WOCHENBLATT.pl - Zeitung der Deutschen in Polen "Die Guten" (Vorschau)
Sie wollen auch ein ePaper? Erhöhen Sie die Reichweite Ihrer Titel.
YUMPU macht aus Druck-PDFs automatisch weboptimierte ePaper, die Google liebt.
www.wochenblatt.<strong>pl</strong><br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Jerzy szuka Hansa:<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Jurek i Hans mieszkają<br />
po sąsiedzku. Powstanie<br />
warszawskie sprawia, że się<br />
Deutsche Klassiker und<br />
Neues <strong>in</strong> Breslau: Das T-Mobile-<br />
LARES: rozstają. N<strong>in</strong>iejszy Dziś 84-letni materiał Jerzy<br />
służy wyłącznie Filmfestival do czytania. zeigt auch dieses Powielanie Jahr<br />
w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
szuka kolegi z dzieciństwa.<br />
deutsche Produktionen.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien Czytaj s<strong>in</strong>d na str. lediglich 10<br />
zum Lesen bereitgestellt. Siehe TV-Beilage<br />
Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
8006<br />
Nr 31 (1165), ISSN 2082-8195, nr <strong>in</strong>deksu 368202 1 – 7 VIII 2014, cena 2,40 zł (VAT 5%)<br />
<strong>WOCHENBLATT</strong>.<strong>pl</strong><br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
<strong>Zeitung</strong> <strong>der</strong> <strong>Deutschen</strong> <strong>in</strong> <strong>Polen</strong><br />
Nanu<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
A<br />
„<strong>Die</strong> Guten“<br />
ls K<strong>in</strong>d hatte ich e<strong>in</strong>e Ritterburg<br />
LARES: und rote sowie <strong>Die</strong>se schwarz-weiße<br />
Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Ritter mit e<strong>in</strong>em schwarzen Kreuz.<br />
Ich wuchs <strong>in</strong> Deutschland auf und<br />
fragte me<strong>in</strong>e Mutter beim Spielen<br />
historisch noch unbedarft: „Wer s<strong>in</strong>d<br />
die Guten?“. Ohne mit <strong>der</strong> Wimper<br />
zu zucken sagte sie: LARES: „<strong>Die</strong> mit dem<br />
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
schwarzen Kreuz“.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Mart<strong>in</strong> Buballa hörte <strong>in</strong> se<strong>in</strong>er<br />
K<strong>in</strong>dheit e<strong>in</strong>e an<strong>der</strong>e Version vom<br />
Guten. Der DFK-Vorsitzende <strong>in</strong><br />
Ruda O.S. nutzte die Urlaubsreise<br />
an die Ostsee, um mit <strong>der</strong> Familie<br />
die Marienburg zu besichtigen.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Bis vor 560 Jahren und<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
vor dem Umzug des<br />
Hochmeisters nach<br />
Königsberg war die<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Marienburg Sitz des<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens <strong>Deutschen</strong> untersagt. Ordens.<br />
Als Deutscher, so verriet er dem<br />
Wochenblatt, will er se<strong>in</strong>em fünfjährigen<br />
Sohn von Anfang an den<br />
Blick schärfen, nicht wer gut und<br />
wer böse ist, son<strong>der</strong>n „welchem Erbe<br />
entstammt unsere Familie“. Und<br />
da Mitte Juli zum Jubiläum <strong>der</strong><br />
Schlacht von Tannenberg 1410 dort<br />
viele fliegende Händler ihre Waren<br />
anbieten, bekam Sohn Adam e<strong>in</strong><br />
Kreuzrittergewand. „Nicht nur für<br />
e<strong>in</strong> Foto, Adam wird auch so zum<br />
Karneval gehen“, ist sich <strong>der</strong> stolze<br />
Papa schon jetzt sicher.<br />
„Kreuzritter“ zu se<strong>in</strong><br />
ist noch immer e<strong>in</strong><br />
Schimpfwort <strong>in</strong> <strong>Polen</strong>,<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
doch <strong>der</strong> verme<strong>in</strong>tliche<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
„Ci dobrzy”<br />
Jeszcze 560 lat temu, do chwili<br />
przenos<strong>in</strong> wielkiego mistrza do<br />
Królewca, zamek w Malborku był<br />
siedzibą zakonu krzyżackiego.<br />
W Polsce słowo „Krzyżak” do dziś<br />
zachowało funkcję wyzwiska, jednakże<br />
możliwa jest jego re<strong>in</strong>terpretacja<br />
dająca wręcz poczucie dumy.<br />
Werbung / Reklama<br />
Poszukujemy<br />
pracowników fizycznych ze znajomością<br />
języka niemieckiego do prac:<br />
• magazynowych<br />
• recycl<strong>in</strong>gowych<br />
• na produkcji<br />
oraz specjalistów z j. niemieckim:<br />
elektryków, spawaczy, kierowców<br />
C+E, ślusarzy, operatorów koparek<br />
i ładowarek<br />
Będąc dzieckiem, miałem zamek<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy rycerski materiał i czerwonych służy oraz czarno-bia-<br />
wyłącznie bawiąc do się, czytania. zapytałem mamę, Powielanie która mrugnąwszy w jakikolwiek okiem, odpowiedziała:<br />
sposób zabronione.<br />
łych rycerzy z czarnymi krzyżami. Do-<br />
o historii wiedziała o wiele więcej: „Ci z czarnymi krzyżami”.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
rastałem w Niemczech. Któregoś razu,<br />
Bernard Czok<br />
„Którzy z nich są dobrzy?”. Nawet nie<br />
warsztat<br />
• mechanika pojazdowa<br />
Mart<strong>in</strong> Buballa<br />
und se<strong>in</strong> Sohn Adam<br />
vor <strong>der</strong> Marienburg.<br />
Foto: privat<br />
Makel lässt sich auch stolz<br />
umdeuten.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w • części jakikolwiek używane<br />
sposób zabronione.<br />
• lakiernictwo<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung • blacharstwo<br />
ist strengstens rodz<strong>in</strong>a”. A ponieważ untersagt. jak co roku<br />
Oferujemy:<br />
• wynajem samochodów<br />
• atrakcyjne wynagrodzenie<br />
• zakwaterowanie na terenie<br />
46-022 Kępa k. Opola, ul. Wróblińska 17b<br />
tel./fax: 77 456 86 58<br />
Niemiec<br />
CENTRUM<br />
kom. 602 369 462 (A4)<br />
• opiekę polskiego biura<br />
661 333 777<br />
7963<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie POMOCY<br />
do czytania. Powielanie w<br />
604 jakikolwiek<br />
963 702<br />
sposób zabronione.<br />
Za<strong>in</strong>teresowanych prosimy o wysyłanie CV<br />
DROGOWEJ<br />
LARES: na e-mail: <strong>Die</strong>se export@dako.org.<strong>pl</strong> Materialien lub s<strong>in</strong>d Tel. lediglich 32 279 96 80<br />
zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung www.autoczok.<strong>pl</strong><br />
ist strengstens untersagt.<br />
7877<br />
Mart<strong>in</strong> Buballa, przewodniczący<br />
koła DFK w Rudzie Śląskiej, słyszał<br />
w dzieciństwie odmienną wersję o tym,<br />
co dobre. Swój urlop nad Morzem Bałtyckim<br />
wykorzystał do tego, by wraz<br />
z rodz<strong>in</strong>ą zwiedzić zamek w Malborku.<br />
Naszemu tygodnikowi zdradził, że jako<br />
Niemiec chce swojemu pięcioletniemu<br />
synowi od samego początku wpoić nie<br />
to, kto jest dobry, a kto zły, lecz „z jakiego<br />
dziedzictwa wywodzi się nasza<br />
w lipcu wielu obwoźnych handlarzy<br />
oferuje tam swoje towary, jego syn<br />
Adam dostał krzyżacką szatę. „Nie<br />
tylko do zdjęcia, bo Adaś pójdzie w niej<br />
na karnawał” – zapewnia z dumą tata.<br />
Till Scholtz-Knobloch<br />
Werbung / Reklama<br />
Nowy punkt:<br />
Zakład Kamieniarski PPHU Sati<br />
46-073 Wrzoski, ul. Wrocławska 24<br />
tel. kom. 880 370 130, 784 518 593<br />
Oddział<br />
Ekspozycja nagrobków<br />
46-020 Krzanowice, Stara Droga 6 i 8<br />
tel. kom. (+48) 666 523 384<br />
Nagrobki<br />
Płytki granitowe<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy tel. (+48) 77 546 22 materiał 78<br />
służy tel. (+48) 77 wyłącznie 546 21 84<br />
do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
biuro@tanienagrobki.com.<strong>pl</strong><br />
biuro@tanienagrobki.com.<strong>pl</strong><br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt.<br />
od 1499 zł<br />
Jegliche<br />
od 76 zł/m²<br />
Vervielfältigung<br />
od 280 zł/m² od 320 ist<br />
zł/m²<br />
strengstens<br />
od 280 zł/m²<br />
untersagt.<br />
Schody<br />
Blaty<br />
Kom<strong>in</strong>ki<br />
Tarasy<br />
od 76 zł/m²<br />
7706<br />
STIEBLICH<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy hale dla rolnictwa materiał i hangary służy samolotowe<br />
wyłącznie Landwirtschaftshallen do czytania. und Powielanie Flugzeughangars<br />
w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
<strong>in</strong>fo@stieblich.<strong>pl</strong> www.stieblich.<strong>pl</strong> Tel. +48 77 407 60 50<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens <br />
untersagt.<br />
HALLENBAU<br />
www.stieblich.de<br />
R<br />
Budujemy m.<strong>in</strong>.:<br />
hale przemysłowe, magazynowe, bud.<br />
biurowe, salony samochodowe, chłodnie,<br />
Wir bauen u.a.:<br />
Produktions- und Lagerhallen,<br />
Bürogebäude, Autohäuser, Kühlhallen,<br />
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
<strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
7878<br />
I S S N 2 0 8 2 - 8 1 9 5
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
<strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
2 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Me<strong>in</strong>ungen Lesen bereitgestellt. op<strong>in</strong>ie Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Śląsku, ojczyzno moja!<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie ubiegłym do czytania. tygodniu z Powielanie zajmowanej<br />
funkcji zwolniony został peł-<br />
w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
nomocnik ds. mniejszości narodowych<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Dariusz Tokarz, <strong>der</strong> M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitenbeauftragte<br />
des Woiwoden von Nie<strong>der</strong>schlesien<br />
ist letzte Woche entlassen<br />
worden. Wie <strong>in</strong> solchen Fällen üblich,<br />
reicht es ja, die Öffentlichkeit mit e<strong>in</strong>er<br />
beliebigen Begründung abzuspeisen, die<br />
im Falle Tokarz lautete, dieser habe die<br />
Erwartungen des Woiwoden nicht erfüllt.<br />
In <strong>der</strong> schlesischen Metropole ist jedoch<br />
offensichtlich, dass gerade e<strong>in</strong> Trumpf von<br />
Tokarz ihm zum Verhängnis geworden<br />
se<strong>in</strong> dürfte. Im Gegensatz zur breiten<br />
Öffentlichkeit zeigte er Geduld bei <strong>der</strong><br />
Lösung des Problems an <strong>der</strong> O<strong>der</strong> campieren<strong>der</strong><br />
Roma. Ke<strong>in</strong> Schnellschuss, son<strong>der</strong>n<br />
die Probleme e<strong>in</strong>er M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit erst<br />
e<strong>in</strong>mal durchdenken und vermitteln war<br />
se<strong>in</strong>e Devise. Umgekehrt waren die Roma<br />
mit Tokarz zuletzt auch nicht glücklich,<br />
als dieser Texte aus <strong>der</strong> Gazeta Wyborcza<br />
nicht kommentierte, <strong>in</strong> <strong>der</strong> Roma sich<br />
verunglimpft sahen. <strong>Die</strong> übrigen M<strong>in</strong>-<br />
im kle<strong>in</strong>eren Deutschland schnell <strong>in</strong>tegrierten<br />
materiał und <strong>der</strong> Welt nicht służy e<strong>in</strong>e wyłącznie Intifada skierowała do czytania. na ręce wojewody Powielanie protest, obejmuje w jakikolwiek 6242 km², a zatem sposób jest on np. zabronione.<br />
chyba byłoby wskazane, aby mniejszość świecie? Teren Autonomii Palestyńskiej<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
nach <strong>der</strong> an<strong>der</strong>en aufdrückten. Wieso bowiem przy tutejszym wojewodzie jest tylko niecałe cztery razy większy od powiatu<br />
Vervielfältigung opolskiego, który można ist byłoby strengstens LARES: <strong>Die</strong>se Materialien würdigt s<strong>in</strong>d niemand, lediglich dass die <strong>Deutschen</strong> zum Lesen pełnomocnik, bereitgestellt. który de facto istnieje Jegliche tylko<br />
untersagt.<br />
<strong>der</strong>heiten – darunter auch die deutsche<br />
– trauern Tokarz nun jedoch nach und<br />
wollen e<strong>in</strong> Protestschreiben an den Woiwoden<br />
richten. E<strong>in</strong> nachdrückliches Protestschreiben<br />
wäre <strong>in</strong> Oppeln wohl auch<br />
ratsam. Hier gibt es e<strong>in</strong>en Beauftragten<br />
beim Woiwoden, <strong>der</strong> faktisch jedoch nur<br />
<strong>in</strong> Form e<strong>in</strong>es Türschildes existiert. O<strong>der</strong><br />
an<strong>der</strong>s ausgedrückt. In Breslau gibt es<br />
<strong>der</strong>zeit ke<strong>in</strong>en Beauftragten, <strong>in</strong> Oppeln<br />
w postaci tabliczki na drzwiach. Wyrażając<br />
to <strong>in</strong>aczej: we Wrocławiu akurat<br />
zabrakło pełnomocnika, zaś w Opolu<br />
nie ma takowego już od dłuższego czasu.<br />
Zmieńmy temat. Świat znów wstrzymał<br />
oddech, obserwując konflikt roz-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
Lagern<br />
materiał<br />
von Gaza gar<br />
służy<br />
nicht die<br />
wyłącznie<br />
e<strong>in</strong>zigen grywający do czytania. się na Bliskim Powielanie Wschodzie. na Mazurach w jakikolwiek przy granicy sposób z Rosją, a zabronione.<br />
Vertriebenen <strong>in</strong> <strong>der</strong> Levante. <strong>Die</strong> Größenordnung<br />
gewaltsam verdrängter Juden<br />
Można śmiało uznać twarde postępowanie<br />
przekona się, jak duży jest teren, z którego<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt.<br />
Izraela za nieproporcjonalne<br />
Jegliche<br />
z<br />
Vervielfältigung<br />
po 1945 roku w ciągu zaledwie<br />
ist<br />
kil-<br />
strengstens untersagt.<br />
bereits viel länger ebenfalls ke<strong>in</strong>en.<br />
Themenwechsel: <strong>Die</strong> Welt hält im Nahostkonflikt<br />
wie<strong>der</strong> e<strong>in</strong>mal den Atem an.<br />
Man kann das harte Vorgehen Israels<br />
Leid ohne Lobby<br />
humanistisch für nicht proportional betrachten.<br />
Doch wieso er<strong>in</strong>nert eigentlich<br />
niemand an e<strong>in</strong>ige an<strong>der</strong>e Proportionen tropolii widać jednak jasno, że Tokarza<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy und stellt materiał die Frage, wieso służy es die wyłącznie Paläst<strong>in</strong>enser<br />
über Jahrzehnte geschafft haben, jego atutów, w przeciwieństwie do sze-<br />
prawdopodobnie do czytania. zgubił akurat Powielanie jeden z w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien ihr Leid s<strong>in</strong>d zum Maßstab lediglich <strong>der</strong> Welt zum erhe-<br />
Lesen rokich bereitgestellt. mas społeczeństwa wykazywał Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
ben? <strong>Die</strong> Gebiete <strong>der</strong> Paläst<strong>in</strong>ensischen<br />
Autonomiebehörde umfassen 6.242 km².<br />
Damit s<strong>in</strong>d sie <strong>in</strong>sgesamt z.B. nur knapp<br />
vier Mal so groß wie <strong>der</strong> Landkreis Oppeln,<br />
den man bei e<strong>in</strong>em Wochenendausflug<br />
mal locker durchwan<strong>der</strong>n könnte.<br />
Danzig und Allenste<strong>in</strong> bis Goldap an<br />
<strong>der</strong> russischen Grenze <strong>in</strong> Masuren, um<br />
über die Proportion e<strong>in</strong>es Gebiets Gewissheit<br />
zu erlangen, das <strong>in</strong> wenigen Jahren<br />
nach 1945 von <strong>Deutschen</strong> fast entvölkert<br />
wurde. Menschen, die sich im Übrigen<br />
Vertreibungsleid o<strong>der</strong> die Verbliebenen<br />
Unterdrückung von 1945-1990 <strong>in</strong> <strong>der</strong><br />
Heimat so würdevoll getragen haben,<br />
während die Flüchtl<strong>in</strong>gslager aus gleicher<br />
Zeit <strong>in</strong> Paläst<strong>in</strong>a noch heute Unruheherde<br />
s<strong>in</strong>d? Dabei s<strong>in</strong>d die Paläst<strong>in</strong>enser <strong>in</strong> den<br />
aus arabischen Län<strong>der</strong>n, die nun <strong>in</strong> Israel<br />
siedelten, dürfte ähnlich groß se<strong>in</strong>.<br />
Cierpienie bez lobby<br />
W<br />
i etnicznych wojewody dolnośląskiego,<br />
Dariusz Tokarz. Jak zwykle w takich sytuacjach<br />
wystarczy zbyć op<strong>in</strong>ię publiczną<br />
dowolnym uzasadnieniem, które w<br />
przypadku Tokarza brzmiało: nie spełnił<br />
on oczekiwań wojewody. W śląskiej me-<br />
on bowiem cier<strong>pl</strong>iwość, jeśli chodzi o<br />
rozwiązanie problemu Romów obozujących<br />
nad Odrą. Jego dewizą było unikanie<br />
pochopnych decyzji, dokładne przemyślenie<br />
problemów danej mniejszości oraz<br />
bycie mediatorem. Na odwrót, Romowie<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
Aber machen<br />
materiał<br />
Sie sich mal<br />
służy<br />
den Spaß<br />
wyłącznie<br />
und w ostatnim do czytania. czasie nie byli Powielanie zachwyceni w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
laufen von Beuthen <strong>in</strong> Oberschlesien über postawą Tokarza, gdy ten nie skomentował<br />
tekstów zamieszczonych w „Ga-<br />
Breslau, Landsberg (Warthe), Kösl<strong>in</strong>,<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
zecie Wyborczej”, które zdaniem Romów<br />
szkalowały ich społeczność. Tymczasem<br />
pozostałe mniejszości, w tym również<br />
niemiecka, odczuwają żal z powodu odejścia<br />
Tokarza i zamierzają wystosować do<br />
wojewody pisemny protest. W Opolu też<br />
humanistycznego punktu widzenia, lecz<br />
dlaczego właściwie nikt nie przypomni o<br />
pewnych <strong>in</strong>nych proporcjach i nie zada<br />
pytania, dlaczego Palestyńczykom przez<br />
dziesięciolecia udało się uczynić swoje<br />
cierpienie miernikiem cierpienia na<br />
swobodnie przemierzyć w ramach weekendowej<br />
wycieczki. Ale niech ktoś zabawi<br />
się w przejście pieszo trasy od Bytomia<br />
na Górnym Śląsku poprzez Wrocław,<br />
Gorzów Wielkopolski, Koszal<strong>in</strong>, Gdańsk<br />
i Olsztyn aż po miasto Gołdap położone<br />
ku lat wyrugowano prawie całą ludność<br />
niemiecką. Ludzi, którzy zresztą szybko<br />
<strong>Die</strong> Gedanken s<strong>in</strong>d frei<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Schrei nach Frieden<br />
Genau vor 100 Jahren, am 28. Juli<br />
1914, brach <strong>der</strong> Erste Weltkrieg aus<br />
(siehe auch S. 11). <strong>Die</strong>ses Datum hat <strong>in</strong><br />
<strong>Polen</strong> e<strong>in</strong>e nicht so große Bedeutung wie<br />
