictwo. Jego fe<strong>der</strong>alna służba<br />
nadzoru weterynaryjnego i fitosanitarnego<br />
zdecydowała o zakazie<br />
importu z Polski jabłek, gruszek,<br />
wiśni, czereśni, nektaryn, śliwek,<br />
a nawet kapusty i kalafiorów.<br />
Jako pierwszy producentom<br />
postanowił ulżyć na swoim blogu<br />
jeden z dziennikarzy „Pulsu Biznesu”,<br />
który wyliczył, że jeśli każdy<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy den Vertrag materiał mit dem służy bisherigen wyłącznie Direktor<br />
Leszek Jodliński nicht verlängert (das<br />
schlusses <strong>der</strong> Museen <strong>in</strong> Kattowitz und<br />
do czytania. Powielanie so sehr w von jakikolwiek <strong>der</strong> Idee des Zusammen-<br />
sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien Wochenblatt s<strong>in</strong>d berichtete). lediglich Jodliński, zum <strong>der</strong> Lesen bereitgestellt. Jegliche Beuthen Vervielfältigung begeistert und habe sich ist nicht strengstens untersagt.<br />
Polak zacznie spożywać więcej<br />
jabłek, to rosyjskie embargo nie<br />
będzie skuteczne. „Strachy na Lachy!”<br />
– krzyknęli polscy – a w tym<br />
opolscy – politycy. Eurodeputowana<br />
Danuta Jazłowiecka zadeklarowała,<br />
że do swojej brukselskiej torby<br />
podróżnej zamiast schabowych<br />
und den konservativen Flügel <strong>der</strong> Bür-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Museums, materiał den deutschen służy Beitrag wyłącznie zur ger<strong>pl</strong>attform, do czytania. aber im Grunde Powielanie genommen<br />
auch für alle an<strong>der</strong>en Parteien au-<br />
des Oberschlesischen Museums Beu-<br />
Schlesischen w jakikolwiek Museums Kattowitz sposób und zabronione.<br />
Entwicklung <strong>der</strong> Region entsprechend<br />
LARES: Diese Materialien würdigen s<strong>in</strong>d wollte. lediglich Für Marschall zum Sekuła Lesen ßer <strong>der</strong> bereitgestellt. Bewegung für die Autonomie Jegliche then Vervielfältigung – stammt aus Rybnik. Sie ist wurde strengstens werden. untersagt.<br />
i czekoladek zacznie upychać soczyste<br />
jabłuszka, a jeden z polityków<br />
Twojego Ruchu krzyknął: „Wara,<br />
Put<strong>in</strong>ie, od mojego ogródka z papierówkami!”.<br />
Współcześni próbują dorównać<br />
legendzie bohaterów sprzed 70 lat,<br />
wymyślając własną... „godz<strong>in</strong>ę J”.<br />
19. Schlesiensem<strong>in</strong>ar: Das Bildungswesens für M<strong>in</strong><strong>der</strong>heiten <strong>in</strong> <strong>Polen</strong><br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
Kernanliegen<br />
materiał służy wyłącznie do czytania.<br />
<strong>der</strong><br />
Powielanie<br />
M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit<br />
w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Kiedyś o niej będą pisali historycy,<br />
może nawet dzięki udziałowi<br />
w akcji mniejszości niemieckiej!<br />
Będzie on możliwy pod warunkiem<br />
uzyskania pełnej dwujęzyczności<br />
na Opolszczyźnie i przyzwolenia<br />
na użycie kryptonimu „godz<strong>in</strong>a A”.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Bildungswesens materiał für służy M<strong>in</strong><strong>der</strong>heiten wyłącznie <strong>in</strong> <strong>Polen</strong>: do Gestern czytania. - Heute – Powielanie Morgen.“ w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Sem<strong>in</strong>ar soll e<strong>in</strong>e Antwort geben 15,- PLN), mit Übernachtung 110,- PLN<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Ponieważ jabłko to po niemiecku<br />
Apfel właśnie!<br />
Józef Kotyś<br />
TERMINE<br />
ohne Übernachtung mit Verpflegung haus.<strong>pl</strong><br />
QQPrószków: 10 LARES: sierpnia o godz. N<strong>in</strong>iejszy kostet 40,- materiał PLN (Schüler służy und Studenten: wyłącznie do czytania. Powielanie S-K Tagungsort w ist jakikolwiek <strong>in</strong> jedem Jahr das Schloss sposób von Groß Ste<strong>in</strong>. zabronione.<br />
15.00 rozpocznie się letnie spotkanie w<br />
zamkowym LARES: parku Diese w Prószkowie Materialien pt. „W s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
ogrodach Meluzyny”. W programie m.<strong>in</strong>.<br />
występy Proskauer Echo, Przysieczanek i<br />
Leśnego Rogu.<br />
Q Oberglogau: Im Rahmen des<br />
„Schlesischen Sommers mit Musik” f<strong>in</strong>det<br />
am 8. August im Hotel Salve <strong>in</strong> Oberglo<br />
gau e<strong>in</strong> Konzert statt. Im Programm:<br />
„Die Forelle” von Franz Schubert sowie<br />
Gedichte von He<strong>in</strong>e, Höl<strong>der</strong>l<strong>in</strong>, von Kleist<br />
und Eichendorff. Beg<strong>in</strong>n ist um 19:00 Uhr,<br />
<strong>der</strong> E<strong>in</strong>tritt ist frei.<br />
Q Katowice: Muzeum Historii Ka-<br />
nung voraussichtlich mit den Marschällen<br />
Andrzej Buła (Oppeln), Cezary Przybylski<br />
(Nie<strong>der</strong>schlesien) und Mirosław Sekuła<br />
(Woiw. Schlesien), Bildungsm<strong>in</strong>ister<strong>in</strong> Joanna<br />
Kluzik-Rostkowska, Verwaltungsm<strong>in</strong>ister<br />
Rafał Trzaskowski, Abg. Ryszard Gal-<br />
Q<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy la, Bernard materiał Gaida, Bischof służy Andrzej wyłącznie Czaja; M<strong>in</strong><strong>der</strong>heiten do czytania. (Waldemar Powielanie Gaida, Groß schlesien w jakikolwiek 1922-39 (Matthias Lempart, sposób Uni zabronione.<br />
10:15 Uhr Diskussion: M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitenunterricht<br />
s<strong>in</strong>d<br />
Strehlitz), M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitenbildungswesen Vechta), Bildungswesen <strong>der</strong> Karaimen <strong>in</strong><br />
LARES: Diese Materialien<br />
<strong>Polen</strong> –<br />
lediglich<br />
stimmen Theorie<br />
zum<br />
und Praxis<br />
Lesen<br />
<strong>in</strong> <strong>der</strong><br />
bereitgestellt.<br />
Woiw. Oppeln – Unterrichtsquali-<br />
Jegliche<br />
<strong>der</strong><br />
Vervielfältigung<br />
Zwischenkriegszeit (Anna Sulimowi-<br />
ist strengstens untersagt.<br />
towic zaprasza 18 sierpnia na otwarcie<br />
wystawy pt. „Kultura muzyczna Katowic<br />
w okresie dwudziestolecia międzywojennego”.<br />
Wystawę będzie można do 30<br />
października oglądać w Miejskim Domu<br />
Kultury „Bogucice-Zawodzie”.<br />
Q Breslau: Das Nationale Museum<br />
übere<strong>in</strong>? Mit: Joanna Kluzik-Rostkowska,<br />
Verwaltungsstaatssekretär Stanisław Huskowski,<br />
Rafał Bartek, Grzegorz Kuprianowic<br />
(Ukra<strong>in</strong>er <strong>in</strong> <strong>Polen</strong>), Łukasz Grzędzicki<br />
(Kaschubisch-Pommerscher Vere<strong>in</strong>); 12:15<br />
Uhr: Wie sollte das M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitsbildungs-<br />
Q<br />
wesen nach <strong>der</strong> ratifizierten Europäischen Sprache <strong>in</strong> Tschechien (Józef Szymeczek, (Lesław Tomczak), Polnisches Schulwesen<br />
<strong>in</strong> w Litauen jakikolwiek (Mirosław Dawlewicz, sposób Uni zabronione.<br />
Filipkowska, Uni Kattowitz)<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Charta materiał <strong>der</strong> Regional- służy o<strong>der</strong> M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitensprachen<br />
aussehen? Tomasz Wicherkiewicz Gruppe 3– Vielfältiges „Spracherbe” Wilna), Bewährte Praktiken – M<strong>in</strong><strong>der</strong>hei-<br />
wyłącznie Uni Ostrau) do czytania. Powielanie<br />
LARES: Diese Materialien (Uni Posen); s<strong>in</strong>d 14:15 lediglich Uhr: Muttersprachlos? zum Lesen Schlesiens bereitgestellt. <strong>in</strong> Bildung und Religion: Jegliche Biltenschulen<br />
Vervielfältigung <strong>in</strong> O.S. (Małgorzata Wysdak) ist strengstens untersagt.<br />
dungswesen <strong>der</strong> deutschen M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit<br />
<strong>in</strong> O.S. 1926-39 aus Sicht <strong>der</strong> Publikation<br />
„Polska Zachodnia“ (Jacek Piotrowski,<br />
Uni Breslau), Schulwesen für Deutsche<br />
1945-89 (Tomasz Browarek, Uni Lubl<strong>in</strong>),<br />
Sprachliches Erbe (Irena Kurasz, GK Bres-<br />
Q<br />
25. SeptemberDie Gruppen 1 und 2<br />
(ab 9:00 Uhr) sowie 3 und 4 (Nachmittag)<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy tagen materiał parallel służy wyłącznie lau), Schlesische do czytania. Literatur an Powielanie den Schulen ukra<strong>in</strong>ische w jakikolwiek M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit (Grzegorz sposób Kuprianowicz,<br />
Uni Lubl<strong>in</strong>), Dt.-poln. Schulzabronione.<br />
Gruppe 1– Was macht das „sprachliche (Gerhard Schiller), Rolle <strong>der</strong> Muttersprache<br />
<strong>in</strong><br />
LARES: Diese Materialien<br />
Erbe”<br />
s<strong>in</strong>d<br />
e<strong>in</strong>er M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit<br />
lediglich<br />
aus?: Die<br />
zum<br />
Sprache<br />
Lesen bereitgestellt.<br />
Glauben und Seelsorge<br />
Jegliche<br />
(Andrzej Geschichtslehrbücher<br />
Vervielfältigung<br />
(Krzysztof<br />
ist<br />
Ruch-<br />
strengstens untersagt.<br />
<strong>in</strong> Breslau veranstaltet am 9. August e<strong>in</strong><br />
Konzert aus <strong>der</strong> Reihe „Sommerliche<br />
Begegnungen mit Musik und Malerei”.<br />
Im Programm unter an<strong>der</strong>em Musik von<br />
Joseph Haydn. Beg<strong>in</strong>n ist um 18:00 Uhr,<br />
<strong>der</strong> E<strong>in</strong>tritt ist frei.<br />
Q Pławniowice: W ramach Pałacowego<br />
Lata Muzycznego 10 sierpnia o<br />
godz. 20 w Pławniowicach odbędzie się<br />
recital Teresy Werner „Szczęśliwe chwile”,<br />
24 sierpnia o godz. 20 wystąpi niemiecki<br />
zespół Hi Five.<br />
QQLubowitz: Das Oberschlesische<br />
Eichendorff-Kultur- und Begegungszentrum<br />
veranstaltet am 31. August<br />
die Theateraufführung „Eichendorff, <strong>der</strong><br />
Wan<strong>der</strong>er”. Beg<strong>in</strong>n ist um 19:00 Uhr an<br />
<strong>der</strong> Lubowitzer Schlossru<strong>in</strong>e.<br />
Knast im Museum<br />
Nur e<strong>in</strong> Jahr leitete Dom<strong>in</strong>ik<br />
Abłamowicz das Schlesische Museum<br />
<strong>in</strong> Kattowitz. Seit Kurzem<br />
ist Alicja Knast neue Direktor<strong>in</strong><br />
Mitte vergangenen Jahres wurde<br />
Abłamowicz, Direktor des Oberschlesischen<br />
Museums <strong>in</strong> Beuthen, zum<br />
Direktor des Schlesischen Museums <strong>in</strong><br />
Kattowitz ernannt. Zuvor hatte das Marschallamt<br />
<strong>der</strong> Woiwodschaft Schlesien<br />
von 2008 bis März 2013 an <strong>der</strong> Spitze<br />
<strong>der</strong> E<strong>in</strong>richtung stand, war 2012 <strong>in</strong> Ungunst<br />
<strong>der</strong> regionalen Entscheidungsträger<br />
geraten, weil er <strong>in</strong> <strong>der</strong> Dauerausstellung<br />
zur oberschlesischen Geschichte,<br />
<strong>der</strong> wichtigsten Ausstellung des neuen<br />
Das auf die For<strong>der</strong>ung des Geme<strong>in</strong>samen<br />
Ausschusses <strong>der</strong> Regierung und <strong>der</strong><br />
nationalen und ethnischen M<strong>in</strong><strong>der</strong>heiten<br />
und wird <strong>in</strong> Zusammenarbeit mit<br />
dem polnischen Verwaltungsm<strong>in</strong>isterium<br />
stattf<strong>in</strong>den. E<strong>in</strong>e Tagesteilnahme<br />
Alicja Knast<br />
Foto: Witalis Szołtys<br />
Schlesiens, war e<strong>in</strong>e Ausstellung, <strong>in</strong> <strong>der</strong><br />
Das Haus <strong>der</strong> Deutsch-Polnischen Zusammenarbeit veranstaltet auch <strong>in</strong><br />
diesem Jahr mit se<strong>in</strong>en bewährten Partnern <strong>in</strong> <strong>der</strong> Zeit vom 24. bis 27.<br />
September e<strong>in</strong> Schlesiensem<strong>in</strong>ar im Schloss Groß Ste<strong>in</strong>. Dieses Jahr zum<br />
<strong>der</strong>zeit alles bestimmenden Kernanliegen <strong>der</strong> deutschen M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit: „Das<br />
Programm<br />
Q<br />
Geben, Uni Wilna)<br />
„Freude an Versöhnung – Deutsch-Polnische<br />
w Brückenschläge“ jakikolwiek mit Alfons sposób Nossol zabronione.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy 24. September materiał Das służy Bildungswesen wyłącznie für Gruppe do 2– czytania. Rechtliche Bestimmungen Powielanie<br />
die M<strong>in</strong><strong>der</strong>heiten im Spiegel rechtlicher zum Schutz von M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitensprachen: und W<strong>in</strong>fried Liepscher<br />
LARES: Diese Materialien Regelungen s<strong>in</strong>d und lediglich Normen – 9:30 zum Uhr: Eröff-<br />
Lesen Poln. bereitgestellt. Gesetzgebung und ihre Lösungen Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Ne<strong>in</strong>, danke! Stephanie Hüllmann (Agentur<br />
für Erwachsenen- und Weiterbildung,<br />
Hannover)<br />
<strong>der</strong> Karaimen als identitätsbildendes Element<br />
<strong>der</strong> Karaimen <strong>in</strong> <strong>Polen</strong> nach 1945<br />
(Mariola Abkowicz, Verband <strong>der</strong> Karaimen),<br />
Entwicklung <strong>der</strong> Muttersprache <strong>der</strong> litauischen<br />
M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit (Roman und Danuta<br />
Roszko, Akademie <strong>der</strong> Wissenschaften),<br />
(Schüler und Studenten: 55,- PLN). E<strong>in</strong>e<br />
Anmeldung ist bis zum 15. September<br />
möglich und kann je nach Interesse für<br />
die gesamte Dauer o<strong>der</strong> auch nur e<strong>in</strong>en<br />
Sem<strong>in</strong>artag erfolgen; Tel. 0048/77 402<br />
51 05 o<strong>der</strong> E-Mail: patrycja.wiencek@<br />
Sprache <strong>der</strong> Kaschuben als Identitätsfaktor ßerschulischen Bildungswesen für M<strong>in</strong><strong>der</strong>heiten:<br />
do czytania. Kampagne zur Stärkung Powielanie <strong>der</strong> Gruppe w jakikolwiek 3– Interkulturelle Bildung sposób im zabronione.<br />
sischer Vere<strong>in</strong> AB-BA)<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy (Monika materiał Mazurek, Uni służy Danzig), wyłącznie Deutsche<br />
adur Sprache als Kernwert <strong>der</strong> deutschen M<strong>in</strong>-<br />
Zweisprachigkeit „Bil<strong>in</strong>gua“ (Julianna Paw-<br />
Schulwesen: K<strong>in</strong><strong>der</strong>garten und Vorschuferenten<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
<strong>der</strong>heit <strong>in</strong> H<strong>in</strong>terpommern (Magdalena<br />
Lemańczyk, Danzig), Lodscher Deutsche“<br />
(Monika Kucner, Uni Lodsch), Verän<strong>der</strong>ungen<br />
<strong>der</strong> Identität und Sprache <strong>der</strong><br />
polnischen M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit <strong>in</strong> Litauen (K<strong>in</strong>ga<br />
zum Schutz von M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitensprachen<br />
(Grażyna Płoszajska, Bildungsm<strong>in</strong>isterium),<br />
Schutz <strong>der</strong> M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitensprachen<br />
gemäß M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitengesetz (Dobiesław<br />
Rzeme<strong>in</strong>iewski, Verwaltungsm<strong>in</strong>isterium),<br />
F<strong>in</strong>anzierung <strong>der</strong> Schulbildung für<br />
tät (Hal<strong>in</strong>a Bilik, Schulaufsichtsbehörde),<br />
Rechtliche Entwicklung für M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitenunterricht<br />
(Ewa Pogorzała, Zamość),<br />
Öffentliche Bibliotheken und ihre Bestände<br />
<strong>in</strong> M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitensprachen (Wojciech<br />
Burek, Uni Krakau), Schutz <strong>der</strong> polnischen<br />
Sochaj, Verband <strong>der</strong> polnischen Roma<br />
<strong>in</strong> Neustett<strong>in</strong>), Rolle <strong>der</strong> Muttersprache<br />
im Glauben (Marc<strong>in</strong> Worbs, Uni Oppeln,<br />
Deutsche Sprache im Kirchenleben <strong>in</strong> O.S.<br />
1945-89 (Wolfgang Globisch)<br />
Gruppe 4– Bewährte Praktiken im au-<br />
die preußische und die deutsche Zeit als<br />
Epoche e<strong>in</strong>es positiven Wandels und<br />
e<strong>in</strong>er großen zivilisatorischen Entwicklung<br />
Oberschlesiens präsentiert worden<br />
wäre, absolut <strong>in</strong>akzeptabel. Abłamowicz,<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
<strong>der</strong> größten Museumse<strong>in</strong>richtung<br />
<strong>der</strong> nicht gewählt, son<strong>der</strong>n ernannt wurde,<br />
sollte die l<strong>in</strong>ientreue Darstellung <strong>der</strong><br />
LARES: Diese Materialien Oberschlesiens. s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche oberschlesischen Vervielfältigung Geschichte gewähr-<br />
ist strengstens untersagt.<br />
leisten. Der Vorstand <strong>der</strong> Woiwodschaft<br />
Schlesien entließ kürzlich den noch frischen<br />
Direktor u.a. mit <strong>der</strong> Begründung,<br />
die Arbeiten an <strong>der</strong> Dauerausstellung<br />
würden zu lange dauern. Inoffiziell<br />
spekuliert man, Abłamowicz sei nicht<br />
eifrig genug für die Fusion e<strong>in</strong>gesetzt.<br />
Der <strong>in</strong>zwischen ehemalige Direktor<br />
erklärte, er betrachte alle Vorwürfe als<br />
gegenstandslos. Se<strong>in</strong> Amt konnte er dadurch<br />
jedoch nicht retten.<br />
Alicja Knast – die neue Chef<strong>in</strong> des<br />
schon vor e<strong>in</strong>em Jahr als Nachfolger<strong>in</strong><br />
leta), Bildungsprojekt „Kle<strong>in</strong> Raschau“ (Barbara<br />
Loch), „Radio Kaszëbë“ (N.N.), Radio<br />
„Mittendr<strong>in</strong>” (Anna Ron<strong>in</strong>), Samstagskurse<br />
(Ryszard Karolkiewicz)<br />
Abendprogramm mit Autorenlesung:<br />
26. September Die Gruppen 1 und 2<br />
(ab 9:00 Uhr) sowie 3 und 4 (Nachmittag)<br />
tagen parallel<br />
Gruppe 1– Entwicklungsmodelle für das<br />
M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitenbildungswesen: Deutsches<br />
M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitenschulwesen <strong>in</strong> Ostober-<br />
cz, Uni Warschau), Bildungsmodelle für<br />
Schüler nichtpolnischer Abstammung<br />
im polnischen Bildungssystem (Ewa<br />
Pogorzała), Probleme <strong>der</strong> Roma-K<strong>in</strong><strong>der</strong><br />
im Bildungssystem (Anita Adamczyk,<br />
Uni Posen), Programm Tempelhof/Niwki<br />
Gruppe 2– Außerschulischer Sprachkontakt:<br />
Bewährte Praktiken im M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitenunterricht<br />
(Danuta Cholewa, Stubendorf),<br />
Rolle <strong>der</strong> Lehrbücher im Sprachunterricht<br />
(Justyna Pomierska, Uni Danzig), Ungelöste<br />
Probleme bei <strong>der</strong> Lehre am Beispiel<br />
niewicz, Uni Breslau), Rolle <strong>der</strong> regionalen<br />
Medien bei M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitensprachen (Andrzej<br />
Sochaj, Verband <strong>der</strong> Roma <strong>in</strong> Neustett<strong>in</strong>),<br />
Dt. Produktionsgesellschaft Pro<br />
Futura (Rudolf Urban), Bildungstätigkeit<br />
von AB-BA (Al<strong>in</strong>a Wawrzeniuk, Weißrus-<br />
8. – 14. August 2014<br />
Jodlińskis <strong>in</strong> Betracht gezogen. Aufgrund<br />
an<strong>der</strong>er Verpflichtungen konnte<br />
sie an dem Auswahlverfahren jedoch<br />
nicht teilnehmen. Knast studierte an<br />
den Universitäten Posen und Plymouth.<br />
Von 2009 bis 2011 war sie als Manager<strong>in</strong><br />
und Kurator<strong>in</strong> für die Umsetzung<br />
<strong>der</strong> Dauerausstellung im Warschauer<br />
Chop<strong>in</strong>-Museum zuständig. Bis vor<br />
Kurzem betreute sie <strong>in</strong> <strong>der</strong> Eigenschaft<br />
<strong>der</strong> Generaldirektor<strong>in</strong> die Hauptausstellung<br />
im Museum für die Geschichte<br />
<strong>der</strong> Polnischen Juden <strong>in</strong> Warschau. Zu<br />
<strong>in</strong>haltlichen Fragen und zum Thema <strong>der</strong><br />
Kontroversen um die Dauerausstellung,<br />