Komisja Mniejszości Narodowych i<br />
Etnicznych na ostatnim posiedzeniu<br />
poruszyła temat Tragedii Górnoślą-<br />
terreich-Ungarn auf <strong>der</strong> e<strong>in</strong>en Seite und als Warnung gelten – auch im Falle skiej w kontekście wywózki Ślązaków do<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy die „Entente materiał Cordiale”, służy also Frankreich, wyłącznie <strong>der</strong> Ukra<strong>in</strong>e, do czytania. des Nahen Ostens Powielanie o<strong>der</strong> radzieckich jakikolwiek łagrów. Dla nas, sposób Ślązaków, zabronione.<br />
Russland und Großbritannien auf <strong>der</strong> Nordafrikas. Deswegen brauchen wir to temat od lat bardzo aktualny. Jednak<br />
Vervielfältigung na posiedzenie komisji, w ist którym strengstens LARES: <strong>Die</strong>se Materialien an<strong>der</strong>en s<strong>in</strong>d Seite. lediglich Auslöser des Krieges zum war Lesen die Er<strong>in</strong>nerung bereitgestellt. und Gedenkstunden Jegliche untersagt.<br />
<strong>in</strong> an<strong>der</strong>en Län<strong>der</strong>n Europas, weil 1914<br />
ke<strong>in</strong> polnischer Staat existierte. <strong>Polen</strong><br />
haben als Soldaten gekämpft, jedoch als<br />
Bürger Russlands, Österreich-Ungarns<br />
o<strong>der</strong> Deutschlands.<br />
In <strong>der</strong> deutschen Geschichte ist es<br />
e<strong>in</strong> denkwürdiges Datum und <strong>der</strong> 100.<br />
Jahrestag hat viele Historiker aufs Neue<br />
beschäftigt und es werden die Ursachen<br />
uczestniczyli m.<strong>in</strong>. przewodniczący VdG<br />
Bernard Gaida, poseł Henryk Siedlaczek,<br />
przedstawiciele IPN-u i środowiska<br />
naukowego, okazało się, że wielu<br />
posłom temat Tragedii Górnośląskiej<br />
jest obcy, wręcz nieznany! Było to tro-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy ten dazu, materiał dass jede Nation służy <strong>der</strong> wyłącznie Ansicht do czytania. Bernard Powielanie Gaida chę zaskakujące, w jakikolwiek bo przecież sposób jest on w zabronione.<br />
war, dem Verbündeten Beistand leisten<br />
ostatnich latach mocno rozpropagowany<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien zu müssen. s<strong>in</strong>d Der lediglich Krieg auf dem zum Balkan Lesen bereitgestellt. Jegliche i teoretycznie Vervielfältigung znać go pow<strong>in</strong>ien ist każdy strengstens untersagt.<br />
und Verantwortung neu akzentuiert.<br />
Im Jahre 1914 beherrschten die europäischen<br />
Staaten die Erde. <strong>Die</strong> großen<br />
Nationen lagen <strong>in</strong> heftigem Streit darüber,<br />
wem welches Stück Land gehören<br />
möge. So hatten sich zwei Bündnisse<br />
Bartek LARES: konkretN<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie dotyczy w jakikolwiek i jakiego okresu. sposób zabronione.<br />
Jednak w trakcie dyskusji posłowie z<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche<br />
wielu<br />
Vervielfältigung<br />
regionów Polski zaczęli stwierdzać,<br />
ist strengstens untersagt.<br />
Ausnahme! <strong>Die</strong> Ausnahme bilden die Kosten e<strong>in</strong>es Lehrbuchs bei weitem höher<br />
s<strong>in</strong>d<br />
pierwsze lata po zakończeniu drugiej<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
Eltern<br />
materiał<br />
<strong>der</strong> deutschen<br />
służy<br />
M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit,<br />
wyłącznie<br />
die<br />
do<br />
als<br />
czytania.<br />
es <strong>der</strong> Fall bei den<br />
Powielanie<br />
an<strong>der</strong>en, wojny<br />
w<br />
światowej<br />
jakikolwiek<br />
dla ludzi, którzy<br />
sposób<br />
z<strong>der</strong>zali<br />
się z systemem komunistycznym,<br />
zabronione.<br />
nach wie vor für das Lehrbuch für das kle<strong>in</strong>eren M<strong>in</strong><strong>der</strong>heiten wäre. Es werden<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Kaschubisch usw.) seit Jahren von dem aber symbolisch macht das e<strong>in</strong>en großen w środowisku badawczym i naukowym,<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy M<strong>in</strong>isterium materiał zu 100 Prozent służy f<strong>in</strong>anziert wyłącznie Unterschied. do czytania. Schade, dass Powielanie das M<strong>in</strong>isterium<br />
dies nicht e<strong>in</strong>sehen möchte… wśród obywateli. A przecież bardzo<br />
ale mało w jakikolwiek widoczny w społeczeństwie, sposób zabronione.<br />
werden. Das M<strong>in</strong>isterium erklärt den<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
<strong>Die</strong> halbe Wahrheit ist meistens e<strong>in</strong>e ganze Lüge.<br />
entwickelt, um e<strong>in</strong>an<strong>der</strong> im Fall e<strong>in</strong>es<br />
großen Krieges beizustehen: <strong>Die</strong> „Mittelmächte“,<br />
also Deutschland und Ös-<br />
die Ermordung des Thronfolgers von<br />
Österreich-Ungarn am 28. Juni 1914 <strong>in</strong><br />
Sarajevo (Bosnien). Österreich for<strong>der</strong>te<br />
Vergeltung von Serbien und Russland als<br />
Schutzmacht <strong>der</strong> Serben stand diesen<br />
zur Seite. <strong>Die</strong> Bündnisverhältnisse führ-<br />
wurde so rasch zu e<strong>in</strong>em europäischen<br />
und dann zu e<strong>in</strong>em weltweiten Krieg.<br />
Man weiß vermutlich nie, wann sich<br />
M<strong>in</strong>isterium une<strong>in</strong>sichtig<br />
Zwar stecken wir <strong>in</strong> <strong>Polen</strong> noch <strong>in</strong><br />
<strong>der</strong> Ferienzeit, aber es ist nicht zu<br />
übersehen, dass fast die Hälfte dieser<br />
Zeit schon h<strong>in</strong>ter uns liegt. Langsam<br />
kommt also die Zeit, <strong>in</strong> <strong>der</strong> sich Eltern<br />
von Schulk<strong>in</strong><strong>der</strong>n mit Fragen bezüglich<br />
<strong>der</strong> Schulbücher <strong>in</strong>tensiver beschäftigen.<br />
Während die meisten Eltern wie jedes<br />
Jahr davon ausgehen, dass sie die Lehrbücher<br />
nach den Vorgaben <strong>der</strong> jeweiligen<br />
Schule kaufen müssen, so ist dies<br />
bei den Eltern <strong>der</strong> Erstklässler etwas<br />
an<strong>der</strong>s. <strong>Die</strong> polnische Regierung hat sich<br />
nämlich entschlossen, ab dem Schuljahr<br />
2014/15 Lehrbücher für Schüler <strong>der</strong><br />
ersten Klasse zu f<strong>in</strong>anzieren. Zukünftig<br />
soll dieses System <strong>der</strong> F<strong>in</strong>anzierung<br />
von Lehrbüchern ausgeweitet werden.<br />
Konkret heißt es <strong>in</strong> diesem Fall, dass die<br />
Eltern von Erstklässlern für die Lehrbücher<br />
nicht bezahlen müssen. Mit e<strong>in</strong>er<br />
Fach Deutsch als M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitensprache<br />
bezahlen müssen. Das polnische Bildungsm<strong>in</strong>isterium<br />
sieht <strong>in</strong> diesem Bereich<br />
ke<strong>in</strong>en Handlungsbedarf, obwohl<br />
die Lehrbücher für alle an<strong>der</strong>en M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitensprachen<br />
(Litauisch, Ukra<strong>in</strong>isch,<br />
welcher regionale Konflikt zu e<strong>in</strong>em<br />
großen Krieg entwickeln wird. In <strong>der</strong><br />
Gegenwart muss das den Europäern<br />
aus Anlass des 100. Jahrestages des<br />
Kriegsausbruchs. Deswegen braucht die<br />
polnische Gesellschaft auch heutzutage<br />
Denkmäler, die den deutschen Gefallenen<br />
gewidmet s<strong>in</strong>d. Als Mahnung und<br />
Schrei nach Frieden!<br />
Wersja polska na blogu<br />
Bernarda Gaidy na www.vdg.<strong>pl</strong><br />
Unterschied <strong>in</strong> <strong>der</strong> eigenen Vorgehensweise<br />
mit <strong>der</strong> Größe <strong>der</strong> <strong>Deutschen</strong><br />
M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit und mit <strong>der</strong> Tatsache, dass<br />
Deutsch als M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitensprache von<br />
so vielen K<strong>in</strong><strong>der</strong>n erlernt wird, dass die<br />
also klare Unterschiede gemacht! <strong>Die</strong>se<br />
werden ab dem 1. September 2014 noch<br />
sichtbarer. Wir werden die e<strong>in</strong>zigen Eltern<br />
<strong>in</strong> <strong>Polen</strong> se<strong>in</strong>, die überhaupt e<strong>in</strong><br />
Lehrbuch kaufen müssen. Der Preis an<br />
sich wird vielleicht zu verkraften se<strong>in</strong>,<br />
Jüdisches Sprichwort<br />
Rafał Bartek<br />
Prosto z Sejmu<br />
obywatel Polski, nie tylko mieszkający<br />
na Śląsku. Tym samym posiedzenie to<br />
miało charakter edukacyjny dla wielu<br />
posłów, którzy mieli okazję poznać<br />
historię Ślązaków i z<strong>der</strong>zyć się z ich<br />
tragedią – co to konkretnie jest, kogo<br />
że w okresie totalitaryzmu podobna sytuacja<br />
miała miejsce też w ich regionach,<br />
choć nie dotyczyła tam mniejszości niemieckiej<br />
czy Ślązaków. Widać zatem,<br />
że jest to temat, który na przykładzie<br />
Tragedii Górnośląskiej pokazuje, że<br />
były gehenną. Jednocześnie mam nadzieję,<br />
że to ostatnie posiedzenie Komisji<br />
Mniejszości Narodowych i Etnicznych<br />
wpłynie na to, że posłowie podejmą próbę<br />
większej <strong>in</strong>icjatywy i edukacji w tym<br />
temacie, który jest co prawda popularny<br />
ważne jest, abyśmy pracowali nad tym,<br />
by elementy historii powojennej, często<br />
regionalnej, były odkrywane i poznawane<br />
przez następne pokolenia.<br />
Mehr Bildung<br />
Pół prawdy LARES: to najczęściej N<strong>in</strong>iejszy całe materiał kłamstwo. służy wyłącznie do czytania. Powielanie Dw er parlamentarische jakikolwiek M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitenausschuss<br />
hat sich <strong>in</strong> se<strong>in</strong>er werden.<br />
sposób zabronione.<br />
Przysłowie żydowskie<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche jüngsten Vervielfältigung Sitzung <strong>der</strong> Oberschlesischen ist strengstens untersagt.<br />
Rys. Andrzej Sznejweis<br />
1. – 7. August 2014<br />
zaaklimatyzowali się na okrojonym terytorium<br />
Niemiec i nie wciskali światu<br />
jednej <strong>in</strong>tifady za drugą. Dlaczego nikt<br />
nie doceni, z jakąż godnością Niemcy<br />
znosili cierpienia związane z wypędzeniem<br />
z ojczystych stron, a ci, którzy w<br />
nich pozostali – ucisk, jaki miał miejsce<br />
w latach 1945–1990, podczas gdy na<br />
terenie Palestyny obozy dla uchodźców<br />
pochodzące z tego samego okresu jeszcze<br />
dziś są ogniskami niepokojów? Przy czym<br />
Palestyńczycy przebywający w obozach w<br />
Strefie Gazy bynajmniej nie są jedynymi<br />
ludźmi, których wypędzono z krajów<br />
Lewantu, podobnie wysoka może bowiem<br />
być liczba Żydów, których siłą wyparto<br />
z krajów arabskich, a którzy osiedlili się<br />
w Izraelu.<br />
Till Scholtz-Knobloch<br />
Więcej edukacji<br />
Poseł Ryszard Galla<br />
Tragödie im Kontext <strong>der</strong> Deportationen<br />
von Schlesiern <strong>in</strong> sowjetische Arbeitslager<br />
zugewandt. Für uns Schlesier<br />
bleibt das Thema seit Jahren sehr<br />
aktuell. In <strong>der</strong> Sitzung, an <strong>der</strong> u.a. <strong>der</strong><br />
VdG-Vorsitzende Bernard Gaida, <strong>der</strong><br />
Abgeordnete Henryk Siedlaczek, Vertreter<br />
des IPN und auch Wissenschaftler<br />
teilnahmen, zeigte sich allerd<strong>in</strong>gs, dass<br />
die Oberschlesische Tragödie vielen<br />
Abgeordneten so gut wie ke<strong>in</strong> Begriff<br />
ist! Das war schon überraschend, hat<br />
das Thema doch <strong>in</strong> den letzten Jahren<br />
mehrfach die Runde gemacht, so dass<br />
es mittlerweile re<strong>in</strong> theoretisch jedem<br />
polnischen Staatsbürger auch außerhalb<br />
Schlesiens geläufig se<strong>in</strong> müsste.<br />
<strong>Die</strong> Sitzung hatte somit auch e<strong>in</strong>en Bildungscharakter<br />
für viele Abgeordnete,<br />
die nun Gelegenheit bekamen, e<strong>in</strong> Stück<br />
Geschichte <strong>der</strong> Schlesier kennenzulernen<br />
und dabei mit <strong>der</strong> Oberschlesischen<br />
Tragödie konfrontiert zu werden – was<br />
genau sie war, wer betroffen war und<br />
auf welche Zeitperiode sie sich bezieht.<br />
Im Verlauf <strong>der</strong> Diskussion gaben Abgeordnete<br />
aus an<strong>der</strong>en Regionen <strong>Polen</strong>s<br />
darüber h<strong>in</strong>aus zu bedenken, dass <strong>in</strong> <strong>der</strong><br />
totalitaristischen Zeit Ähnliches auch<br />
an<strong>der</strong>swo im Lande vorkam, wobei dort<br />
jeweils nicht die deutsche Volksgruppe<br />
und auch nicht Schlesier betroffen<br />
waren. Es zeigt sich somit nicht zuletzt<br />
am Beispiel <strong>der</strong> Oberschlesischen Tragödie,<br />
dass die ersten Jahre nach dem<br />
Zweiten Weltkrieg für viele, die dem<br />
kommunistischen System nicht passten,<br />
e<strong>in</strong>e Hölle waren. Insoweit hoffe ich,<br />
dass diese neuerliche M<strong>in</strong><strong>der</strong>heitenausschuss-Sitzung<br />
so manchen Abgeordneten<br />
zu mehr Initiative bei <strong>der</strong> Eigenbildung<br />
über dieses Thema bewegen<br />
wird, welches zwar unter Forschern und<br />
Wissenschaftlern e<strong>in</strong>e gewisse Popularität<br />
genießt, ansonsten aber wenig<br />
öffentlichkeitswirksam ist. Dabei ist es<br />
ja sehr wichtig, darauf h<strong>in</strong>zuarbeiten,<br />
dass immer mehr Bauste<strong>in</strong>e <strong>der</strong> auch<br />
regionalen Nachkriegsgeschichte für<br />
und durch die kommenden Generationen<br />
wie<strong>der</strong>entdeckt und aufgearbeitet<br />
Notiert von Krzysztof Świerc
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
<strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Nr. 31/1165 Wochenblatt.<strong>pl</strong> 3<br />
Zacieśnienie współpracy<br />
niezależnie od tego czy, rodzice pracują jeszcze nie wszystkim jest znany. Dalsze<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy zawodowo materiał czy nie. służy wyłącznie <strong>in</strong>formacje: do czytania. www.gartenkulturpfad-neisse.org.<br />
das Parlament <strong>in</strong> die Sommerpau-<br />
Powielanie So verabschiedete w jakikolwiek sich nicht sposób nur zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien Dzieci-uchodźcy s<strong>in</strong>d lediglich to dodatkowa praca zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Ziomkostwo Górnoślązaków, Ziomkostwo<br />
Ślązaków oraz Ziomkostwo Prus<br />
Wschodnich podpisały umowę o zacieśnieniu<br />
wzajemnej współpracy pod<br />
egidą BdV, co jest rezultatem spotkania<br />
W 2013 roku działające w Niemczech<br />
urzędy ds. młodzieży wzięły pod opiekę<br />
rekordowo dużą liczbę dzieci i młodzieży,<br />
aby zapewnić im ochronę, przy<br />
czym są to prawie wyłącznie pozbawieni<br />
opieki małoletni uchodźcy, jak po<strong>in</strong>for-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy mował materiał Fe<strong>der</strong>alny Urząd służy Statystyczny. wyłącznie do czytania. Powielanie Piechociński w jakikolwiek vom Koalitionspartner sposób PSL zabronione.<br />
es <strong>in</strong> <strong>der</strong> letzten Zeit<br />
Opieką otoczono ogółem ok. 42 100<br />
die Amtsgeschäfte des Regierungschefs.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien dziewcząt s<strong>in</strong>d i chłopców. lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Um Vervielfältigung Piechociński gab es <strong>in</strong> <strong>der</strong> ist letzten strengstens untersagt.<br />
rzeczników poszczególnych organizacji,<br />
panów Plaszczka, Rauhuta i Grigata, w<br />
ośrodku Ostheim w Bad Pyrmont. Natomiast<br />
Ziomkostwa Marchii Brandenburskiej<br />
i Prus Zachodnich zapowiedziały,<br />
że będą we współpracy uczestniczyć. Na<br />
początek mają być podjęte wspólne działania<br />
w kwestiach związanych z prawem<br />
wyborczym dla Niemców żyjących poza<br />
granicami RFN, nauczaniem szkolnym<br />
w języku niemieckim oraz wspieraniem<br />
grup mniejszości niemieckiej, które zamieszkują<br />
byłe tereny wschodnich Niemiec.<br />
Jednocześnie rzecznicy zgodnie<br />
zadeklarowali poparcie dla kandydatury<br />
Bernda Fabritiusa na stanowisko przewodniczącego<br />
BdV.<br />
Potwierdzają się obawy krytyków<br />
Badania przeprowadzone przez Niemiecki<br />
Instytut ds. Młodzieży oraz Uniwersytet<br />
w Dortmundzie wykazały, że<br />
wprowadzony w ubiegłym roku zasiłek<br />
opiekuńczy odstręcza wielu migrantów<br />
i dużą liczbę osób słabo wykształconych<br />
od posyłania swoich dzieci do przedszkoli,<br />
co powoduje, że nie korzystają<br />
oni z oferty oświatowej, opiekuńczej i<br />
całej sieci. Dzięki dof<strong>in</strong>ansowaniu z Unii od czterech pokoleń. Firmę założył w im Sejm. Doch noch nach den Parlamentswahlen<br />
w jakikolwiek 2011 zählte sposób die TR 41 zabronione.<br />
Wochenblatt berichtete).<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Europejskiej materiał udało się służy wydrukować wyłącznie 7 1907 roku do Paul czytania. Rabbel w Lądku Powielanie Zdroju<br />
tys. egzem<strong>pl</strong>arzy w języku niemieckim na Śląsku.<br />
S-K Abgeordnete und bei <strong>der</strong> Europawahl<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
edukacyjnej tych <strong>pl</strong>acówek. 54% osób<br />
słabo wykształconych stwierdziło, że<br />
Werbung / Reklama<br />
Foto: Sebastian Wladarz<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d Politik lediglich und zum Gesellschaft<br />
Lesen bereitgestellt. Polityka Jegliche i społeczeństwo<br />
Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Z Vaterlandu<br />
Warschau: PSL-Führungswechsel abgewendet<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
właśnie<br />
materiał<br />
zasiłek opiekuńczy<br />
służy<br />
jest<br />
wyłącznie<br />
powodem,<br />
dla którego odrzucają oferty przed-<br />
strony broszura ma być rozprowadza-<br />
oraz 3<br />
do<br />
tys. w<br />
czytania.<br />
języku polskim.<br />
Powielanie<br />
Licząca 72<br />
w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
szkoli. Zasiłek opiekuńczy to świadczenie<br />
socjalne przyznawane rodz<strong>in</strong>om,<br />
które opiekują się swoimi dziećmi w<br />
drugim i trzecim roku życia, nie korzystając<br />
z ofert publicznych, jakimi są<br />
np. przedszkola. Zasiłek jest wypłacany<br />
Transgraniczna promocja ogrodów<br />
Ten most w parku Mużakowskim usytuowanym po<br />
którym mowa jest o stworzeniu transgranicznego<br />
szlaku kultury ogrodowej<br />
po obu stronach rzeki Nysy. Publikacja<br />
zawiera opisy 33 obiektów w Niemczech<br />
i Polsce – po<strong>in</strong>formowało stowarzyszenie,<br />
które ma zająć się prowadzeniem<br />
na wśród turystów oraz fachowców. Jej<br />
celem jest przybliżenie mało znanych<br />
parków na Górnych Łużycach i Dolnym<br />
Śląsku. Region ten wyróżniający<br />
się unikalnym w skali europejskiej zagęszczeniem<br />
obiektów sztuki ogrodowej<br />
Nerwy smakowe Ślązaków<br />
Gazeta „Frankfurter Allgeme<strong>in</strong>e <strong>Zeitung</strong>”<br />
(FAZ) zajęła się tematem smaku<br />
Thomasa Mart<strong>in</strong>a zadecydował o tym,<br />
że zwycięzcą testów został krem „Nuxavelli”<br />
produkowany przez zakład wyrobów<br />
cukierniczych Confiserie Rabbel w<br />
Westerkappeln koło Osnabrück. „Co się<br />
tyczy relacji cen do poziomu usług, to<br />
kosztuje 5,95 euro. Jest to co prawda<br />
więcej niż w przypadku Nutelli czy<br />
Nuss<strong>pl</strong>i – bo nie jest to towar masowy,<br />
lecz ręczna robota z dodatkiem kakao<br />
z Wybrzeża Kości Słoniowej. Zakład<br />
Confiserie Rabbel jest prowadzony już<br />
Foto: Confiserie Rabbel<br />
Sommerliche Sorgenfalten<br />
„Was ke<strong>in</strong>e Pause kennt, ist nicht<br />
dauerhaft“, sagte schon <strong>der</strong> römische<br />
Dichter Ovid. Was um die Zeitenwende<br />
galt, wird auch <strong>in</strong> <strong>Polen</strong><br />
im 21. Jahrhun<strong>der</strong>t hochgehalten.<br />
se, son<strong>der</strong>n auch Regierungschef<br />
Donald Tusk (PO).<br />
Wobei Letzterer noch nicht im Urlaub,<br />
son<strong>der</strong>n wegen e<strong>in</strong>er Operation<br />
im Krankenhaus weilt. In dieser<br />
Zeit übernimmt Vizepremier Janusz<br />
Zeit viel Wirbel. Beobachter spekulierten<br />
über den Sturz des Bauernpartei-<br />
Chefs. Vor wenigen Tagen stellte sich<br />
<strong>der</strong> frühere PSL-Vorsitzende Waldemar<br />
Pawlak gegen die eigene Fraktion. H<strong>in</strong>tergrund<br />
waren Durchsuchungen <strong>der</strong><br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie kremów do orzechowo-nugatowych, czytania. Powielanie wśród Büroräume w jakikolwiek des PSL-Fraktionsvorsitzenden<br />
Jan Bury und <strong>der</strong>en Aufklärung. Bei<br />
sposób zabronione.<br />
których pozycję rynkowego li<strong>der</strong>a zajmuje<br />
bereitgestellt. Nutella. Gust kucharza Jegliche gwiazd e<strong>in</strong>em Vervielfältigung Treffen des PSL-Landesvorstan-<br />
ist strengstens LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen untersagt.<br />
des wurde – e<strong>in</strong>e im Vorfeld erwartete<br />
– Abstimmung um Piechociński dann<br />
aber gar nicht erst auf die Tagesordnung<br />
gestellt. Der PSL-Chef g<strong>in</strong>g aus<br />
<strong>der</strong> Klausur gestärkt hervor, se<strong>in</strong> Vorgänger<br />
Waldemar Pawlak ist dagegen<br />
obu<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy publikacji.<br />
stronach rzeki Nysy zdobi stronę tytułową nowej<br />
materiał służy wyłącznie<br />
jesteśmy<br />
do<br />
niepokonani”<br />
czytania.<br />
– uważa<br />
Powielanie<br />
szef zakładu<br />
Christian Rabbel, dodając, że sło-<br />
im Abseits.<br />
auf <strong>der</strong><br />
w<br />
politischen<br />
jakikolwiek<br />
Bühne immer<br />
sposób<br />
mehr<br />
Foto: Till Scholtz-Knobloch<br />
zabronione.<br />
Ukazał się nowy przewodnik, w iczek zawierający 320 gramów produktu Sorgen vor e<strong>in</strong>em Manöver <strong>in</strong>s Ab-<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
seits <strong>pl</strong>agen <strong>der</strong>zeit auch die Partei von<br />
Janusz Palikot von Twój Ruch (De<strong>in</strong>e<br />
Bewegung, TR). Seit den Europawahlen<br />
kämpft die l<strong>in</strong>ksliberale Partei ums<br />
politische Überleben. Zwar ist sie mit 34<br />
Abgeordneten die drittstärkste Fraktion<br />
Vizepremier Janusz Piechociński<br />
Foto: Robert Orzechowski<br />
Um Piechociński gab<br />
viel Wirbel. Beobachter<br />
spekulierten über<br />
den Sturz des<br />
Bauernpartei-Chefs.<br />
scheiterte die Palikot-Partei – obwohl<br />
mit <strong>der</strong> L<strong>in</strong>ksbewegung von Ex-Präsident<br />
Aleksan<strong>der</strong> Kwaśniewski zusammengelegt<br />
– an <strong>der</strong> Fünfprozenthürde.<br />
E<strong>in</strong>en Ausweg aus <strong>der</strong> Krise <strong>der</strong> Partei<br />
sahen Beobachter bislang <strong>in</strong> e<strong>in</strong>er Zusammenarbeit<br />
mit <strong>der</strong> L<strong>in</strong>kspartei SLD<br />
von Leszek Miller. Doch <strong>der</strong>zeit sieht es<br />
nicht danach aus. Zu sehr geben sich die<br />
beiden Partei-Führer <strong>in</strong> den Medien gespalten.<br />
An<strong>der</strong>s am rechtskonservativen<br />
Rand. Dort besiegelten die Parteichefs<br />
Jarosław Kaczyński (Recht und Gerechtigkeit,<br />
PiS), Zbigniew Ziobro (Solidarisches<br />
<strong>Polen</strong>, SP) und Jarosław Gow<strong>in</strong><br />
(<strong>Polen</strong> Geme<strong>in</strong>sam, PRJG) bereits vor<br />
e<strong>in</strong>er Woche e<strong>in</strong>e wahltaktische und<br />
programmatische Zusammenarbeit (das<br />
Markus Nowak<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
8007
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
<strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
4 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich Aus zum den Lesen Regionen bereitgestellt. Z regionów<br />
Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Ostpreußen: Russland entfernt sich <strong>in</strong> Kal<strong>in</strong><strong>in</strong>grad nicht von Europa<br />
Notizen<br />
QQ50. Todestag LARES: <strong>in</strong> Ostbrandenburg:<br />
Während <strong>in</strong> Schlesien, Pommern,<br />
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Ost- und Westpreußen viele Aktivitäten<br />
Universität f<strong>in</strong>anziert sich neben Studiengebühren v.a. aus geweckt? Wir freuen uns über e<strong>in</strong>e Kontaktaufnahme mit uns.<br />
Drittmitteln, die vom Institut für Politische Wissenschaft <strong>der</strong><br />
RWTH Aachen verwaltet werden.<br />
RWTH Aachen<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy zwar <strong>in</strong> materiał Königsberg Institut und für Politische<br />
służy auf Wissenschaft Deutsch. wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Um den Fortbestand des Studiengangs im früheren Königsberg<br />
weiterh<strong>in</strong> zu sichern, suchen wir Unternehmen, Stiftungen und Prof. Dr. Dr. h.c. W<strong>in</strong>fried Böttcher<br />
<strong>in</strong>teressierte<br />
Angeboten<br />
Personen, die uns unterstützen.<br />
wird<br />
Tel.:<br />
das<br />
+49-241-174888<br />
Studium vom<br />
w<strong>in</strong>fried.boettcher@rwth-aachen.de<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien<br />
F<strong>in</strong>anzielle Unterstützung kann<br />
s<strong>in</strong>d<br />
steuerlich als Spende geltend<br />
lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
gemacht werden.<br />
Prof. Dr. Ralph Rotte<br />
<strong>der</strong> <strong>Deutschen</strong> M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit auszumachen<br />
s<strong>in</strong>d, ist <strong>der</strong> e<strong>in</strong>stige, östlich <strong>der</strong> O<strong>der</strong><br />
gelegene Teil Brandenburgs (Neumark)<br />
<strong>in</strong> dieser H<strong>in</strong>sicht völlige Diaspora. Hier<br />
Europawissenschaftler <strong>in</strong> Europa-Fragen mit Fokus auf <strong>der</strong> Tel.: +7-4012-995934<br />
europäisch-russischen<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
D<br />
Zusammenarbeit;<br />
welscher@europastudien-kal<strong>in</strong><strong>in</strong>grad.de<br />
Gleichermassen russisch,<br />
baltisch und europäisch.<br />
> den Kontakt zu <strong>der</strong> Datenbank e<strong>in</strong>es Netzwerks von etwa<br />
ie materiał Robert-Bosch-Stiftung służy wyłącznie begleitet<br />
seit Jahren die Än<strong>der</strong>ungen <strong>in</strong><br />
do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
180 fachlich wie sprachlich exzellent qualifizierten jungen<br />
Europa-Experten aus 19 Län<strong>der</strong>n;<br />
www.europastudien-kal<strong>in</strong><strong>in</strong>grad.eu<br />
> die Unterstützung bei <strong>der</strong> Initiierung und Durchführung<br />
von<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien Mittel- Projekten <strong>in</strong> Kal<strong>in</strong><strong>in</strong>grad<br />
s<strong>in</strong>d seitens <strong>der</strong> deutschen Osteuropa, und „Durch die <strong>in</strong>terdiszi<strong>pl</strong><strong>in</strong>äre<br />
lediglich und Ausrichtung die sowie<br />
zum Marga<br />
Offenheit<br />
Lesen bereitgestellt. Der e<strong>in</strong>zige deutschsprachige Jegliche postgraduale Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
russischen Mitarbeiter des EIKM;<br />
des Studiengangs für Studierende verschiedener<br />
gibt es auch ke<strong>in</strong>en e<strong>in</strong>zigen Verband <strong>der</strong><br />
<strong>Deutschen</strong> M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit. <strong>Die</strong> Deutsche<br />
M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit aus Grünberg (Schl.) strahlt<br />
aber dennoch auch auf dieses Land aus<br />
(heute ist man wie das nördlicher gelegene<br />
Ostbrandenburg e<strong>in</strong> Teil des 1945<br />
konstruierten Lebuser Landes), wie e<strong>in</strong>e<br />
2008 e<strong>in</strong>geweihte Gedenk<strong>pl</strong>atte <strong>in</strong> Lagow<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy (Kal<strong>in</strong><strong>in</strong>grad) materiał im Jahre służy 2005 wollten wyłącznie die do czytania. Powielanie e<strong>in</strong> Son<strong>der</strong>modul w jakikolwiek zur Ostsee-Kooperation.<br />
Also e<strong>in</strong> <strong>in</strong>terdiszi<strong>pl</strong><strong>in</strong>ärer Studien-<br />
sposób zabronione.<br />
beiden Stiftungen dort e<strong>in</strong> Europastudium<br />
e<strong>in</strong>richten. s<strong>in</strong>d lediglich „<strong>Die</strong> Stadt wurde zum gewählt Lesen bereitgestellt. Mehnert, <strong>der</strong> als Jegliche gang, Vervielfältigung <strong>der</strong> sich an Studierende jeglicher ist strengstens<br />
Instituts ist Klaus<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien untersagt.<br />
(Łagów) beweist. Sie er<strong>in</strong>nert an den aus<br />
Lagow stammenden Mediz<strong>in</strong>nobelpreisträger<br />
Gerhard Domagk, dessen 50. Todestag<br />
dieses Jahr begangen werden<br />
konnte.<br />
S-K<br />
QQRastenburg renoviert: Der<br />
Geschäftssitz <strong>der</strong> Gesellschaft deutscher<br />
M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit wird zurzeit von den<br />
Mitglie<strong>der</strong>n renoviert. <strong>Die</strong> Arbeiten sollen<br />
im August abgeschlossen se<strong>in</strong>, weil im<br />
September weitere Projekte durchgeführt<br />
werden, unter an<strong>der</strong>en die Fortführung<br />
des Deutschunterrichts. F<strong>in</strong>anziert wird<br />
die Renovierung durch die Stiftung für die<br />
Entwicklung Schlesiens und das Unternehmen<br />
Philips Light<strong>in</strong>g Poland.<br />
als Brückenstandort zwischen Russland<br />
und Europa, und <strong>der</strong> Studiengang sollte<br />
auf Deutsch ablaufen“, erklärt Christian<br />
Welscher, <strong>der</strong> seit sieben Jahren das Institut<br />
leitet, die Motivation. „Es wurden<br />
Gespräche mit <strong>der</strong> Kant-Universität ge-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
führt, aber<br />
materiał<br />
dort wollte<br />
służy<br />
man Englisch<br />
wyłącznie<br />
als<br />
do czytania. Powielanie<br />
kam<br />
w<br />
zwar<br />
jakikolwiek<br />
etwa die Hälfte aus<br />
sposób<br />
Russland,<br />
zabronione.<br />
Sprache. Das wie<strong>der</strong>um lehnten beide<br />
aber <strong>in</strong>sgesamt stammen die Teilnehmer<br />
Stiftungen ab, so dass wir bei <strong>der</strong> Kö-<br />
aus 22 Län<strong>der</strong>n – bis h<strong>in</strong> zu Indonesien.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
fließend Russisch sprach. Er war als Europa und nicht nur die Europäische dafür nicht aus, da kam mir die deutsche<br />
Sylwia LARES: Przespolewska N<strong>in</strong>iejszy Korrespondent materiał weltweit służy unterwegs wyłącznie Union, do wie czytania. Christian Welscher Powielanie betont. Sprache w jakikolwiek <strong>in</strong> Königsberg entgegen.“ sposób Für zabronione.<br />
und beriet die deutschen Kanzler von Er zählt e<strong>in</strong>ige Unterrichtse<strong>in</strong>heiten ihn ist auch das Netzwerk <strong>der</strong> Alumni<br />
QLARES: <strong>Die</strong>se Materialien Adenauer s<strong>in</strong>d bis lediglich Schmidt als Experte zum für Lesen des e<strong>in</strong>jährigen bereitgestellt. Studiengangs auf: Jegliche „Wir sehr Vervielfältigung wichtig: „<strong>Die</strong> Kollegen kommen ist strengstens untersagt.<br />
Q Folter <strong>in</strong> Alt Keykuth verurteilt:<br />
Der Europäische Gerichtshof für<br />
Menschenrechte (EGMR) hat <strong>Polen</strong> für<br />
die illegale Inhaftierung von zwei Terrorverdächtigen<br />
<strong>in</strong> e<strong>in</strong>em geheimen CIA-Gefängnis<br />
verurteilt. In den Jahren 2002 und<br />
2003 wurden <strong>in</strong> e<strong>in</strong>em auf dem Gelände<br />
<strong>Die</strong> Bierhalle – nicht nur <strong>in</strong> Warschau<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
des polnischen Auslandsgeheimdienstes<br />
bef<strong>in</strong>dlichen geheimen CIA-Gefängnis <strong>in</strong><br />
Alt Keykuth (Stare Kiejkuty) nahe Ortelsburg<br />
(Szczytno) <strong>in</strong> Masuren die heute<br />
43 und 49 Jahre alten Kläger gefoltert.<br />
<strong>Die</strong> beiden Männer s<strong>in</strong>d sie bis heute im<br />
Gefangenenlager Guantanamo <strong>in</strong>haftiert,<br />
ohne je angeklagt worden zu se<strong>in</strong>. Noch<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
hat die polnische Regierung die Möglichkeit,<br />
e<strong>in</strong>e Überprüfung bei den 17<br />
Richtern <strong>der</strong> Großen Kammer des EGMR<br />
zu beantragen. Wird das Urteil rechtskräftig,<br />
muss die polnische Regierung jedem<br />
<strong>der</strong> Kläger 100.000 Euro Schmerzensgeld<br />
zahlen.<br />
Q Tricks auf dem Wasser: In Stet-<br />
Q LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
t<strong>in</strong> messen sich am Sonnabend, dem 9.<br />
August, Wakeboar<strong>der</strong> beim Wake-Cup<br />
2014 auf dem Glambecksee (Głębokie).<br />
Beim Wakeboarden steht <strong>der</strong> Fahrer seitlich<br />
zur Fahrtrichtung auf e<strong>in</strong>em Brett und<br />
wird von e<strong>in</strong>em Boot o<strong>der</strong> e<strong>in</strong>er Seilbahn<br />
gezogen. Auf dem See bef<strong>in</strong>den sich H<strong>in</strong><strong>der</strong>nisse<br />
und zwei Wasserschanzen auf<br />
E<strong>in</strong>es von <strong>in</strong>sgesamt sieben „Bierhalle“-Restaurants <strong>in</strong> ganz <strong>Polen</strong> In den gläsernen Braukesseln wird das Bier vor den Augen <strong>der</strong> Gäste zubereitet. Fotos: Holger Lühmann<br />
Blasmusik, Laugenbrezeln, Hefeweizen – auch <strong>in</strong> <strong>Polen</strong> kann man fei-<br />
1.000 Liter ausgeschenkt, da ist Nachzit:<br />
Wer e<strong>in</strong>e rustikale Atmosphäre mag<br />
und deutsche Braukunst liebt, kommt<br />
um die Bierhalle an <strong>der</strong> Warschauer al.<br />
Jana Pawła II 82 o<strong>der</strong> ihren Depandancen<br />
im Kattowitzer Silesia City Center,<br />
amüsieren wie „auf <strong>der</strong> Wiesen“, son<strong>der</strong>n auch dabei zusehen, wie deutsches<br />
Bier gebraut wird.<br />
nehmen können.<br />
<strong>der</strong> Manufaktura <strong>in</strong> Lodsch sowie <strong>in</strong><br />
das Bierhallenfeel<strong>in</strong>g mit nach Hause<br />
A<br />
Auch wenn das Interieur optisch vor Neu Sandez (Nowy Sącz) nicht herum.<br />
uffällig s<strong>in</strong>d <strong>in</strong> <strong>der</strong> größten Filiale<br />
<strong>der</strong> Restaurantkette „Bierhalle“ Interieur optisch vor anspielt (<strong>in</strong>klusive e<strong>in</strong>er Blaskapelle, die Breslau betrieben, zwei weitere ebenfalls<br />
Auch wenn das<br />
allem auf Klischees von Süddeutschland E<strong>in</strong> Restaurant wird zudem am R<strong>in</strong>g <strong>in</strong><br />
nahe dem Arkadia-E<strong>in</strong>kaufszentrum <strong>in</strong><br />
an Wochenenden Festzeltatmosphäre <strong>in</strong> Warschau.<br />
schub ständig nötig. Außerdem wird<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy ern wie materiał die Bayern. służy Am besten wyłącznie <strong>in</strong> <strong>der</strong> Bierhalle, do czytania. e<strong>in</strong>em Restaurant Powielanie mit<br />
das Bier<br />
w jakikolwiek<br />
mittlerweile auch <strong>in</strong><br />
sposób<br />
Flaschen<br />
zabronione.<br />
Oktoberfestflair. In sieben Lokalen polenweit kann man sich nicht nur abgefüllt, damit sich überzeugte Gäste<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
denen die Fahrer Sprünge und Tricks zeigen.<br />
Während und nach dem Wettbewerb<br />
unterhalten außerdem Livemusik und DJ’s<br />
das Publikum. Beg<strong>in</strong>n ist um 10 Uhr, die<br />
Preisverleihung ist für 17 Uhr ge<strong>pl</strong>ant.<br />
Mehr Infos auf www.szczec<strong>in</strong>.eu<br />
Q Treffen <strong>der</strong> Kulturen: Das<br />
alljährliche Festival „Treffen <strong>der</strong> Kulturen“<br />
f<strong>in</strong>det am 23. und 24. August am<br />
Schloss <strong>der</strong> Pommerschen Herzöge <strong>in</strong><br />
Stett<strong>in</strong> statt. Es werden Konzerte mit<br />
mo<strong>der</strong>nen und traditionellen Stücken<br />