die sogar zum Zerfall <strong>der</strong> regionalen<br />
Koalition im Kattowitzer Sejmik (Regionalparlament)<br />
geführt hatte, äußerte<br />
sich Knast bisher nicht.<br />
Der neue, imposante Sitz des Schlesischen<br />
Museum mit e<strong>in</strong>er Nutzfläche von<br />
25.000 Quadratmetern soll endgültig<br />
im Juni 2015 eröffnet werden. Die neue<br />
Direktor<strong>in</strong> versichert, <strong>der</strong> Eröffnungsterm<strong>in</strong><br />
wird nicht noch e<strong>in</strong>mal verschoben<br />
Dawid Smolorz<br />
Foto: Anna Dureka<br />
le (Dom<strong>in</strong>ika Przybyszewska, Uni Posen),<br />
Interkulturelle Bildung versus kulturelles<br />
Erbe (Krzysztof Gładkowski, Uni Allenste<strong>in</strong>),<br />
Mehrsprachigkeit und Multikulturalität<br />
(Jolanta Tambor, Uni Kattowitz),<br />
Wandlung von e<strong>in</strong>er geschlossenen zu<br />
e<strong>in</strong>er offenen Region (Anna Wachowiak,<br />
Stett<strong>in</strong>; Izabela Skórzyńska, Uni Posen),<br />
Gestaltung e<strong>in</strong>es schlesischen Literaturkanons<br />
(Zbigniew Kadłubek, Uni Kattowitz),<br />
Erwartungen <strong>der</strong> deutschen M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit<br />
(Hubert Kołodziej, VdG)<br />
Gruppe 4– Soziologische Geschichtspunkte:<br />
Erhalt <strong>der</strong> deutschen Sprache <strong>in</strong><br />
Konspiration <strong>der</strong> Volksrepublik (Johannes<br />
Golawski), Die <strong>Deutschen</strong> <strong>in</strong> <strong>Polen</strong> und<br />
das Menschenrecht auf Muttersprache<br />
(Tobias Körfer, AGMO), Regionale Verwirrung<br />
– Vom aussterbenden Gefühl für die<br />
deutschen Regionalterm<strong>in</strong>ologien (Till<br />
Scholtz-Knobloch, Wochenblatt), Spracherwerb<br />
vor dem H<strong>in</strong>tergrund e<strong>in</strong>es generationsübergreifenden<br />
Familientraumas (Eliza<br />
Gładkowska, Uni Allenste<strong>in</strong>), Sprachliche<br />
Interferenz <strong>in</strong> Grenzgebieten (Agnieszka<br />
Abendprogramm:Film „Gloria und Exodus<br />
– die Geschichte des schlesischen<br />
Adels“ (Andrzej Klamt, Ronald Urbanczyk)<br />
27. September Die Rolle <strong>der</strong> Lehrbücher:<br />
Empfehlungen des polnischen Bildungsm<strong>in</strong>isteriums<br />
für die Lehrbücher im<br />
M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitssprachunterricht (Małgorzata<br />
Szybalska, Bildungsm<strong>in</strong>isterium), Rolle<br />
<strong>der</strong> Lehrbücher für die M<strong>in</strong><strong>der</strong>heiten <strong>in</strong><br />
Ungarn (Gabor Frank, Fünfkirchen), Lehrbücher<br />
für M<strong>in</strong><strong>der</strong>heiten – Erfahrungen<br />
des Verlags (Andrea Szász, Hueber-Verlag<br />
Ungarn), M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitenbildungspolitik <strong>in</strong><br />
Kroatien (Renata Trischler, M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit <strong>der</strong><br />
Donauschwaben, Essegg), Didaktische<br />
Hilfsmaterialien für den Sprachunterricht<br />
(Andreas Jantowski; Rigobert Möllers,<br />
Thür<strong>in</strong>gen); Abschlussdiskussion <strong>der</strong> Re-
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Nr. 32/1166 LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich Glaube zum und Lesen Religion bereitgestellt. Wiara Jegliche i religia Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Wochenblatt.<strong>pl</strong> 9<br />
Albendorf: Wallfahrt <strong>der</strong> deutschen Schlesier<br />
Kronika Parafialna<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Halt und Sicherheit bei <strong>der</strong> Muttergottes Q<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Q Rudy: 15 sierpnia w sanktuarium<br />
Matki Bożej Pokornej w Rudach odbędą<br />
się metropolitalne obchody odpustowe.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Eucharystii na dziedzińcu Starego Opactwa<br />
– godz. 11.00 – przewodniczyć<br />
będzie biskup Wolfgang Ipolt, ordynariusz<br />
diecezji Görlitz (Zgorzelec). Nieszpory w<br />
bazylice – godz. 15.00 – poprowadzi ks.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens Rudach. untersagt.<br />
Pater Marian Arndt begrüßt die Pilger vor <strong>der</strong> Basilika <strong>in</strong> Albendorf.<br />
Q<br />
Das Hochamt <strong>der</strong> deutschen Wallfahrt wird um 12:00 Uhr gefeiert.<br />
Nach Albendorf (Wambierzyce) <strong>in</strong><br />
Nie<strong>der</strong>schlesien pilgern die deutschen<br />
Schlesier seit fast 400 Jahren.<br />
Jan Rosiek, dyrektor Ośrodka Formacyjno-<br />
-Edukacyjnego Diecezji Gliwickiej w<br />
Q Leipzig: Über 100 Jahre lang<br />
mussten evangelische Schlesier weit<br />
gehen, um ihren Glauben zu leben. Von<br />
ihren Grenzkirchen erzählt e<strong>in</strong>e Ausstellung<br />
<strong>in</strong> <strong>der</strong> Leipziger Nikolaikirche, zu<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w 09:00 jakikolwiek Uhr (Ecke 1 Maja/ sposób zabronione.<br />
Dubois) e<strong>in</strong>en Bus<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Auch nach dem II. Weltkrieg durften<br />
dort die Breslauer und Waldenburger<br />
Katholiken <strong>in</strong> deutsch beten und<br />
s<strong>in</strong>gen.<br />
„Beson<strong>der</strong>s <strong>in</strong> den Nachkriegsjahren,<br />
als die deutschen Schlesier ke<strong>in</strong>en Halt<br />
gehabt haben, als sie sich beson<strong>der</strong>s im<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie<br />
anzusprechen.<br />
w jakikolwiek<br />
Erst im Gottesdienst<br />
sposób<br />
<strong>in</strong><br />
zabronione.<br />
<strong>der</strong> Basilika, als die Menschen lautstark<br />
deutsche Marienlie<strong>der</strong> sangen, fühlte<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
sehen bis 31. Oktober. Sie berichtet über<br />
Zeiten <strong>der</strong> Spannungen zwischen den<br />
Konfessionen. Als Jan Hus, Luther, Calv<strong>in</strong><br />
und Zw<strong>in</strong>gli die Kirche reformierten,<br />
hatten sich <strong>in</strong> Schlesien fast alle Herzöge<br />
und Standesherren im 16. Jahrhun<strong>der</strong>t<br />
zur Reformation bekannt. Doch als die<br />
Habsburger ab 1570 mit <strong>der</strong> Rekatholisierung<br />
begannen und alle wichtigen<br />
Positionen mit Katholiken besetzten,<br />
hatten es die evangelischen Schlesier<br />
schwer. Die konfessionellen Spannungen<br />
wuchsen und gipfelten schließlich<br />
mit dem Prager Fenstersturz 1618 im<br />
Ausbruch des Dreißigjährigen Krieges.<br />
In manchen Gebieten Schlesiens durften<br />
die Protestanten ihre Religion noch aus-<br />
Ungewissen und verlassen fühlten, war<br />
<strong>der</strong> Glaube das e<strong>in</strong>zige was sie vere<strong>in</strong>te.<br />
E<strong>in</strong>e Wallfahrt gab ihnen die Sicherheit<br />
nicht alle<strong>in</strong> zu se<strong>in</strong>. Und so waren die<br />
Wallfahrten nach Wartha und Albendorf<br />
Ausdruck ihres Glaubens“, so Pater Dr.<br />
Marian Arndt (OFM) aus Breslau, Seelsorger<br />
<strong>der</strong> deutschen Nie<strong>der</strong>schlesier.<br />
Die deutschen Breslauer und Waldenburger<br />
kommen jedes Jahr meist organisiert<br />
<strong>in</strong> Bussen zu den deutschen Wallfahrten.<br />
Seit e<strong>in</strong>igen Jahren führt auch<br />
<strong>der</strong> Verband deutscher Gesellschaften <strong>in</strong><br />
Oppeln und die Ratiborer Geschäftsstelle<br />
des <strong>Deutschen</strong> Freundschaftskreises <strong>in</strong><br />
<strong>der</strong> Woiwodschaft Schlesien Busreisen<br />
nach Albendorf durch.<br />
Auf dem Weg dorth<strong>in</strong> wird oft an<br />
üben: etwa um Liegnitz, Brieg, Glogau,<br />
Wohlau und Oels. An<strong>der</strong>swo aber wurden<br />
viele evangelische Kirchen geschlossen. In<br />
<strong>der</strong> Ausstellung „Grenz– und Zufluchtskirchen”<br />
des Schlesisch-Oberlausitzer<br />
Museumsverbunds und <strong>der</strong> Kirchlichen<br />
Stiftung Evangelisches Schlesien geht es<br />
unter an<strong>der</strong>em um diese Fachwerkkirchen<br />
wichtigen Orten gehalten – wie zum<br />
Beispiel am Grab von Joseph Freiherr<br />
von Eichendorff <strong>in</strong> Neisse o<strong>der</strong> auf dem<br />
Friedhof <strong>in</strong> Glatz, wo Pater Bonaventura<br />
se<strong>in</strong>e letzte Ruhe fand, <strong>der</strong> für die<br />
Breslauer <strong>Deutschen</strong> nach dem Krieg<br />
die ersten Wallfahrten nach Albendorf<br />
organisiert hat.<br />
Doch nicht nur Pilger <strong>der</strong> nach dem<br />
Barczewo: Jedyna zachowana synagoga na Warmii<br />
Z bożnicy galeria<br />
die sich offiziell nicht Deutsche nennen<br />
durften. Helmut Jelitto aus Klodnitz<br />
er<strong>in</strong>nert sich, dass se<strong>in</strong>e Eltern Juliane<br />
und Josef bereits 1946 bis <strong>in</strong> die 70er<br />
Jahre zwei Mal im Jahr zu den damals<br />
e<strong>in</strong>zigen Wallfahrtsorten <strong>in</strong> Schlesien,<br />
Der VdG Oppeln setzt<br />
am 10. August um<br />
nach Albendorf e<strong>in</strong>.<br />
Krieg anerkannten deutschen M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit<br />
aus materiał Breslau und Waldenburg służy wyłącznie kamen mit <strong>der</strong> do Bahn czytania. reisten. Powielanie August w wie<strong>der</strong> jakikolwiek mit se<strong>in</strong>en Breslauern sposób zabronione.<br />
wo deutsche Gottesdienste stattfanden, freut sich Pater Arndt, <strong>der</strong> auch am 10.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
nach Albendorf und Wartha. Auch aus „Es gab e<strong>in</strong>en Zug von Kandrz<strong>in</strong> zur Muttergottes anreist.<br />
zu 7.000 Gläubige.<br />
LARES: Diese Materialien Oberschlesien s<strong>in</strong>d lediglich reisten Wallfahrer zum an, Lesen nach Wartha. bereitgestellt. Dar<strong>in</strong> saßen bereits Jegliche Pil-<br />
Vervielfältigung Klaudia Kandzia ist strengstens untersagt.<br />
Q<br />
ger aus Gleiwitz o<strong>der</strong> Beuthen. Man<br />
hatte sich nicht getraut, sie auf deutsch<br />
man die Geme<strong>in</strong>schaft“, er<strong>in</strong>nert sich<br />
Helmut Jelitto.<br />
Dieses Gefühl nicht alle<strong>in</strong> zu se<strong>in</strong> und,<br />
wenn auch nur im begrenzten Raum e<strong>in</strong>er<br />
Basilika, se<strong>in</strong>er Identität Ausdruck<br />
zu geben, war für viele Deutsche damals<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
Nicht hupen,<br />
materiał<br />
Fahrer träumt von<br />
służy<br />
Schlesien – In<br />
wyłącznie<br />
Albendorf begegnen sich<br />
do<br />
deutsche<br />
czytania.<br />
Schlesier jedem<br />
Powielanie<br />
zweiten enorm wichtig. Heute gibt es nahezu<br />
<strong>in</strong> je<strong>der</strong> w jakikolwiek Pfarrgeme<strong>in</strong>de deutsche sposób Messen.<br />
„Der Bedarf nach <strong>der</strong> Identitäts-<br />
zabronione.<br />
Sonntag im August.<br />
Fotos: Klaudia Kandzia<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
bekundung auch im Gottesdienst hat<br />
etwas nachgelassen. Trotzdem bleiben<br />
die deutschen Wallfahrten für viele e<strong>in</strong><br />
wichtiges Ereignis im Jahr. Schließlich<br />
kommt immer noch e<strong>in</strong>e gewisse Anzahl<br />
<strong>der</strong> Pilger nach Albendorf und Wartha“,<br />
mit mehreren Emporen und Platz für bis<br />
Q Wrocław: W kościele pw. Świętego<br />
Krzyża, Ostrów Tumski, w każdą niedzielę<br />
do 31 sierpnia o godz. 19 wysłuchać<br />
można koncertów muzyki organowej w<br />
ramach Międzynarodowego Festiwalu<br />
Non Sola Scripta. Niewąt<strong>pl</strong>iwą atrakcją<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Synagoga w Barczewie to jedyna zachowana bożnica na Warmii. Budowla<br />
przez dziesiątki lat pełniła różne funkcje, co przyczyniło się do jej ocalenia.<br />
Sama historia barczewskiej świątyni nie jest odległa.<br />
przekazów wiemy, że Żydzi długo<br />
Z szukali odpowiedniego miejsca i<br />
kiedy nadarzyła się okazja, wykupili<br />
jest możliwość wysłuchania koncertów<br />
w murach gotyckiego kościoła zwykle<br />
zamkniętego dla zwiedzających. Kolegiata<br />
ma nietypowy dla Dolnego Śląska<br />
dwukondygnacyjny układ wnętrza, a brak<br />
chóru organowego sprawił, że <strong>in</strong>strument<br />
zbudowany przez wrocławskiego <strong>in</strong>żyniera<br />
Remigiusza Cwynara ustawiony<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał organizuje wernisaże, służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien<br />
imprezy<br />
s<strong>in</strong>d lediglich<br />
literackie,<br />
zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
odpowiednią parcelę. Od 1850 roku<br />
rozpoczęto z budowę domu modlitwy,<br />
główne prace budowlane i wykończenie<br />
trwały do 1855 roku. Na terenie Warmii<br />
Żydów nie było wielu, w Barczewie<br />
też nie. W 1880 w mieście było ponad<br />
100 Żydów. Byli to przede wszystkim<br />
kupcy, handlowcy, fabrykanci cygar i<br />
został bezpośrednio na poziomie posadzki<br />
kościoła. Dzięki temu rozwiązaniu publiczność<br />
może wysłuchać koncertów w<br />
bezpośredniej bliskości wirtuozów.<br />
QQBerl<strong>in</strong>: Die Berl<strong>in</strong>er Sankt-Hedwigs-Kathedrale<br />
wird renoviert. Die Sanierung<br />
<strong>der</strong> Bischofskirche betrifft auch<br />
die Neugestaltung des Innenraums. Das<br />
Dawida. Trwała dyskrym<strong>in</strong>acja. Stąd<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
wiernych<br />
materiał<br />
wyznania mojżeszowego<br />
służy wyłącznie<br />
w<br />
do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
mieście ubywało. W tej sytuacji w 1937<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
octu. Warmiacy cenili Żydów za ich<br />
działalność charytatywną i przesadną<br />
uprzejmość. Mawiano o nich ,,nasze<br />
katolickie Żydy”.<br />
Świątynia z 1894 roku, wzniesiona<br />
w stylu neoklasycystycznym, stała się<br />
całkiem okazałym budynkiem. Gmach<br />
– 140 m², kubatura 1800 m3 – jest częściowo<br />
dwukondygnacyjny. Budowla<br />
gegenwärtige Raumkonzept stammt<br />
vom Architekten Hans Schwippert<br />
(1899-1973). Er schuf es zu Beg<strong>in</strong>n <strong>der</strong><br />
1960er Jahre im Rahmen des Wie<strong>der</strong>aufbaus<br />
<strong>der</strong> kriegszerstörten Kathedrale,<br />
die denkmalgeschützt ist. Die Berl<strong>in</strong>er<br />
Sankt-Hedwigs-Kathedrale gehört zu den<br />
bedeutenden katholischen Gotteshäusern<br />
oparta na rzucie zbliżonym do kwadratu,<br />
murowana z cegły ceramicznej, powstała<br />
na fundamentach z kamienia polnego.<br />
Mieściła się tu otynkowana sala modlitwy<br />
z płaskim sufitem i posadzką z płytek<br />
ceramicznych oraz bab<strong>in</strong>iec wsparty na<br />
dwóch słupach z drewnianą balustradą.<br />
Od 1936 roku Żydzi w mieście czuli<br />
się zagrożeni. Zamożniejsi wyjeżdżali,<br />
<strong>in</strong> Deutschland. Sie ist auch e<strong>in</strong>es <strong>der</strong> historischen<br />
Wahrzeichen <strong>der</strong> Hauptstadt.<br />
Die Bischofskirche des Erzbistums Berl<strong>in</strong><br />
hat jährlich über 200.000 Besucher. Sie<br />
entstand auf Initiative Friedrichs des Großen.<br />
Anlass war die wachsende Zahl <strong>der</strong><br />
Katholiken <strong>in</strong> Preußen durch den Ausbau<br />
<strong>der</strong> Armee und die Eroberung Schlesiens.<br />
Die Kirche ist nach <strong>der</strong> Patron<strong>in</strong> <strong>der</strong> neuen<br />
Prov<strong>in</strong>z, <strong>der</strong> Heiligen Hedwig von Schle-<br />
kan<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Po wojnie materiał budynek służy zamieszkiwali wyłącznie imprezy do literackie, czytania. koncerty Powielanie i spotkania lustradą w jakikolwiek na piętrze, a także cały sposób sprzęt zabronione.<br />
pracownicy więzienia w Barczewie. Postępowało<br />
s<strong>in</strong>d niszczenie lediglich obiektu, przerwało zum Lesen Szter, bereitgestellt. prezes oddziału SSK „Pojezierze”. Jegliche Vervielfältigung Alfred ist Czesla strengstens<br />
z ludźmi kultury – opowiada Krystyna liturgiczny wraz z księgami.<br />
sien (1147-1243), benannt.<br />
LARES: Diese Materialien untersagt.<br />
a ci, którzy pozostali, zmuszani byli do<br />
oznakowania sklepów jako żydowskich.<br />
Musieli też nosić na ramieniu gwiazdę<br />
Galeria „Synagoga”<br />
koncerty i spotkania<br />
z kulturą.<br />
r. sprzedano obiekt osobom prywatnym.<br />
Była tu m.<strong>in</strong>. szwalnia, odbywały<br />
się też zajęcia modelarskie i warsztatowe.<br />
Dlatego kiedy rok później, podczas tzw.<br />
nocy kryształowej z 9 na 10 listopada<br />
1938 roku płonęły żydowskie domy i<br />
świątynie w całych Niemczech, synagoga roku przez Muzeum Warmii i Mazur w lowanych w darze serca dla pacjentów<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy w Barczewie materiał nie została służy zniszczona. wyłącznie Olsztynie. do Po czytania. remoncie kapitalnym, Powielanie który<br />
zaakcentował tradycyjne pozostałości Do dziś bożnica zachowała swoją<br />
barczewskiego w jakikolwiek szpitala maltańskiego. sposób zabronione.<br />
W latach 1940–45 pomieszczenia sy-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
nagogi służyły nazistom jako areszt. Synagoga<br />
nie ucierpiała podczas ostrzału<br />
miasta w styczniu 1945 roku. Zniszczeń<br />
i grabieży dokonali po wkroczeniu do<br />
miasta 31 stycznia 1945 roku żołnierze<br />
radzieccy. Niestety, nic nie zostało z<br />
dawnego wyposażenia.<br />
Bożnica przetrwała do naszych czasów, lecz z dawnego wyposażenia nic nie pozostało.<br />
ten proces dopiero przejęcie go w 1976<br />
sakralne, synagoga została przekazana<br />
Stowarzyszeniu Społeczno-Kulturalnemu<br />
„Pojezierze”. Do 1996 r. mieściło się<br />
tu Centrum Tkactwa Warmii i Mazur.<br />
Po kolejnym remoncie, w 2000 r., w bożnicy<br />
otwarto Galerię Sztuki „Synagoga”.<br />
– Organizujemy tu wernisaże malarstwa,<br />
Foto: Alfred Czesla<br />
– Ostatnio był wernisaż obrazów nama-<br />
przedwojenną architekturę. Z zewnątrz<br />
uwagę zwraca ozdobna fasada rozczłonkowana<br />
pilastrami, z dużymi oknami<br />
zamkniętymi półkoliście, pięcioboczna<br />
apsyda, ciężkie drewniane drzwi zabezpieczone<br />
kratą ozdobną. Wewnątrz<br />
zachował się bab<strong>in</strong>iec z drewnianą ba-<br />
Foto: S-K
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
10 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Aktuelles Lesen bereitgestellt. Aktualności<br />
Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
8. – 14. August 2014<br />
Bez historii nie ma przyszłości<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Z Sieghardem Helmuthem von Pannwitz, synem jedynego nieukraińskiego atamana w historii Kozaków, rozmawia Norbert Nieslony.<br />
Pańska wizyta z okazji 150. rocznicy<br />
powstania zamku w Pawłowicach<br />
(Paulsdorf) jest jedną z wielu, pamięta<br />
Pan pierwsze odwiedz<strong>in</strong>y?<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
pobytu w niewoli?<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Po raz pierwszy byłem tu, gdy można<br />
było już podróżować przez NRD.<br />
Wróciłem wtedy z Afryki Południowej,<br />
około roku 1977. Za pierwszym razem<br />
byłem pod wrażeniem faktu, że w Polsce<br />
nie czuło się takiego skrępowania<br />
jak w NRD. Jadąc przez NRD, można<br />
było zauważyć dość mocno zarysowany<br />
dyktatorski i komunistyczny charak-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
nasze fotografie.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
ter państwa, co w Polsce nie było tak<br />
oczywiste. Polacy byli bardziej otwarci i<br />
przyjacielscy. Następnie okres „Solidarności”,<br />
stan wojenny czy zakaz opuszczania<br />
wieczorem hotelu podczas mojego<br />
pobytu we Wrocławiu. Oczywiście<br />
odwiedz<strong>in</strong>y Śląska i wsi Bodzanowice<br />
(Botzanowitz/Grunsruh) z początku<br />
nie były emocjonalnie łatwe, lecz w<br />
końcu musiałem sobie powiedzieć: „Ty<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