<strong>der</strong> kulturellen und ethnischen M<strong>in</strong><strong>der</strong>heiten<br />
veranstaltet, wie <strong>der</strong> litauischen,<br />
jüdischen, deutschen und ukra<strong>in</strong>ischen.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy 1516. Das materiał liegt unter służy an<strong>der</strong>em wyłącznie daran, werden do die czytania. beiden an<strong>der</strong>en Powielanie Zweigstellen dafür w aber jakikolwiek solide Hausmannskost, sposób die zabronione. Preis/Leistung<br />
jp dass e<strong>in</strong>er <strong>der</strong> Besitzer aus Deutschland <strong>in</strong> Warschau mit Frischbier versorgt. An leicht gel<strong>in</strong>gt und zum Bier schmeckt.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien stammt. s<strong>in</strong>d Im Keller lediglich <strong>der</strong> Gaststätte zum mit Lesen guten bereitgestellt. Tagen werden <strong>in</strong>sgesamt Jegliche bis zu Ke<strong>in</strong>e Vervielfältigung Experimente lautet die Devise. ist Fa-<br />
strengstens untersagt.<br />
Zusätzlich gibt es Filmvorführungen und<br />
e<strong>in</strong>en Handwerkermarkt.<br />
Foto: Detlef Ollesch<br />
Unterstützen sie uns!<br />
Kontakt<br />
Der Studiengang an <strong>der</strong> Kal<strong>in</strong><strong>in</strong>gra<strong>der</strong> Staatlichen Technischen Haben wir Ihr Interesse für das Europa<strong>in</strong>stitut Klaus Mehnert<br />
mit Europa zu beschäftigen. Und<br />
Was wir Ihnen bieten:<br />
> die Vergabe von Studien- o<strong>der</strong> Forschungsarbeiten im<br />
Rahmen <strong>der</strong> Abschlussarbeiten;<br />
> Übernahme von Studienpatenschaften mit e<strong>in</strong>em<br />
Studierenden des EIKM;<br />
> das evtl. Absolvieren e<strong>in</strong>es Praktikums e<strong>in</strong>es EIKM-<br />
Studierenden bei Ihnen im Rahmen des Studiums;<br />
> den Zugang zu fachlicher Expertise ausgewiesener<br />
Fachrichtungen weltweit war e<strong>in</strong> <strong>in</strong>tensiver Austausch<br />
und Kurt Möllgaard-Stiftung<br />
möglich, <strong>der</strong> als Vorbereitung für e<strong>in</strong>e Tätigkeit<br />
för<strong>der</strong>t<br />
im<br />
<strong>in</strong>ternationalen Umfeld e<strong>in</strong>e wertvolle Bereicherung<br />
unter an<strong>der</strong>em die bildet. <strong>Die</strong> Region Kal<strong>in</strong><strong>in</strong>grad, die dem deutschen wissenschaftliche<br />
Zusammenarbeit mit<br />
Kulturraum sehr nahe und doch <strong>in</strong> vielerlei H<strong>in</strong>sicht sehr<br />
fremd ist, hat mich begeistert. Ich habe wirklich gerne <strong>in</strong><br />
Kal<strong>in</strong><strong>in</strong>grad studiert.“<br />
Wolfgang Ott, EIKM Alumnus, Deutschland,<br />
Schwerpunkt <strong>in</strong> dieser arbeitet bei Region acatech – Deutsche Akademie und für den<br />
Technikwissenschaften e.V.<br />
Ostseeanra<strong>in</strong>erstaaten. Zum 750-jährigen<br />
Jubiläum <strong>der</strong> Stadt Königsberg<br />
> Betreuung von Gästen und Delegationen mit Möglichkeit<br />
<strong>der</strong> Unterbr<strong>in</strong>gung.<br />
nigsberger Staatlichen Technischen Universität<br />
angesiedelt wurden, die sich <strong>der</strong><br />
Idee gegenüber aufgeschlossen zeigte.“<br />
Mentor des Europa-Instituts ist Klaus<br />
Mehnert, <strong>der</strong> 1908 <strong>in</strong> Moskau als Sohn<br />
deutscher Eltern geboren wurde und<br />
Q<br />
Warschau nicht alle<strong>in</strong> die blau-weißen allem auf Klischees verbreitet), serviert die Küche Internationales.<br />
w jakikolwiek Spezialitäten aus sposób Bayern zabronione.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Fahnen, materiał die den E<strong>in</strong>druck służy erwecken, wyłącznie do von czytania. Süddeutschland Powielanie<br />
man befände sich mitten <strong>in</strong> e<strong>in</strong>em bay-<br />
– zum Beispiel Haxen mit Sauerkraut<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. anspielt, serviert die Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
erischen Generalkonsulat. Vor allem<br />
staunt man über die beiden gläsernen<br />
Braukessel, die im h<strong>in</strong>teren Thekenbereich<br />
den Blick auf Frischgezapftes<br />
freigeben. Ob Pilsener, Hefeweizen o<strong>der</strong><br />
Maibock – gebraut wird ganz traditionell<br />
nach dem deutschen Re<strong>in</strong>heitsgebot von<br />
Kal<strong>in</strong><strong>in</strong>grad:<br />
Drehscheibe zwischen<br />
West und Ost.<br />
Kal<strong>in</strong><strong>in</strong>gra<strong>der</strong> Staatliche Technische Universität<br />
Europa<strong>in</strong>stitut Klaus Mehnert<br />
doppelabschlussprogramm<br />
europastudien<br />
Europastudiengang <strong>in</strong> Russland.<br />
Ost- und Asienpolitik. <strong>Die</strong> Wahl fiel auf<br />
ihn als Namensgeber, weil er, so Christian<br />
Welscher, „symbolisch für die Völkerverständigung,<br />
für die Verb<strong>in</strong>dung<br />
zwischen Ost und West, steht.“<br />
Das Lehrziel des „Europa-Instituts<br />
Klaus Mehnert“ (EIKM) lautet kurz und<br />
bündig „Europa verstehen!“ Und zwar<br />
haben unter an<strong>der</strong>em die Fächer Europäische<br />
Politik, Europäische Wirtschaft,<br />
Oktoberfest das ganze Jahr<br />
weit über 100 Sitz<strong>pl</strong>ätzen gibt es e<strong>in</strong> weiteres<br />
Dutzend Braukessel. Von dort aus<br />
1. – 7. August 2014<br />
„Europa verstehen!“ – auf Deutsch <strong>in</strong> Königsberg<br />
Seit 2005 gibt es für Hochschulabsolventen<br />
aller Studienrichtungen<br />
die Möglichkeit, sich <strong>in</strong> e<strong>in</strong>em Aufbaustudium<br />
e<strong>in</strong> Jahr lang <strong>in</strong>tensiv<br />
Europa-Institut Klaus Mehnert an<br />
Tel.: +49-241- 8024824<br />
rotte@ipw.rwth-aachen.de<br />
<strong>der</strong> Königsberger Staatlichen Technischen<br />
Universität. Erwerben kann<br />
Kal<strong>in</strong><strong>in</strong>gra<strong>der</strong> Staatliche Technische Universität<br />
Europa<strong>in</strong>stitut Klaus Mehnert<br />
Dr. Anatoliy Zagorodniy<br />
Tel./Fax: +7-4012-995994<br />
man e<strong>in</strong> russisches zag@klgtu.ru Di<strong>pl</strong>om und e<strong>in</strong>en<br />
deutschen Masters of<br />
Christian Welscher<br />
Art.<br />
<strong>Die</strong> Königsberger Staatliche Technische Universität ist wegen ihrer<br />
deutschsprachigen Ausrichtung auch „<strong>in</strong>nerostpreußisch“ für junge<br />
Angehörige <strong>der</strong> deutschen M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit aus <strong>der</strong> Woiwodschaft<br />
Ermland-Masuren <strong>in</strong>teressant. Der 1984 verstorbene Klaus Mehnert Foto: Engelbert Re<strong>in</strong>ecke<br />
europäisch-russische Beziehungen, und<br />
Mentor des Europa-<br />
Sohn deutscher<br />
Eltern geboren<br />
wurde und fließend<br />
Russisch sprach.<br />
Küche Internationales.<br />
Fachrichtungen weltweit richtet.“ Ausreichende<br />
Kenntnisse <strong>der</strong> deutschen<br />
Sprache muss man bei <strong>der</strong> Bewerbung<br />
aber nachweisen. Doch das sche<strong>in</strong>t für<br />
Interessenten ke<strong>in</strong> H<strong>in</strong><strong>der</strong>nis zu se<strong>in</strong>.<br />
Von den bisher etwa 200 Absolventen<br />
E<strong>in</strong>er <strong>der</strong> Absolventen des EIKM ist<br />
Georg Nagel aus L<strong>in</strong>z <strong>in</strong> Oberösterreich.<br />
Er hat Energie- und Umweltmanagement<br />
studiert: „Ich hatte bereits Kontakte<br />
nach Russland und wollte dort<br />
studieren. Aber me<strong>in</strong> Russisch reichte<br />
zwar eher aus an<strong>der</strong>en Sparten, aber<br />
zu den Treffen fahre ich immer.“ <strong>Die</strong>se<br />
o<strong>der</strong> Nürnberger Würstchen – gibt es<br />
auch, s<strong>in</strong>d aber die Ausnahme. Ansonsten<br />
überwiegen zumeist leichte Snacks<br />
mediterraner Art sowie Vorspeisen und<br />
Hauptgerichte, die man bereits von typisch<br />
polnischen Speisekarten kennt.<br />
Das ist nicht beson<strong>der</strong>s extravagant,<br />
s<strong>in</strong>d ganz im S<strong>in</strong>ne <strong>der</strong> Organisatoren<br />
des Studiengangs, denn neben <strong>der</strong> Vermittlung<br />
von Wissen ist die Begegnung<br />
zwischen Menschen aus Ost und West<br />
e<strong>in</strong> Ziel. <strong>Die</strong>ses Jahr wurde es von Joanna<br />
Szymańska aus Mohrungen <strong>in</strong> Allenste<strong>in</strong><br />
organisiert. E<strong>in</strong>e Ortswahl, die für Georg<br />
Nagel e<strong>in</strong>en weiten Weg bedeutete, aber<br />
Elena Leontschewa aus dem nördlichen<br />
Ostpreußen (Oblast Kal<strong>in</strong><strong>in</strong>grad) sehr<br />
entgegen kam: „Ich b<strong>in</strong> Germanist<strong>in</strong> und<br />
habe vor sieben Jahren am EIKM studiert.<br />
Dank des kle<strong>in</strong>en Grenzverkehrs<br />
kann ich seit zwei Jahren problemlos <strong>in</strong><br />
den Norden <strong>Polen</strong>s fahren, also auch<br />
e<strong>in</strong>fach mal kurz für so e<strong>in</strong> Treffen.“<br />
Christian Welscher sieht den kle<strong>in</strong>en<br />
Grenzverkehr als Chance für potentielle<br />
Studierende des Europastudiums<br />
aus <strong>Polen</strong>: „Bis jetzt hatten wir trotz <strong>der</strong><br />
räumlichen Nähe gerade e<strong>in</strong>mal drei<br />
polnische Teilnehmer. Vielleicht än<strong>der</strong>t<br />
sich das jetzt.“ Weitere Infos unter www.<br />
europastudien-kal<strong>in</strong><strong>in</strong>grad.de<br />
Uwe Hahnkamp<br />
Unsere Bewertung<br />
Ambiente<br />
Geschmack<br />
Holger Lühmann
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
<strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Nr. 31/1165 LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Schlesien bereitgestellt. śląsk Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Wochenblatt.<strong>pl</strong> 5<br />
Klitschdorf: Am romantischen Ufer des Quais<br />
Schlesiens<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał<br />
Schlüssel<br />
służy wyłącznie do czytania. Powielanie<br />
zur<br />
w jakikolwiek<br />
Oberlausitz<br />
sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
E<strong>in</strong>es <strong>der</strong> wohl schönsten Schlösser<br />
<strong>in</strong> <strong>der</strong> Schlesischen Oberlausitz<br />
bef<strong>in</strong>det sich <strong>in</strong> dem kle<strong>in</strong>en Dorf<br />
Klitschdorf (Kliczków) <strong>in</strong> <strong>der</strong> Geme<strong>in</strong>de<br />
Wehrau (Osiecznica), etwa<br />
13 Kilometer von <strong>der</strong> Kreistadt<br />
Bunzlau (Bolesławiec) entfernt.<br />
<strong>Die</strong>ser Ort ist 2001 e<strong>in</strong>e Partnerschaft<br />
mit dem nur 28 Kilometer<br />
entfernten Gnaschwitz (obersorbisch<br />
Dobruša-Huska) <strong>in</strong> <strong>der</strong> Geme<strong>in</strong>de<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Jauer. Danach war das Schloss im Besitz<br />
<strong>der</strong> Herrscherfamilie Rechenberg, die<br />
<strong>in</strong> ihrer Ära fast 300 Jahre am Quais<br />
herrschte. <strong>Die</strong> hohe Stellung <strong>der</strong> Be-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy sitzer materiał wurde durch służy den Besuch wyłącznie des do czytania. Powielanie wurde w beschlagnahmt jakikolwiek und die sposób fürstliche zabronione.<br />
böhmischen Königs Matthias, <strong>der</strong> zugleich<br />
s<strong>in</strong>d römisch-deutscher lediglich Kaiser zum war, Lesen bereitgestellt. Jegliche Den Vervielfältigung Zweiten Weltkrieg überstand ist das strengstens<br />
Familie kam <strong>in</strong>s Zuchthaus.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien untersagt.<br />
Doberschau-Gaußig im deutschen<br />
Teil <strong>der</strong> Oberlausitz e<strong>in</strong>gegangen. Das<br />
Schloss liegt am Ufer des Quais (Kwisa),<br />
e<strong>in</strong>em <strong>der</strong> saubersten Flüsse se<strong>in</strong>er<br />
Art <strong>in</strong> Europa, <strong>in</strong>mitten ausgedehnter<br />
Wäl<strong>der</strong> <strong>der</strong> Görlitzer Heide. Der Fluss<br />
gilt als die Grenze zur alten Oberlausitz<br />
und war vor <strong>der</strong> Vertreibung die sprachliche<br />
Grenze <strong>der</strong> sorbischen Sprache.<br />
Das Schloss wurde an e<strong>in</strong>en hohen Abhang<br />
des Flusses erbaut und war e<strong>in</strong>st<br />
von Mooren umgeben. Der Name des<br />
Schlosses wird aus dem Tschechischen<br />
hergeleitet: „Klíč“ bedeutet im Tschechischen<br />
„Schlüssel“. Ob nun die Burg<br />
als E<strong>in</strong>gang o<strong>der</strong> gar als Schlüssel zur<br />
angrenzenden Oberlausitz galt ist nur<br />
e<strong>in</strong>e Vermutung.<br />
<strong>Die</strong> Bauzeit des Schlosses, darauf ver-<br />
1611 dokumentiert. Nach den großen<br />
Zerstörungen im Dreißigjährigen Krieg<br />
wurden unter Baron Hans Wolfgang<br />
Wenzel von Frankenberg zahlreiche<br />
Verän<strong>der</strong>ungen am Schloss und <strong>der</strong><br />
Umgebung vorgenommen. <strong>Die</strong>ser Ba-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
ron war<br />
materiał<br />
Gouverneur<br />
służy<br />
und Vizekanzler<br />
wyłącznie<br />
Kaiser<br />
do<br />
Wilhelm<br />
czytania.<br />
II. leistete se<strong>in</strong>er<br />
Powielanie<br />
E<strong>in</strong>ladung<br />
Folge und weilte <strong>in</strong>sgesamt viermal gab e<strong>in</strong>en Friedhof für die verstorbenen cke genutzt werden kann.<br />
Familie<br />
w<br />
e<strong>in</strong>en<br />
jakikolwiek<br />
Tierpark angelegt.<br />
sposób<br />
Und es<br />
zabronione.<br />
am Hofe Kaiser Leopolds, und auch se<strong>in</strong>e<br />
Söhne hatten oft bekannte kirchliche <strong>in</strong> Klitschdorf.<br />
Hunde und Pferde – e<strong>in</strong>malig <strong>in</strong> ganz<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
weisen historische Quellen, geht auf<br />
die Jahre 1291-97 zurück. Es wurde<br />
als e<strong>in</strong>e Grenzfestung für die Abwehr<br />
böhmischer Überfälle von Bolko I.<br />
erbaut. Aber bald verlor die Festung<br />
ihre eigentliche Bedeutung und man<br />
wandelte sie <strong>in</strong> e<strong>in</strong>e Schlossanlage mit<br />
Gutshof um, die von aufe<strong>in</strong>an<strong>der</strong>folgenden<br />
Vasallen des böhmischen Königs<br />
bewirtschaftet wurde. Geschehen war<br />
dies durch den Verlust <strong>der</strong> Unabhängigkeit<br />
des Fürstentums Schweidnitz-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Heimat bereitgestellt. Brasilien, Argent<strong>in</strong>ien Jegliche o<strong>der</strong> Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Jüdische Landwirtschaftliche Ausbildungsgüter,<br />
die während <strong>der</strong> Nazigewaltherrschaft<br />
im Dritten Reich<br />
genemigt und toleriert wurden, ist<br />
diesmal das Thema. Der langjährige<br />
Forscher am Leo-Beck-Institut <strong>in</strong> New<br />
York Horn<strong>in</strong>g-Wistuba will <strong>in</strong> se<strong>in</strong>em<br />
Vortrag auf e<strong>in</strong> beson<strong>der</strong>es Lehrgut <strong>in</strong><br />
Ellguth-Ste<strong>in</strong>au aufmerksam machen,<br />
wo jüdische Mädchen und Jungen vor<br />
ihrer Auswan<strong>der</strong>ung <strong>in</strong> <strong>der</strong> Landwir-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy schaft materiał ausgebildet wurden, służy damit wyłącznie diese die Familie do czytania. Fraenkel P<strong>in</strong>kus Powielanie spielte. w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
möglichst reibungslos <strong>in</strong> ihrer neuen<br />
kan<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Kolekcja Vervielfältigung pocztówek Józefa Jonika liczy 250 sztuk. ist Najstarsze strengstens pochodzą z 1899 roku. untersagt.<br />
Werbung / Reklama<br />
E<strong>in</strong>er <strong>der</strong> Tiergrabste<strong>in</strong>e, <strong>der</strong> nach dem Krieg als Zielscheibe für Schießübungen diente.<br />
und weltliche Persönlichkeiten zu Gast.<br />
1747 wurde die Familie von Promnitz,<br />
durch Kauf, neuer Eigentümer. Danach<br />
übernahm Johann Christian Graf zu<br />
Solms und Baruth den Besitz, <strong>in</strong>dem<br />
er die Witwe Gräf<strong>in</strong> Promnitz ehelichte.<br />
Se<strong>in</strong> Sohn Johann He<strong>in</strong>rich Friedrich Petzold.<br />
losung <strong>in</strong> <strong>Polen</strong> konnte das Objekt 1970<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Graf zu materiał Solms und Teckelburg służy wyłącznie führte Nach do dem czytania. Tode Frie<strong>der</strong>ichs Powielanie 1920 nur noch w jakikolwiek als Ru<strong>in</strong>e bezeichnet sposób werden zabronione.<br />
dann den Umbau des Hofes im Renais-<br />
erbte se<strong>in</strong> ältester Sohn das Anwesen. und es wurde mit teilweisen Versuchen ristische Trümpfe.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
sancestil durch. Ab März 1877 wurde<br />
Neustadt O.S.: Vortrag über Textilmagnaten Fraenkel und P<strong>in</strong>kus<br />
Dem Erbe verpflichtet<br />
Der US-Amerikaner deutscher<br />
Abstammung Dr. Robert Horn<strong>in</strong>g-<br />
Wistuba spricht am 5. August im<br />
Neustädter Textilmuseum über die<br />
Neustädter Fabrikantenfamilie.<br />
Dr. Robert Horn<strong>in</strong>g-Wistuba nimmt sich diesmal dem<br />
Fraenkelschen Lehrgut an.<br />
Foto: Klaudia Kandzia<br />
Kaiser Wilhelm II.<br />
war viermal Gast<br />
<strong>in</strong> Klitschdorf.<br />
Foto: He<strong>in</strong>z Noack<br />
laut Testament Friedrich Hermann Johannes<br />
Georg Graf zu Solms-Baruth<br />
neuer Besitzer, <strong>der</strong> das Gut über vierzig<br />
Jahre besitzen sollte. Er gehörte zu den<br />
höchsten kaiserlichen Würdenträgern<br />
und bekleidete zahlreiche hohe Ämter.<br />
In e<strong>in</strong>er dreijährigen Bauzeit (1881-<br />
84) wurde das Schloss kom<strong>pl</strong>ett umgebaut.<br />
<strong>Die</strong> Gestaltung <strong>der</strong> Park- und<br />
Gartenanlagen, die sich wun<strong>der</strong>bar <strong>der</strong><br />
Umgebung anpassen, übernahm e<strong>in</strong>er<br />
<strong>der</strong> berühmtesten Spezialisten, Eduard<br />
<strong>Die</strong>s blieb so bis zum Attentat auf Hitler,<br />
Paläst<strong>in</strong>a Arbeit aufnehmen konnten.<br />
„Heute würde man von Selbsthilfe<br />
sprechen. In Ellguth-Ste<strong>in</strong>au bekamen<br />
die Schüler e<strong>in</strong>e zur Auswan<strong>der</strong>ung<br />
notwendige Erstausbildung, denn sie<br />
übten meist kaufmännische Berufe aus.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie Ich möchte do czytania. darauf h<strong>in</strong>weisen, Powielanie wieviele w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Organisationen und Gruppierungen<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen parallel bereitgestellt. und <strong>in</strong> unterschiedlichen Jegliche Zeit-<br />
Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
räumen <strong>in</strong> <strong>der</strong> Hachsharah, so hieß die<br />
Ausbildungsbewegung, tätig waren”, erklärt<br />
Horn<strong>in</strong>g-Wistuba. Hervorheben<br />
möchte <strong>der</strong> Redner auserdem, welche<br />
Rolle <strong>in</strong> <strong>der</strong> Selbsthilfe-Arbeit <strong>der</strong> jüdischen<br />
Bevölkerung von Neustadt O.S.<br />
Gesamtansicht des Schlosses<br />
denn die Gestapo konnte <strong>der</strong> antifaschistischen<br />
Familie nachweisen, dass<br />
sie beim Anschlag auf den Diktator<br />
beteiligt war. Das gesamte Eigentum<br />
Schloss schadlos, aber auf das kostbare<br />
und historische Bauwerk kam mit dem<br />
E<strong>in</strong>zug des sowjetischen Militärs e<strong>in</strong>e<br />
grausame Zeit zu. Es wurde systematisch<br />
ausge<strong>pl</strong>ün<strong>der</strong>t und auf das pe<strong>in</strong>lichste<br />
zur Ru<strong>in</strong>e zugerichtet. Im Park hatte die<br />
Europa. <strong>Die</strong> rund 50 Grabste<strong>in</strong>e waren<br />
zum Teil aus Marmor und Sandste<strong>in</strong>,<br />
davon s<strong>in</strong>d nur zwei erhalten geblieben.<br />
Deutlich kann man auf ihnen noch die<br />
E<strong>in</strong>schläge von den Schießübungen <strong>der</strong><br />
Sowjets sehen. Nach weiterer Verwahr-<br />
<strong>der</strong> Instandsetzung begonnen. Noch<br />
Wystawa: Pocztówki Józefa Jonika<br />
Anfang 2001 bot das Schloss e<strong>in</strong>en desolaten<br />
E<strong>in</strong>druck. Doch <strong>in</strong> den Neunzigerjahren<br />
hatte die Renovierungsfirma<br />
„Integer S.A.“ das Schloss erworben.<br />
<strong>Die</strong>ser mutige Schritt ist für deutsche<br />
Verhältnisse schwer nachvollziehbar.<br />
Aber diese Firma, die sich auf die<br />
Denkmalpflege spezialisiert hat und <strong>in</strong><br />
Deutschland bereits mehrere Schlösser<br />
mit großem Erfolg restaurieren konnte,<br />
wollte sich im Heimatland e<strong>in</strong> Referenzobjekt<br />
schaffen. So entstand e<strong>in</strong> wohl<br />
abgestimmter Kom<strong>pl</strong>ex, <strong>der</strong> sowohl für<br />
Erholungs- aber auch für Konferenzzwe-<br />
Im November 2001 fand die E<strong>in</strong>weihung<br />
des Konferenzhotels mit<br />
Schwimmbad im e<strong>in</strong>stigen Marstall,<br />
Paddelbootanleger und e<strong>in</strong>er Eisbahn<br />
sowie des Restaurants statt. <strong>Die</strong> Görlitzer<br />
Heide lädt zum Reiten, Kutscho<strong>der</strong><br />
Schlittenfahren e<strong>in</strong>. <strong>Die</strong> Nähe<br />
zum Iser- und Riesengebirge sowie die<br />
Autobahnanb<strong>in</strong>dung s<strong>in</strong>d weitere tou-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie od 18 w lat jakikolwiek prezentuje piękno sposób regionu zabronione.<br />
w akwarelach.<br />
przydrożne i figury”.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Term<strong>in</strong> wystawy zawsze ściśle się wiąże<br />
z term<strong>in</strong>em odpustu w parafii św.<br />
Anny w Zabrzu. W poprzednich latach<br />
Jonik prezentował szkoły, k<strong>in</strong>a, dworce,<br />
ratusze z poszczególnych dzielnic Zabrza,<br />
z Mikulczyc, Biskupic, Rokitnicy,<br />
Z okazji jubileuszu 40-lecia, oprócz wielu promocji na nasze usługi,<br />
proponujemy<br />
LARES:<br />
Państwu<br />
N<strong>in</strong>iejszy<br />
udział<br />
materiał<br />
w konkursie<br />
służy wyłącznie<br />
z licznymi<br />
do<br />
nagrodami<br />
czytania. Powielanie<br />
pt.: a także kościoły i pałace Śląska.<br />
Józef w Jonik jakikolwiek urodził się w 1939 sposób roku w zabronione.<br />
LARES:<br />
„Najlepsze<br />
<strong>Die</strong>se<br />
hasło<br />
Materialien<br />
reklamowe<br />
s<strong>in</strong>d<br />
–<br />
lediglich<br />
Spec. ZOZ<br />
zum<br />
>Tańczak<br />
Lesen bereitgestellt.<br />
i S-ka< Sp.J.” Zabrzu. Od najmłodszych lat przejawiał<br />
Jegliche talenty Vervielfältigung artystyczne. Również podczas ist strengstens untersagt.<br />
Nagroda główna to: „Weekend we dwoje w hotelu SPA”<br />
szczegóły i regulam<strong>in</strong> konkursu na stronie www.stomatologia-im<strong>pl</strong>antologia.com/konkurs-jubileuszowy<br />
służby wojskowej dał się poznać jako<br />
kreatywny dekorator. Józef Jonik z zawodu<br />
jest modelarzem i przez 40 lat<br />
pracował w Hucie Zabrze, gdzie mając<br />
na co dzień do czynienia z rysunkiem<br />
technicznym, dodatkowo rozwijał swoje<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie zdolności. w jakikolwiek Pierwsze jego poważne sposób prace zabronione.<br />
powstały po przejściu na emeryturę. na przestrzeni lat.<br />
7915<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Wtedy Vervielfältigung to zrealizował dwa projekty. ist strengstens untersagt.<br />
Foto: He<strong>in</strong>z Noack<br />
He<strong>in</strong>z Noack<br />
Ewolucja sanktuariów<br />
Pod koniec lipca w Domu Parafialnym<br />
przy kościele św. Anny w Zabrzu<br />
odbyła się wystawa autorstwa Józefa<br />
Jonika. Ten zabrzański artysta<br />
Foto: Mariusz Korol<br />
Pierwszy to namalowanie serii akwarel<br />
przedstawiających kościoły gm<strong>in</strong>y Zabrze.<br />
Drugim było stworzenie akwarel<br />
przedstawiających krzyże przydrożne<br />
i figury gm<strong>in</strong>y Zabrze. Tematykę tę<br />
podejmują też dwie wydane książki pt.<br />
„Kościoły Zabrza i okolic” oraz „Krzyże<br />
Kolejną pasją Józefa Jonika jest kolekcjonowanie<br />
pocztówek, stąd tematem<br />
tegorocznej wystawy są „Szlaki pielgrzymkowe<br />
przedstawione na kartkach<br />
pocztowych w stuletniej historii”. Możemy<br />
na nich odnaleźć między <strong>in</strong>nymi takie<br />
miejsca pątnicze jak: Piekary Śląskie,<br />
Turza Śląska, Częstochowa, Lourdes,<br />
Fatima, Altött<strong>in</strong>g, Werl, Santiago de<br />
Compostela, Ziemia Święta. Kolekcja<br />
liczy 250 sztuk. Najstarsze pocztówki<br />
Jonika pochodzą z Piekar Śląskich z<br />
1899 roku oraz z Góry św. Anny z lat<br />
1901–1903. Główną ideą wystawy jest<br />
porównanie miejsc pielgrzymkowych z<br />
przeszłości z ich stanem obecnym, czyli<br />
pokazanie, jak te sanktuaria ewoluowały<br />
Jahannes Rasim/kan
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
<strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
6 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Schlesien bereitgestellt. śląsk Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Oppeln: Logografie als Ausstellung<br />
Beuthen: Platzbenennung nach deutschem Bürgermeister<br />
E<strong>in</strong>mal O<strong>der</strong> und zurück<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
des Kommunismus e<strong>in</strong> Mann geehrt,<br />
dessen do czytania. Engagement und Powielanie Visionen w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie<br />
die Stadt nachhaltig geprägt haben. Über<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Jahrzehnte bereitgestellt. waren se<strong>in</strong>e Person und Jegliche se<strong>in</strong>e Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie dieses do verdienten czytania. Kommunalpolitikers Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
wie<strong>der</strong> im öffentlichen Raum präsent<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen se<strong>in</strong> wird. bereitgestellt. Bereits <strong>in</strong> den letzten Jegliche Jahren Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie Stadtpräsident do czytania. Damian Bartyla Powielanie besuchte<br />
Foto: D. Panza<br />
w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
se<strong>in</strong> Grab auf dem Friedhof Mater Dolorsa.<br />
bereitgestellt. Brün<strong>in</strong>g hatte von 1882 Jegliche bis 1919 Vervielfältigung ist strengstens LARES: <strong>Die</strong>se Materialien Weg von s<strong>in</strong>d Frankfurt/O.-Dammvorstadt<br />
lediglich zum Lesen untersagt.<br />
Logografie heißt geme<strong>in</strong>sam die O<strong>der</strong> entlang schippern und Kunst machen.<br />
Das Projekt „Logografie“ des Hauses<br />
<strong>der</strong> Deutsch-Polnischen Zusammenarbeit<br />
und <strong>der</strong> Galerie für zeitgenössische<br />
Kunst <strong>in</strong> Oppeln verb<strong>in</strong>det.<br />
Denn für sechs Künstler aus Deutschland<br />
und <strong>Polen</strong> wurde die O<strong>der</strong><br />
zum zentralen Objekt ihrer Arbeiten.<br />
<strong>in</strong> Beuthen als Bürgermeister regiert.<br />
Der gebürtige Westfale engagierte sich<br />
mit allen Kräften für se<strong>in</strong>e neue Heimat.<br />
Es gelang ihm, se<strong>in</strong>e Vision von Beuthen<br />
als e<strong>in</strong>er mo<strong>der</strong>nen europäischen Stadt<br />
durch- und umzusetzen. In se<strong>in</strong>er Amts-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
um 18:00<br />
materiał<br />
Uhr endet die<br />
służy<br />
Veranstaltung<br />
wyłącznie<br />
zeit verwandelte<br />
do czytania.<br />
sich Beuthen<br />
Powielanie<br />
<strong>in</strong> e<strong>in</strong>e stechen<br />
w<br />
bis<br />
jakikolwiek<br />
heute – trotz ihres<br />
sposób<br />
teilweise<br />
zabronione.<br />
mit e<strong>in</strong>er Vernissage <strong>in</strong> <strong>der</strong> Galerie für <strong>der</strong> größten und bedeutendsten Zentren katastrophalen Zustandes – durch die<br />
Zeitgenössische Kunst.<br />
Oberschlesiens. <strong>Die</strong> <strong>in</strong> <strong>der</strong> damaligen elegante Grün<strong>der</strong>zeit-Architektur. In <strong>der</strong> betrachtet.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Zusammen befuhren sie fünf Tage<br />
lang die O<strong>der</strong>. Ihre E<strong>in</strong>drücke auf dem<br />
Silesiaca (59): Gerhart Hauptmann (2)<br />
To on jest największym ze śląskich pisarzy<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Po ostatnim odc<strong>in</strong>ku naszego cyklu krytyka ze strony Czytelników jeszcze<br />
zyskała na ostrości, a niektórzy z nich wyrażali op<strong>in</strong>ię, że najbardziej<br />
znaczącym śląskim pisarzem był nie Gerhart Hauptmann, lecz Eichendorff.<br />
Oczywiście niełatwo jest bezpośrednio<br />
porównać ze sobą dwóch wielkich<br />
poetów, którzy działali w różnych<br />
epokach, jednak pomimo zamiłowania<br />
do Eichendorffa muszę rozczarować<br />
jego wielbicieli... Eichendorff bowiem,<br />
podobnie jak Goethe, uchodzi za wybitnego<br />
przedstawiciela epoki romantyzmu<br />
w Niemczech i najważniejszego<br />
reprezentanta późnoromantycznego w<br />
Literackiej Nagrody Nobla. Natomiast w<br />
samych Niemczech musiał przejść bardzo<br />
kamienistą drogę, czy to za sprawą<br />
<strong>in</strong>scenizacji dramatu „Tkacze” (cesarz<br />
Wilhelm II wymówił lożę w Teatrze Niemieckim),<br />
premiery dramatu „Przed<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał uważany jest służy za wyłącznie wschodem do słońca” czytania. (1889), który Powielanie wywołał w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
jeden z największych skandali w dziejach<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien „pra-Ślązaka”, s<strong>in</strong>d lediglich gdyż zum Lesen niemieckiego bereitgestellt. teatru. Mieszczańska Jegliche pu-<br />
Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
bliczność była zaszokowana, ponieważ<br />
w sztuce Hauptmanna w otwarty sposób<br />
przedstawione zostały tematy związane<br />
z seksualnością i alkoholizmem. Cesarz<br />
Wilhelm II w ogóle nie cenił Hauptmanna,<br />
którego nazywał „socjaldemokratycz-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie nym” poetą, do czytania. a w 1896 roku zgłosił Powielanie nawet w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
weto przeciwko przyznaniu mu Nagrody<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen im. Schillera bereitgestellt. za utwór pt. „Wniebowzię-<br />
Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
krajach obszaru niemieckojęzycznego. A<br />
Gerhart Hauptmann? Liczba jego dzieł<br />
i przede wszystkim spektrum poruszanych<br />
treści są znacznie większe niż u<br />
Eichendorffa, sięgając poprzez naturalizm<br />
i neoromantyzm aż po neoklasycyzm.<br />
Nade wszystko jednak Gerhart<br />
Hauptmann jest uznawany za najważniejszego<br />
reprezentanta naturalizmu,<br />
bowiem wspomniane już pionierskie<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy natomiast materiał moja swoje służy korzenie wyłącznie w pruskiej do wystąpili: czytania. pokojowo Powielanie nastrojona w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
ojczystej ziemi, z której czerpałem swe bog<strong>in</strong>i Atena oraz dyrektor teatru, który<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien<br />
najlepsze<br />
s<strong>in</strong>d<br />
siły”.<br />
lediglich<br />
Gerhart Hauptmann<br />
zum Lesen<br />
przegania<br />
bereitgestellt.<br />
ze sceny feldmarszałka<br />
Jegliche<br />
von<br />
Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
dzieła pt. „Dróżnik Thiel” i „Tkacze”<br />
wywarły wpływ na całą epokę literacką.<br />
Pomimo swojego kosmopolityzmu<br />
(jak mogliśmy się ostatnio przekonać<br />
na przykładzie Wenecji) Gerhart Hauptmann<br />
w „głęb<strong>in</strong>ach serca” (jak rzekłby<br />
Eichendorff) pozostał zdeklarowanym<br />
Ślązakiem: „Musiałem na nowo odkryć<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Karol<strong>in</strong> łůnaczi<br />
dojść trocham, coby iść, podziynkować<br />
za m<strong>in</strong>iůni rok i prosić o łaski na kolejni<br />
rok. Szło se dojść ciynżko, bo słůńcy blyndowało<br />
fest, ale co se nie robi do naszyj idzie nazołt. Powiam wům, że czas tyn, szczególnie wymieniůł tych bajtlów i podziynkowoł<br />
w jakikolwiek ich rodzicům. sposób zabronione.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy świyntyj materiał Anki. Oczywiście służy jak wyłącznie co roku jak my do szli, czytania. tak szybko przelecioł, Powielanie że czowiek<br />
zajś se cieszi, że na bezrok pódzie Były tyż kobiyty, kery łoblykły se taky<br />
szła tyż z nami orkestra. Pomysły majům<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
zajś rok m<strong>in</strong>ůł od tygo, że my zajś byli<br />
I na Annabergu. W tym roku my zajś<br />
szli jak co roku piechty. No bo przeca zajś<br />
rozmajty, a przerwy my mieli wiynci,<br />
niż jak my grali, no, ale co zrobić, tak<br />
to już majům. Ale prz<strong>in</strong>ajmnij zawsze<br />
je wesoło. Ksiůndz z nami szoł bez całoł<br />
drůga, to rzykanioł tyż nie brachło.<br />
Na Annabergu, jak to na Annabergu,<br />
ludzi kupa, budów moc, na każdym kro-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy ku szło materiał kupić jaky zabawki służy abo wyłącznie jaky dobry<br />
maszkety. Tak to już je, że ze pustymi je dugy i nic z tygo nie idzie wyniyjść. szły na jaky wesely. A potym biyda było na bezrok. <br />
taky pow<strong>in</strong>ny do czytania. być ty kołzania, Powielanie bo nierołz szpilków w tyż jakikolwiek miały elegancky klajdy, sposób jakby zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
bůł odpust. Zebrało nołs se ze parafii<br />
(Słubice) bis Oppeln haben sie <strong>in</strong> ihrer<br />
Kunst festgehalten. Das Schiff, mit dem<br />
sie unterwegs waren, lief am 28. Juli <strong>in</strong><br />
Oppeln e<strong>in</strong>. Hier hat man noch geme<strong>in</strong>sam<br />
e<strong>in</strong>e weitere Woche verbracht und<br />
an dem Projekt gearbeitet. Am 8. August<br />
Marie Baumgarten/kan<br />
Gerhart Hauptmann<br />
jego genealogię<br />
na Śląsku można<br />
prześledzić, począwszy<br />
od XVI wieku.<br />
ojczysty kraj, jeśli mój duchowy rozwój<br />
miał potoczyć się tak, jak się rzeczywiście<br />
potoczył. Adolph von Menzel,<br />
Gustav Freytag i <strong>in</strong>ni Ślązacy nigdy nie<br />
powrócili do rodz<strong>in</strong>nego kraju, toteż<br />
nie znajdujemy go w ich twórczości,<br />
uważany jest też za „pra-Ślązaka”, gdyż<br />
jego genealogię na Śląsku można prześledzić,<br />
począwszy od XVI wieku.<br />
Za granicą Gerhart Hauptmann szybko<br />
zyskuje sobie sławę i wielkie poważanie,<br />
i to nie tylko dzięki przyznaniu mu<br />
Damit wird 25 Jahre nach dem Fall<br />
Verdienste e<strong>in</strong> Tabu. Wie <strong>in</strong> an<strong>der</strong>en<br />
Städten <strong>der</strong> ehemaligen Ostgebiete<br />
des <strong>Deutschen</strong> Reiches durfte an e<strong>in</strong>e<br />
entsprechende Ehrung <strong>der</strong> deutschen<br />
Stadtväter nicht gedacht werden. Nun<br />
beschloss <strong>der</strong> Stadtrat, dass <strong>der</strong> Name<br />
gab es immer wie<strong>der</strong> Anzeichen dafür,<br />
dass Beuthen reif sei, an se<strong>in</strong>en deutschen<br />
Bürgermeister zu er<strong>in</strong>nern. Vor<br />
zwei Jahren, am 80. Todestag Georg Brün<strong>in</strong>gs,<br />
wurde <strong>in</strong> <strong>der</strong> Tr<strong>in</strong>itatis-Kirche<br />
e<strong>in</strong>e Messe für ihn gehalten und <strong>der</strong><br />
Zeit entstandenen öffentliche Gebäude<br />
cie Hanusi”. Nie należy też zapom<strong>in</strong>ać<br />
o największym skandalu teatralnym na<br />
Śląsku, jakim był zakaz wystawienia w<br />
Hali Stulecia we Wrocławiu jego sztuki<br />
„Festspiel <strong>in</strong> deutschen Reimen” (1913).<br />
Zamiast patriotycznej prezentacji armii<br />
Blüchera, będącego symboliczną postacią<br />
w wojnach wyzwoleńczych przeciwko<br />
Napoleonowi. Co powiedziałby na to<br />
Eichendorff, który swego czasu zgłosił<br />
się do służby we Freikorpsie Lützowa?<br />
Johannes Rasim<br />