nie możesz cały czas żyć przeszłością;<br />
pow<strong>in</strong>ieneś patrzeć do przodu – w przyszłość”.<br />
Od tego czasu chętniej jeżdżę do<br />
Polski. Poznałem miłych ludzi, mam<br />
dobre układy zawodowe i biznesowe<br />
z Polakami. W dalszym ciągu jestem<br />
zachwycony otwartością Polaków.<br />
Czy podczas pierwszej wizyty w Polsce<br />
odwiedził Pan Bodzanowice?<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie<br />
wojny,<br />
w<br />
a<br />
jakikolwiek<br />
mój ojciec rzadko wracał<br />
sposób<br />
z frontu.<br />
Nie można powiedzieć, bym miał o<br />
zabronione.<br />
o śmierci swojego ojca?<br />
i muzeów ku czci<br />
nim wyraźne wspomnienie.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Oczywiście. I to nie tylko Bodzanowice.<br />
Moja babcia mieszkała od lat<br />
trzydziestych do roku 1945 w Złotoryi<br />
(Goldberg). W ostatnich dwudziestu<br />
latach bardzo często i <strong>in</strong>tensywnie zwiedziłem<br />
Śląsk. Na początku nie było to<br />
dla mnie proste, ponieważ wtedy Polacy<br />
nie zdawali sobie sprawy z tego, że niszcząc<br />
wszystko, co przypom<strong>in</strong>a Niemcy,<br />
niszczą również własną przeszłość. Pocieszający<br />
jest fakt, że obecnie myśli się<br />
<strong>in</strong>aczej i wiadomo, że nie znając własnej<br />
przeszłości, nie mamy też w pewnym<br />
sensie przyszłości.<br />
Pański ojciec znany jest w naszej<br />
okolicy, dzięki aktywności np. pana<br />
Wolfganga Weidla z Neuss czy Jana<br />
Piecha z Olesna, a także Bernarda<br />
Kusa. Postrzegany jest jako osobowość<br />
bardzo odważna – otrzymać w wieku<br />
16 lat stopień porucznika jest na pewno<br />
rzadkim osiągnięciem.<br />
Oczywiście, mój ojciec najpierw<br />
wstąpił do Korpusu Kadetów, niedaleko<br />
Legnicy (Liegnitz). Następnie w roku<br />
1914, gdy wybuchła I wojna światowa,<br />
jako 15-latek chciał koniecznie na front,<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Vor kurzem verschlug es mich <strong>in</strong><br />
den Urlaub nach Kazimierz Dolny<br />
<strong>in</strong> Kle<strong>in</strong>polen. Die am östlichen<br />
Ufer <strong>der</strong> Weichsel liegende Stadt<br />
bietet e<strong>in</strong> sehenswertes Zentrum.<br />
Vom gepriesenen vollen Leben dort<br />
war zwar wenig zu spüren.<br />
Kul<strong>in</strong>arisch stellten sich am frühen<br />
Abend sogar Schwierigkeiten e<strong>in</strong>,<br />
denn direkt am R<strong>in</strong>g gibt es zwar e<strong>in</strong>ige<br />
Cafés, aber nur e<strong>in</strong> kle<strong>in</strong>es Restaurant.<br />
Also folgte ich dem Tipp me<strong>in</strong>er Kolleg<strong>in</strong><br />
Anna Przywoźna: „U Fryzjera“. Es ist<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Kuzmir genannt.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
<strong>der</strong> Ausrichtung des Restaurants altpol-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy renommiert materiał war. służy wyłącznie nische do und czytania. jüdische Gerichte. Powielanie Die Stadt und w Farfelki jakikolwiek (das s<strong>in</strong>d kle<strong>in</strong>e sposób Stückchen<br />
aus e<strong>in</strong>er Art Pfannkuchenteig).<br />
zabronione. Atmosphäre<br />
Auf <strong>der</strong> übersichtlichen, ansprechend hat ja ebenfalls e<strong>in</strong>e reiche jüdische<br />
LARES: Diese Materialien gestalteten s<strong>in</strong>d Speisekarte lediglich f<strong>in</strong>det man zum nach Lesen Tradition bereitgestellt. und wurde Jiddisch Jegliche Kuzmir Der Vervielfältigung H<strong>in</strong>weis <strong>der</strong> Kellner<strong>in</strong> auf ist das strengstens untersagt.<br />
e<strong>in</strong> kle<strong>in</strong>es, unsche<strong>in</strong>bares Gebäude an<br />
<strong>der</strong> Hauptstraße, bietet aber dank e<strong>in</strong>es<br />
Biergartens und e<strong>in</strong>er zweistöckigen<br />
Gaststube viel Platz. Der für e<strong>in</strong> Restaurant<br />
ungewöhnliche Name ist e<strong>in</strong>e Würdigung<br />
des Erbauers und Vorbesitzers<br />
des Hauses. Der vom damaligen Denkmalpfleger<br />
Karol Sieriński projektierte<br />
Bau wurde 1951 von Zdzisław Jakubowski,<br />
e<strong>in</strong>em Herren- und Damenfriseur,<br />
verwirklicht. Von 1952 bis Anfang <strong>der</strong><br />
90er Jahre diente er als Friseursalon,<br />
dlatego nielegalnie opuścił koszary z<br />
dwoma <strong>in</strong>nymi kadetami. Udali się<br />
razem w kierunku Karpat, ale zostali<br />
zatrzymani w Wiedniu przez naszą<br />
kadetów. Następnego dnia przybyła policja<br />
i doprowadziła ojca z powrotem do<br />
koszar. Nie na długo, bo uciekł do Francji,<br />
do Pierwszego Śląskiego Regimentu<br />
Ułanów Śląskich, którego dowództwo<br />
było zszokowane takimi wyczynami<br />
młokosa. Jednak doszli do wniosku, że Walczyli więc w Jugosławii, a podczas z nich powróciło?<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy ten młodzian materiał nie jest do służy powstrzymania wyłącznie wycofywania do czytania. się z tych terenów Powielanie w roku Mniej w jakikolwiek niż 200 oficerów, niektórzy sposób zabronione.<br />
i skoro chce walczyć, to niech walczy. 1945, w obliczu klęski, Kozacy zwołali 15 latach gułagu.<br />
LARES: Diese Materialien Walkę, s<strong>in</strong>d jak lediglich późniejsza historia zum po-<br />
Lesen wielki bereitgestellt. kongres, gdzie dołączyli Jegliche jeszcze Pana Vervielfältigung ojciec, gdyby chciał, nie ist mu-<br />
strengstens untersagt.<br />
kazała, bardzo dobrze opanował, a<br />
obecnie jest znany głównie jako jedyny<br />
nieukraiński ataman Kozaków<br />
ukraińskich.<br />
Nie tylko ukraińskich, ale wszystkich<br />
Kozaków z południowej Rosji, a także<br />
U Fryzjera <strong>in</strong> Kazimierz Dolny<br />
Sieghard Helmuth von Pannwitz często odwiedza rodz<strong>in</strong>ne Bodzanowice.<br />
Na południu Rosji<br />
jest wiele tablic<br />
pamiątkowych<br />
Helmutha von<br />
Pannwitz.<br />
Wenn e<strong>in</strong>er e<strong>in</strong>e Reise tut…<br />
„U Fryzjera“ nimmt die Gäste mit auf e<strong>in</strong>e kul<strong>in</strong>arische Reise <strong>in</strong>s jiddische Kle<strong>in</strong>polen e<strong>in</strong>er längst vergessenen Zeit.<br />
Bild im Bild: In <strong>der</strong> jüdischen Küche darf Matze nicht fehlen.<br />
Foto: Uwe Hahnkamp<br />
<strong>der</strong> über die Grenzen <strong>der</strong> Stadt h<strong>in</strong>aus<br />
Wilhelm von Pannwitz. <br />
Foto: Mirosław Dedyk<br />
Polsce, w Milewie. Nie zostali jednak wysłani<br />
do walki z Rosjanami, mimo że tego<br />
chcieli, ponieważ obawiano się, że będą<br />
walczyli przeciwko swoim ziomkom.<br />
Kozacy z Berl<strong>in</strong>a i Francji. Na tym właśnie<br />
kongresie mój ojciec został wybrany<br />
na najwyższego atamana wszelkich wojsk<br />
kozackich – w lutym 1945 roku. To wyróżnienie<br />
należało się dotychczas tylko<br />
carom. Świadczy to o wierności Kozaków<br />
Helmuth von Pannwitz, jedyny w historii nieukraiński ataman wszystkich Kozaków<br />
z południowej Rosji, a także Kozaków z Syberii. <br />
Źródło: Norbert Nieslony<br />
Foto: Norbert Nieslony<br />
Urodziłem się w 1942 roku. Moje<br />
osobiste wspomnienia są niewyraźne.<br />
Miałem zaledwie trzy lata pod koniec<br />
Następnym etapem w jego życiu była<br />
niewola...<br />
Tak, mój ojciec do 12 maja, czyli<br />
wiele dni po oficjalnej kapitulacji, był<br />
zajęty wycofywaniem się i w pobliżu<br />
Klagenfurtu oddał się w ręce Anglików.<br />
rodz<strong>in</strong>ę, która zadzwoniła do mojego<br />
Później załadowano ich na wagony kolejowe<br />
i ciężarówki, wywieziono do strefy czy polski.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie W pobliżu do Bodzanowic, czytania. w Pawłowicach, Powielanie 17 lipca odbyły<br />
dziadka do Bodzanowic, który następnie<br />
w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
się uroczystości z okazji 150. rocznicy istnienia zamku,<br />
zgłosił się do wspomnianej jednostki którego budowniczym był dziadek słynnego atamana, sowieckiej wbrew prawu międzynaro-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
dowemu. W ten sposób los Kozaków i<br />
mojego ojca został poznany na całym<br />
świecie i należy dzisiaj do angielskich<br />
przestępstw wojennych.<br />
Razem z Kozakami do niewoli dostało<br />
się 800 niemieckich oficerów, ilu<br />
siałby iść do niewoli.<br />
Mój ojciec został oddzielony od<br />
reszty wojska, otrzymał angielskiego<br />
towarzyszącego mu oficera. Pozwolono<br />
mu zatrzymać osobistego adiutanta.<br />
Jednak gdy zauważył, że transporty nie<br />
Die Stadt Kazimierz<br />
Dolny hat ja<br />
ebenfalls e<strong>in</strong>e reiche<br />
jüdische Tradition<br />
und wurde Jiddisch<br />
genannt. Es gibt als Vorspeisen unter<br />
an<strong>der</strong>em Cymes (jiddisch für „lecker“),<br />
das heißt Möhren mit Honig, Zimt und<br />
getrockneten Pflaumen, o<strong>der</strong> Latkes genießt die Zeit.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie (jiddisch w jakikolwiek für frittierte Kartoffelpuffer). sposób zabronione.<br />
Verlockend klangen für mich auch Kä-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
sematzen (ungesäuertes Brot) mit Dip.<br />
Für den Hauptgang empfahl mir me<strong>in</strong>e<br />
Kolleg<strong>in</strong> unter an<strong>der</strong>em Flaki jüdischer<br />
Art – scharf – o<strong>der</strong> „Gęsi pipek“ – Gänsehals.<br />
Me<strong>in</strong>e Wahl fiel jedoch sofort<br />
auf die „Jerusalemer Fischsuppe“ aus<br />
Meeresfisch mit Ros<strong>in</strong>en, Mandeln<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Kozaków materiał z Syberii. W służy roku 1943, wyłącznie pod względem do mojego czytania. ojca. Powielanie idą na w Zachód, jakikolwiek ale w kierunku sposób sowieckim,<br />
powiedziano mu, że może uniknąć<br />
zabronione.<br />
dowództwem mojego ojca, ci właśnie Jakie osobiste wspomnienia ma Pan<br />
LARES: Diese Materialien Kozacy s<strong>in</strong>d zostali lediglich dodatkowo wyszkoleni zum Lesen w o ojcu? bereitgestellt. Jegliche sowieckiego Vervielfältigung więzienia i pozostać ist na Za-<br />
strengstens Rosyjskiej. untersagt.<br />
chodzie, ale pozostał dobrowolnie przy<br />
swoich żołnierzach i podzielił z nimi<br />
niewolniczy los.<br />
Czy Pańska matka albo ktoś z rodz<strong>in</strong>y<br />
miał jakiś kontakt z ojcem podczas<br />
Osobiście nie. Tylko jeden lub dwóch<br />
świadków, którzy też siedzieli na Łubiance,<br />
zdali nam relację.<br />
Kontaktu listownego nie było?<br />
W ogóle nie. Dopiero przed około<br />
20 laty zostałem poproszony do rosyjskiego<br />
konsula w Hamburgu. Pokazano<br />
mi fotografie dzieci mojego ojca, czyli<br />
W kościele pw. Wszystkich Świętych<br />
nazwisko Pana ojca zostało upamiętnione<br />
na kolumnie.<br />
Zgadza się. Według moich <strong>in</strong>formacji,<br />
prochy skazanych zostały złożone na<br />
moskiewskim cmentarzu, gdzie znajduje<br />
się również gaj posadzony ku czci ofiar<br />
stal<strong>in</strong>izmu. Miałem też zamiar postawić<br />
tablicę pamiątkową ku czci ojca na<br />
owym cmentarzu, ale po wieloletnich<br />
pertraktacjach o pozwolenie, niestety<br />
nie wyrażono na to zgody. Za to na południu<br />
Rosji, gdzie w pewnych regionach<br />
rządzą Kozacy, istnieje więcej tablic<br />
pamiątkowych i muzeów ku jego czci.<br />
Pamięta Pan, jak dowiedział się<br />
To jeszcze dzisiaj powoduje u mnie<br />
koszmary. Dowiedziałem się z radia, 16<br />
stycznia 1947 roku w oficjalnych wiadomościach<br />
z Moskwy przekazywanych<br />
w Niemczech.<br />
W jakim języku ojciec rozmawiał<br />
z Kozakami?<br />
Po rosyjsku. Mój ojciec znał język rosyjski,<br />
choć nie tak dobrze jak niemiecki<br />
Z poprzedniej rozmowy pamiętam,<br />
że sam utrzymuje Pan kontakty z Kozakami.<br />
Kozacy należą do różnych partii<br />
i do różnych grup światopoglądowych.<br />
Można dzisiaj spotkać „białych” Kozaków<br />
i „czerwonych” w odniesieniu do<br />
poprzednich podziałów. My mamy do<br />
czynienia głównie z „białymi”, czyli Kozakami<br />
o orientacji zachodniej, których<br />
jest bardzo wielu. Dlatego często mamy<br />
odwiedz<strong>in</strong>y z Rosji. Dwa tygodnie temu<br />
zauważyłem też przed domem dziennikarzy<br />
z Królewca. Poza tym co roku w<br />
Austrii, w L<strong>in</strong>zu, odbywa się spotkanie<br />
Kozaków i niemieckich towarzyszy broni,<br />
a także Kozaków z całego świata, np.<br />
Australii, USA i oczywiście Rosji. Ostatnio<br />
gościliśmy nawet członka Dumy<br />
q<br />
süßliche Aroma <strong>der</strong> Suppe sche<strong>in</strong>t bei<br />
Gästen manchmal nötig zu se<strong>in</strong>. Me<strong>in</strong>e<br />
Empfehlung lautet jedoch: Unbed<strong>in</strong>gt<br />
probieren.<br />
K<strong>in</strong><strong>der</strong> f<strong>in</strong>den ihren Platz nicht nur<br />
mit e<strong>in</strong>igen speziellen Gerichten auf<br />
<strong>der</strong> Speisekarte, son<strong>der</strong>n auch <strong>in</strong> e<strong>in</strong>er<br />
Spiel- und Malecke und <strong>in</strong> e<strong>in</strong>er speziellen<br />
Aufmerksamkeit des Personals<br />
ihnen gegenüber. Zur angenehmen<br />
Atmosphäre trägt neben e<strong>in</strong>er rustikalen<br />
Ausstattung mit viel Holz und<br />
Naturblumen auch dezente jüdische<br />
Musik bei. Man sitzt im „U Fryzjera“<br />
also gerne auch e<strong>in</strong> wenig länger und<br />
Unsere Bewertung<br />
Geschmack<br />
Preise<br />
Uwe Hahnkamp
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Nr. 32/1166 LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Aktuelles<br />
Lesen bereitgestellt. Aktualności<br />
Jegliche Vervielfältigung ist strengstens Wochenblatt.<strong>pl</strong> untersagt. 11<br />
Guttentag: Fahrradtour auf den Spuren <strong>der</strong> Denkmäler des Ersten Weltkriegs<br />
Rekonstruktion<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie<br />
e<strong>in</strong>stiger<br />
do czytania. Powielanie w jakikolwiek<br />
Er<strong>in</strong>nerung<br />
sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
An das e<strong>in</strong>stige deutsche Kriegerdenkmal im Stadtpark von Guttentag (E<strong>in</strong> knien<strong>der</strong> Soldat ohne Waffe) er<strong>in</strong>nert nur noch e<strong>in</strong> altes Foto.<br />
Aus Anlass des Kriegsausbruchs vor 100 Jahren machen sich zirka 50 Teilnehmer<br />
am ersten Augustsonnabend auf den Weg, um Gedenkstätten <strong>in</strong><br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie<br />
Wissen<br />
do<br />
über<br />
czytania.<br />
die Kampfhandlungen<br />
Powielanie<br />
<strong>in</strong> ofiarom<br />
w jakikolwiek<br />
I wojny światowej.<br />
sposób zabronione.<br />
<strong>der</strong> Zeit <strong>der</strong> Abstimmungskämpfe wach Rajd rozpoczął się przy ka<strong>pl</strong>icy I wojnie światowej.<br />
gehalten wird. Auf den Gedenktafeln <strong>in</strong> cmentarza św. Walentego, poświęconej<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
<strong>der</strong> Geme<strong>in</strong>de Guttentag aufzusuchen, die e<strong>in</strong>st den Opfern des Ersten<br />
Weltkrieges gewidmet waren o<strong>der</strong> noch s<strong>in</strong>d.<br />
Die Fahrradtour begann an <strong>der</strong> Friedhofskapelle<br />
auf dem St.-Valent<strong>in</strong>- Uniformen lösten<br />
Die historischen<br />
Friedhof, die den Gefallenen <strong>der</strong> beiden<br />
Weltkriege gewidmet ist. Hier und auch bei vielen zufälligen<br />
an späteren Stationen hielten Roland Passanten großes<br />
Skubała und Norbert Kociok vom DFK<br />
Peiskretscham (Pyskowice) <strong>in</strong> Orig<strong>in</strong>al-<br />
Interesse aus, so dass<br />
unserer Stadt <strong>in</strong>teressiert.“<br />
Reichswery sprzed stu lat. Historyczny<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał manch e<strong>in</strong> zunächst służy wyłącznie Die do Fahrradtour, czytania. die mit Powielanie e<strong>in</strong>em geme<strong>in</strong>samen<br />
Grillabend abschloss, wurde<br />
strój w wywołał jakikolwiek duże za<strong>in</strong>teresowanie sposób u zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien unbeteiligter s<strong>in</strong>d lediglich Teil des<br />
wielu przypadkowych przechodniów, co<br />
zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
uniformen <strong>der</strong> <strong>Deutschen</strong> Armee von<br />
vor 100 Jahren Wache. Die historische<br />
Kluft löste auch bei vielen zufälligen<br />
Passanten großes Interesse aus, so dass<br />
manch e<strong>in</strong> zunächst unbeteiligter Teil<br />
des Geschehens wurde!<br />
Nächste Station war die Stelle im<br />
Stadtpark zu Guttentag, wo früher e<strong>in</strong><br />
Kriegerdenkmal für <strong>in</strong>sgesamt 167 Op-<br />
nach Wilhelmshort (Bz<strong>in</strong>ica Nowa), wo dieses Jahres stattf<strong>in</strong>den.<br />
miejsce, w którym kiedyś stał pomnik<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy noch Überreste materiał e<strong>in</strong>es służy Kriegerdenkmals wyłącznie do czytania. Powielanie ku czci w 167 jakikolwiek poległych – ofiar sposób I wojny zabronione.<br />
existieren und nach He<strong>in</strong>e (Kolejka), wo Dobrodzień: Rajd rowerowy śladami światowej oraz ofiar działań bojowych w<br />
LARES: Diese Materialien zwei Kreuze s<strong>in</strong>d den lediglich Gefallenen des zum Ersten Lesen pomników bereitgestellt. I wojny światowej – Jegliche 1921 Vervielfältigung roku, zabitych przez powstańców. ist strengstens untersagt.<br />
fer des Ersten Weltkrieges und für die<br />
Opfer <strong>der</strong> Kampfhandlungen im Jahre<br />
1921, die von den Aufständischen umgebracht<br />
wurden, stand. Die nächsten<br />
Stationen <strong>der</strong> Fahrradtour waren das<br />
Dorf Bonken (Bąki) und das dortige<br />
Er<strong>in</strong>nerungskreuz, auf denen die Opfernamen<br />
<strong>der</strong> dortigen Dorfbewohner<br />
Geschehens wurde.<br />
verewigt wurden. Anschließend g<strong>in</strong>g es<br />
Weltkriegs gewidmet und bis heute erhalten<br />
geblieben s<strong>in</strong>d.<br />
Der aus Guttentag stammende Vorsitzende<br />
des landesweiten Dachverbandes<br />
<strong>der</strong> M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit (VdG), Bernard Gaida,<br />
sagte abschließend: „Mir liegt es sehr<br />
am Herzen, dass das Wissen über den<br />
zerstörerischen Krieg, aber auch das<br />
<strong>der</strong> Friedhofskapelle erkennen wir viele<br />
Familiennamen, die wir, die heutigen<br />
Bewohner von Guttentag, gut kennen.<br />
Ich freue mich, dass vor allem die jüngere<br />
Generation an dieser Fahrradtour<br />
teilnimmt und sich für die Geschichte<br />
vom DFK Guttentag im Rahmen <strong>der</strong><br />
Konsolidierung <strong>der</strong> Begegnungsstätten<br />
organisiert. Der zweite Teil <strong>der</strong> Fahrradtour,<br />
<strong>in</strong> <strong>der</strong>en Rahmen die restlichen<br />
drei Gedenkstätten <strong>der</strong> Geme<strong>in</strong>de Guttentag<br />
besucht werden, soll im Herbst<br />
Rekonstrukcja dawnych wspomnień<br />
okazji wybuchu wojny przed stu laty,<br />
Z w pierwszą sobotę sierpnia grupa<br />
około 50 osób udała się w drogę, aby<br />
Roland Skubała (l<strong>in</strong>ks) und Norbert Kociok (rechts) hielten an <strong>der</strong> Friedhofskapelle <strong>in</strong> Orig<strong>in</strong>aluniform von anno dazumal Wache.<br />
odwiedzić miejsca pamięci rozsiane po<br />
terenie gm<strong>in</strong>y Dobrodzień, które były<br />
w przeszłości lub nadal są poświęcone<br />
żołnierzom poległym w obu wojnach<br />
światowych. Tutaj, a także w <strong>in</strong>nych<br />
miejscach na trasie wycieczki Roland<br />
Skubała i Norbert Kociok z koła DFK<br />
w Pyskowicach stanęli na warcie ubrani<br />
w oryg<strong>in</strong>alne mundury niemieckiej<br />
sprawiło, że niejedna z tych początkowo<br />
postronnych osób stała się aktywnym<br />
uczestnikiem wydarzenia!<br />
Następnym miejscem, w którym zatrzymali<br />