rynkami se ze Annabergu nie wrołcoł,<br />
no, chyba że se niy moł czasu na łażyniy<br />
po budach, bo na przikład se zarołz zajś<br />
pielgrzymować.<br />
A kołzaniy w tym roku tyż było niesamowity,<br />
biskup gołdoł ło tym, że trza<br />
szanować starszych, egal jacy by nie byli,<br />
a to prołda. I nie dojść, że było krótky,<br />
to jeszcze na dodatek taky e<strong>in</strong>malig, że<br />
dugo go nie pódzie zapůmnieć, a właśnie<br />
und Wohnhäuser <strong>der</strong> Innenstadt be-<br />
A wiela dzieci było, niejedny płakały,<br />
niejedny gaworzyły na Mszi, ale wszyjscy<br />
byli bardzo mile widziani, biskup nawet<br />
szpily, że jak by to padać, nie dojść, że nie<br />
na miejscu, to jeszcze ani nikaj nie umiały<br />
wlyjść, naja… chciały fajnie wyglůndać,<br />
a oprócz tygo zwróciły tyż na siebie uwaga,<br />
bo kaj nie przełajziyły, to wszyjscy<br />
na niy patrzyli. Prz<strong>in</strong>ajmnij były <strong>in</strong>kszy<br />
jak wszystky <strong>in</strong>kszy kobiytki, a do tych<br />
1. – 7. August 2014<br />
Dem Westfälischen Visionär zur Ehr<br />
Plac Georga Brün<strong>in</strong>ga, so wird <strong>der</strong><br />
Platz vor <strong>der</strong> Beuthener Stadtverwaltung<br />
künftig offiziell heißen.<br />
E<strong>in</strong> Großteil <strong>der</strong> Beuthener Bausubstanz entstand <strong>in</strong> <strong>der</strong> Amtszeit Brün<strong>in</strong>gs, so auch die Schlesische Oper.<br />
kommunistischen Zeit aus dem kollektiven<br />
Gedächtnis gelöscht, wird Brün<strong>in</strong>g<br />
im Beuthen von heute zunehmend als<br />
e<strong>in</strong>e verdiente historische Persönlichkeit<br />
Dawid Smolorz<br />
Gerhart Hauptmann w 1898 roku na spacerze. Foto: Zan<strong>der</strong> & Labich, Berl<strong>in</strong> – Berl<strong>in</strong>er Leben, rocznik I, zeszyt 10<br />
na Komunia zajść. Powiam wům, że tela<br />
lołt już chodzam na Annaberg, ale takygo<br />
czygojś jeszcze nie widziałach, a może<br />
e<strong>in</strong>fach nie zwróciyłach na to uwaga.<br />
A tera cza lyczyć blazy, podziynkować,<br />
że szło zajść na Annaberg i przijść<br />
zajś nazołt i czekać na nastympnoł<br />
pielgrzymka. Kto wiy, co do tygo czasu<br />
se zdarzi, beleby yno zdrowiy dopisało<br />
i czasu nie brachowało, żeby tam szło<br />
zajść. A kto nie bůł, niech żałuje, bo richtig<br />
fajnie było, jak to co roku. Byli tyż<br />
tacy, co szli ponad piynć godz<strong>in</strong>, tych to<br />
richtig podziwiům, a wy se już szykujcie<br />
q<br />
Foto: Daniel Lekszycki
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
<strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Schlesien bereitgestellt. śląsk Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Oppelner Woiwodschaft: Märchennächte mit den Helden <strong>der</strong> Gebrü<strong>der</strong> Grimm-Geschichten<br />
Nr. 31/1165 Wochenblatt.<strong>pl</strong> 7<br />
Zauberhafte Begegnungen<br />
Oppelner<br />
Nachrichten<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Q<br />
Q Rowerowa wycieczka: Mieszkańcy<br />
Dąbrowic (gm<strong>in</strong>a Chrząstowice)<br />
wspólnie wybrali się na wycieczkę<br />
rowerową. W sobotnie popołudnie 19<br />
lipca dąbrowiccy rowerzyści wyruszyli<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
na ścieżki rowerowe gm<strong>in</strong>y Chrząstowice.<br />
Wycieczkę zakończyli na <strong>pl</strong>acu przy świetlicy,<br />
gdzie zorganizowano poczęstunek<br />
oraz zabawę taneczną. Po raz pierwszy<br />
taki wspólny rajd odbył się w czerwcu<br />
zeszłego roku. Wydarzenie zorganizowało<br />
Koło DFK Dąbrowice w ramach projektu<br />
„Ożywianie domów spotkań”. Sf<strong>in</strong>ansowane<br />
zostało ze środków M<strong>in</strong>isterstwa<br />
Spraw Wewnętrznych Republiki Fe<strong>der</strong>alnej<br />
Niemiec za pośrednictwem Związku<br />
Niemieckich Stowarzyszeń Społeczno-<br />
-Kulturalnych w Polsce.<br />
QQLetzter Wirtschaftsstammtisch<br />
mit Konsul Eck: Zu e<strong>in</strong>er dreistündigen<br />
Schifffahrt auf <strong>der</strong> O<strong>der</strong> lud<br />
Konsul Peter Eck letzte Woche im Rahmen<br />
se<strong>in</strong>es letzten Wirtschaftsstammtisches<br />
<strong>in</strong> Oppeln e<strong>in</strong>. Mehrere Unternehmer und<br />
Vertreter <strong>der</strong> <strong>Deutschen</strong> M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit fuhren<br />
auf dem Fluss und sprachen dabei<br />
über die Zukunft <strong>der</strong> Wirtschaft <strong>in</strong> <strong>der</strong><br />
Region. <strong>Die</strong> Idee e<strong>in</strong>er geme<strong>in</strong>samen<br />
Schifffahrt kam vom deutschen Unternehmer<br />
Carsten Berman. Für Konsul Eck<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
<strong>Die</strong> K<strong>in</strong><strong>der</strong> konnten ihre eigenen Zaubergetränke herstellen. Foto: SKGD Als Abschiedsgeschenk bekam jedes K<strong>in</strong>d e<strong>in</strong> märchenhaftes Kissen. Foto: SKGD<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Teilnehmer e<strong>in</strong> Märchenschloss bauten. Nach dem<br />
Morgen hieß es für alle Morgengymnastik.<br />
Danach gab es Frühstückt. Zum<br />
„Das Malen, Schneiden, Kleben hat den<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Märchenlesen, Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Flug auf e<strong>in</strong>em Besen, tanzende<br />
Nixen, brennende Wolken und e<strong>in</strong><br />
geme<strong>in</strong>samer Tanz mit Schneewittchen:<br />
die Märchennächte, die von<br />
<strong>der</strong> Oppelner SKGD <strong>in</strong> den letzten<br />
Wochen <strong>in</strong> zehn DFK <strong>der</strong> Woiwod-<br />
ist er e<strong>in</strong> Beispiel für die Bedeutung des<br />
Wirtschaftsstammtisches: „Als er hier Fuß<br />
fassen wollte, haben wir als Konsulat ihm<br />
<strong>in</strong> Sachen <strong>der</strong> Fortbildung se<strong>in</strong>er Mitarbeiter<br />
geholfen. Er war so überrascht,<br />
dass es funktioniert hat, so dass er jetzt,<br />
glaube ich, am besten die Bedeutung<br />
unseres Wirtschaftsstammtisches sieht,<br />
wie man Drachentränen mit tanzenden<br />
ihrer Heimat kennen lernen, aber auch,<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Nixen materiał zaubert. Um Eltern służy und wyłącznie Großeltern<br />
<strong>der</strong> K<strong>in</strong><strong>der</strong> zu überzeugen, dass verbr<strong>in</strong>gen.<br />
<strong>in</strong> den DFK zusammenkommen und<br />
do Begegungsstätte<br />
czytania. Powielanie dass sie w mit jakikolwiek ihren Eltern bzw. sposób Großeltern zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
schaft veranstaltet wurden, hatten<br />
jede Menge Höhepunkte.<br />
An je<strong>der</strong> Veranstaltung <strong>in</strong> <strong>der</strong> Reihe<br />
Deutsche Märchennacht nahmen<br />
15 K<strong>in</strong><strong>der</strong> im Alter vom sieben<br />
bis neun Jahren teil. <strong>Die</strong> K<strong>in</strong><strong>der</strong> unter<br />
Betreuung e<strong>in</strong>es Deutschlehrers, Vertretern<br />
<strong>der</strong> DFK sowie Eltern hatten<br />
die Gelegenheit, deutsche Märchen von<br />
weil er ja direkt davon profitiert hat.” Als<br />
wichtigstes Fazit des Treffens wurde <strong>der</strong><br />
Verbesserungsbedarf <strong>der</strong> Bed<strong>in</strong>gungen<br />
für deutsche Investoren <strong>in</strong> <strong>der</strong> Region<br />
genannt. E<strong>in</strong>e von diesen guten Bed<strong>in</strong>gungen,<br />
sei die Zweisprachigkeit <strong>der</strong><br />
Region und die Präsenz <strong>der</strong> deutschen<br />
M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit.<br />
Q Sportowe rozmowy: Analiza<br />
den Bremer Stadtmusikanten geme<strong>in</strong>sam <strong>in</strong> <strong>der</strong> DFK-Begegnungsstätte unter den deutschen Konsulats <strong>in</strong> Oppeln. <strong>Die</strong> beiden<br />
letzten w jakikolwiek haben das Vorhaben sposób auch zabronione.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy zu musizieren. materiał Nach den służy Spielen wyłącznie wurde wachsamen do czytania. Augen <strong>der</strong> Betreuer. Powielanie Zum<br />
es aber Zeit zum Ausruhen und Schlafen.<br />
<strong>Die</strong> s<strong>in</strong>d Kle<strong>in</strong>en lediglich konnten entwe<strong>der</strong> zum noch Lesen e<strong>in</strong> märchenhaftes bereitgestellt. Kissen. Am nächsten Jegliche Vervielfältigung ist adur strengstens<br />
Schlafen erhielt jedes K<strong>in</strong>d als Andenken f<strong>in</strong>anziell unterstützt.<br />
Q<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien untersagt.<br />
kompetenten Lektoren zu hören. Nach<br />
dem Märchenlesen und dem Abendessen<br />
gab es e<strong>in</strong>e Bastelstunde, <strong>in</strong> <strong>der</strong> die<br />
K<strong>in</strong><strong>der</strong>n beson<strong>der</strong>s viel Spaß gemacht<br />
und nach dem Zusammenbau hat auf<br />
die K<strong>in</strong><strong>der</strong> schon die nächste Überraschung<br />
gewartet, nämlich e<strong>in</strong>e Zauberschule“,<br />
berichtet Natalia Jasik von<br />
<strong>der</strong> SKGD. <strong>Die</strong> K<strong>in</strong><strong>der</strong> haben gelernt,<br />
sie e<strong>in</strong>e Zauberschule besucht haben,<br />
bekamen sie e<strong>in</strong> Zeugnis. Danach kam<br />
Schneewittchen, mit dem sie tanzten,<br />
sangen und herumtobten. <strong>Die</strong> K<strong>in</strong><strong>der</strong><br />
verwandelten sich für e<strong>in</strong>en Moment <strong>in</strong><br />
e<strong>in</strong>e Märchenfigur, um zum Beispiel mit<br />
Daniec: Festyn byłych i obecnych mieszkańców<br />
Słoneczna biesiada<br />
Basteln und Zaubern<br />
konnten die kle<strong>in</strong>en<br />
Zauberlehrl<strong>in</strong>ge die<br />
Nacht <strong>in</strong> <strong>der</strong> DFK-<br />
Märchen auf Deutsch hören o<strong>der</strong> sich<br />
e<strong>in</strong>en Märchenfilm ansehen. Der Höhepunkt<br />
war das geme<strong>in</strong>same Zubettgehen<br />
Abschluss gab es die K<strong>in</strong><strong>der</strong> kle<strong>in</strong>e Geschenke<br />
– Märchenbücher <strong>der</strong> Gebrü<strong>der</strong><br />
Grimm. „Mit dem Projekt wollen wir<br />
erreichen, dass die K<strong>in</strong><strong>der</strong> spielerisch<br />
die deutsche Sprache im Alltag erleben,<br />
die Kultur, Geschichte und Tradition<br />
dadurch e<strong>in</strong>en stärkeren Bezug zu den<br />
DFK entwickeln“, me<strong>in</strong>t Natalia Jasik.<br />
<strong>Die</strong> zehn Märchennächte <strong>in</strong> den DFK<br />
waren e<strong>in</strong> geme<strong>in</strong>sames Projekt <strong>der</strong> Oppelner<br />
Sozial-Kulturellen Gesellschaft<br />
<strong>der</strong> <strong>Deutschen</strong>, <strong>der</strong> AGMO e.V. und des<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Na festyn „Daniec wczoraj i dziś/Danietz<br />
gestern und heute. Heimattreffen”<br />
zjechali w weekend 18–20<br />
lipca br. byli i obecni mieszkańcy<br />
sołectwa, by wspólnie świętować.<br />
Bogaty program artystyczny oraz<br />
struktur organizacyjnych sportu w Nadrenii-Palatynacie,<br />
źródeł ich f<strong>in</strong>ansowania<br />
oraz docelowo rozwój tej dziedz<strong>in</strong>y<br />
współpracy pomiędzy regionami partnerskimi<br />
były celem za<strong>in</strong>icjowanej przez<br />
marszałka województwa opolskiego Andrzeja<br />
Bułę podróży studyjnej do Nadrenii-Palatynatu.<br />
Kluczowym punktem programu<br />
było spotkanie robocze w siedzibie<br />
Fe<strong>der</strong>acji Sportu Nadrenii-Palatynatu,<br />
podczas którego gospodarze szczegółowo<br />
omówili strukturę organizacyjną sportu<br />
w Niemczech. Równie ważne były także<br />
rozmowy kooperacyjne pomiędzy przedstawicielami<br />
stowarzyszeń o podobnych<br />
profilach działalności, podczas których<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
słoneczna pogoda zachęciły wielu<br />
gości do udziału w wydarzeniu, które<br />
już chyba na trwałe zapisało się<br />
w kalendarzu imprez w Dańcu.<br />
Trzydniowe święto zaczęło się od<br />
dyskoteki z DJ Primo. Drugi dzień<br />
należał do strażaków, którzy rywalizo-<br />
potencjalni partnerzy z obydwu regionów<br />
mieli okazję do omówienia możliwości<br />
organizacji wspólnych przedsięwzięć.<br />
Np. Ewa Hałambiec, dyrektor Opolskiego<br />
Oddziału Regionalnego Stowarzyszenia<br />
„Olimpiady Specjalne Polska”, wraz z<br />
Michaelem Bergweilerem ze Special<br />
Olympics Rhe<strong>in</strong>land-Pfalz rozmawiali o<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy których materiał był m.<strong>in</strong>. Konsulat służy wyłącznie RFN w Neben do diesen czytania. bekannten Powielanie Namen R<strong>in</strong>g w am jakikolwiek Nürburgr<strong>in</strong>g <strong>in</strong> Deutschland sposób zabronione.<br />
Opolu.<br />
treibt es das Publikum vor allem wegen kostete dagegen etwa 190 Euro.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich A. Kurc/adur zum Lesen Neuentdeckungen bereitgestellt. nach Ostoberschlesi-<br />
Jegliche Vervielfältigung ist strengstens jp<br />
untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie Das OFF-Festival do czytania. <strong>in</strong> Kattowitz Powielanie mausert<br />
sich vom Geheimtipp zur Topen.<br />
Das OFF will nicht trendig se<strong>in</strong>, es<br />
will Trends<br />
w jakikolwiek<br />
setzen. Dabei verfolgt<br />
sposób<br />
Organisator<br />
Artur Rojek, Kopf <strong>der</strong> Band<br />
zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien Biesiadowaniu s<strong>in</strong>d przewodził lediglich niezastąpiony Leonard zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
wali ze sobą w Gm<strong>in</strong>nych Zawodach<br />
Sportowo-Pożarniczych. Najwięcej<br />
laurów zdobyła Ochotnicza Straż Pożarna<br />
z Dębia. Pierwsze miejsca zgarnęli<br />
Seniorzy, Kobiety oraz Młodzieżowa<br />
Drużyna Pożarnicza. Bezkonkurencyjne<br />
były Oldgirls. Drużyna Oldboys z Dębia<br />
tym razem została pokonana przez<br />
Oldboysów z Chrząstowic. W grupie<br />
możliwości organizacji wspólnych igrzysk<br />
adresowanych do sportowców z niepełnosprawnością<br />
<strong>in</strong>telektualną. Pierwsze<br />
wspólne igrzyska za<strong>pl</strong>anowano na czerwiec<br />
2015 r.<br />
QQDeutschprüfung: Wer gerne als<br />
Deutschlehrer im K<strong>in</strong><strong>der</strong>garten tätig se<strong>in</strong><br />
will, <strong>der</strong> kann an e<strong>in</strong>em Deutschexamen<br />
teilnehmen, das am 28. August im Sitz<br />
<strong>der</strong> <strong>Deutschen</strong> Bildungsgesellschaft <strong>in</strong><br />
Oppeln (ul. M. Konopnickiej 6, im vierten<br />
Stock) veranstaltet wird. Beg<strong>in</strong>n ist um<br />
9:00 Uhr. Mehr Infos gibt es unter <strong>der</strong><br />
Telefonnummer 77 44 19 200. adur<br />
Koncertem Orkiestry Dętej działającej sogar den Posten als Hauptact abgestaubt.<br />
do Am czytania. Sonnabend, Powielanie dem 2. Au-<br />
das OFF w jakikolwiek den renommierten sposób European- zabronione.<br />
<strong>Die</strong> Strategie geht auf. 2011 gewann<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy przy OSP materiał Strzelce Opolskie służy rozpoczął wyłącznie<br />
się trzeci dzień zabawy w Dańcu. Na scegust,<br />
beschallt die dreiköpfige Indieband Festival-Award <strong>in</strong> <strong>der</strong> Kategorie „Bes-<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
C za kobietami z Dębia na podium<br />
stanęły kobiety z OSP Dębska Kuźnia.<br />
W kategorii Seniorzy (grupa A) drugie<br />
miejsce zajęli strażacy z Ochotniczej<br />
Straży Pożarnej w Dębskiej Kuźni, trzecie<br />
– ochotnicy z Falmirowic. Młodzieżowa<br />
Drużyna Pożarnicza z Falmirowic<br />
zajęła II miejsce, natomiast MDP z OSP<br />
Daniec u<strong>pl</strong>asowała się na III miejscu.<br />
ab 21:00 Uhr das Festivalgelände am<br />
Stauweiher (Dol<strong>in</strong>a Trzech Stawów) <strong>in</strong><br />
Kattowitz mit ihren teils elektronisch<br />
sphärischen, teils rockigen Klängen.<br />
Schon am Freitag tritt Multi<strong>in</strong>strumentalist<br />
und ehemaliges Mitglied <strong>der</strong> Band<br />
Kraftwerk Michael Rother auf.<br />
Myslowitz, e<strong>in</strong>e teils aufgezwungene<br />
Philosophie: Man habe e<strong>in</strong>fach ke<strong>in</strong><br />
Geld um große, bekannte Bands zu<br />
buchen, sagt Rojek, <strong>der</strong> die Kapellen<br />
aus dem In- und Ausland nach se<strong>in</strong>em<br />
eigenen Gusto auswählt.<br />
tes mittelgroßes Festival“ und landet <strong>in</strong><br />
zahlreichen Festivalranglisten immer<br />
wie<strong>der</strong> auf den vor<strong>der</strong>en Plätzen. Beim<br />
deutschen Publikum ist das OFF auch<br />
wegen se<strong>in</strong>es günstigen E<strong>in</strong>trittspreises<br />
angesagt, drei Tage <strong>pl</strong>us Camp<strong>in</strong>g gibt es<br />
ab etwa 45 Euro. E<strong>in</strong> Ticket für Rock am<br />
Oppelner Nachrichten<br />
Po zawodach strażackich ruszyła<br />
biesiada pod namiotem. Na wesoło<br />
zaprezentował się Kabaret Stan Tutaj,<br />
Malcharczyk.<br />
Foto: Krystian Smolka<br />
stare dobre przeboje przypomniał Gang<br />
Marcela, wystąpił też zespół Horyzont.<br />
Do późnych godz<strong>in</strong> nocnych trwała<br />
zabawa z zespołem Bravo i DJ Archy.<br />
nie wystąpił zespół wokalny Dan-Berg,<br />
formacja taneczna Hałas, Dom<strong>in</strong>ika i<br />
Janusz Żyłka.<br />
Organizatorami wydarzenia były:<br />
Koło DFK Daniec, Rada Sołecka oraz<br />
Ochotnicza Straż Pożarna. F<strong>in</strong>ansowo<br />
festyn wsparli liczni sponsorzy, wśród<br />
Kattowitz: Musikfestival mit deutschen Bands<br />
E<strong>in</strong>fach mal OFF gehen<br />
Artur Rojek, Kopf <strong>der</strong> Gruppe Myslovitz, ist Organisator des Festivals.<br />
adresse für Musikfreunde. Auch aus<br />
Deutschland stehen <strong>in</strong> diesem Jahr<br />
vom 31. Juli bis 3. August Künstler<br />
auf <strong>der</strong> Bühne.<br />
The Notwist aus Weilheim haben<br />
Foto: Wikipedia<br />
war e<strong>in</strong>e <strong>Zeitung</strong>, die von 1895 bis<br />
1935 im Oppelner Land erschien.