się uczestnicy rajdu, był park<br />
miejski w Dobrodzieniu, konkretnie<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Elsass: LARES: Deutsche Diese und Materialien Franzosen bauen s<strong>in</strong>d Museum lediglich des zum Ersten Lesen Weltkriegs bereitgestellt. Jegliche Strasburg: Vervielfältigung Sytuacja w ist Polsce strengstens niezadowalająca untersagt.<br />
Lehre <strong>der</strong> Geschichte<br />
Am 3. August fand am Hartmannsweiler<br />
Kopf (im elsässisch-alemannischen<br />
Dialekt Hartmannwillerkopf)<br />
<strong>in</strong> den elsässischen Vogesen die<br />
große deutsch-französische Feier <strong>in</strong><br />
Gedenken an die Verstorbenen des<br />
Ersten Weltkrieges mit den Staatspräsidenten<br />
François Hollande und<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Joachim Gauck statt.<br />
Gauck betonte dort, dass Europa e<strong>in</strong>e<br />
„Institution gewordene Lehre aus<br />
<strong>der</strong> Geschichte” ist. Die beiden Präsidenten<br />
besichtigten die Nekropole, <strong>in</strong> <strong>der</strong><br />
rund 12.000 deutsche und französische<br />
Soldaten bestattet s<strong>in</strong>d und legten als<br />
geme<strong>in</strong>same Lehre <strong>der</strong> Nachbarlän<strong>der</strong>n<br />
aus <strong>der</strong> Geschichte den Grundste<strong>in</strong> für<br />
e<strong>in</strong> deutsch-französisches Museum zum<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Od lewej: Bernd Fabritius, Klaus Plaszczek, Julius Georg Luy<br />
kuluarach ostatniej sesji <strong>pl</strong>enarnej<br />
Ziomkostwa Górnoślązaków<br />
W<br />
(LdO) przewodniczący zarządu fe<strong>der</strong>alnego<br />
tej organizacji, Klaus Plaszczek,<br />
odwiedził Radę Europy. W rozmowie<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy lebende materiał Johannes Golawski służy schrieb wyłącznie an zirka 20.000 do czytania. zahlenden Besuchern Powielanie <strong>in</strong> <strong>der</strong> przeprowadzonej w jakikolwiek z ambasadorem sposób Niemiec,<br />
Juliusem Georgiem Luy oraz<br />
zabronione.<br />
die Redaktion des Wochenblattes. „2011 Krypta gehört die Gedenkstätte zu den<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Ersten Weltkrieg.<br />
Auf Grund se<strong>in</strong>er strategischen Lage<br />
mit Ausblick <strong>in</strong> die Ebene des Oberrhe<strong>in</strong>s<br />
war <strong>der</strong> Hartmannsweiler Kopf<br />
im Ersten Weltkrieg erbittert umkämpft.<br />
Zahlreiche Schützengräben s<strong>in</strong>d bis<br />
heute erhalten, ebenso überwachsene<br />
Granattrichter. Insgesamt starben<br />
30.000 Soldaten nur am Frontabschnitt<br />
Berndem Fabritiusem, przyszłym przewodniczącym<br />
BdV, poruszono kwestie<br />
wdrażania Europejskiej karty języków w<br />
Polsce oraz raportu władz RP w ramach<br />
drugiego cyklu monitor<strong>in</strong>gu, którego<br />
przedłożenie, jak wiadomo, opóźni się<br />
o rok. Rozmówcy byli ze sobą zgodni<br />
Kolejnym etapem rajdu była wieś Bąki<br />
wraz z tamtejszym pamiątkowym krzyżem,<br />
na którym uwieczniono nazwiska<br />
ofiar spośród tamtejszych mieszkańców.<br />
Następnie uczestnicy udali się do Bz<strong>in</strong>icy<br />
Nowej, gdzie istnieją jeszcze pozostałości<br />
pomnika ku czci poległych,<br />
oraz do Kolejki, gdzie do dziś zachowały<br />
się dwa krzyże poświęcone poległym w<br />
Pochodzący z Dobrodzienia przewodniczący<br />
naczelnej organizacji mniejszości<br />
niemieckiej w Polsce (VdG), Bernard<br />
Gaida, powiedział na zakończenie: –<br />
Bardzo zależy mi na tym, aby zachować<br />
wiedzę o tej niszczycielskiej wojnie, a<br />
także wiedzę o walkach, jakie miały<br />
miejsce w okresie <strong>pl</strong>ebiscytu. Na tablicach<br />
pamiątkowych znajdujących się w<br />
ka<strong>pl</strong>icy cmentarnej rozpoznajemy wiele<br />
nazwisk, które my, dzisiejsi mieszkańcy<br />
Dobrodzienia, dobrze znamy... Cieszę<br />
się, że w rajdzie biorą udział głównie<br />
przedstawiciele młodszego pokolenia,<br />
którzy <strong>in</strong>teresują się historią naszego<br />
miasta.<br />
Rajd, który zakończył się wspólnym<br />
grillowaniem, został zorganizowany<br />
przez DFK w Dobrodzieniu w ramach<br />
programu konsolidowania działalności<br />
domów spotkań. Druga część rajdu, którego<br />
uczestnicy odwiedzą pozostałe trzy<br />
miejsca pamięci w gm<strong>in</strong>ie Dobrodzień,<br />
ma odbyć się na jesieni tego roku.<br />
Johannes Rasim<br />
jest niezadowalająca. Ambasador Julius<br />
Georg Luy zachęcił mniejszość niemiecką,<br />
aby bardziej ofensywnie korzystała<br />
z <strong>in</strong>strumentów, jakie daje Europejska<br />
karta języków, między <strong>in</strong>nymi, co ważne,<br />
przesyłała do Strasburga sprawozdania<br />
dotyczące występujących nieprawidłowości.<br />
Informacje takie są przekazywane<br />
przez sekretariat Karty oraz Stałe Przedstawicielstwo<br />
Niemiec do niemieckiego<br />
M<strong>in</strong>isterstwa Spraw Zagranicznych.<br />
Ambasador podkreślił, że tylko w ten<br />
sposób strona niemiecka będzie miała<br />
możliwość obrony <strong>in</strong>teresów MN w<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Mit materiał zirka e<strong>in</strong>er halben służy Millionen wyłącznie Besuchern<br />
auf <strong>der</strong> frei zugänglichen Platt-<br />
sytuacja w sferze kształcenia w języku<br />
h<strong>in</strong><strong>der</strong>lich do czytania. wie <strong>der</strong> <strong>in</strong> <strong>Polen</strong>. Powielanie co do w tego, jakikolwiek że w okresie od sposób 1990 roku zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien form des s<strong>in</strong>d Soldatenfriedhofs lediglich jährlich zum und Lesen bereitgestellt. Till Scholtz-Knobloch Jegliche ojczystym Vervielfältigung poprawiła się, jednak ist nadal strengstens untersagt.<br />
am Hartmannsweiler Kopf.<br />
Der aus <strong>der</strong> Nähe von H<strong>in</strong>denburg<br />
stammende und heute im Rhe<strong>in</strong>land<br />
Französischer Soldat auf e<strong>in</strong>em Beobachtungsposten im<br />
Juni 1917<br />
Foto: Wikipedia<br />
b<strong>in</strong> ich dort mit me<strong>in</strong>er Frau gewesen,<br />
weil hier e<strong>in</strong>er me<strong>in</strong>er Onkel und viele<br />
Oberschlesier gefallen s<strong>in</strong>d. Die Gedenkstätte<br />
war damals bereits für die<br />
diesjährige Feier weitgehend restauriert<br />
worden.“ E<strong>in</strong>e Auswahl se<strong>in</strong>er Fotos<br />
publizieren wir hier gerne.<br />
Kurz vor Abschluss <strong>der</strong> Renovierungsarbeiten<br />
30.000 Mann starben alle<strong>in</strong> am Hartmannsweiler Kopf.<br />
meistbesuchten Tourismuszielen des Elsass,<br />
das ähnlich wie Oberschlesien über<br />
die Jahrzehnte se<strong>in</strong>e deutsche Sprache<br />
weitgehend verloren hat. Der französische<br />
Zentralismus erweist sich beim<br />
Erhalt <strong>der</strong> deutschen Sprache sowie<br />
auch <strong>der</strong> elsässischen Dialekte ähnlich<br />
Foto: Johannes Golawski<br />
Foto: Johannes Golawski<br />
Plaszczek z wizytą w Radzie Europy<br />
Foto: LdO<br />
ramach właściwych <strong>in</strong>stytucji, jak np.<br />
polsko-niemieckiego okrągłego stołu.<br />
SW/S-K<br />
Fotos: Johannes Rasim
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
12 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Wirtschaft Lesen bereitgestellt. Gospodarka<br />
Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Gospodarka: W strefie euro coraz mniej bezrobotnych<br />
Austria i Niemcy na czele<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Z ostatnich danych Europejskiego<br />
Urzędu Statystycznego (Eurostat)<br />
wynika, że w m<strong>in</strong>ionym miesiącu,<br />
skich Unii Europejskiej, tylko w 5 krajach<br />
wzrosła, a nie uległa zmianie w dwóch<br />
– Holandii i Szwecji. Jednak zdecydowa-<br />
najbardziej zaskakującą <strong>in</strong>formacją<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie jest ta, w że jakikolwiek najbardziej stopa bezrobocia sposób zabronione.<br />
obniżyła się w Portugalii, konkretnie z<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche 16,6 Vervielfältigung procent na 14,1 procent! Fakt ist ten strengstens untersagt.<br />
a zatem w połowie bieżącego roku<br />
stopa bezrobocia w strefie euro wynosiła<br />
11,5 procent i jest najniższa<br />
od września 2012 roku. Oznacza<br />
to również, że liczba osób pozostających<br />
bez zatrudnienia w stosunku<br />
do maja tego roku stopniała o 0,1<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie niż iberyjski w jakikolwiek sąsiad – Hiszpania. sposób Jak widać,<br />
jest wręcz odwrotnie, można nawet Niemcy li<strong>der</strong>em<br />
zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche zaryzykować Vervielfältigung twierdzenie, że Portugalia ist strengstens untersagt.<br />
procent, a o 0,5 procent do tego samego<br />
okresu roku ubiegłego, kiedy<br />
to wynosiło 12 procent.<br />
Według wyliczeń Eurostatu w m<strong>in</strong>ionym<br />
miesiącu w całej Unii<br />
Europejskiej pracy nie miało 25,005<br />
miliona osób, a z tej liczby 18,412 miliona<br />
to mieszkańcy strefy euro. Na<br />
Mimo<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy olbrzymim że bezrobocie<br />
materiał za<strong>in</strong>teresowaniem,<br />
spada, to jednak<br />
służy podobnie<br />
w Polsce jak wyłącznie agencje<br />
i na Śląsku pracy.<br />
wciąż jest na tyle wysokie, że targi pracy wciąż cieszą się<br />
do czytania. Foto: Powielanie Krzysztof Świ<strong>der</strong>ski Irlandia, w jakikolwiek gdzie przed rokiem sposób liczba ludzi<br />
poszukujących pracy wynosiła 13,6<br />
zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien Najmniejsze s<strong>in</strong>d lediglich bezrobocie zum Lesen stopnie bereitgestellt. bezrobocia <strong>pl</strong>asuje się Jegliche obecnie procent, Vervielfältigung a obecnie jest to 11,8 procent. ist strengstens untersagt.<br />
uwagę zasługuje również fakt, że w<br />
porównaniu z majem bieżącego roku<br />
liczba osób poszukujących zatrudnienia<br />
w państwach członkowskich Unii Europejskiej<br />
zmniejszyła się o 198 tysięcy,<br />
a w strefie euro o 152 tysiące. Także w<br />
porównaniu z czerwcem m<strong>in</strong>ionego<br />
roku liczba osób szukających pracy w<br />
całym regionie zmniejszyła się o 1,537<br />
miliona, a w strefie euro o 783 tysiące.<br />
W Grecji najgorzej<br />
Najmniejsze bezrobocie odnotowano<br />
w Austrii, bo sięga ono obecnie zaledwie<br />
5 procent i jest o 0,1 procent niższe niż<br />
w Niemczech, a zatem na czele tabeli<br />
znajdują się dwa państwa niemieckojęzyczne.<br />
Warto jednak dodać, że obecnie<br />
w niektórych regionach nie przekracza Portugalia się odbija<br />
jest wyższy, zresztą jest jednym z najwyższych<br />
w jakikolwiek na świecie. Drugie sposób miejsce zabronione.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy 3 procent! materiał Mowa o Bawarii, służy Badenii wyłącznie i Za bardzo do czytania. pozytywną i optymistyczną Powielanie<br />
Wirtembergii czy Hesji, które od lat są <strong>in</strong>formację możemy potraktować tę, że pod względem wzrostu stopy bezrobocia<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
druga lokata Niemiec jest wyłącznie wynikiem<br />
tego, że liczba osób szukających<br />
nad Renem zatrudnienia we wschodnich<br />
landach jest na razie nieco wyższa niż<br />
na zachodzie RFN (ale też spada), gdzie<br />
1,5-Milliarden-Złoty-Geschäft<br />
Der Kokskohleproduzent Jastrzębska<br />
Spółka Węglowa (JSW) hat am 31. Juli<br />
das bislang dem Kohlekonzern Kompania<br />
Węglowa (KW) gehörende Ste<strong>in</strong>kohlebergwerk<br />
Knurow-Schyglowitz<br />
vertraglich übernommen. H<strong>in</strong>tergrund<br />
s<strong>in</strong>d die gravierenden F<strong>in</strong>anzprobleme<br />
des KW, sodass dieser nun e<strong>in</strong>es se<strong>in</strong>er<br />
besten Bergwerke verkaufen musste.<br />
Knurow-Schyglowitz weist e<strong>in</strong>e För<strong>der</strong>leistung<br />
von 3,8 Millionen Tonnen<br />
Kohle pro Jahr auf, davon entfallen 38<br />
Prozent auf hochwertige Kokskohle, auf<br />
die sich die JSW spezialisiert hat. Der<br />
Vertragspreis lag bei knapp 1,5 Milliarden<br />
Złoty. Allem Ansche<strong>in</strong> nach dürfte<br />
sich das Geschäft für die JSW langfristig<br />
Gold produzieren. Die für spätere Jahre<br />
prognostizierten Jahresmittelleistungen<br />
nach <strong>der</strong> Im<strong>pl</strong>ementierung e<strong>in</strong>er zweiten<br />
Projektphase liegen entsprechend bei ca.<br />
220.000 Tonnen Kupfer, 25 Millionen<br />
Pfund Molybdän und 64.000 Unzen<br />
Gold. Mit dem E<strong>in</strong>stieg <strong>in</strong> Chile wolle<br />
man nicht zuletzt das Kupferpreisrisiko<br />
m<strong>in</strong>imieren und so die unternehmeri-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie für Wasser- w jakikolwiek und Abwasserwirtschaft sposób hat zabronione.<br />
sche Sicherheit erhöhen.<br />
109 Wohnungen <strong>in</strong> Krietern<br />
vorige Woche bereits die Bauarbeiten<br />
LARES: Diese Materialien<br />
Die<br />
s<strong>in</strong>d<br />
Profit Development<br />
lediglich<br />
S.A.<br />
zum<br />
steht<br />
Lesen bereitgestellt. Jegliche<br />
ausgeschrieben.<br />
Vervielfältigung<br />
Diese sollen Ende<br />
ist<br />
dieses<br />
strengstens<br />
Der Teufel im Detail<br />
untersagt.<br />
rentieren, denn die bilanzierten Ste<strong>in</strong>kohlevorräte<br />
von Knurów-Szczygłowice<br />
betragen <strong>der</strong>zeit 1,26 Milliarden Tonnen,<br />
sodass die Grube noch gut 80 Jahre<br />
weiterbestehen kann.<br />
Die größte <strong>in</strong> <strong>Polen</strong><br />
An <strong>der</strong> Stelle des früheren Ikea-Marktes<br />
im Breslauer Stadtteil Bettlern (Biela-<br />
bis 66 Quadratmetern bei e<strong>in</strong>em Quadratmeterpreis<br />
sowie e<strong>in</strong>e Riesenrutsche <strong>in</strong> e<strong>in</strong>em Turm.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał<br />
zwischen<br />
służy<br />
5.200<br />
wyłącznie<br />
und<br />
do czytania. Powielanie<br />
Zu den<br />
w<br />
ge<strong>pl</strong>anten<br />
jakikolwiek<br />
Highlights<br />
sposób<br />
des dann<br />
zabronione.<br />
5.900 Złoty. Wie unschwer zu errechnen<br />
größten Badeparadieses <strong>in</strong> <strong>der</strong> Woiwod-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
ny) entsteht aktuell die Baugrube für<br />
e<strong>in</strong>e Tiefgarage als Teil e<strong>in</strong>es E<strong>in</strong>kaufsparkes<br />
Bettlern, <strong>der</strong> mit <strong>der</strong> bereits seit<br />
Jahren dort bestehenden Shopp<strong>in</strong>gmall<br />
verbunden se<strong>in</strong> soll. Im Erdgeschoss<br />
und im ersten Stock s<strong>in</strong>d 150 Geschäfte<br />
ge<strong>pl</strong>ant, u.a. TK Maxx, Smyk Megastore,<br />
Rossmann, iSpot Ap<strong>pl</strong>e Premium Reseller,<br />
Lavard, Carry, Sony Centre, Sports<br />
schaft Schlesien zählen e<strong>in</strong>e Wellenbad<br />
und Wasserfälle, Geysire, Massageliegen<br />
und Wasserstrahlmassage. Saunas,<br />
Whirlpools und Solewannen runden das<br />
Ganze ab. Ersten Schätzungen zufolge<br />
soll die Baumaßnahme rund 100 Milli-<br />
und fünften Stock f<strong>in</strong>den sich zudem<br />
onen Złoty kosten. E<strong>in</strong>e <strong>der</strong> Ideen, die<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Wohnungen materiał mit e<strong>in</strong>er służy jeweils bis wyłącznie zu 49 Rechtecken do czytania. auf weißem Grund. Powielanie Diese die Rentabilität w jakikolwiek steigern sollen, sposób ist die Erzeugung<br />
von Strom und Wärme aus <strong>der</strong><br />
zabronione.<br />
Quadratmeter großen Terrasse. Für die bildet e<strong>in</strong> wie<strong>der</strong>holbares Muster und<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Direct, Reserved, Mohito, House, Cropp,<br />
S<strong>in</strong>say und Home&You. Im E<strong>in</strong>kaufsteil<br />
ist ferner auf 1.451 Quadratmetern e<strong>in</strong><br />
mo<strong>der</strong>ner Fitnessklub von Fitness Academy<br />
vorgesehen. Den Kunden sollen<br />
dort e<strong>in</strong> Fitnessstudio, Gruppentra<strong>in</strong><strong>in</strong>gsräume,<br />
mehrere Hometra<strong>in</strong>er<br />
und auch e<strong>in</strong>e Sauna zur Verfügung<br />
stehen. H<strong>in</strong>zu kommt e<strong>in</strong> kostenloser<br />
an<strong>der</strong>en Wohnungen s<strong>in</strong>d Balkone und<br />
Loggien von bis zu 20,5 Quadratmeter<br />
Größe vorgesehen. Entworfen wurde<br />
das Gebäude vom Architektenbüro AP<br />
Szczepaniak als e<strong>in</strong>facher U-förmiger<br />
Baukörper mit e<strong>in</strong>em sich sanft weitenden<br />
Hof. Dies soll optimale Licht-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy verhältnisse materiał <strong>in</strong> den Wohnungen służy wyłącznie sicherstellen.<br />
Die Fassade wie<strong>der</strong>um ist e<strong>in</strong>e se<strong>in</strong>, die Innenwände aus keramischen Bergwerk Sierra Gorda gestartet. Die-<br />
200 Beschäftigte arbeiten.<br />
Die Decken do czytania. werden aus Powielanie Stahlbeton 30. Juli w e<strong>in</strong>e jakikolwiek Produktion im chilenischen sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien rhythmische s<strong>in</strong>d Komposition lediglich aus zum dunklen Lesen Lochziegeln, bereitgestellt. die Heizung erfolgt Jegliche aus ses Vervielfältigung soll nunmehr bis zu 42 Prozent ist <strong>der</strong> strengstens untersagt.<br />
K<strong>in</strong><strong>der</strong>-Spielbereich mit e<strong>in</strong>em Sportund<br />
Bildungsprogramm für K<strong>in</strong><strong>der</strong> bis<br />
drei Jahren. Dort können Eltern beim<br />
odnotowano w Austrii,<br />
bo sięga ono zaledwie<br />
5 procent i jest<br />
o 0,1 procent niższe niż<br />
się dwa państwa<br />
niemieckojęzyczne.<br />
motorem napędowym niemieckiej gospodarki.<br />
Na trzecim stopniu podium<br />
pod względem państw o najniższej<br />
Schlesische Wirtschaftsschau<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Gang <strong>in</strong>s Fitnessstudio o<strong>der</strong> zum Aerobic<br />
ihre s<strong>in</strong>d Kle<strong>in</strong>en lediglich qualifizierten Anima-<br />
Lesen bereitgestellt. Jegliche e<strong>in</strong>e Vervielfältigung Türöffnungsanlage per Annähe-<br />
ist strengstens<br />
dem Stadtnetz. Geräuscharme Lifte,<br />
LARES: Diese Materialien untersagt.<br />
teuren zur Betreuung überlassen. In das<br />
zweite Stockwerk des Neubaus kommt<br />
e<strong>in</strong> Helios-K<strong>in</strong>o mit acht Sälen. Nach ihrem<br />
Ausbau soll die Shopp<strong>in</strong>gmall künftig<br />
<strong>in</strong>sgesamt 4.700 Park<strong>pl</strong>ätze haben.<br />
Die Eröffnung des dann mit <strong>in</strong>sgesamt<br />
e<strong>in</strong>em Tesco-Extra-Großmarkt wird parallel<br />
e<strong>in</strong> gründliches Lift<strong>in</strong>g zuteil. So<br />
soll dort die Fassade erneuert werden,<br />
sodass nach dem Bauabschluss des neuen<br />
Teils die Gesamtanlage e<strong>in</strong> stimmiges<br />
Äußeres hat.<br />
nun kurz vor <strong>der</strong> Fertigstellung e<strong>in</strong>es<br />
Neubaus im beliebten Breslauer Ortsteil<br />
Krietern (Krzyki). In das weiß-schwarzgrüne<br />
fünfstöckige Objekt kommen 109<br />
Wohnungen mit verschiedenen Zimmeraufteilungen<br />
und Flächen von 37<br />
ist, s<strong>in</strong>d die Wohnungen nicht billig,<br />
dennoch s<strong>in</strong>d <strong>in</strong>zwischen nur noch 33<br />
davon im Angebot. Die Bewohner <strong>der</strong><br />
Erdgeschosswohnungen bekommen<br />
Zugang zu den jeweils bis 156 Quadratmeter<br />
großen Vorgärten. Im vierten<br />
i nieoczekiwanie Malta (5,6 procent). Z<br />
kolei na przeciwnym biegunie do Austrii<br />
i Niemiec znajduje się pogrążona<br />
w kryzysie gospodarczym Grecja, gdzie<br />
liczba osób bez zatrudnienia osiągnęła<br />
27,3 procent, a zatem jest o 3,2 procent<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał w Niemczech, służy a zatem wyłącznie<br />
większa<br />
do<br />
niż<br />
czytania.<br />
w drugiej pod<br />
Powielanie<br />
tym względem<br />
Hiszpanii, gdzie wynosi na dzisiaj to, że największy wzrost liczby osób bez-<br />
Sporym<br />
w jakikolwiek<br />
zaskoczeniem jest<br />
sposób<br />
natomiast<br />
zabronione.<br />
na czele tabeli znajdują 24,5 procent, ale... jeszcze rok temu sięrobotnych<br />
w Unii Europejskiej odnoto-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
gało 26,2 procent. Oba te kraje na razie<br />
koncentrują się bardziej na zatrzymaniu<br />
wzrostu liczby bezrobotnych niż szukaniu<br />
sposobów na ich szybkie i radykalne<br />
zmniejszenie.<br />
Der För<strong>der</strong>schacht „Bolesław” im Bergbaubetrieb „Lub<strong>in</strong>“<br />
KGHM<br />
Foto: Lub<strong>in</strong>30/Wikipedia<br />
ersche<strong>in</strong>t aus e<strong>in</strong>er gewissen Entfernung<br />
m<strong>in</strong>imalistisch. Die grünen Loggia-Böden<br />
sollen e<strong>in</strong> Akzent se<strong>in</strong>, durch den<br />
das projektierte Gebäude sich je nach<br />
Standort des Betrachters verän<strong>der</strong>t. Die<br />
Außenwände werden mit Styropor zusätzlich<br />
isoliert und mit Acryl verputzt.<br />
porównując półrocze bieżącego roku do<br />
tego samego okresu 2013 stopa bezrobocia<br />
zmalała aż w 21 państwach członkow-<br />
dziwi wielu analityków i specjalistów od<br />
europejskiego rynku pracy, gdyż to właśnie<br />
Portugalię przez wiele lat uważano<br />
za drugiego obok Grecji outsi<strong>der</strong>a w tej<br />
kategorii, a na pewno za kraj, który sobie<br />
z „kruszeniem” bezrobocia radzi gorzej<br />
odbija się od dna. Drugie miejsce pod<br />
względem obniżenia bezrobocia zajmują<br />
Węgry, gdzie jeszcze w maju 2013 roku<br />
sięgało ono 10,4 procent, a dokładnie<br />
rok później wynosiło już – 8,1 procent.<br />
Na trzecim miejscu <strong>pl</strong>asuje się dzisiaj<br />
Jeśli chodzi o Polskę, to też odnotowano<br />
spadek liczby bezrobotnych: z 10,6 procent<br />
w połowie 2013 roku do 9,6 procent<br />
w połowie 2014 roku.<br />
Niebezpieczny wzrost w F<strong>in</strong>landii<br />
wano w zamożnej F<strong>in</strong>landii, gdzie w ciągu<br />
12 miesięcy wzrosło ono z 8,1 do 8,8<br />
procent. Tym samym F<strong>in</strong>landia na razie<br />
prezentuje się gorzej od swoich skandynawskich<br />
sąsiadów – Danii i Szwecji,<br />
gdzie również dochód narodowy brutto<br />
zajmuje – i tu niespodzianka – Luksemburg,<br />
gdzie w ciągu roku zwiększyła się z<br />
5,9 do 6,3 procent, a trzecie miejsce w tej<br />
rungskarte, e<strong>in</strong>e Mehr<strong>pl</strong>atz-Tiefgarage,<br />
Fahrradstän<strong>der</strong> sowie e<strong>in</strong> grüner Hof<br />
s<strong>in</strong>d ebenfalls im Bauentwurf berücksichtigt.<br />
Die Baumaßnahme begann im<br />
September 2013, daher s<strong>in</strong>d <strong>in</strong>zwischen<br />
nur noch Ausbauarbeiten im Gange.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy 170.000 materiał Quadratmetern służy Fläche wyłącznie größten do czytania. Powielanie Die kom<strong>pl</strong>ette w jakikolwiek Fertigstellung sposób dürfte <strong>in</strong> zabronione.<br />
E<strong>in</strong>kaufszentrums <strong>in</strong> <strong>Polen</strong> erfolgt 2015.<br />
den November dieses Jahres fallen, erste<br />
LARES: Diese Materialien Dem alten s<strong>in</strong>d Teil lediglich mit 50 Geschäften zum und Lesen bereitgestellt. Jegliche Kunden Vervielfältigung können ihre Wohnungen ist be-<br />
strengstens untersagt.<br />
reits im Dezember <strong>in</strong> Besitz nehmen.<br />
Neuer Pool-Kom<strong>pl</strong>ex<br />
Tichau bekommt e<strong>in</strong> neue Badelandschaft.<br />
Das für die Baumaßnahme<br />
zuständige städtische Regionalzentrum<br />
Jahres beg<strong>in</strong>nen und im Frühjahr 2017<br />
abgeschlossen se<strong>in</strong>. Der Wasserpark entsteht<br />
an <strong>der</strong> ul. Sikorskiego <strong>in</strong> Tichau-Paprotzan<br />
(Paprocany). Zur Gesamtanlage<br />
gehören u.a. e<strong>in</strong> Sportbereich, e<strong>in</strong> Erholungsbereich,<br />
e<strong>in</strong> Eltern-K<strong>in</strong><strong>der</strong>-Bereich<br />
Biogasproduktion <strong>der</strong> Kläranlage Tichau.<br />
Dadurch sollen künftig die Tickets billiger<br />
se<strong>in</strong> als ursprünglich vorgesehen.<br />
KGHM för<strong>der</strong>t nun <strong>in</strong> Chile<br />
Das <strong>in</strong> Lüben (Lub<strong>in</strong>) ansässige Erzbergbauunternehmen<br />
KGHM hat am<br />
8. – 14. August 2014<br />
klasyfikacji zajmuje Austria, gdzie bezrobocie<br />
na przestrzeni maj 2013 – maj<br />
2014 wzrosło z 4,7 procent do 5 procent.<br />
Na uwagę zasługuje fakt, że poprawia<br />
się też sytuacja na rynku pracy USA.<br />
W czerwcu tego roku stopa bezrobocia<br />
w tym kraju wynosiła 6,1 procent i była<br />
mniejsza niż miesiąc wcześniej o 0,2<br />
procent i aż o 1,4 procent mniejsza od<br />
analogicznego okresu roku 2013, kiedy<br />
sięgała 7,5 procent. To sygnał, że światowy<br />
kryzys gospodarczy rzeczywiście<br />
na dobre nas opuszcza.<br />
Ciekawostką ostatnich danych Europejskiego<br />
Urzędu Statystycznego<br />
jest to, że w czerwcu bieżącego roku w<br />
Unii Europejskiej nie pracowało 5,129<br />
miliona osób poniżej 25. roku życia,<br />
to jest 22 procent, natomiast w strefie<br />
euro liczba ta wynosi – 3,319 miliona<br />
młodych osób, czyli 23,1 procent. W<br />
porównaniu z czerwcem ubiegłego<br />
roku liczba bezrobotnej młodzieży w<br />
państwach członkowskich Unii Europejskiej<br />
zmniejszyła się o 506 000, a w<br />
strefie euro – o 244 000. Najmniejsze<br />
bezrobocie w czerwcu 2014 roku wśród<br />
młodzieży państw Unii Europejskiej odnotowano<br />
w Niemczech – 7,8 procent,<br />
a następnie w Austrii – 9 procent i w<br />
Holandii – 10,5 procent. Zdecydowanie<br />
największą liczbę młodzieży bez stałego<br />
zatrudnienia na Starym Kontynencie od<br />
lat odnotowuje się na południu Starego<br />
Kontynentu: w Grecji – 56,39 procent<br />
oraz w Hiszpanii 53,5 procent i we Włoszech<br />
– 43,7 procent. Kończąc, w formie<br />
ciekawostki <strong>in</strong>formujemy, że bezrobocie<br />
wśród mężczyzn w Unii Europejskiej w<br />
okresie od marca 2013 roku do marca<br />
2014 roku spadło z 10,9 procent do 10,4<br />
procent, a wśród kobiet z 10,9 procent<br />
do 10,6 procent.<br />
Krzysztof Świerc<br />
aktuellen Gesamtproduktion <strong>der</strong> Firma<br />
liefern. Das Projekt hat Entwicklungspotenzial,<br />
denn <strong>in</strong> unmittelbarer Nähe<br />
liegen weitere reiche Kupferlager. In<br />
se<strong>in</strong>en ersten Jahren soll Sierra Gorda<br />
nach KGHM-Angaben pro Jahr rund<br />
120.000 Tonnen Kupfer, 20 Millionen<br />
Pfund Molybdän und 60.000 Unzen<br />
Das Kraftwerk Czeczott will zusammen<br />
mit dem Kohlekonzern Kompania<br />
Węglowa (KW) und dem japanischen<br />
Konzern Mitsui e<strong>in</strong> neues Kraftwerk<br />
im Sünden <strong>der</strong> Woiwodschaft Schlesien<br />
bauen. Bis zum Bauanfang ist es aber<br />
ansche<strong>in</strong>end noch e<strong>in</strong> weiter Weg, denn<br />
auch hier steckt <strong>der</strong> Teufel im Detail.<br />
So müssen die Japaner sich zunächst<br />
noch mit Kompania Węglowa über die<br />
E<strong>in</strong>zelheiten verständigen. Es geht unter<br />
an<strong>der</strong>em um die Lieferbed<strong>in</strong>gungen<br />
für drei Millionen Tonnen Kohle zur<br />
Befeuerung des Kraftwerks durch die<br />
Bergbaufirma sowie die Konditionen<br />
für die F<strong>in</strong>anzierung und Durchführung<br />
<strong>der</strong> Investition. Wird man sich bis Ende<br />
2015 darüber e<strong>in</strong>ig, soll dann e<strong>in</strong> Unternehmen<br />
<strong>in</strong>s Leben gerufen werden, das<br />
anschließend mit dem Kraftwerksbau<br />
beg<strong>in</strong>nt. Das neue Kraftwerk soll e<strong>in</strong>e<br />
Leistung von 1.000 Megawatt haben.<br />
Die Baumaßnahme, bei <strong>der</strong> etwa 2.500<br />
Arbeitskräfte e<strong>in</strong>gesetzt werden sollen,<br />
soll rund sechs Milliarden Złoty kosten<br />
und fünf Jahre dauern. Später sollen dort<br />
Krzysztof Świerc
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Nr. 32/1166 LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen RAtgeber bereitgestellt. Poradnik Jegliche Vervielfältigung ist strengstens Wochenblatt.<strong>pl</strong> untersagt. 13<br />
Porady: O Ferialjobs słów kilka<br />
Student<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał<br />
pracuje<br />
służy wyłącznie do czytania. Powielanie<br />
nad<br />
w jakikolwiek<br />
Dunajem<br />
sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
W tym roku pisaliśmy już na temat<br />
pracy w Austrii w czasie studiów,<br />
jako freelancer. Jednak z powodu<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
wielu zapytań poruszymy ten temat<br />
jeszcze raz. Tym razem jednak pod<br />
hasłem – student w Austrii jako pracownik.<br />
Dlaczego? Otóż uczniowie<br />
i studenci zawsze starają się znaleźć<br />
wakacyjną dobrze płatną pracę,<br />
bo zdobyte doświadczenie dobrze<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
wygląda później w CV, a przy tym<br />
i w portfelu nie jest pusto.<br />
Ferialjob może jednak okazać się problematyczny<br />
dla rodziców studentów<br />
bądź uczniów pobierających świadczenia<br />
rodz<strong>in</strong>ne. Słowem wstępu – w Austrii<br />
rokrocznie ponad 100 tysięcy młodych<br />
ludzi szuka pracy na wakacje. Nie każdy<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
z nich jednak zdaje sobie sprawę, że zatrudnienie<br />
na tzw. Ferialjob to również<br />
stosunek pracy, który ma wpływ na pobór<br />
świadczeń z kasy państwa. Chociażby<br />
z tego powodu należy zapoznać się z<br />
następującymi wskazówkami:<br />
Familienbeihilfe i K<strong>in</strong><strong>der</strong>absetzbetrag<br />
a Ferialjob<br />
Dzieci aż do ukończenia 19. roku życia<br />
mogą w ciągu całego roku zarobić<br />
dowolną kwotę pieniędzy, a rodzice i tak<br />
będą spać spokojnie – w myśl przepisów<br />
nie ma to wpływu na zasiłek rodz<strong>in</strong>ny<br />
oraz dodatek do niego. Uważać należy<br />
jednak wtedy, jeśli ów wiek został osiągnięty.<br />
W tym przypadku całoroczny<br />
dochód opodatkowany zgodnie z taryfą<br />
pow<strong>in</strong>no odpowiadać miejscowym<br />
płacom (wymagane pisemne porozumienie<br />
z pracodawcą).<br />
– Ubezpieczenie – pracodawca ma<br />
obowiązek ubezpieczenia pracownika<br />
już przed podjęciem pracy. Po<br />
zameldowaniu oraz wymeldowaniu<br />
osoba zatrudniona na Ferialjob pow<strong>in</strong>na<br />
otrzymać kopię odpowied-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
niego dokumentu.<br />
Prawnie zobligowani<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Dochód uzyskany<br />
Ferialjob – warto wiedzieć<br />
Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
płac (po odjęciu składek na ubezpieczenie,<br />
kosztów reklamy, wydatków i<br />
nadzwyczajnych obciążeń) nie może<br />
przekroczyć 10 000 euro. Bez znaczenia<br />
będzie, czy młoda osoba zarobkowała<br />
podczas wakacji czy w trakcie nauki,<br />
nie może ona jednak uzyskać więcej niż<br />
14 512 euro brutto. Jeśli górna granica<br />
zostanie przekroczona, wysokość zasiłku<br />
na zwrot całej kwoty zasiłku i dodatku<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy oraz na materiał dodatkową karę służy pieniężną! wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien Z perspektywy s<strong>in</strong>d młodej lediglich osoby zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Strzał Vervielfältigung w dziesiątkę<br />
ist strengstens untersagt.<br />
Familienbeihilfe zostaje automatycznie<br />
zmniejszona. Tym samym rodzice<br />
nie utracą prawa do świadczenia, ale...<br />
otrzymają sumę mniejszą o kwotę, o<br />
którą została przekroczona górna granica<br />
dochodu ich dziecka.<br />
Przykład: Student skończył 10.6.2013<br />
roku 19 lat. Górna granica dochodu będzie<br />
go zatem obowiązywać dopiero od<br />
Osoba zatrudniona na tzw. Ferialjob<br />
pow<strong>in</strong>na pamiętać o tym, że przy<br />
miesięcznym wynagrodzeniu brutto nie<br />
przekraczającym 395,31 euro nie jest się<br />
zobowiązanym do uiszczania składek<br />
na ubezpieczenie społeczne (Dienst-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy nehmer-Sozialversicherungsbeiträge) materiał służy wyłącznie z towarów do i usług czytania. (zwykle 20 Powielanie procent). cają, by w okresie wakacji szybko i konkretnie<br />
wypełnić swój portfel, a następnie<br />
w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
powodu pracy w niepełnym wymiarze Obowiązek jego odprowadzenia dotyczy<br />
LARES: Diese Materialien godz<strong>in</strong> s<strong>in</strong>d (ger<strong>in</strong>gfügige lediglich Beschäftigung). zum Lesen jednak bereitgestellt. osób, których dochód Jegliche roczny<br />
spełnić choćby jedno ze swoich marzeń. A<br />
Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
2014 roku. Jeśli w tymże roku student<br />
zarobi 10 700 euro, zasiłek Familienbeihilfe<br />
zostanie zmniejszony o 700 euro.<br />
Wskazówka: Do dochodów uwzględnianych<br />
przez państwo oprócz zarobku<br />
z tytułu aktywności zawodowej (np.<br />
pensja lub dochód z własnej działalności<br />
gospodarczej) należą również zyski<br />
podlegające opodatkowaniu podatkiem<br />
dochodowym, takie jak np. dochód z<br />
Jeśli jednak powyższa granica zostanie<br />
przekroczona, to od wynagrodzenia<br />
zostaną odjęte składki w pełnej wysokości.<br />
Ponadto będąc zatrudnionym na<br />
Ferialjob, ale w formie umowy o dzieło<br />
lub zlecenia u pracodawcy nie odprowa-<br />
zyskują na atrakcyjności, można nawet zującego tam prawa.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy dzającego materiał podatku od służy wynagrodzenia, wyłącznie rów i usług, do czytania. jeśli obrót netto Powielanie przekroczy zaryzykować w jakikolwiek twierdzenie, że sposób są obecnie zabronione.<br />
należy złożyć deklarację podatku docho-<br />
30 000 euro.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Gospodarka: Supermarket <strong>in</strong>kubatorem<br />
wynajmu mieszkania.<br />
Werbung / Reklama<br />
Z kolei dochód uzyskany w okresach,<br />
w których nie był pobierany zasiłek<br />
rodz<strong>in</strong>ny, np. z powodu ukończenia<br />
studiów i tymczasowego wstrzymania<br />
wypłat świadczenia, nie będzie doliczany<br />
do górnej granicy rocznych zarobków.<br />
Familienbeihilfe oraz K<strong>in</strong><strong>der</strong>absetzbetrag<br />
nie materiał zostają automatycznie służy wyłącznie wstrzy-<br />
do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
go urlopu na cały rok pracy, który nie tzw. Arbeitnehmerveranlagung.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
i tymczasowego<br />
może zostać wypłacony do momentu<br />
mane po uzyskaniu zbyt wysokich do-<br />
zakończenia stosunku pracy. Należy<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
chodów. Rodzice „dobrze zarabiających”<br />
dzieci są bowiem prawnie zobligowani<br />
do zgłoszenia takowej sytuacji w odpowiedniej<br />
<strong>pl</strong>acówce urzędu skarbowego.<br />
Pobierający świadczenia, którzy zaniedbają<br />
ten obowiązek, narażają się nawet<br />
w okresach, w których<br />
nie był pobierany<br />
zasiłek rodz<strong>in</strong>ny,<br />
np. z powodu<br />
ukończenia studiów<br />
wstrzymania wypłat<br />
świadczenia, nie<br />
będzie doliczany<br />
do górnej granicy<br />
rocznych zarobków.<br />
dowego (E<strong>in</strong>kommenssteuererklärung),<br />
jeśli roczny zarobek przekroczy 11 000<br />
euro (dochód brutto po odjęciu kosztów<br />
związanych z wykonywaniem pracy).<br />
Taka forma zatrudnienia wymaga<br />
również odprowadzania podatku od<br />
brutto, wraz ze wspomnianym 20-procentowym<br />
VAT-em, przekroczy 36 000<br />
euro (do tego progu obowiązuje zwolnienie<br />
od podatku dla małych przedsiębiorców).<br />
Ponadto należy wypełnić<br />
deklarację dotyczącą podatku od towa-<br />
Prócz umowy o pracę, która pow<strong>in</strong>na<br />
mieć formę pisemną lub ustną (wtedy<br />
pracodawca musi wystawić tzw. Dienstzettel)<br />
osobie zatrudnionej na Ferialjob<br />
przysługuje:<br />
– Prawo do urlopu – 5 tygodni płatne-<br />
również pamiętać, iż podczas pierwszych<br />
6 miesięcy pracy urlop nabywa<br />
się stopniowo – 2,5 dnia roboczego<br />
miesięcznie.<br />
– Czas pracy i nadgodz<strong>in</strong>y – czas pracy<br />
dla młodocianych w Austrii to 40<br />
Kierunek zarobkowania w Austrii staje<br />
się coraz modniejszy nie tylko wśród<br />
fachowców bardziej lub mniej wykwalifikowanych,<br />
ale jak się okazuje – także dla<br />
rzesz uczącej się młodzieży. Dziwi? Nie<br />
dziwi! Wszak zarobki nad Dunajem zachę-<br />
z tego, co wiem, większość decydujących<br />
się na taki krok nie narzeka ani na warunki<br />
pracy nad Dunajem, ani też na wypłatę.<br />
Stąd wyjazdy do kraju Mozarta nie tylko<br />
w celach turystycznych nie tracą na<br />
atrakcyjności, by nie powiedzieć, że stale<br />
godz<strong>in</strong> tygodniowo. Osoby, które nie<br />
ukończyły 18. roku życia, nie mogą<br />
pracować w nadgodz<strong>in</strong>ach. Jeśli jednak<br />
miałoby to miejsce, przysługuje<br />
danej osobie odpowiednie wynagrodzenie<br />
z 50% dodatkiem.<br />
– Wynagrodzenie – jest zwykle regulowane<br />
przez umowy zbiorowe<br />
(Kollektivverträge). W przypadku<br />
braku takiej regulacji wynagrodzenie<br />
Wskazówka: Jeśli w ciągu roku dana<br />
osoba zarobi mniej niż 11 000 euro i<br />
pomimo tego zostanie pobrany podatek<br />
od wynagrodzenia, można ubiegać się<br />
o jego zwrot w urzędzie skarbowym.<br />
Wystarczy wypełnić formularz L1, czyli<br />
Rubryka jest tworzona przez<br />
Krzysztofa Świerca<br />
oraz firmę Smuda Consult<strong>in</strong>g.<br />
Zachęcamy również do odwiedzenia<br />
strony www.<strong>in</strong>tertax24.com<br />
oraz www.smuda-consult<strong>in</strong>g.com.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie Nowo w otwarty jakikolwiek market budowlany sposób zabronione.<br />
sieci PSB Mrówka w Oleśnie, który<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Oferujemy:<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie kupić w wszystko jakikolwiek dla domu sposób i ogrodu. zabronione.<br />
jednak nie jest, bo ów sklep<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie Nie ulega w jakikolwiek wąt<strong>pl</strong>iwości, że jest sposób to <strong>in</strong>teresujący<br />
pomysł, a na uwagę zasługuje mln zł wyniosła dotacja z UE.<br />
zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche fakt, Vervielfältigung że każdy z przedsiębiorców ist miał strengstens untersagt.<br />
7916<br />
Tak będzie również pełnić funkcję Inkubatora<br />
Przedsiębiorczości Branży<br />
Budowlanej! Od podobnych marketów<br />
odróżnia się tym, że klientów decydujących<br />
się w nim na zakupy obsługują<br />
przedsiębiorcy, którzy założyli w nim<br />
jednoosobowe działalności gospodarcze.<br />
Rys. Andrzej Sznejweis<br />
Zum 1. Januar 2015 werden die<br />
Vorgaben zur Lohnsteuer novelliert.<br />
Die Reform ist auf die aktuelle<br />
Rechtslage sowie relevante Gerichtsbeschlüsse<br />
und Gesetzesän<strong>der</strong>ungen<br />
zurückzuführen. Die kommende Wochenblatt-Ausgabe<br />
stellt Ihnen nun<br />
die Än<strong>der</strong>ungen und <strong>der</strong>en Folgen,<br />
<strong>in</strong>sbeson<strong>der</strong>e mit Bezug auf Lohnsteuer<br />
und Naturalbezüge, vor.<br />
swego rodzaju modą. A skoro<br />
tak, to temat dzisiejszej<br />
lekcji, który przypadł akurat<br />
na środek wakacji, jest tak<br />
zwanym strzałem w dziesiątkę.<br />
Dlatego nie wypada mi uczynić nic<br />
<strong>in</strong>nego, jak zachęcić za<strong>in</strong>teresowanych<br />
do ciekawej i pożytecznej lektury. Informacje<br />