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
<strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
8 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Schlesien bereitgestellt. śląsk Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Pazurkiem<br />
Jelenia Góra: Dol<strong>in</strong>a Pałaców i Ogrodów Kotl<strong>in</strong>y Jeleniogórskiej w... Sejmie<br />
Kotysia<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Nowy mur<br />
Europa cierpi. Nie tylko opłakuje<br />
ofiary katastrofy malezyjskiego<br />
samolotu, zestrzelonego nad obszarem<br />
kontrolowanym przez prorosyjskich<br />
separatystów na wschodzie<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy nawet materiał w Jeleniej Górze. służy Ewa wyłącznie Kopacz, marszałek do czytania. Sejmu RP, o tym Powielanie wie. Nie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien mogła s<strong>in</strong>d o<strong>der</strong>wać lediglich oczu od modelu zum Lesen pałacu w bereitgestellt. Wojanowie z Parku M<strong>in</strong>iatur Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Ukra<strong>in</strong>y, ale też nie potrafi znaleźć<br />
jedności w polityce zagranicznej.<br />
W czasie, gdy Bruksela nakłada<br />
na Moskwę kolejne sankcje, rosyjscy<br />
żołnierze przechodzą nad Loarą<br />
szkolenie z obsługi nowoczesnego<br />
okrętu zakupionego we Francji,<br />
a premier Węgier wyraźnie daje<br />
do zrozumienia, że nie jest za<strong>in</strong>teresowany<br />
konfliktem z Rosją.<br />
Kością niezgody jest <strong>pl</strong>anowana<br />
od kilku lat budowa gazociągu South<br />
Stream, który miałby zaopatrywać<br />
za<strong>in</strong>teresowane kraje: Bułgarię,<br />
Węgry, Serbię, Austrię, Grecję<br />
i Włochy. Zdaniem Jerzego Buzka,<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Kotl<strong>in</strong>a Jeleniogórska była trendy<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien Król s<strong>in</strong>d zaszczepił lediglich coś jeszcze – zum modę na Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
który w Parlamencie Europejskim<br />
pełni funkcję przewodniczącego<br />
Komisji Przemysłu, Badań i Energii,<br />
South Stream stanowi zagrożenie dla<br />
całej Europy Środkowo-Wschodniej,<br />
bo tworzy nowy, tym razem „gazowy”<br />
mur berliński. Buzek używa<br />
mocnych słów, ale może to ostatnia<br />
chwila, aby zapobiec pełnemu uzależnieniu<br />
energetycznemu od Rosji?<br />
Problem w tym, że nikt nie wymyślił<br />
na nie remedium.<br />
W kwestii chowania głowy w piasek<br />
Europa ma już doświadczenie.<br />
Oby dzisiaj do Ukra<strong>in</strong>y nie podeszła<br />
Wystawa w trójwymiarze<br />
Promocję trzeba wziąć we własne<br />
ręce. Zofia Czernow, jeleniogórska<br />
poseł, stała się w Sejmie ambasadorką<br />
Dol<strong>in</strong>y Pałaców i Ogrodów Kotl<strong>in</strong>y Jeleniogórskiej.<br />
Plansze, na których poka-<br />
zostały już przestrzennie umeblowane. regionalna została kilka lat temu sprowadzona<br />
do w czytania. szkołach do zera Powielanie – ma Paul<strong>in</strong>um w jakikolwiek w Jeleniej Górze, sposób Karpniki, zabronione.<br />
zano m.<strong>in</strong>. pałace: Wojanów, Łomnica, województwa dolnośląskiego.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Nawet materiał władca nie był służy w stanie tego wyłącznie ładu<br />
zmienić, choćby chciał. W tej sytuacji już w programie edukacyjnej ścieżki Cie<strong>pl</strong>ice (dawna rezydencja hrabiów<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
tak jak do Czechosłowacji w 1938<br />
roku.<br />
Józef Kotyś<br />
Wystawę można oglądać do 26 września.<br />
QQBreslau: <strong>Die</strong> deutsche M<strong>in</strong><strong>der</strong>heit<br />
<strong>in</strong> Breslau veranstaltet zum zweiten Mal<br />
e<strong>in</strong>en deutsch-polnischen Tandemsprachkurs<br />
für zehn deutsche und zehn polnische<br />
Teilnehmer. Der Kurs f<strong>in</strong>det vom 11.<br />
bis 21. September im DSKG-Sitz statt.<br />
Anmeldeschluss ist <strong>der</strong> 11. August. Anmeldung<br />
und Informationen bei Hanna<br />
Teschner unter aktion-west-ost@bdkj.<br />
de. Mehr Infos gibt es unter www.ntks.<br />
wroclaw.<strong>pl</strong>.<br />
Q Neustadt: Am 2. August be-<br />
Q<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien Mehr als s<strong>in</strong>d 80 Interessierte lediglich zum nahmen Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
g<strong>in</strong>nt auf dem Neustädter R<strong>in</strong>g das 8.<br />
Internationale Jazz-Festival. Das genaue<br />
Programm gibt es auf <strong>der</strong> Internetseite<br />
www.prudnik.<strong>pl</strong>.<br />
Q Chróścice: 2 i 3 sierpnia odbędzie<br />
Q<br />
und <strong>der</strong>en rechtem Nebenfluss, <strong>der</strong><br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
Mischl<strong>in</strong>e.<br />
materiał<br />
Beide werden<br />
służy<br />
im<br />
wyłącznie<br />
Werk<br />
do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien von Georg s<strong>in</strong>d Hauptstock lediglich beschrieben. zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
się festyn rodz<strong>in</strong>ny na park<strong>in</strong>gu za OSP<br />
w Chróścicach (gm<strong>in</strong>a Dobrzeń Wielki).<br />
W sobotę od 20.00 zabawa taneczna z<br />
zespołem Magnetic. W niedzielę występy<br />
artystyczne, pokaz rzeźbienia w drewnie,<br />
gry i zabawy dla dzieci. Więcej na www.<br />
gokdobrzenwielki.<strong>pl</strong>.<br />
Q Görlitz: In <strong>der</strong> Reihe „Kaffee und<br />
Kuchen: natürlich schlesisch“ f<strong>in</strong>det im<br />
Schlesischen Museum <strong>in</strong> Görlitz am 6.<br />
August e<strong>in</strong> Vortrag „E<strong>in</strong> gelehrter Adliger.<br />
<strong>Die</strong> schlesischen Reisen des Adolf Traugott<br />
v. Gersdorf“ statt. Ab 15:00 Uhr spricht<br />
Kai Wenzel über den gelehrten Adligen<br />
aus <strong>der</strong> Oberlausitz, <strong>der</strong> als e<strong>in</strong>er <strong>der</strong><br />
besten Kenner des Riesengebirges und<br />
des nie<strong>der</strong>schlesischen Vorlandes galt.<br />
Bo <strong>in</strong>formacja, że w cieniu Śnieżki<br />
jest wieś o architekturze żywcem<br />
przeniesionej z Tyrolu, robi wrażenie.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Mowa materiał o Mysłakowicach, służy w której wyłącznie letnią<br />
rezydencję miał król pruski. On to, Pałaców i Ogrodów<br />
do o wartości czytania. Dol<strong>in</strong>y Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien protestant, s<strong>in</strong>d dał lediglich zgodę swym współwy-<br />
zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
znawcom, żeby osiedlili się tuż pod jego<br />
bokiem, bo w ojczyźnie byli z powodu<br />
konfesji szykanowani. Co więcej, król<br />
nakazał swym architektom, żeby styl<br />
tyrolski zaszczepili w Mysłakowicach<br />
i w okolicy.<br />
Karkonosze, Rudawy Janowickie i Kotl<strong>in</strong>ę<br />
Jeleniogórską wśród pruskiej arystokracji.<br />
W efekcie na około stu kilometrach<br />
kwadratowych powstało w XIX w.<br />
kilkadziesiąt rezydencji, które utworzyły<br />
jednolite założenie pałacowo-parkowe w<br />
czym dla renesansu są Włochy, tym<br />
dla romantyzmu stał się rejon Jeleniej<br />
Góry, zwany obecnie Dol<strong>in</strong>ą Pałaców i<br />
Ogrodów Kotl<strong>in</strong>y Jeleniogórskiej. Z prostego<br />
powodu. Poczdam i Berl<strong>in</strong>, gdzie<br />
rezydowali na stałe królowie pruscy,<br />
król Prus, który stał się ikoną romantyzmu,<br />
zrealizował swe wizje w rejonie<br />
Jeleniej Góry.<br />
Na ten niezwykły krajobraz składają<br />
się m.<strong>in</strong>. kościoły. Na ogół są po dwa<br />
– katolicki i ewangelicki – w każdej<br />
cmentarze. Pomiędzy kościołami stała<br />
karczma, gdzie załatwiano <strong>in</strong>teresy.<br />
W Mysłakowicach zachowały się<br />
domy tyrolskie, a w sąsiednich wsiach<br />
– sporo domów przysłupowych zwanych<br />
łużyckimi. Ich konstrukcja była odporna<br />
dzięki wpływom pruskiej arystokratki na<br />
dworze pruskim stanął kościół Wang –<br />
obecnie jedyna budowla wik<strong>in</strong>gów poza<br />
Skandynawią.<br />
Fenomen w skali 1:25<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
stylu angielskim<br />
materiał<br />
(romantycznym).<br />
służy wyłącznie<br />
Ma Park<br />
do<br />
M<strong>in</strong>iatur<br />
czytania.<br />
Zabytków<br />
Powielanie<br />
Dolnego Co więcej,<br />
w jakikolwiek<br />
nie delegowali nikogo<br />
sposób<br />
choćby<br />
zabronione.<br />
wspólną oś symetrii – Śnieżkę. Nie było Śląska w Kowarach jest najlepszym z wydziału promocji.<br />
góry wyższej w całych Prusach. Tym, miejscem, żeby się przekonać, jak nie-<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
samowitym kulturowo miejscem jest<br />
Dol<strong>in</strong>a Pałaców i Ogrodów. Zamki, pałace,<br />
kościoły, starówka Jeleniej Góry,<br />
ratusze, górskie schroniska w skali 1:25<br />
są znakomitą lekcją regionalizmu. To<br />
towar w Polsce deficytowy. Edukacja<br />
regionalnej. Tak strzeliliśmy sobie w<br />
kolano. Brak znajomości tożsamości<br />
własnego miejsca zamieszkania wpływa<br />
ujemnie na jakość życia. Brak wiedzy o<br />
atutach okolicy stawia bowiem pod znakiem<br />
zapytania możliwość stworzenia<br />
TERMINE<br />
miejscowości, bo wyznaniowo tutejsi<br />
mieszkańcy materiał nie byli służy monolitem. wyłącznie W stycznego. do A czytania. turystyka to dziś Powielanie przemysł, Wojanowie. w jakikolwiek Przydała prezentacji sposób waloru zabronione.<br />
z miejscowych atrakcji produktu tury-<br />
głównie uwagę na m<strong>in</strong>iaturze pałacu w<br />
QQKatowice: Muzeum LARES: Historii Katowic<br />
zaprasza na wystawę „Kresowianie w konsekwencji w pobliżu stoją pastorów-<br />
który przynosi ogromne dochody. trójwymiaru i dała pojęcie o architekto-<br />
N<strong>in</strong>iejszy<br />
Katowicach, LARES: katowiczanie <strong>Die</strong>se na Materialien Kresach”. ka i <strong>pl</strong>ebania s<strong>in</strong>d oraz lediglich są dwa wyznaniowe zum Lesen O ile bereitgestellt. jeleniogórzanie mają choć Jegliche mgl<strong>in</strong>icznym<br />
Vervielfältigung bogactwie okolic Jeleniej ist Góry. strengstens untersagt.<br />
ste pojęcie o skarbie, jakim jest Dol<strong>in</strong>a<br />
Pałaców i Ogrodów Kotl<strong>in</strong>y Jeleniogórskiej,<br />
to o urzędnikach marszałka<br />
Dolnego Śląska nawet tego nie można<br />
powiedzieć. Na Kongresie Turystyki<br />
Kulturowej, który odbył się 18 i 19<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy na drgania materiał krosien – służy z tkactwa wyłącznie utrzymywały<br />
się całe wsie w Sudetach i na Wojanowie z <strong>in</strong>icjatywy Fundacji Dol<strong>in</strong>y zareagował. Szefowa parlamentu jego powodzeniem w Niechorzu.<br />
października do czytania. ubiegłego roku Powielanie w pałacu w terra w <strong>in</strong>cognita. jakikolwiek Marian Piasecki sposób od razu zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien Pogórzu s<strong>in</strong>d Sudeckim. lediglich Z kolei w zum Karpaczu Lesen Pałaców bereitgestellt. i Ogrodów Kotl<strong>in</strong>y Jeleniogór-<br />
Jegliche zaproszenie Vervielfältigung przyjęła. ist strengstens untersagt.<br />
skiej, nie pojawił się żaden z członków<br />
Zarządu Województwa Dolnośląskiego.<br />
Schaffgotsch), Bukowiec, Pakoszów, wieżę<br />
rycerską w Siedlęc<strong>in</strong>ie i willę noblisty<br />
Gerharta Hauptmanna w Jagniątkowie,<br />
stanęły w pobliżu sali posiedzeń Sejmu.<br />
Ewa Kopacz, marszałek Sejmu, która<br />
wystawę otworzyła, skupiła jednak<br />
Szefowa parlamentu nie kryła podziwu<br />
dla Mariana Piaseckiego, twórcy parku<br />
m<strong>in</strong>iatur w Kowarach. – Wspaniała<br />
robota, niezwykła precyzja – usłyszał.<br />
Jednocześnie przyznała, że w okolicach<br />
Jeleniej Góry nigdy nie była. To dla niej<br />
1. – 7. August 2014<br />
Skarby nadal nie odkryte<br />
Dol<strong>in</strong>a Pałaców i Ogrodów Kotl<strong>in</strong>y Jeleniogórskiej to dobro o szczególnym<br />
znaczeniu dla kultury europejskiej, dlatego zasługuje na wpis na Listę<br />
światowego dziedzictwa UNESCO, ale wciąż nie jest to wiedza powszechna<br />
Zabytków Dolnego Śląska w Kowarach, który został gwiazdą wystawy<br />
w Sejmie. Marszałek Kopacz otworzyła ją 22 lipca. I zrobiła wielkie oczy.<br />
Auf die über Feldwege und Waldschneisen<br />
führende Route hatten<br />
sich neben Mitglie<strong>der</strong>n <strong>der</strong> Fahrradsektionen<br />
aus Zawadzki, Gleiwitz und<br />
Groß Strehlitz auch zu e<strong>in</strong>em aktiven<br />
Q<br />
Zeitvertreib aufgelegte Bewohner aus<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy umliegenden materiał Ortschaften służy aufgemacht. wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Am Start wurden alle von den Veran-<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
staltern begrüßt: Alfred Feliks, Chef <strong>der</strong><br />
PTTK-Betriebsabteilung <strong>der</strong> Andreashütte<br />
(Huta Andrzej) <strong>in</strong> Zawadzki, und<br />
Józef Kotyś, Direktor <strong>der</strong> Bibliothek und<br />
des Kulturzentrums <strong>in</strong> Colonnowska.<br />
Ihre Fahrt auf <strong>der</strong> 25 km langen<br />
Strecke begannen die Radler vor dem<br />
O ile jeleniogórzanie<br />
mają jakieś pojęcie<br />
Kotl<strong>in</strong>y Jeleniogórskiej,<br />
to o urzędnikach<br />
marszałka Dolnego<br />
Śląska nawet tego nie<br />
można powiedzieć.<br />
Kle<strong>in</strong> Stanisch: Fahrradtour im Flusstal <strong>der</strong> Malapane<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Haus, materiał <strong>in</strong> dem von 1937 służy bis 1944 wyłącznie Georg<br />
Hauptstock (Künstlername: Peter vorbei und erreichten schließlich e<strong>in</strong>e Hauptstock und zu dessen Platz <strong>in</strong> <strong>der</strong> Spiel sagen?“<br />
gebäude do und czytania. <strong>der</strong> Urbanus-Kapelle Powielanie Geschichte w jakikolwiek von Kle<strong>in</strong> Stanisch, sposób zu Georg zabronione.<br />
adur<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien Schrat) s<strong>in</strong>d wohnte. lediglich Sie fuhren zum anschlie-<br />
Lesen Anhöhe bereitgestellt. im westlichen Teil des Jegliche Dorfes. schlesischen Vervielfältigung Literatur. ist strengstens untersagt.<br />
ßend am historischen örtlichen Schul-<br />
O fenomenie kulturowym Dol<strong>in</strong>y Pałaców i Ogrodów Kotl<strong>in</strong>y Jeleniogórskiej opowiedział w Sejmie Piotr Napierała<br />
(pierwszy z prawej). Od lewej stoją: Ewa Kopacz (marszałek Sejmu RP), prof. dr hab. Alicja Chybicka (senator RP),<br />
Marian i Małgorzata Piaseccy (właściciele Parku M<strong>in</strong>iatur Zabytków Dolnego Śląska w Kowarach). Foto: M. Perzyński<br />
Auf den Spuren von Peter Schrat<br />
am 26. Juli an e<strong>in</strong>er Fahrradtour <strong>in</strong><br />
Kle<strong>in</strong> Stanisch teil. Im Mittelpunkt<br />
stand die Erhabenheit <strong>der</strong> Landschaft<br />
im Flusstal <strong>der</strong> Malapane<br />
Auf den Weg machten sich neben Mitglie<strong>der</strong>n <strong>der</strong> Fahrradklubs aus Zawadzki, Gleiwitz und Groß Strehlitz auch<br />
aktive Bürger umliegen<strong>der</strong> Ortschaften.<br />
Foto: J. Stem<strong>pl</strong>ewski<br />
Dort bekamen Sie Informationen zur<br />
Uzdrowisko pod kro<strong>pl</strong>ówką<br />
Paweł Skrzywanek, prezes uzdrowiska<br />
Szczawno-Jedl<strong>in</strong>a, zobaczył m<strong>in</strong>iaturę<br />
Wojanowa i zobaczył oczyma wyobraźni<br />
identyczną m<strong>in</strong>iaturę przedstawiającą<br />
jedną z budowli kurortu w Szczawnie-<br />
-Zdroju. Ale zamówienia nie złożył,<br />
gdy dowiedział się, że wykonanie tego<br />
typu modelu to koszt około 60 tys. zł.<br />
Uzdrowiska na taki wydatek nie stać. Jest<br />
pod kro<strong>pl</strong>ówką f<strong>in</strong>ansową samorządu<br />
Samorządowcy – głównie wójtowie i<br />
burmistrzowie – zjawili się na otwarciu<br />
wystawy licznie. Nie pożałowali też swego<br />
czasu posłowie i senatorowie z Dolnego<br />
Śląska wszystkich opcji. Przybyła spora<br />
reprezentacja właścicieli pałaców, wśród<br />
nich baronowa Elisabeth von Küster z pałacu<br />
Łomnica oraz szef Fundacji Dol<strong>in</strong>y<br />
Pałaców i Ogrodów Kotl<strong>in</strong>y Jeleniogórskiej<br />
Piotr Napierała, który opowiedział<br />
o wyjątkowości tego miejsca. Tu, gdzie<br />
pokazano wystawę, suną m.<strong>in</strong>. wycieczki<br />
zwiedzające gmach parlamentu, co czyni<br />
prezentację dodatkowo atrakcyjną promocyjnie.<br />
Model pałacu w Wojanowie<br />
po wystawie w Warszawie trafi – jako<br />
reklama Karkonoszy i ich okolic – do<br />
Parku M<strong>in</strong>iatur Latarni Morskich, który<br />
Marian Piasecki utworzył i prowadzi z<br />
Marek Perzyński<br />
Auf ihrem Weg zur an <strong>der</strong> Mischl<strong>in</strong>e<br />
gelegenen „Alten Mühle” besichtigten<br />
die Tagestouristen die an geschützten<br />
Tier- und Pflanzenarten reichen<br />
Weiher, e<strong>in</strong>e kle<strong>in</strong>e Waldquelle, das<br />
geheimnisvolle Schwarze Loch sowie<br />
die nördlich von Vossowska bef<strong>in</strong>dlichen<br />
Biberstandorte und e<strong>in</strong>en 160<br />
Jahre alten Kiefernwald. Über die<br />
Waldpfade führten sie <strong>der</strong> als Tourleiter<br />
fungierende Piotr Jendruś und Förster<br />
Krzysztof Sawczuk. Nach dreistündiger<br />
Reise gelangten die Teilnehmer dann<br />
an die Mischl<strong>in</strong>e, die vor siebzig Jahren<br />
vom Verfasser des Buches „Peter<br />
Schrat” so beschrieben wurde: „Unten<br />
gräbt das klare, dunkelfließende Wasser<br />
durch die Moorwiesen <strong>in</strong> krummen<br />
L<strong>in</strong>ien se<strong>in</strong>en Weg. Zwischen den breiten,<br />
fetten Erlen und den buschigen<br />
Weiden hüben und drüben stehen die<br />
rotbraunen Kiefernstämme. <strong>Die</strong> letzte<br />
Sonne brennt durch ihre aufgerauhten<br />
Leiber und macht sie rot wie das Fell<br />
des Eichkaters. Ihr me<strong>in</strong>e Malerfreunde<br />
mit euren Pastellen und Aquarellen,<br />
was würden eure Farben zu diesem<br />
Józef Kotyś
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
<strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Nr. 31/1165 LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich Glaube zum und Lesen Religion bereitgestellt. Wiara Jegliche i religia Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Wochenblatt.<strong>pl</strong> 9<br />
Feierlichkeiten: St. Anna-Ablass <strong>in</strong> Rosenberg<br />
Kronika Parafialna<br />
Ablass<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
mit<br />
materiał<br />
deutschen<br />
służy wyłącznie do czytania.<br />
Elementen<br />
Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione. Q<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Q Wrocław: „W hołdzie” to niezwykła<br />
wystawa w kolegiacie Świętego Krzyża.<br />
Sługa Boży ks. Robert Spiske, niemiecki<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
ksiądz działający we Wrocławiu w XIX w.,<br />
założyciel zgromadzenia sióstr jadwiżanek,<br />
czeka na wyniesienie na ołtarze. Ewa<br />
Walczak-Jackiewicz sportretowała go w<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
kwiecie wieku (foto). To jedna z prac,<br />
którą można zobaczyć we wrocławskiej<br />
kolegiacie Świętego Krzyża. Wystawa jest<br />
dziękczynieniem wrocławskich <strong>pl</strong>astyków<br />