bowiem, które ona z sobą niesie,<br />
są koniecznością, by cieszyć się pracą,<br />
zarobkiem i zdobywaniem doświadczeń<br />
życiowych i zawodowych w Austrii, a nie<br />
martwić się zbędnymi moim zdaniem<br />
kłopotami, którą mogą wyniknąć, jeśli się<br />
zlekceważy lub... pom<strong>in</strong>ie zasady obowią-<br />
Notował Krzysztof Świerc<br />
Ciekawy pomysł<br />
możliwość wybrać własny dział i sam<br />
zamawia swój asortyment, o który dba<br />
i który poleca potencjalnym kupcom.<br />
mieści się przy drodze wylotowej Dzisiaj w markecie/<strong>in</strong>kubatorze<br />
w kierunku do Opola, na pozór pracuje sześciu przedsiębiorców, wiele<br />
jednak wskazuje na to, że zakotwi-<br />
niczym się nie wyróżnia. Wręcz<br />
czą tam kolejni chętni, bo jest jeszcze<br />
odwrotnie, wygląda jak typowy osiem miejsc, a za<strong>in</strong>teresowanie nimi<br />
sklep sieciowy, w którym można jest bardzo duże. Interesujący jest także<br />
fakt, że oleski <strong>in</strong>kubator oferuje też<br />
szkolenia, obsługę adm<strong>in</strong>istracyjną i<br />
pomoc prawną, a do tego przedsiębiorcy<br />
na zaprezentowanie swojej oferty mają<br />
zagwarantowane 1500 m kw. powierzchni.<br />
Inkubator Przedsiębiorczości Branży<br />
Budowlanej w Oleśnie zbudowała spółka<br />
Macrobau i zgodnie z założeniami projektu<br />
musi działać co najmniej przez<br />
najbliższe trzy lata. Całość <strong>in</strong>westycji<br />
Foto: A. Durecka<br />
kosztowała 8,059 mln zł, z czego 4,555<br />
Krzysztof Świerc
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
14 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Sport bereitgestellt. Sport Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Leipzig: Wieso die Leipziger das sonst verschrieene Kunstprodukt RB Leipzig annehmen<br />
Neustart<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał<br />
<strong>in</strong><br />
służy wyłącznie<br />
<strong>der</strong><br />
do czytania.<br />
Traditionswüste<br />
Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Als die Bundesliga 1963 startete,<br />
war die Mannschaft, die gerade<br />
erst e<strong>in</strong>en neuen Zuschauer-Saisondurchschnittsrekord<br />
mit damals bee<strong>in</strong>druckenden<br />
27.413 Zuschauern<br />
aufgestellt hatte, nicht dabei.<br />
Die BSG Chemie Leipzig war eben<br />
aus <strong>der</strong> DDR und hatte sensationell<br />
als „Rest von Leipzig“ den Titel im<br />
Arbeiter- und Bauernstaat geholt. Mit<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy <strong>der</strong> BSG materiał Chemie. służy wyłącznie Liga nun do die czytania. Nase vor <strong>der</strong> Powielanie SG Sachsen,<br />
die am 5. Mai 2014 bankrott zum harmlos.<br />
o<strong>der</strong> w Hoffenheim jakikolwiek gelten da sposób schon als zabronione.<br />
Der VfB spielte e<strong>in</strong> Jahr Bundesliga<br />
LARES: Diese Materialien und hielt s<strong>in</strong>d dem lediglich harten F<strong>in</strong>anzkampf zum <strong>der</strong> Lesen Amtsgericht bereitgestellt. g<strong>in</strong>g, was jetzt schon Jegliche den Leipzig, Vervielfältigung vor dem Krieg Sitz des ist DFB, strengstens untersagt.<br />
deutscher Gründlichkeit wurden Arbeiterkollektive<br />
gebildet, e<strong>in</strong>e bürgerliche<br />
Tradition des ersten deutschen Meisters<br />
überhaupt, des VfB Leipzig <strong>in</strong> Probstheida,<br />
hatte ke<strong>in</strong>e Zukunft. 1963 hatten die<br />
DDR-Sportfunktionäre die bisherigen<br />
Spitzenteams <strong>in</strong> Leipzig liquidiert und<br />
die verme<strong>in</strong>tlich besseren <strong>in</strong> Probstheida<br />
zusammengezogen, „<strong>der</strong> Rest von<br />
Leipzig“ düpierte jedoch diesen Plan<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy rechtem materiał Rand leidet. służy Bei Chemie wyłącznie geht 2009 mit do se<strong>in</strong>er czytania. Neugründung Powielanie „Rasen- e<strong>in</strong>schlagen. w jakikolwiek Die Ambitionen sposób s<strong>in</strong>d riesig. zabronione.<br />
es ähnlich traurig zu. Als FC Sachsen Ballsport“ e<strong>in</strong>steigen konnte und das Red Bull, die sich wegen des Verbots von<br />
LARES: Diese Materialien scheiterten s<strong>in</strong>d große lediglich Ambitionen zum und auch Lesen Feld von bereitgestellt. h<strong>in</strong>ten aufräumt. Das Jegliche Konzept Sponsorennamen Vervielfältigung <strong>in</strong> Deutschland ist das strengstens untersagt.<br />
– die neue BSG Chemie Leipzig wurde<br />
sensationell und zum Ärger <strong>der</strong> staatlichen<br />
Strategen Meister. E<strong>in</strong>e Legende<br />
war geboren. Selbst als <strong>der</strong> von <strong>der</strong> DDR<br />
geför<strong>der</strong>te 1. FC Lokomotive nach <strong>der</strong><br />
Wende zum Namen VfB zurückkehrte,<br />
galt die Liebe vieler eher ihrem „Rest“,<br />
westlichen Konkurrenz nicht stand.<br />
Nach dem Konkurs gründeten Fans<br />
„ihre“ Tradition, den 1. FC Lokomotive<br />
neu, <strong>der</strong> 2014 aus <strong>der</strong> 4. Liga abgestiegen,<br />
se<strong>in</strong>erseits f<strong>in</strong>anziell existenzgefährdet<br />
ist und an e<strong>in</strong>em Publikum mit viel<br />
hier folgte <strong>der</strong> f<strong>in</strong>anzielle Kollaps. Die<br />
Neugründung SG Sachsen trugen viele<br />
Fans vom l<strong>in</strong>ken politischen Rand nicht<br />
mit und gründeten ihre BSG Chemie<br />
neu. Diese hat als Aufsteiger <strong>in</strong> die 5.(!)<br />
Zwangsabstieg aus <strong>der</strong> 5. Liga zur Folge<br />
hatte, wenn man überhaupt überlebt.<br />
DDR-Sportpolitik mit dem Ergebnis<br />
e<strong>in</strong>er Traditionswüste, Grabenkämpfe<br />
und f<strong>in</strong>anzielles Unvermögen haben das<br />
Feld bereitet, dass Red Bull <strong>in</strong> Leipzig<br />
des ersten nur aus Market<strong>in</strong>ggründen<br />
e<strong>in</strong>er Firma gegründeten Fußballvere<strong>in</strong>s<br />
hat den Hass <strong>der</strong> Mehrheit <strong>der</strong><br />
deutschen Fans auf sich gezogen. Retortenklubs<br />
wie Leverkusen, Wolfsburg<br />
und mit dem VfB bis 1925 deutscher<br />
Rekordmeister, giert nach 20 Jahren<br />
tiefster Fußballprov<strong>in</strong>z nun jedoch nach<br />
großem Fußball. Väter wollen mit ihren<br />
Söhnen zu Spielen, bei denen sich nicht<br />
Neonazi- und Antifa-Mobs die Köpfe<br />
Kürzel RB (offiziell für Rasenballsport)<br />
e<strong>in</strong>fallen ließen, wollen nicht nur e<strong>in</strong>fach<br />
<strong>in</strong> die Bundesliga o<strong>der</strong> die Europa<br />
Królewiec: Upamiętnienie LARES: N<strong>in</strong>iejszy i zarazem materiał utylizacja służy niemieckiej wyłącznie historii do czytania. miasta Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Filary boskiego futbolu<br />
<strong>in</strong> Königsberg, <strong>der</strong> sich als großzügiger<br />
Mäzen und Grün<strong>der</strong> wohltätiger Stif-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
tungen hervortat.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
W m<strong>in</strong>ionym wydaniu „Wochenblatt.<br />
<strong>pl</strong>” Dawid Smolorz zastanawiał się,<br />
czy w obliczu aktualnej sytuacji politycznej<br />
można w ogóle obstawać<br />
przy zorganizowaniu piłkarskich<br />
mistrzostw świata w Rosji. Przynajmniej<br />
z perspektywy wschodniopruskiej<br />
ewentualny bojkot lub<br />
odebranie Rosji prawa do organizacji<br />
mundialu wywołałby spore<br />
rozgoryczenie.<br />
Przyznanie Rosji organizacji mistrzostw<br />
świata w piłce nożnej oznacza<br />
mianowicie, że jednym z miejsc,<br />
w których mają one być rozgrywane,<br />
jest położony w Prusach Wschodnich<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy żądze) materiał opublikowanym służy 12 lipca wyłącznie na łamach<br />
„Ostpreußenblatt” Jurij Tscherny-<br />
i gubernator Obwodu Kal<strong>in</strong><strong>in</strong>gradz-<br />
lassen. Unglaublich, wenn diese dann<br />
mu się do ostatnia czytania. kadencja, Powielanie aczkolwiek nigsberg w jakikolwiek Stadium“ offiziell werden sposób zu zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien schew s<strong>in</strong>d opisuje lediglich cztery możliwe zum warianty, Lesen kiego bereitgestellt. Mikołaj Cukanow preferuje Jegliche jego gar Vervielfältigung Spielort <strong>der</strong> deutschen Mannschaft ist strengstens untersagt.<br />
Królewiec (Königsberg). W obrębie<br />
dawnych łąk miejskich na wyspie Lomse<br />
(oficjalnie: Wyspa Październikowa)<br />
usytuowanej między dwiema odnogami<br />
Pregoły powstała nowa arena, która<br />
może pomieścić 45 105 widzów. Są<br />
nawet <strong>pl</strong>any, aby zamiast pierwotnie<br />
przewidzianej nazwy „Arena Baltika”<br />
na okoliczność mundialu oficjalnie<br />
nadać stadionowi nazwę „Königsberg<br />
se<strong>in</strong> würde. Nur wenigen Gehm<strong>in</strong>uten<br />
vom Neubau entfernt hatte Deutschland<br />
am 29. August 1937 <strong>in</strong> Königsberg se<strong>in</strong><br />
letztes Län<strong>der</strong>spiel absolviert – damals<br />
e<strong>in</strong> „Heimspiel“. Das 4:1 über Estland im<br />
damals Horst-Wessel-Stadion genann-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy figuruje materiał bowiem od 2012 służy roku wyłącznie na liście odniesione do czytania. nad Niemcami. Powielanie W tym celu ten früheren w jakikolwiek Stadion Friedlän<strong>der</strong> sposób Tor zabronione.<br />
„dziedzictwa kultury okręgu królewieckiego”<br />
władze sowieckie przywłaszczyły sobie gehört ebenfalls zur WM-Geschichte,<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d<br />
pod nazwą<br />
lediglich<br />
„Freilicht-Stadion<br />
zum Lesen<br />
filary<br />
bereitgestellt.<br />
z wyburzonego Nowego Kościoła<br />
Jegliche<br />
denn<br />
Vervielfältigung<br />
es bedeutete die Qualifikation<br />
ist<br />
<strong>der</strong><br />
strengstens untersagt.<br />
Stadium”, przypom<strong>in</strong>ając w ten sposób<br />
o dawnej nazwie miasta. Byłoby wręcz<br />
niesamowite, gdyby zagrała w nim drużyna<br />
Niemiec. W odległości zaledwie<br />
kilku m<strong>in</strong>ut marszu od nowo wybudowanego<br />
obiektu 29 sierpnia 1937 roku<br />
Niemcy rozegrały swój ostatni mecz<br />
międzypaństwowy w Königsbergu, grając<br />
„na własnym boisku”. Zwycięstwo<br />
Odpowiednio do wyników ankiety <strong>in</strong>ternetowej<br />
przeprowadzonej przez magi-<br />
n <strong>der</strong><br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie<br />
I<br />
dem ältesten Stadion auf dem Gebiet <strong>der</strong><br />
do<br />
vergangenen<br />
czytania.<br />
Ausgabe<br />
Powielanie<br />
hatte heutigen<br />
w jakikolwiek<br />
Russischen Fö<strong>der</strong>ation.<br />
sposób<br />
Dort<br />
zabronione.<br />
strat, jednym z wariantów wchodzących Dawid Smolorz h<strong>in</strong>terfragt, ob man trägt <strong>der</strong> heute führend Klub <strong>der</strong> Stadt<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
4:1 nad Estonią wywalczone na dawnym<br />
stadionie „Am Friedlän<strong>der</strong> Tor”,<br />
nazywanym wówczas Stadionem Horsta<br />
Wessela, również wpisuje się w historię<br />
mistrzostw świata, gdyż oznaczało<br />
ono zakwalifikowanie się niemieckiej<br />
drużyny na mundial, który odbył się<br />
w 1938 roku we Francji.<br />
Mistrzostwa świata, które odbędą się<br />
w 2018 roku, nie zagrażają wprawdzie<br />
istnieniu i tak już podupadłego stadionu<br />
„Am Friedlän<strong>der</strong> Tor”, natomiast<br />
zagrożony będzie Stadion im. Waltera<br />
Simona, najstarszy obiekt tego typu na<br />
terenie dzisiejszej Fe<strong>der</strong>acji Rosyjskiej,<br />
na którym swoje domowe mecze rozgrywa<br />
najlepszy obecnie klub miasta,<br />
Baltika. Budowa „Königsberg Stadium”<br />
8. – 14. August 2014<br />
League – das könnte man auch mit Red<br />
Bull Salzburg haben. Hier geht es um die<br />
Champions League.<br />
Aktuell wun<strong>der</strong>t die Leipziger, dass es<br />
mit e<strong>in</strong>er weiteren Neugründung „Inter<br />
Leipzig“ ebenfalls rasant bergauf geht.<br />
Durch Fusion mit dem SV See aus dem<br />
nie<strong>der</strong>schlesisch-ostsächsischen Niesky<br />
geht es gleich <strong>in</strong> die fünftklassige Sachsenliga<br />
hoch. Dadurch kommen vom<br />
SV See auch e<strong>in</strong>ige polnische Spitzenspieler<br />
mit nach Leipzig, die man dank<br />
<strong>der</strong> Grenznähe nach See gelockt hatte.<br />
Was bezweckt Ex-Oberbürgermeister<br />
Wolfgang Tiefensee als För<strong>der</strong>er im<br />
H<strong>in</strong>tergrund? Spitze Ohren wollen gehört<br />
haben, dass dem Red-Bull-Macher<br />
Dietrich Mateschitz die Leipziger WM-<br />
Arena mit ihren 44.345 Plätzen für se<strong>in</strong>e<br />
Ambitionen zu kle<strong>in</strong> ist und dass dieser<br />
über e<strong>in</strong> größeres Stadion am Stadtrand<br />
s<strong>in</strong>niert. Also bräuchte die Stadt noch<br />
e<strong>in</strong>en ambitionierten Mieter im Stadtkern.<br />
O<strong>der</strong> e<strong>in</strong>e Alternative, wenn Red<br />
Bull mal die Lust an Leipzig verliert.<br />
Die Wracks Lok, Chemie o<strong>der</strong> Sachsen<br />
könnten das kaum se<strong>in</strong>.<br />
Till Scholtz-Knobloch<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy póki on materiał rządzi miastem, służy dopóty wyłącznie na gesehenen do czytania. Namens „Arena Powielanie Baltika“, nigsberger w jakikolwiek Gebiets“ verzeichnet. sposób Simon zabronione.<br />
terenie stadionu nie będzie żadnej zabudowy”.<br />
s<strong>in</strong>d Jednak lediglich w 2017 roku zum kończy Lesen deutschen bereitgestellt. Stadt die Benennung Jegliche „Kö-<br />
Professor Vervielfältigung und ehrenamtlicher Stadtrat ist strengstens<br />
zur WM <strong>in</strong> Er<strong>in</strong>nerung <strong>der</strong> e<strong>in</strong>stigen (1857-1920) war e<strong>in</strong> deutscher Bankier,<br />
LARES: Diese Materialien<br />
3:1 Lehner (65.),<br />
untersagt.<br />
4:1 Gauchel (86.)<br />
sprawi bowiem, że utraci on rację bytu.<br />
W artykule pt. „Sportstadion weckt Begehrlichkeiten”<br />
(Stadion, który rozbudza<br />
Stadion Baltika. Filary Nowego Kościoła Staromiejskiego w Królewcu posłużyły do<br />
budowy portalu wejściowego stadionu Baltika.<br />
Foto: Kakaru/Wikipedia<br />
co może stać się z położonym w dzielnicy<br />
Mittelhufen, mogącym pomieścić ok.<br />
14 660 widzów obiektem nazwanym od<br />
imienia Waltera Simona, który podarował<br />
teren stadionu miastu. Ale co znaczy<br />
„nazwany”? Dzisiejszy stadion „Baltika”<br />
namens Walter Simon, 1892”. Simon<br />
(1857–1920) był niemieckim bankierem,<br />
profesorem oraz honorowym radnym<br />
miasta Królewca, który położył duże<br />
zasługi jako szczodry mecenas oraz założyciel<br />
fundacji charytatywnych.<br />
w rachubę jest utworzenie parku rekreacyjnego,<br />
trzy kolejne opcje przewidują<br />
zabudowę terenu, na którym w latach<br />
1905–1921 grał w piłkę najskuteczniejszy<br />
niegdyś niemiecki klub w Prusach<br />
Wschodnich – VfB Königsberg. Tutaj<br />
VfB uległ np. w ćwierćf<strong>in</strong>ale mistrzostw Mit Vergabe <strong>der</strong> Fußball-WM nach 12. Juli über vier Varianten, die nun für<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Niemiec materiał późniejszemu służy f<strong>in</strong>aliście wyłącznie Viktorii Russland do soll czytania. nämlich auch Powielanie das ostpreußische<br />
Königsberg (Królewiec) e<strong>in</strong>er rund 14.660 Zuschauer fassenden Platz,<br />
den im w Stadtteil jakikolwiek Mittelhufen sposób gelegenen zabronione.<br />
89 Berl<strong>in</strong> 1:12. F<strong>in</strong>ał odbył się we Wro-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
cławiu (patrz „Wochenblatt.<strong>pl</strong>” nr 1162,<br />
str. 12). Jednak wielu mieszkańców chce,<br />
aby boisko istniało nadal jako pomnik<br />
kultury i w tym celu zorganizowali akcję<br />
zbierania podpisów.<br />
Tschernyschew pisze, iż burmistrz<br />
Aleksan<strong>der</strong> Jaroszuk zapewnił, że „do-<br />
przekształcenie w teren rekreacyjny, co<br />
przynajmniej wykluczałoby możliwość<br />
jego zabudowy. Warto nadmienić, że<br />
wzniesiony po wojnie portal wejściowy<br />
ma przypom<strong>in</strong>ać Bramę Brandenburską<br />
w Berl<strong>in</strong>ie, a tym samym zwycięstwo<br />
Staromiejskiego, który doznał poważnych<br />
uszkodzeń podczas nalotów.<br />
Königsberg: Andenken und zugleich<br />
Entsorgung <strong>der</strong> deutschen Stadtgeschichte –<br />
Säulen des göttlichen Fußballs<br />
angesichts <strong>der</strong> <strong>der</strong>zeitigen politischen Situation<br />
überhaupt an e<strong>in</strong>er Fußball-WM<br />
<strong>in</strong> Russland festhalten könne. Zum<strong>in</strong>dest<br />
aus ostpreußischer Sicht würde e<strong>in</strong> Boykott<br />
o<strong>der</strong> Entzug <strong>der</strong> WM an Russland<br />
e<strong>in</strong>ige dicke Wehrmutstropfen auslösen.<br />
<strong>der</strong> Austragungsorte werden. In den<br />
e<strong>in</strong>stigen Städtischen Wiesen auf <strong>der</strong><br />
Lomse (dt. Lomse; russ.: Lomze, offiziell<br />
jedoch: Oktober<strong>in</strong>sel), e<strong>in</strong>er Insel<br />
zwischen zwei Pregelarmen, ist die neue<br />
Arena für 45.105 Zuschauer projektiert.<br />
Es ist gar ge<strong>pl</strong>ant statt des zunächst vor-<br />
Jeden z projektów nowej areny w Królewcu przewiduje urządzenie w czterech narożnikach<br />
stadionu hal do gry w piłkę ręczną, hokeja na lodzie, zapasów oraz pływania.<br />
deutschen Mannschaft zur Fußball-WM<br />
1938 <strong>in</strong> Frankreich.<br />
Die Weltmeisterschaft 2018 bedroht<br />
zwar nicht den Bestand des ohneh<strong>in</strong><br />
verfallenen Stadions am Friedlän<strong>der</strong><br />
Tor, jedoch des Walter-Simon-Platzes,<br />
Baltika se<strong>in</strong>e Heimspiele aus. Die Existenzberechtigung<br />
dieses Stadions wäre<br />
mit dem „Königsberg Stadium“ jedoch<br />
h<strong>in</strong>fällig. Unter dem Titel „Sportstadion<br />
weckt Begehrlichkeiten“ schreibt Jurij<br />
Tschernyschew im Ostpreußenblatt vom<br />
<strong>der</strong> nach Walter Simon benannt war, <strong>der</strong><br />
<strong>der</strong> Stadt das Gelände schenkte, denkbar<br />
s<strong>in</strong>d. Aber was heißt benannt war? Das<br />
heutige Stadion „Baltika“ ist zugleich seit<br />
2012 unter <strong>der</strong> Bezeichnung „Freilicht-<br />
Stadion namens Walter Simon, 1892“ <strong>in</strong><br />
<strong>der</strong> Liste des „kulturellen Erbes des Kö-<br />
Foto: kal<strong>in</strong><strong>in</strong>grad.ru<br />
Nach e<strong>in</strong>er Internetbefragung <strong>der</strong><br />
Stadtverwaltung kommt als e<strong>in</strong>e Variante<br />
nun die Errichtung e<strong>in</strong>es Freizeitparks<br />
<strong>in</strong> Frage, drei weitere Optionen<br />
sehen die Bebauung des Geländes vor,<br />
auf dem von 1905 bis 1921 <strong>der</strong> e<strong>in</strong>st<br />
erfolgreichste deutsche Klub <strong>in</strong> Ostpreußen,<br />
<strong>der</strong> VfB Königsberg kickte.<br />
Der VfB unterlag hier z.B. im Viertelf<strong>in</strong>ale<br />
<strong>der</strong> <strong>Deutschen</strong> Meisterschaft dem<br />
späteren F<strong>in</strong>alisten Viktoria 89 Berl<strong>in</strong><br />
1:12. Das Endspiel fand später <strong>in</strong> Breslau<br />
statt (siehe Wochenblatt 1162, S. 12). Als<br />
Kulturdenkmal wollen viele Bürger <strong>der</strong><br />
Stadt den Sport<strong>pl</strong>atz jedoch erhalten und<br />
sammelten dazu Unterschriften.<br />
Tschernyschew schreibt, dass Bürgermeister<br />
Alexandr Jarošuk versicherte,<br />
„dass, solange er die Stadt regiere, auf<br />
dem Stadiongelände ke<strong>in</strong>e Bebauung<br />
stattf<strong>in</strong>den werde“. Se<strong>in</strong>e letzte Amtszeit<br />
laufe jedoch 2017 ab. Allerd<strong>in</strong>gs<br />
bevorzuge auch <strong>der</strong> Gouverneur <strong>der</strong><br />
Oblast Kal<strong>in</strong><strong>in</strong>grad, Nikolai Cukanov,<br />
die Umgestaltung zu e<strong>in</strong>em Erholungsgebiet,<br />
womit zum<strong>in</strong>dest e<strong>in</strong>e Bebauung<br />
ausgeschlossen wäre. Übrigens soll das<br />
nach dem Krieg errichte E<strong>in</strong>gangsportal<br />
an das Brandenburger Tor <strong>in</strong> Berl<strong>in</strong> und<br />
damit an den Sieg über Deutschland<br />
er<strong>in</strong>nern. Dazu bemächtigten sich die<br />
Sowjets <strong>der</strong> Säulen aus <strong>der</strong> abgebrochenen<br />
Neuen Altstädtischen Kirche, die<br />
bei Luftangriffen erhebliche Schäden<br />
davongetragen hatte.<br />
Till Scholtz-Knobloch<br />
Skład drużyny Niemiec, która meczem<br />
z Estonią rozegranym 29 sierpnia<br />
1937 roku w Królewcu zakwalifikowała<br />
się do mistrzostw świata:<br />
Hans Jakob (Jahn Regensburg) – Paul<br />
Janes (Fortuna Düsseldorf), Re<strong>in</strong>hold<br />
Münzenberg (Alemannia Aachen) –<br />
Walter Rose (SpVgg Leipzig), Ludwig<br />
Goldbrunner (Bayern München), Erw<strong>in</strong><br />
Schädler (FV Ulm 1894 [obecnie SSV<br />
Ulm 1846]) – Ernst Lehner (Schwaben<br />
[obecnie FC] Augsburg), Jupp Gauchel<br />
(TuS Neuendorf [obecnie TuS Koblenz]),<br />
Hans Berndt (Tennis Borussia Berl<strong>in</strong>),<br />
Fritz Szepan (Schalke 04), Wilhelm Simetsreiter<br />
(Bayern München); trener:<br />
Sepp Herberger; bramki: 0:1 Sümerson<br />
(32.), 1:1 Lehner (50.), 2:1 Gauchel (53.),
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Sport bereitgestellt. Sport Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
2. Bundesliga: Pierwsza seria spotkań<br />
Nr. 32/1166 Wochenblatt.<strong>pl</strong> 15<br />
Charakterni „Kaisersi”<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Pomyślnie do nowego sezonu 2.<br />
Bundesligi wystartowali tegoroczni<br />
spadkowicze z niemieckiej ekstra-<br />
kartkę otrzymał bramkarz 1. FCK Tobias<br />
Sippel, co sprawiło, że goście zaczęli dom<strong>in</strong>ować.<br />
Swoją przewagę po raz pierwszy<br />
udokumentowali w 26. m<strong>in</strong>, kiedy<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie to Okotie w jakikolwiek wyprowadził TSV sposób 1860 na zabronione.<br />
prowadzenie, a 7 m<strong>in</strong> później ten sam<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche zawodnik Vervielfältigung podwyższył na 2-0 i wydawało ist strengstens untersagt.<br />
klasy. 1.FC Nürnberg pokonał przed<br />
własną publicznością Erzgebirge<br />
Aue 1-0, a E<strong>in</strong>tracht Braunschweig<br />
w szlagierze kolejki zremisował<br />
w Düsseldorfie z jednym z faworytów<br />
drugiego frontu – Fortuną 2-2.<br />
Pojedynek w Düsseldorfie w obecności<br />
prawie 42 000 widzów rozpoczął<br />
się od huraganowych ataków miejscowych,<br />
którzy swoją przewagę udokumentowali<br />
w 34. m<strong>in</strong>, kiedy to po zagraniu<br />
Hallorana Liendl u<strong>der</strong>zeniem z 25 m<br />
wyprowadził Fortunę na prowadzenie.<br />
Po zdobyciu gola podopieczni Olivera<br />
Recka, zamiast pójść za ciosem i szukać<br />
dróg do zdobycia kolejnej bramki,<br />
zaczęli koncentrować się na destrukcji.<br />
larnym „Betze” oszalało z radości. Nie<br />
był to jednak koniec emocji. Miejscowi<br />
pokazali bowiem charakter, nie cofnęli<br />
się do obrony, by bronić remisu, lecz<br />
nadal zdecydowanie nacierali i na 10<br />
m<strong>in</strong> przed końcem potyczki po dośrod-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie meczów do 1.FCN czytania. wygrało dwa, Powielanie raz zremisowało<br />
(3-3, 14.09.2003 r.), a w Pucharze głową zdobył dla Kaiserslautern zwykowaniu<br />
w jakikolwiek Stogera Hofmann sposób strzałem<br />
końcem potyczki<br />
zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien po s<strong>in</strong>d dośrodkowaniu<br />
lediglich zum Lesen Niemiec bereitgestellt. zwyciężyło 2-1 (26.10.2011 Jegliche r.). cięską Vervielfältigung bramkę i... cud się stał! Jest ist to strengstens 4.<br />
untersagt.<br />
Efekt? Goście z Dolnej Saksonii coraz<br />
odważniej zaczęli sobie poczynać na<br />
połowie Fortuny i kwadrans po przerwie<br />
podanie Kruppkego na wyrównującego<br />
gola zamienił Reichel.<br />
Ratownik Nielsen<br />
Jednak już 5 m<strong>in</strong>ut później Nadreńczycy<br />
ponownie objęli prowadzenie,<br />
grając w kom<strong>pl</strong>ecie na własnych stadionach,<br />
zanotowały na swoich kontach<br />
dwa zwycięstwa i remis. Kom<strong>pl</strong>ety punktów<br />
wywalczył Heidenheim i Darmstadt.<br />
Pierwsi pokonali FSV Frankfurt 2-1, a<br />
ekipa z Hesji, która po 21 latach powró-<br />
siebie Erzgebirge Aue 1-0. Goście przez meczu 2. Bundesligi.<br />
ciła w szeregi drugoligowców, zasłużenie<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy niemal materiał całe spotkanie służy koncentrowali wyłącznie się do czytania. Powielanie 1-0 ograła jakikolwiek Sandhausen. Tylko sposób bezbramkowym<br />
remisem zadowolić musiał się Aalen – St. Pauli<br />
zabronione.<br />
Program 2. kolejki<br />
na bronieniu dostępu do własnej bramki Cud na Betze!<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens Frankfurt – Karlsruhe untersagt.<br />
kiedy to po kontrataku Hoffera wprowadzony<br />
4 m<strong>in</strong> wcześniej na <strong>pl</strong>ac gry<br />
Benschop sprawił, że Düsseldorf ponownie<br />
prowadził. Ale i tym razem lepsi<br />
w tym spotkaniu podopieczni Torstena<br />
Lieberknechta nie złożyli broni. Ba, jeszcze<br />
bardziej zdecydowanie natarli i na<br />
6 m<strong>in</strong> przed końcem spotkania Nielsen<br />
wyrównał, ratując dla Dolnosaksończyków<br />
cenny punkt na, jak by nie było,<br />
bardzo gorącym terenie. Dzięki temu w<br />
trzeciej konfrontacji tych zespołów w 2.<br />
Bundeslidze po raz trzeci nie wyłoniono<br />
zwycięzcy. Przy okazji Fortuna licząc,<br />
m<strong>in</strong>iony sezon, do 8 przedłużyła serię<br />
bez porażki, a Braunschweig wywalczył<br />
pierwszy ligowy punkt po serii 5<br />
Dwie bramki Rob<strong>in</strong>a Okotie nie wystarczyły ekipie TSV 1860 München, by zwyciężyć w Kaiserslautern.<br />
zwycięstwa. W 2. Bundeslidze z trzech<br />
Franki z kom<strong>pl</strong>etem<br />
Od wygranej do rozgrywek 2. Bundesligi<br />
wystartował natomiast 1.FC Nürnberg,<br />
który pod wodzą nowego trenera,<br />
Francuza Valeriena Ismaela pokonał u<br />
i sztuka ta udawała im się aż do 69. m<strong>in</strong>,<br />
kiedy to po podaniu wprowadzonego<br />
120 m<strong>in</strong> wcześniej Mlapy Sylvester zdobył<br />
„złotą bramkę” dla Franków, których<br />
celem jest jak najszybszy powrót<br />
do Bundesligi. Dodajmy, że było to 4.<br />
Jednak już w najbliższej serii Nürnberg<br />
czeka dużo trudniejsze zadanie, bo w<br />
<strong>der</strong>bach Frankonii na wyjeździe zmierzy<br />
się z trzecim zespołem m<strong>in</strong>ionego<br />
sezonu 2.BL – SpVgg Greuther Fürth.<br />
Dotychczas oba teamy spotykały się z<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał i... cud się stał! służy wyłącznie<br />
sobą 20-krotnie<br />
do czytania.<br />
i tylko 3 razy<br />
Powielanie<br />
górą było Korzystnie<br />
w jakikolwiek<br />
w premierze sezonu<br />
sposób<br />
zaprezentowały<br />
się też trzy beniam<strong>in</strong>ki<br />
zabronione.<br />
Fürth, przy 9 wygranych 1.FCN. Jednak<br />
po raz ostatni Nürnberg pokonał lokal-<br />
bieżącego sezonu 2.Bundesligi, które<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
nego rywala 23.11.2008 r. Od tamtego<br />
meczu oba teamy spotkały się 4-krotnie<br />
– 21.04.2013 (BL) 1-0 wygrało Fürth,<br />
podobnie jak w Pucharze Niemiec –<br />
20.12.2011 roku. Z kolei 24.11.2012 (BL)<br />
padł remis 0-0, a 1-1 było 10.05.2009 w<br />
Emocji nie zabrakło także w Kaiserslautern,<br />
gdzie gospodarze zmierzyli<br />
się z TSV 1860 München. Oba teamy<br />
były ofensywnie usposobione, stąd od<br />
początku pojedynku emocji nie brakowało.<br />
Jednak już od 20. m<strong>in</strong> miejscowi<br />
się, że jest po emocjach, a miejscowi<br />
potrzebują cudu, by odwrócić losy spotkania.<br />
Tymczasem emocje dopiero się<br />
rozpoczęły. „Kaisersi” bowiem pomimo<br />
gry w osłabieniu ruszyli do natarcia i w<br />
68. m<strong>in</strong> Lakić z rzutu karnego zdobył<br />
<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie kontaktowego w jakikolwiek gola; 180 sek. sposób później zabronione.<br />
Leipzig – Aalen 0-0<br />
dośrodkowaniu Löwego ten sam piłkarz Nürnberg – Aue 1-0 (0-0)<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche wyrównał, Vervielfältigung a 42 000 widzów na ist popu-<br />
strengstens Karlsruhe – 1. untersagt.<br />
FC Union 0-0<br />
z rzędu zwycięstwo 1.FCK z TSV 1860<br />
w meczach o punkty 2.BL i 9. mecz bez<br />
porażki z monachijczykami (ostatnia<br />
1-2 8.02.2008 r.).<br />
Nowicjusze na <strong>pl</strong>us<br />
natomiast teoretycznie najsilniejszy z<br />
nowicjuszy RB Leipzig, któremu oparł<br />
się VfR Aalen. Saksończycy od pierwszej<br />
do ostatniej m<strong>in</strong>uty gry mieli miażdżącą<br />
przewagę, ale razili brakiem skuteczności<br />
pod polem karnym gości, którzy co<br />
porażek, jakimi zakończył rozgrywki spotkanie tych teamów w historii i ani grali w dziesiątkę, bo za zagranie ręką prawda sporadycznie zagrażali bramce<br />
poprzedniego sezonu LARES: w Bundeslidze. N<strong>in</strong>iejszy raz Nürnberg materiał nie przegrał, służy odnosząc wyłącznie 3 przed własnym do czytania. polem karnym Powielanie czerwoną gospodarzy, w jakikolwiek ale kiedy już to czynili, sposób ro-<br />
zabronione.<br />
Fürth – Nürnberg<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Leichtathletik-EM<br />
biło się gorąco. Tak jak w 41. m<strong>in</strong>, kiedy<br />
w znakomitej sytuacji do zdobycia gola<br />
stanął snajper Aalen Klauss, ale po jego<br />
strzale głową z bliskiej odległości piłka<br />
wylądowała na słupku bramki Leipzig.<br />
Krzysztof Świerc<br />
Hart<strong>in</strong>g und Storl führende Kräfte<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie Spiegelburg do czytania. sowie <strong>der</strong> Diskuswerfer<strong>in</strong> Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Nad<strong>in</strong>e Müller.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Im schweizerischen Zürich f<strong>in</strong>det nächste Woche (12. bis 17. August)<br />
die 22. Europameisterschaft <strong>in</strong> <strong>der</strong> Leichtathletik statt. Unbestrittener<br />
Spitzenreiter <strong>in</strong> <strong>der</strong> 93-köpfigen deutschen National-Auswahl ist <strong>der</strong><br />
absolute Titelfavorit im Diskuswerfen Robert Hart<strong>in</strong>g.<br />
E<strong>in</strong> an<strong>der</strong>er Favorit se<strong>in</strong>er Sportart ist<br />
<strong>der</strong> Kugelstoßer David Storl. Beide<br />
wollen nun ihre 2012 <strong>in</strong> Hels<strong>in</strong>ki errungenen<br />
Titel verteidigen. Die <strong>Deutschen</strong><br />
triumphierten damals <strong>in</strong> <strong>der</strong> Medaillenwertung<br />
(6,6,4), auch wenn e<strong>in</strong>ige<br />
Mannschaften ihre Asse aufgrund <strong>der</strong><br />
Vorbereitung auf die Olympischen Spiele<br />
<strong>in</strong> London nicht aufgestellt hatten.<br />
Doch dieses Jahr ist die EM das Hauptevent<br />
<strong>der</strong> Saison.<br />
Verband die Nom<strong>in</strong>ierung versagt,<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie<br />
obwohl<br />
do<br />
er das<br />
czytania.<br />
M<strong>in</strong>imum erfüllt<br />
Powielanie<br />
hatte.<br />
w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
dete. E<strong>in</strong>e würdige Nachfolger<strong>in</strong> hat sie Der Grund ist se<strong>in</strong>e wie e<strong>in</strong>e Fe<strong>der</strong> funk-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Diskuswerfer und Kugelstoßer s<strong>in</strong>d<br />
weiterh<strong>in</strong> Bollwerk<br />
Für Hart<strong>in</strong>g – den Olympiasieger und<br />
dazu 3-fachen Weltmeister (2009, 2011,<br />
2013), <strong>der</strong> seit drei Jahren alle <strong>in</strong>ternationalen<br />
Meistertitel err<strong>in</strong>gt – ist es natürlich<br />
ohne größere Bedeutung, gegen wen<br />
er antritt. E<strong>in</strong> zweiter Topfavorit ist <strong>der</strong><br />
auf dem Alten Kont<strong>in</strong>ent konkurrenzlose<br />
Storl. Schon zweimal hat er <strong>in</strong> dieser<br />
wird Pascal Berenbruch se<strong>in</strong>e Meisterkrone<br />
materiał im Zehnkampf służy nicht behalten, wyłącznie Technik do doch czytania. blitzschnell voran! Powielanie Den-<br />
w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
ist kaum verwun<strong>der</strong>lich – kommt die<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
nachdem er sich ganz unerwartet nicht noch empf<strong>in</strong>det auch <strong>der</strong> Sportler e<strong>in</strong>en<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Saison se<strong>in</strong>en Lebensrekord verbessern<br />
können (21,90 m und 21,97 m). Ob <strong>der</strong><br />
24-jährige Chemnitzer sich nun wie<strong>der</strong><br />
e<strong>in</strong>mal als Meister <strong>der</strong> Vorbereitung auf<br />
das wichtigste Saison-Event erweist und<br />
die magische 22-Meter-Marke übertrifft?<br />
Alles deutet genau darauf h<strong>in</strong>!<br />
In <strong>der</strong> Hauptstadt F<strong>in</strong>nlands hatte<br />
im Kugelstoßen Nad<strong>in</strong>e Kle<strong>in</strong>ert triumphiert,<br />
<strong>in</strong> <strong>der</strong> Schweiz ist sie aber<br />
nicht dabei, nachdem sie im September<br />
vorigen Jahres ihre Sportkarriere been-<br />
Na 10 m<strong>in</strong> przed<br />
Stogera Hofmann<br />
strzałem głową zdobył<br />
dla Kaiserslautern<br />
zwycięską bramkę<br />
Pascal Berenbruch wird<br />
se<strong>in</strong>e Meisterkrone<br />
im Zehnkampf<br />
nachdem er sich ganz<br />
unerwartet nicht für<br />
die Nationalauswahl<br />
qualifizieren konnte!<br />
<strong>in</strong>zwischen <strong>in</strong> <strong>der</strong> aktuellen Vizeweltmeister<strong>in</strong><br />
Christ<strong>in</strong>a Schwanitz gefunden.<br />
Auch die Damenstaffel 4 x 100 m mit<br />
Tatjana P<strong>in</strong>to und Verena Sailer an <strong>der</strong><br />
Spitze hat erhebliche Chancen auf e<strong>in</strong>e<br />
erfolgreiche Titelverteidigung. H<strong>in</strong>gegen<br />
für die Nationalauswahl qualifizieren<br />
konnte! Geschwächt ist <strong>der</strong> deutsche<br />
Ka<strong>der</strong> durch die fehlende Christ<strong>in</strong>a<br />
Obergföll, Weltmeister<strong>in</strong> im Speerwerfen<br />
und beste deutsche Sportler<strong>in</strong><br />
im vorigen Jahr, die Ende Juni ihren<br />
Sohn Marlon auf die Welt gebracht hat,<br />
Das kontroverse Be<strong>in</strong><br />
Im Weitsprung tritt Sebastian Bayer<br />
zur Titelverteidigung an. Ausgerechnet<br />
diese Sportkonkurrenz sorgt <strong>der</strong>zeit<br />
für beson<strong>der</strong>e Emotionen nicht nur <strong>in</strong><br />
Deutschland, son<strong>der</strong>n <strong>in</strong> <strong>der</strong> gesamten<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie Sportwelt. do czytania. In Ulm war ganz Powielanie unerwartet<br />
Markus Rehm Deutscher Meister<br />
w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
nicht behalten,<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen<br />
geworden<br />
bereitgestellt.<br />
und hatte dabei se<strong>in</strong>en<br />
Jegliche<br />
Le-<br />
Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
bensrekord auf die fulm<strong>in</strong>anten 8,24<br />
m erhöht, wodurch er nicht zuletzt den<br />
Europameister von 2010 Christian Reif<br />
und auch Bayer schlug. Das Außergewöhnliche<br />
an <strong>der</strong> Sache: Dem Athleten<br />
wurde vom <strong>Deutschen</strong> Leichtathletik-<br />
tionierende rechte Be<strong>in</strong>prothese, mit<br />
<strong>der</strong> <strong>der</strong> Paralympics-Sieger von London<br />
(7,35 m) abhebt. Dies wurde nun<br />
als unzulässiger Vorteil gegenüber den<br />
Besitzern von Gliedmaßen aus Fleisch<br />
und Blut befunden. Die Entscheidung<br />
nicht unbegründeten Groll – man hätte<br />
daran ja denken können, bevor man<br />
ihn zum Wettbewerb zugelassen hatte.<br />
Alle deutschen EM-Medaillenanwärter<br />
kann man hier natürlich unmöglich<br />
nennen. Erwähnt seien noch wenigstens<br />
Lilli Schwarzkopf (Siebenkampf),<br />
Foto: Nick Wiebe/Wikipedia<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy sowie materiał durch die verletzungsbed<strong>in</strong>gte<br />
służy wyłącznie <strong>der</strong> frischgebackene do czytania. Landesmeister Powielanie im gen Speerwerfer w jakikolwiek Thomas Röhler sposób (86,99 zabronione.<br />
Abwesenheit <strong>der</strong> Stabhochspr<strong>in</strong>ger Raphael<br />
Holzdeppe, s<strong>in</strong>d lediglich Björn Otto zum und Silke Lesen die beiden bereitgestellt. dieses Jahr e<strong>in</strong>en hervorra-<br />
Jegliche Auch Vervielfältigung Betty Heidler, die Weltrekordhal-<br />
ist strengstens<br />
100-m-Lauf Julian Reus (10,05 s) o<strong>der</strong> m) und Andreas Hofmann (86,13 m). <strong>der</strong>zeit viel zu beweisen.<br />
LARES: Diese Materialien untersagt.<br />
genden E<strong>in</strong>druck h<strong>in</strong>terlassenden jun-<br />
Dokumentacja kolejki<br />
Kaiserslautern – TSV 1860 M. 3-2 (0-2)<br />
Düsseldorf – Braunschweig 2-2 (1-0)<br />
St. Pauli – Ingolstadt 1-1 (0-1)<br />
Bochum – Fürth 1-1 (1-1)<br />
Darmstadt – Sandhausen 1-0 (1-0)<br />
Heidenheim – Frankfurt 2-1 (1-1)<br />
Tabela<br />
1. Kaiserslautern........1...........3............ 3-2<br />
2. Heidenheim...........1...........3............ 2-1<br />
3. Darmstadt..............1...........3............ 1-0<br />
Nürnberg...............1...........3............ 1-0<br />
5. Braunschweig........1...........1............ 2-2<br />
Düsseldrof..............1...........1............ 2-2<br />
7. Bochum.................1...........1............ 1-1<br />
fürth......................1...........1............ 1-1<br />
<strong>in</strong>golstadt..............1...........1............ 1-1<br />
St. Pauli..................1...........1............ 1-1<br />
11. Aalen.....................1...........1............ 0-0<br />
1. FC Union.............1...........1............ 0-0<br />
Karlsruhe...............1...........1............ 0-0<br />
leipzig...................1...........1............ 0-0<br />
15. München................1...........0............ 2-3<br />
16. Frankfurt................1...........0............ 1-2<br />
17. Aue........................1...........0............ 0-1<br />
Sandhausen...........1...........0............ 0-1<br />
1.FC Union – Düsseldorf<br />
Braunschweig – Heidenheim<br />
Aue – Bochum<br />
Ingolstadt – Darmstadt<br />
TSV 1860 M. – Leipzig<br />
Sandhausen – Kaiserslautern<br />
Der <strong>in</strong> Cottbus geborene Diskuswerfer Robert Hart<strong>in</strong>g ist Spitzenreiter <strong>der</strong> deutschen Leichtathletik-Auswahl.<br />
ter<strong>in</strong> im Hammerwerfen, hat nach e<strong>in</strong>igen<br />
zwischenzeitlichen Ausrutschern<br />
Witold Wolak<br />
Foto: Cesar/Wikipedia
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
16 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Allerlei bereitgestellt. Różności Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Gehasst<br />
und beneidet<br />
Wenn man sich so die E<strong>in</strong>träge<br />
<strong>der</strong> deutschen Internetuser<br />
durchliest, muss man doch zu<br />
<strong>der</strong> Feststellung kommen: Heidi<br />
Klum ist <strong>der</strong> meist gehasste Promi<br />
Deutschlands. Egal, was sie auch tut,<br />
alles macht die Arme falsch. Ich an<br />
ihrer Stelle würde von Twitter und<br />
Instagram schon längst verschwunden<br />
se<strong>in</strong>. Sie sche<strong>in</strong>t aber mit dem<br />
Internethass ganz gut umzugehen,<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie es ihr do wie<strong>der</strong> czytania. bessergehe. 2008 Powielanie hörten die w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
QQChefredaktion abgegeben: Peter Krämpfe schließlich auf. Mittlerweile führe<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
ke<strong>in</strong> Shitstorm kann ihr was ab.<br />
Zuerst war da das Foto ihrer kle<strong>in</strong>en<br />
Töchter <strong>in</strong> Highheels, da wurde sie<br />
sogar im TV als die schlechteste<br />
Mutter aller Zeiten zerrissen. Dann<br />
kam das Fast-Nacktfoto, wo ihr<br />
die Brüste von e<strong>in</strong>em befreundeten<br />
Designer mit dessen Händen<br />
große, glückliche Familie.“<br />
QQNeues Parfum: E<strong>in</strong>e Mischung aus<br />
p<strong>in</strong>ker Freesie, frischem Pfirsich und sizilianischer<br />
Tanger<strong>in</strong>e. So riecht jetzt Schlager-Kö-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie QQNeue do czytania.<br />
Rosen: Jenny Jürgens<br />
Powielanie<br />
und Klaus<br />
w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Zmorek s<strong>in</strong>d als neue Hauptdarsteller <strong>der</strong> ARD<br />
Q<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Nachmittagsserie bereitgestellt. „Rote Rosen“ vorgestellt Jegliche nig<strong>in</strong> Vervielfältigung Helene Fischer. „Ich b<strong>in</strong> ganz wuschig ist strengstens untersagt.<br />
verdeckt wurden. Gleich hieß es: Sie<br />
will wohl allen zeigen, dass sie mit<br />
42 noch gut aussieht. Und jetzt folgt<br />
das böse Katzenfoto, das das Top-<br />
Modell auf Instagram gepostet hat.<br />
Heidi Klum hält <strong>in</strong> ihrem Privatjet<br />
e<strong>in</strong>e schwarze Katze auf dem Schoss.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy ter <strong>in</strong> materiał Kürze ihr Studium służy aufnehmen wyłącznie wird.” Serie Nachfolger<strong>in</strong> do czytania. von Maike Bollow. Powielanie Die Serie Testen w e<strong>in</strong>gebunden.“ jakikolwiek Das Ergebnis sposób sei so, wie zabronione.<br />
Kloeppel stand zehn Jahre lang an <strong>der</strong> Spitze „Rote Rosen“, bei <strong>der</strong> 1,7 Millionen Zuschauer sie sich selbst fühle. Leicht, unbeschwert,<br />
LARES: Diese Materialien des Kölner s<strong>in</strong>d Privatsen<strong>der</strong>s. lediglich zum Lesen e<strong>in</strong>schalten, bereitgestellt. startete im November Jegliche 2006. frisch. Vervielfältigung Daher auch <strong>der</strong> Name: „That’s me“. ist strengstens ches. untersagt.<br />
E<strong>in</strong>e Katze <strong>in</strong> e<strong>in</strong>em Flugzeug? Die<br />
Tierfans unter den Internetusern<br />
s<strong>in</strong>d erschüttert. Manche wittern<br />
die Schwelle zur Tierquälerei. Ob zu<br />
recht? Die Bild-<strong>Zeitung</strong> hat natürlich<br />
e<strong>in</strong>en Experten <strong>in</strong> Sachen Katzen<br />
parat. Doch Katzenbuch-Autor<strong>in</strong><br />
Maike Grunwald gibt Entwarnung.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Ob und wie e<strong>in</strong>e Katze das Fliegen<br />
aushält, hängt von <strong>der</strong> Katze ab.<br />
„Katzen s<strong>in</strong>d bekannterweise Individualisten.<br />
Bei manchen Katzen<br />
wäre e<strong>in</strong> Flug sicherlich Tierquälerei.<br />
Für an<strong>der</strong>e wäre es schlimmer, von<br />
ihrem Besitzer getrennt zu se<strong>in</strong>“,<br />
me<strong>in</strong>t die Expert<strong>in</strong>. Lei<strong>der</strong> weiß die<br />
Der ostpreußische Philosoph<br />
Immanuel Kant (1724-1804)<br />
empfiehlt das gesellige Essen<br />
und Tr<strong>in</strong>ken, weil es<br />
„e<strong>in</strong>e beispiellose, men-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał schenverb<strong>in</strong>dende, służy wyłącznie menschenversöhnende<br />
Funktion habe“.<br />
do czytania. Powielanie Verhältnissen w jakikolwiek aufwächst. sposób zabronione.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung Laube geht <strong>in</strong> Glogau ist strengstens untersagt.<br />
Bild-<strong>Zeitung</strong> nicht, was Heidis Katze<br />
über den ganzen Rummel denkt. Die<br />
Sache ist außerdem bald schon wie<strong>der</strong><br />
vergessen. Heidi wird bestimmt<br />
<strong>in</strong> Kürze wie<strong>der</strong> e<strong>in</strong> „kontroverses“<br />
Foto posten. Und nachdem <strong>der</strong> junge<br />
Lover Vito als News passe ist und<br />
auch über Heidis verme<strong>in</strong>tlichen<br />
Busenschwund ke<strong>in</strong>er mehr spricht,<br />
muss sich das Modell was Neues<br />
überlegen, weswegen sie wie<strong>der</strong> die<br />
ganze Welt verachtet. Vielleicht e<strong>in</strong><br />
Foto ihres neuen luxuriösen Liebesnestes?<br />
LARES: Anna Durecka N<strong>in</strong>iejszy totlachen materiał kann… służy wyłącznie betritt, <strong>der</strong> do merkt czytania. <strong>der</strong> Symbolik über Powielanie dem E<strong>in</strong>gang, <strong>der</strong> sogenannten w jakikolwiek <strong>Polen</strong>begeisterung sposób zabronione.<br />
Dr. med. Manfred Gabor dass dieses Haus zu deutscher Zeit Sitz von Ärzten war. <strong>in</strong> den deutschen Län<strong>der</strong>n publiziert<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Werbung / Reklama<br />
zmarłych z zagranicy<br />
Załatwianie formalności<br />
Opieka nad grobami<br />
Machnik N.<br />
Ozimek, Schodnia Nowa,<br />
www.machnik.ozimek.<strong>pl</strong><br />
Tel./fax: (077) 46−52−456<br />
Zdzieszowice: tel. 77 484 41 76<br />
A<strong>pl</strong>ikacje na adres e-mail: s.smykalla@web.de<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Krapkowice - Otmęt: tel. 77 446 60 66 http://www.facebook.com/wochenblatt<strong>pl</strong><br />
(miejscowości w pobliżu granicy).<br />
LARES: Diese Materialien www.konefal.<strong>pl</strong> s<strong>in</strong>d lediglich zum iSO 9001Lesen bereitgestellt. Jegliche 7489 Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
<strong>WOCHENBLATT</strong>.<strong>pl</strong><br />
Impressum / Stopka redakcyjna<br />
Die Herausgabe <strong>der</strong> <strong>Zeitung</strong> ist dank f<strong>in</strong>anzieller För<strong>der</strong>ung<br />
des M<strong>in</strong>isteriums für Verwaltung und Digitalisierung sowie<br />
des Auswärtigen Amts mittels des Instituts für Auslandsbeziehungen möglich.<br />
Nakład/Auflage: 5850<br />
Szymczyk. Verlagssekretariat: Gabriela Mokrzycka, sw@wochenblatt. Szymczyk. Sekretariat wydawnictwa: Gabriela Mokrzycka, sw@wochenblatt.<strong>pl</strong>.<br />
Sprzedaż, market<strong>in</strong>g: Agnieszka Szotka, a.szotka@wochenblatt.<strong>pl</strong>.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie<br />
Kontakt:<br />
w<br />
Biuro redakcji/Redaktionsbüro:<br />
jakikolwiek<br />
tel./faks +48<br />
sposób<br />
77 45 46 556<br />
zabronione.<br />
<strong>pl</strong>. Vertrieb, Market<strong>in</strong>g: Agnieszka Szotka, a.szotka@wochenblatt.<strong>pl</strong>.<br />
Prenumerata/Abonnement: redakcja/Redaktion, Poczta Polska SA,<br />
Homepage: www.wochenblatt.<strong>pl</strong>, Onl<strong>in</strong>eredakteur: Juliane Preiß<br />
Strona <strong>in</strong>ternetowa: www.wochenblatt.<strong>pl</strong>, redaktor: Juliane Preiß Ruch SA, www.prenumerata.ruch.com.<strong>pl</strong>; tel. 22 693 70 00<br />
zwracamy. Redakcja nie odpowiada za treść ogłoszeń.<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Zrealizowano dzięki dotacji M<strong>in</strong>istra Adm<strong>in</strong>istracji i Cyfryzacji<br />
i (za pośrednictwem Instytutu Stosunków Kulturalnych z Zagranicą)<br />
M<strong>in</strong>isterstwa Spraw Zagranicznych Republiki Fe<strong>der</strong>alnej Niemiec.<br />
1765<br />
P<strong>in</strong>nwand<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy QQmateriał Ke<strong>in</strong> Rezept: Schauspieler<strong>in</strong> służy wyłącznie Senta QQKampf do czytania. gegen Epilepsie: Powielanie Fernsehmo<strong>der</strong>ator<strong>in</strong><br />
Milka Loff Fernandes leidet seit narrt <strong>in</strong> ihre drei Hunde. „Ich liebe es, wenn<br />
QQw Hundeliebe: jakikolwiek Heidi Klum ist sposób völlig ver-<br />
zabronione. Q<br />
Berger hält nichts von <strong>der</strong> Idee <strong>der</strong> Ehe als völ-<br />
LARES: Diese Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
liger Verschmelzung bei<strong>der</strong> Partner „Ich f<strong>in</strong>de<br />
es besser, dass man zwei bleibt als dass man<br />
e<strong>in</strong>s wird”, sagte Berger. Obwohl sie bereits<br />
seit 1966 mit Filmregisseur Michael Verhoeven<br />
verheiratet ist, hat sie ke<strong>in</strong> Patentrezept. „Ich<br />
habe e<strong>in</strong> so bewegtes Eheleben, das kann<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy ich eigentlich materiał niemandem służy empfehlen”, wyłącznie sagte do czytania. Powielanie bleibt w er am jakikolwiek Beckenrand und spielt sposób den Bademeister.“<br />
Das Leben mit ihren Hunden fasst<br />
zabronione.<br />
Berger lachend, „wir haben uns zwar beide<br />
LARES: Diese Materialien grundsätzlich s<strong>in</strong>d lediglich <strong>in</strong> die gleiche Richtung zum ent-<br />
Lesen 2004 bereitgestellt. erhielt, verschwand die damalige Jegliche die Model-Mama Vervielfältigung so zusammen: „Es ist e<strong>in</strong>e strengstens untersagt.<br />
wickelt. Aber es gibt Eigenschaften, die wir<br />
schon vor 40 Jahren nicht ane<strong>in</strong>an<strong>der</strong> gemocht<br />
haben - und die sich nun verstärken.”<br />
So sei ihr Ehemann e<strong>in</strong> Chaot <strong>in</strong> <strong>der</strong> Wohnung,<br />
während sie e<strong>in</strong> ordnungslieben<strong>der</strong> Mensch<br />
geworden sei, sagte Berger.<br />
Kloeppel gibt auf eigenen Wunsch die Chefredaktion<br />
von RTL ab, bleibt aber Chefmo<strong>der</strong>ator<br />
von „RTL Aktuell”. Er wolle sich „e<strong>in</strong>en<br />
großen persönlichen Wunsch” erfüllen. „Ich<br />
werde, daraus habe ich nie e<strong>in</strong> Geheimnis<br />
gemacht, öfter <strong>in</strong> den USA se<strong>in</strong> können, wo<br />
die Familie me<strong>in</strong>er Frau lebt und me<strong>in</strong>e Toch-<br />
Wohlbef<strong>in</strong>den<br />
Kant erwähnt auch drei D<strong>in</strong>ge, die die<br />
Mühseligkeiten des Lebens zu ertragen<br />
helfen: die Hoffnung, den Schlaf<br />
und das Lachen. Lachen ist nicht nur<br />
e<strong>in</strong>e sympathische Geste, es entspannt,<br />
entstresst, stärkt das Herz und aktiviert<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy die Abwehrkräfte: materiał die służy Ausschüttung wyłącznie von do czytania. Powielanie Frankreich w jakikolwiek die Julirevolution sposób aus und zabronione.<br />
He<strong>in</strong>rich Laube<br />
Endorph<strong>in</strong>en (Glückshormonen) wird<br />
führt <strong>in</strong> <strong>Polen</strong> zum Novemberaufstand<br />
LARES: Diese Materialien angekurbelt s<strong>in</strong>d und lediglich Stresshormone zum wer-<br />
Lesen bereitgestellt. Jegliche und Vervielfältigung zur großen Emigration <strong>der</strong> ist polni-<br />
strengstens untersagt.<br />
den ausgebremst. Die deutsche „Ärztezeitung“<br />
schreibt: „K<strong>in</strong><strong>der</strong> lachen bis<br />
zu 400 Mal am Tag, Erwachsene h<strong>in</strong>gegen<br />
im Schnitt nur 15 Mal“. Das ist<br />
schlichtweg beunruhigend, gibt es doch<br />
so vieles, worüber man sich geradezu<br />
Redaktionsanschrift: ul. Powstańców Śl. 25, 45-086 Opole, E-Mail: sw@<br />
wochenblatt.<strong>pl</strong>. Chefredakteur: Till Scholtz-Knobloch, Redaktion: Anna<br />
Durecka: „UNIversum“, „Schlesien“, „Allerlei“; Krzysztof Świerc: „Sport“,<br />
„Wirtschaft“; Juliane Preiß (ifa-Redakteur<strong>in</strong>): „Aus den Regionen“; Klaudia<br />
Kandzia: „Kirche und Gesellschaft”, „UNIversum”. Übersetzung: Andrzej<br />
Szypulski, Andżelika Dobrzańska. Korrektur: Manfred Prediger, Krzysztof<br />
Adres redakcji: ul. Powstańców Śląskich 25, 45-086 Opole, e-mail:<br />
sw@wochenblatt.<strong>pl</strong>. Redaktor naczelny: Till Scholtz-Knobloch. Redakcja:<br />
Anna Durecka – „UNIversum”, „Śląsk”, „Różności”; Krzysztof Świerc – „Sport”,<br />
„Gospodarka”; Juliane Preiß (dziennikarka z ramienia IfA) – „Z regionów”;<br />
Klaudia Kandzia – „Kościół i społeczeństwo”, „UNIversum”. Tłumaczenia:<br />
Andrzej Szypulski, Andżelika Dobrzańska. Korekta: Manfred Prediger, Krzysztof<br />
Wydawca/Herausgeber: Zespół Producencki „Pro Futura“ Sp. z o.o.,<br />
ul. Powstańców Śl. 25, 45-086 Opole. Nr <strong>in</strong>deksu 368202.<br />
Skład komputerowy/Satz: LARES – Mateus Joschko<br />
Druk/Druck: Polskapresse Sp. z o.o., Oddział Prasa Wrocławska<br />
8. – 14. August 2014<br />
Usługi<br />
Zakład<br />
<strong>WOCHENBLATT</strong>.<strong>pl</strong><br />
Pogrzebowe Pogrzebowy<br />
brukarza, ogrodnika lub pracownika<br />
Sprowadzanie LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał przewozy służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek budownictwa sposób drogowego zabronione. i podziemnego<br />
LARES: Diese Materialien zagraniczne s<strong>in</strong>d lediglich zwłok<br />
– prowadzenie maszyn (koparki, – dobra znajomość języka<br />
zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ładowarki kołowe) ist strengstens niemieckiego untersagt.<br />
z całej Europy<br />
tel. 602 376 845<br />
Gogol<strong>in</strong>: tel. 77 466 62 60<br />
7875<br />
Foto: Sören Johansen<br />
zehn Jahren an Epilepsie. Als sie die Diagno-<br />
Viva-Mo<strong>der</strong>ator<strong>in</strong> erstmal von <strong>der</strong> Bildfläche,<br />
wie sie jetzt schil<strong>der</strong>te. „Ich musste so schwere<br />
Medikamente nehmen, ich war eigentlich<br />
ausgeschaltet. Ich b<strong>in</strong> total dick geworden<br />
und ganz langsam”, sagte die 34-Jährige. Sie<br />
habe sehr viele Maßnahmen ergriffen, damit<br />
sie „e<strong>in</strong> sehr langweiliges, aber gesundes<br />
Leben”, sagte die Mo<strong>der</strong>ator<strong>in</strong>, die mit ihrem<br />
Mann und ihrer kle<strong>in</strong>en Tochter <strong>in</strong> Hamburg<br />
lebt. Trotzdem könne „immer wie<strong>der</strong> irgendetwas<br />
passieren”.<br />
worden. Sie seien das neue Traumpaar <strong>der</strong><br />
elften Staffel, die ab September zu sehen<br />
se<strong>in</strong> wird. Alle 200 Folgen steht e<strong>in</strong>e neue<br />
Schauspieler<strong>in</strong> im Mittelpunkt <strong>der</strong> Telenovela,<br />
die <strong>in</strong> Lüneburg spielt. Die 47-jährige Jürgens,<br />
Tochter von Sänger Udo Jürgens, ist <strong>in</strong> <strong>der</strong><br />
Lachen ist gesund<br />
Diese Serie ziert als Logo stets <strong>der</strong> Äskulapstab, e<strong>in</strong><br />
von e<strong>in</strong>er Schlage umwundener Stab, <strong>der</strong> Symbol <strong>der</strong><br />
Ärzte ist. Wer die Redaktion des Wochenblatts <strong>in</strong> Oppeln<br />
Foto: Clarissa Fey<br />
Foto: Till Scholtz-Knobloch<br />
wir an den Wochenenden im Garten im Pool<br />
s<strong>in</strong>d und Max und Freddy unvermeidlicherweise<br />
<strong>in</strong>s Wasser tauchen“, sagte sie. Neben<br />
den beiden Schäferhunden gehört auch noch<br />
Simba, e<strong>in</strong> Spitz, zur Familie: „Simba ist etwas<br />
vorsichtiger, was Pool-Partys angeht, daher<br />
und aufgeregt, denn e<strong>in</strong> eigenes Parfüm zu<br />
haben ist etwas ganz Beson<strong>der</strong>es“, erzählt sie<br />
bei <strong>der</strong> Präsentation. Mehr als e<strong>in</strong> Jahr habe<br />
sie den Duft mitentwickelt. „Ich habe über 100<br />
Düfte getestet, immer wie<strong>der</strong> me<strong>in</strong>en ganzen<br />
Körper e<strong>in</strong>gesprüht und alle Freunde beim<br />
He<strong>in</strong>rich aufs Gymnasium und studiert ab<br />
1829 Literaturgeschichte <strong>in</strong> Breslau.<br />
Hier knüpft er se<strong>in</strong>e ersten Kontakte<br />
zu jungen Literaten und beg<strong>in</strong>nt se<strong>in</strong>e<br />
Arbeit als Theaterkritiker bei <strong>der</strong> Breslauer<br />
<strong>Zeitung</strong>. E<strong>in</strong> Jahr später bricht <strong>in</strong><br />
Foto: red-carpet.de<br />
Q Leeres Nest: Der Älteste ist flügge<br />
geworden. Nicht immer ganz leicht für e<strong>in</strong>e<br />
Mutter – auch wenn sie Barbara Becker heißt.<br />
Ihr Sohn Noah ist nach Berl<strong>in</strong> gezogen, wohnt<br />
<strong>in</strong> Kreuzberg <strong>in</strong> e<strong>in</strong>er WG mit Christopher<br />
Karven, Sohn von Schauspieler<strong>in</strong> Ursula Karven<br />
(47).„Noah und Christopher kennen sich<br />
schon von K<strong>in</strong>d an über Ursula und mich.“,<br />
sagt Babs. Dass Noah irgendwann auf eigenen<br />
Be<strong>in</strong>en stand, sei ihr nicht leichtgefallen.<br />
„Ganz lange drehte sich für mich alles nur um<br />
die K<strong>in</strong><strong>der</strong>. Aber <strong>in</strong>zwischen habe ich gelernt<br />
loszulassen. Noah wird jetzt 21, da muss ich<br />
e<strong>in</strong>fach Vertrauen <strong>in</strong> ihn haben.“<br />
Q Rekord gebrochen: Tennis-Profi<br />
und Pocher-Freund<strong>in</strong> Sab<strong>in</strong>e Lisicki, hat den<br />
Rekord des schnellsten Aufschlags im Frauen-<br />
Tennis gebrochen. Mit knapp 211 Kilometern<br />
pro Stunde ist <strong>der</strong> Aufschlag <strong>der</strong> Schlesier<strong>in</strong><br />
etwas mehr als 3 Km/h schneller als <strong>der</strong> von<br />
Venus Williams, welche bisher den Rekord<br />
hielt. Diese Leistung erbrachte die deutsche<br />
Tennisspieler<strong>in</strong> bei e<strong>in</strong>em Turnier <strong>in</strong> Stanford<br />
<strong>in</strong> Kalifornien während ihres Erstrundenmat-<br />
adur<br />
Jubiläum: He<strong>in</strong>rich Laube vor 130 Jahren gestorben<br />
<strong>Polen</strong>begeistert<br />
Der deutsche Schriftsteller und<br />
Dramatiker He<strong>in</strong>rich Laube hatte<br />
am 1. August se<strong>in</strong>en 130. Todestag.<br />
Laube stammt aus Sprottau <strong>in</strong> Nie<strong>der</strong>schlesien,<br />
wo er <strong>in</strong> e<strong>in</strong>fachen<br />
schen Intelligenz <strong>in</strong> den Westen. Diese<br />
Ereignisse wecken Laubes politisches<br />
Interesse und se<strong>in</strong>e Sympathie für das<br />
polnische Volk. Getragen von den Ideen<br />
<strong>der</strong> Julirevolution und des polnischen<br />
Aufstandes sowie unter dem E<strong>in</strong>druck<br />
Zatrudnimy na stałe od zaraz:<br />
– nadzór budowlany<br />
– doświadczenie zawodowe (mile<br />
widziana osoba w starszym wieku)<br />
– prawo jazdy kat. B + BE lub<br />
na samochody ciężarowe<br />
Laube se<strong>in</strong>e Romantrilogie „Das Junge<br />
Europa“. Damit wird er zum Wortführer<br />
<strong>der</strong> liberal ges<strong>in</strong>nten Dichterbewegung<br />
„Die Jungdeutschen“. In se<strong>in</strong>er <strong>Polen</strong>sympathie<br />
entwirft er außerdem e<strong>in</strong>en<br />
Operntext über Tadeusz Kościuszko, <strong>der</strong><br />
jedoch nie vertont wurde. Am 1. August<br />
1884 stirbt He<strong>in</strong>rich Laube <strong>in</strong> Wien.<br />
– zapewnione zakwaterowanie<br />
na 2-dniowy okres pracy próbnej<br />
– dobra atmosfera w zakładzie pracy<br />
– ponadprzeciętne zarobki<br />
– umowa na czas nieokreślony<br />
Praca w Szczec<strong>in</strong>ie, Poznaniu, Gorzowie Wlkp., Zielonej Górze oraz ich okolicach<br />
Konto bankowe: Bank Zachodni WBK SA II O/Opole, 30 1090 2242 0000<br />
0005 7800 0577<br />
Bankverb<strong>in</strong>dung: Bank Zachodni WBK SA II O/Opole, IBAN: PL30 1090<br />
2242 0000 0005 7800 0577 SWIFT Code WBKPPLPP.<br />
Unverlangt e<strong>in</strong>gesandte Manuskripte werden nicht zurückgesandt. Die<br />
Redaktion behält sich vor, Zuschriften und Leserbriefe s<strong>in</strong>ngemäß zu kürzen.<br />
Die Redaktion haftet nicht für den Inhalt <strong>der</strong> Anzeigen. / Zastrzegamy sobie<br />
prawo skracania nadesłanych tekstów; materiałów nie zamówionych nie<br />
Foto: www.promifalsh.de<br />
Foto: Wikipedia<br />
Marie Baumgarten<br />
8008