związanych z duszpasterstwem akademickim<br />
za kanonizację Jana Pawła II.<br />
Duszpasterstwo powstało 31 lat temu<br />
przy okazji wystawy, którą <strong>pl</strong>astycy zorganizowali<br />
z okazji pierwszej wizyty Jana<br />
Zu Fuß, mit dem Fahrrad o<strong>der</strong> dem Auto – viele Pilgerten zum St. Anna-Ablass nach Rosenberg.<br />
Das Wetter hat es gut geme<strong>in</strong>t mit<br />
den Pilgern, von denen sich viele<br />
mit dem Fahrrad o<strong>der</strong> zu Fuß zum<br />
Gnadenbild <strong>der</strong> Heiligen Mutter<br />
Anna nach Rosenberg aufmachten.<br />
Der Hauptzelebrant <strong>der</strong> sonntäglichen<br />
Eucharistiefeier (um 11:00<br />
Uhr) war <strong>der</strong> Oppelner Weihbischof<br />
Pawła II we Wrocławiu. Kościół był wtedy<br />
jedyną przestrzenią wolności w Polsce<br />
rządzonej przez komunistów. Jego mury<br />
dawały nieskrępowaną możliwość wypowiedzi<br />
twórczej wszystkim – także<br />
osobom religijnie letnim czy wręcz nie<br />
związanym z Kościołem w ogóle. Wystawa,<br />
która jest obecnie czynna w kolegia-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
Rosenberg<br />
materiał<br />
zum Gnadenbild<br />
służy<br />
pilgerten,<br />
wyłącznie do czytania. Powielanie<br />
er e<strong>in</strong><br />
w<br />
Fernstudium<br />
jakikolwiek<br />
an <strong>der</strong> Universität<br />
sposób zabronione.<br />
so sollten auch heute unsere Familien<br />
<strong>in</strong> Lubl<strong>in</strong>, das er mit <strong>der</strong> Promotion<br />
das Gebet an die jüngeren Generationen von dem rechten Weg abkommen“, hieß im Bereich Kirchenrecht abschloss.<br />
przypom<strong>in</strong>a.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien<br />
weitergeben<br />
s<strong>in</strong>d<br />
und<br />
lediglich<br />
sich <strong>der</strong> Großmutter<br />
zum Lesen<br />
es <strong>in</strong> <strong>der</strong><br />
bereitgestellt.<br />
Predigt.<br />
Jegliche<br />
Seit<br />
Vervielfältigung<br />
30 Jahren kommt er alljährlich<br />
ist strengstens untersagt.<br />
Q<br />
Paweł Stobrawa. In se<strong>in</strong>er Predigt er<strong>in</strong>nerte<br />
er u.a. daran, dass die Heilige<br />
Anna – Patron<strong>in</strong> <strong>der</strong> Diözese Oppeln<br />
und Oberschlesiens – und ihr<br />
Ehemann, <strong>der</strong> Heilige Joachim, auch<br />
Schutzpatrone <strong>der</strong> Familien s<strong>in</strong>d. Bischof<br />
Stobrawa betonte, wie wichtig die<br />
cie Świętego Krzyża, tamte wydarzenia<br />
Marek Perzyński<br />
Q Pożar w Bytomiu-Bobrku: 23<br />
lipca o godz. 19.20 został zaprószony<br />
ogień w drewnianym kościele ewangelickim<br />
w Bytomiu-Bobrku. Pożar strawił<br />
część dachu, wieżę i pomieszczenia gospodarcze.<br />
Akcja ratownicza zakończyła<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Neviges: LARES: Wallfahrt <strong>Die</strong>se zu Materialien St. Anna s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Mikołajki: bereitgestellt. Muzeum Reformacji Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Zwei Bischöfe<br />
Mikołajki (Nikolaiken) to historycz-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
ne, powstałe w połowie XV wieku,<br />
Bobrek i Karb.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen miasto bereitgestellt. położone w Kra<strong>in</strong>ie Jegliche Wiel-<br />
Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Q<br />
się o 22.30. Dzięki szybkim i sprawnym<br />
działaniom nie dopuszczono do rozprzestrzenienia<br />
się pożaru na pozostałą<br />
część drewnianego kościoła. Kościół został<br />
wybudowany w 1932 r. z drewnianych<br />
prefabrykatów i należał do pobliskiej<br />
huty. W tym kościele na nabożeństwach<br />
i modlitwach spotykali się hutnicy i górnicy<br />
wyznania ewangelickiego z dzielnic<br />
Q Akcja charytatywna: „Tornister<br />
pełen Uśmiechów” to akcja, której<br />
celem jest zwiększanie szans edukacyjnych<br />
uczniów poprzez zebranie funduszy<br />
na zakup i wyposażenie <strong>pl</strong>ecaków dla<br />
najuboższych uczniów w archidiecezji<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. go Karl Powielanie Friedrich w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Sch<strong>in</strong>kel. Tuż obok XIX-wiecznego<br />
domu bereitgestellt. bożego znajduje się Jegliche jedno z Vervielfältigung ist strengstens LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen untersagt.<br />
Erzbischof Alfons Nossol beim Pontifikalamt <strong>der</strong> Mutter-Anna-Wallfahrt <strong>in</strong> Neviges.<br />
„Wenn Schlesier pilgern, dann haben sie nicht nur e<strong>in</strong>en Bischof, son<strong>der</strong>n<br />
gleich zwei Bischöfe dabei“ – mit diesen Worten begrüßte <strong>der</strong> Wallfahrtsleiter,<br />
Pater Othmar Brüggemann OFM, die Teilnehmer <strong>der</strong> diesjährigen<br />
katowickiej. Akcja zostanie przeprowadzona<br />
od 15 sierpnia do 2 września<br />
i będzie polegać na zbiórce przyborów<br />
szkolnych (piórniki, zeszyty, bloki rysunkowe,<br />
kredki, farby, flamastry, <strong>pl</strong>astel<strong>in</strong>a<br />
i przybory geometryczne) w parafiach,<br />
które zamówiły <strong>pl</strong>ecaki. Plecaki można<br />
zamawiać w Centrali Caritas Archidiecezji<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie był prof. do Stanisław czytania. Lorenz, Powielanie ewangelik, w księgi jakikolwiek parafialne, sposób zabronione.<br />
wieloletni dyrektor Muzeum Narodowego<br />
tablice z nazwiskami<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt.<br />
w Warszawie.<br />
Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Mutter-Anna-Wallfahrt.<br />
<strong>Die</strong> beiden Bischöfe waren <strong>der</strong> emeritierte<br />
oberschlesische Erzbischof<br />
Alfons Nossol und <strong>der</strong> aus Peru kommende<br />
Alt-Bischof Bernhard Kühnel<br />
Langer MSC, dessen Wiege im schlesischen<br />
Kreis Neisse stand.<br />
Katowickiej mailowo (katowice@caritas.<br />
<strong>pl</strong>) lub telefonicznie (32 251 67 22). Ilość<br />
<strong>pl</strong>ecaków ograniczona. Plecaki przekazane<br />
zostaną najuboższym uczniom za pośrednictwem<br />
duszpasterzy, parafialnych<br />
zespołów Caritas, katechetów.<br />
Q Köln: Am 23. Juli ist <strong>in</strong> e<strong>in</strong>em<br />
appellierte Erzbischof<br />
Q<br />
– W czasie przełomu politycznego<br />
w Polsce<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał Alfons Nossol służy <strong>in</strong> wyłącznie do czytania.<br />
zamierzano zlikwidować<br />
Powielanie<br />
Pisma<br />
w<br />
Świętego<br />
jakikolwiek<br />
na język niemiecki,<br />
sposób<br />
czeski,<br />
rosyjski, szwedzki i <strong>in</strong>ne – wylicza<br />
zabronione.<br />
se<strong>in</strong>er Predigt.<br />
muzeum. Z pomocą przyszła jednak<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Erzbischof Nossol, <strong>der</strong> das feierliche<br />
Pontifikalamt zelebrierte, g<strong>in</strong>g <strong>in</strong> se<strong>in</strong>er<br />
Predigt u.a. auf die Bedeutung <strong>der</strong> Liebe<br />
im christlichen Leben e<strong>in</strong>. Liebe – so<br />
Erzbischof Nossol – sollte das zwischenmenschliche<br />
Verhalten prägen. Er rief<br />
den Wallfahrern zu, sie mögen die Liebe<br />
gegen jegliche Form <strong>der</strong> Gewalt, darunter<br />
auch gegen Vertreibungen, e<strong>in</strong>setzen.<br />
Festgottesdienst <strong>der</strong> Ankunft <strong>der</strong> Gebe<strong>in</strong>e<br />
<strong>der</strong> Heiligen Drei Könige <strong>in</strong> Köln<br />
vor 850 Jahren gedacht worden. Nach<br />
dem Gottesdienst konnten Besucher unter<br />
dem Dreikönigenschre<strong>in</strong> gehen und sich<br />
segnen lassen. Am 23. Juli 1164 hatte Erzbischof<br />
Ra<strong>in</strong>ald von Dassel die Reliquien<br />
von Mailand nach Köln gebracht. Ihnen<br />
zu Ehren entstand <strong>der</strong> gotische Dom. Der<br />
des Chors <strong>der</strong> Oberschlesischen Bergmänner<br />
materiał und <strong>der</strong> Trachtengruppen służy wyłącznie auf zeum mogło do czytania. ponownie otworzyć Powielanie swoje ległym w od jakikolwiek przedmiotu za<strong>in</strong>teresowań sposób zabronione.<br />
r., po jego gruntownej przebudowie, mu-<br />
1837). Ciekawym zbiorem, jakże od-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
dem Klostervor<strong>pl</strong>atz erfreuen. <strong>Die</strong> feier-<br />
podwoje.<br />
muzeum, jest... najstarsze tłumaczenie<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Das Pontifikalamt umrahmten musikalisch<br />
das Oberschlesische Blasorchester,<br />
dirigiert von Andreas Bartylla, <strong>der</strong><br />
Chor <strong>der</strong> Oberschlesischen Bergmänner,<br />
geleitet von Georg Pyrlik, sowie Marc-<br />
David Schwarz an <strong>der</strong> Orgel.<br />
Zahlreiche Pilger kamen <strong>in</strong> traditionellen<br />
Trachten aus Nie<strong>der</strong>- und Oberschlesien,<br />
darunter auch K<strong>in</strong><strong>der</strong> und<br />
zwischen 1185 und 1220 entstandene<br />
Dreikönigenschre<strong>in</strong> von Nikolaus von<br />
Verdun ist nach Expertenme<strong>in</strong>ung <strong>der</strong><br />
größte und wertvollste mittelalterliche<br />
Reliquienbehälter. Er ist mit Verzierungen<br />
aus Gold, Silber, Email, Edelste<strong>in</strong>en und<br />
Halbedelste<strong>in</strong>en ausgestattet. Stadt und<br />
Kirche begehen das 850-Jahr-Jubiläum<br />
unter dem Motto „Reich beschenkt“ mit<br />
liche Marienversperandacht zelebrierten<br />
ebenfalls Erzbischof Nossol und Bischof<br />
Kühnel Langer, die aufgrund des feierlichen<br />
Anlasses mit Mitra erschienen<br />
s<strong>in</strong>d.<br />
<strong>Die</strong> traditionelle Mutter-Anna-Wallfahrt<br />
ist e<strong>in</strong>e religiöse Großveranstal-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy tung, die materiał auch konfessionsübergreifend<br />
służy wyłącznie – Jest do też czytania. ponad 40 przekładów Powielanie Biblii Jednak w w jakikolwiek głównej mierze f<strong>in</strong>ansowo sposób zabronione.<br />
angenommen wird.<br />
na język polski, najstarszy z nich pochodzi<br />
bereitgestellt. z 1726 roku, a także tłumaczeń Jegliche Vervielfältigung Alfred ist Czesla strengstens<br />
wspierane jest przez parafię mikołajską. und Gottesdiensten.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich Damian zum Spielvogel Lesen untersagt.<br />
Jugendliche.<br />
Nach dem Wallfahrtsgottesdienst<br />
konnten sich die Besucher, e<strong>in</strong>ige waren<br />
Franziskus, <strong>der</strong> im vergangenen Herbst<br />
die Familie als den Motor <strong>der</strong> Welt und<br />
<strong>der</strong> Geschichte bezeichnete. <strong>Die</strong> Familie<br />
wäre e<strong>in</strong> Ort, wo wir beten lernen, so<br />
<strong>der</strong> Bischof. „Genauso wie bei unseren<br />
Vorfahren, die seit Jahrhun<strong>der</strong>ten nach<br />
Jesu mit ihren Sorgen und Nöten anvertrauen.<br />
<strong>Die</strong> Heilige Anna mit ihrer<br />
Tochter Maria und ihrem Enkel, dem<br />
Jesusk<strong>in</strong>d, wird uns den Weg weisen<br />
und uns helfen, dass wir nicht irren und<br />
Foto: Damian Spielvogel<br />
Liebe soll das<br />
zwischenmenschliche<br />
Verhalten prägen –<br />
sogar aus Berl<strong>in</strong>, Bayern und Hessen<br />
angereist, an weiteren Darbietungen<br />
des Oberschlesischen Blasorchesters,<br />
Neben se<strong>in</strong>er Arbeit als Seelsorger ist Pfarrer Dr. Konrad Freier auch e<strong>in</strong> begeisterter Hobbymaler. Er malte unter<br />
<strong>Die</strong> Heilige Anna wird<br />
uns den Weg weisen<br />
und uns helfen, dass<br />
wir nicht irren.<br />
Wie auch <strong>in</strong> den Vorjahren, las die<br />
Heilige Messe <strong>in</strong> deutscher Sprache<br />
(um 9:00 Uhr) Pfarrer Dr. Konrad<br />
Freier aus Geseke <strong>in</strong> Westfalen. Pfarrer<br />
Freier ist gebürtig aus Wyssoka bei<br />
Galeria z misją<br />
kich Jezior Mazurskich. Od 1842<br />
roku jego stałym elementem jest<br />
klasycystyczny kościół ewangelicki<br />
Świętej Trójcy.<br />
Zaprojektował najciekawszych mazurskich muzeów.<br />
Muzeum Reformacji Polskiej. Założył<br />
je w 1974 roku pochodzący z Cieszyna<br />
pastor Władysław Pilch-Pilchowski,<br />
ówczesny proboszcz parafii mikołajskiej.<br />
Inicjatorem powstania tej galerii<br />
Budynek probostwa, w którym znajduje<br />
się obecnie muzeum, powstał w<br />
połowie XIX w. Do 1988 r. zbiory były<br />
eksponowane w kościele, a następnie w<br />
dawnym budynku liceum im. Marion<br />
von Dönhoff.<br />
Parafia Ewangelicko-Augsburska i jej<br />
nowy proboszcz ks. Franciszek Czudek –<br />
mówi Rejnold Kuchn, dzisiejszy opiekun<br />
muzeum w Mikołajkach. Władze miasta<br />
notarialnie przekazały parafii budynek<br />
dawnej ewangelickiej <strong>pl</strong>ebanii. W 2002<br />
Placówka posiada około 1050 eksponatów.<br />
Wśród nich są unikatowe zbiory<br />
piśmiennictwa i drukarstwa polskiego<br />
na Mazurach do 1945 r. Są też księgi<br />
parafialne, tablice z nazwiskami mieszkańców<br />
Mikołajek poległych podczas<br />
wojen napoleońskich.<br />
an<strong>der</strong>em mehrere Bischöfe, Pfarrer und Ordensgrün<strong>der</strong> u. a. für die Rosenberger Geme<strong>in</strong>de. Fotos: Johannes Rasim<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Stellung <strong>der</strong> Familie <strong>in</strong> <strong>der</strong> heutigen Zeit Bischof Stobrawa:<br />
Rosenberg und kam 1974 als Aussiedler<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien ist und s<strong>in</strong>d zitierte lediglich die Worte des zum Papstes Lesen bereitgestellt. Jegliche nach Vervielfältigung Westfalen <strong>in</strong> die Erzdiözese ist Pa-<br />
strengstens untersagt.<br />
<strong>der</strong>born. Er war zunächst fünf Jahre<br />
lang als Vikar <strong>in</strong> <strong>der</strong> Stadtgeme<strong>in</strong>de St.<br />
Petri <strong>in</strong> Geseke tätig, danach ab 1980<br />
<strong>in</strong> Borgentreich-Bühne <strong>in</strong> Ostwestfalen<br />
als Pfarrer <strong>der</strong> St. Vitus-Geme<strong>in</strong>de.<br />
Während se<strong>in</strong>er Pastoralzeit absolvierte<br />
zu den Ablässen <strong>der</strong> Heiligen Anna<br />
und des Heiligen Rochus (16. August)<br />
nach Rosenberg und hält dort auch die<br />
Ablasspredigten.<br />
Johannes Rasim/kan<br />
Budynek probostwa, w którym znajduje się Muzeum<br />
Reformacji, powstał w połowie XIX w. Foto: A. Czesla<br />
W zbiorach muzeum<br />
znajdują się m.<strong>in</strong>.<br />
mieszkańców Mikołajek<br />
poległych podczas<br />
wojen napoleońskich.<br />
Rejnold Kuchn. Oprócz dzieł religijnych<br />
muzeum zgromadziło słowniki, mapy,<br />
traktaty filozoficzno-moralne i leksykony.<br />
Na uwagę zasługuje „Dokładny<br />
niemiecko-polski słownik” Krzysztofa<br />
Celestyna Mrongowiusza (Królewiec<br />
Koranu na język niemiecki (Lemgo<br />
1746).<br />
Obecnie muzeum jest jednostką samodzielną,<br />
funkcjonującą w strukturach<br />
Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego<br />
w RP i zarejestrowaną w M<strong>in</strong>isterstwie<br />
Kultury i Dziedzictwa Narodowego.<br />
Ausstellungen, Vorträgen, Führungen<br />
kan<br />
Foto: M. Perzyński
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
<strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
10 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum HINTERGRÜNDE Lesen bereitgestellt. KULISY Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Warszawa: Wojenna przyjaźń Polaka z Niemcem<br />
Jerzy szuka Hansa<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Jurek i Jaś to dzieci mieszkające<br />
po sąsiedzku nieopodal parku Łazienkowskiego<br />
w Warszawie, gdzie<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
żyją nie tylko Polacy, lecz także wiele<br />
rodz<strong>in</strong> niemieckich. Jednak wraz<br />
z wybuchem wojny wzajemne relacje<br />
Polaków i Niemców rozpadają<br />
się, także w przypadku Jurka i Jasia,<br />
który odtąd będzie się nazywał już<br />
tylko Hans.<br />
Wybuch A właśnie przyjaźń z Hansem ratuje<br />
Jurkowi życie podczas powstania. Dziś<br />
84-letni pan Jerzy szuka w Niemczech<br />
swojego niemieckiego sąsiada z owych<br />
czasów.<br />
„Pójdziesz ze mną nad Wisłę? Idę<br />
na ryby”. Jest poranek 1 sierpnia 1944<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
powstania warszawskiego<br />
LARES: sprawia, że rozstają <strong>Die</strong>se się Materialien na zawsze. s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Jerzy Kasprzak do dziś poszukuje dawnego niemieckiego<br />
przyjaciela.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Odkąd Hans włożył wraz z Hansem dokonać rozliczenia z liegt daran, dass Hans seit <strong>der</strong> deutschen<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen przeszłością bereitgestellt. i pozostawić ją za Jegliche sobą”. Besatzung Vervielfältigung Warschaus immer ist wie<strong>der</strong> strengstens entkommen. untersagt.<br />
roku, Jerzy Kasprzak spotyka chłopca<br />
z sąsiedztwa, Hansa Rotha, w drodze<br />
nad rzekę. Obaj 14-latkowie mają właśnie<br />
wakacje. Jurek zapytał Hansa tylko<br />
z uprzejmości, bowiem odkąd ojciec<br />
Hansa, Karl Roth, wpisał się na listę<br />
folksdojczów, przyjaźń obu chłopców<br />
bardzo ucierpiała. Powodem jest nie tyle<br />
sama wojna, która w spokojnej dzielni-<br />
Jednak w drodze powrotnej do hufca<br />
Jurek dostaje się w zasadzkę zastawio-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie<br />
Jerzy sucht<br />
do<br />
Hans<br />
czytania. Powielanie<br />
Auf<br />
w<br />
dem<br />
jakikolwiek<br />
Weg zum Angeln<br />
sposób<br />
treffen<br />
zabronione.<br />
ną przez niemieckich żołnierzy, którzy<br />
die Freunde auf e<strong>in</strong>en Bekannten von<br />
akurat wypędzali kobiety i mężczyzn z und Jaś s<strong>in</strong>d Nachbarsk<strong>in</strong><strong>der</strong> Jerzy, <strong>der</strong> den beiden von Unruhen <strong>in</strong><br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
cy, w której mieszkają, jest niemal bez<br />
znaczenia. „Powód jest taki, że Hans<br />
od chwili nastania niemieckiej okupacji<br />
Warszawy regularnie paradował w mundurze<br />
Hitlerjugend, a mnie zabroniono<br />
nosić strój harcerski” – wspom<strong>in</strong>a dziś<br />
Kasprzak. Naziści szybko wprowadzili<br />
zakaz działalności wielu polskich stowarzyszeń<br />
i organizacji.<br />
płaszcz i damski kapelusz. Przebranemu Hans nennt. Der Warschauer Aufstand wagt also e<strong>in</strong>e Erhebung gegen die deutschen<br />
w Okkupanten.“ jakikolwiek Jerzy ahnt sposób damals zabronione.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy za dziewczynę materiał udaje służy mu się wymknąć wyłącznie trennt do die beiden czytania. für immer. Powielanie Dabei ist<br />
wraz z Jolantą.<br />
die Freundschaft zu Hans, die Jerzy noch nicht, dass Hans zum letzten<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
W drodze na ryby obaj przyjaciele<br />
spotykają kolegę Jurka, który opowiada<br />
im o tym, że w śródmieściu wybuchły<br />
zamieszki. Jurek zostawia skonsternowanego<br />
Hansa i biegnie w kierunku<br />
śródmieścia – w krótkich spodenkach i<br />
sandałach. „Miałem nadzieję, że ziściły<br />
się pogłoski, jakie krążyły w ostatnich<br />
dniach” – mówi Kasprzak. „Warszawa<br />
odważyła się więc powstać przeciwko<br />
niemieckim okupantom” – myśli Jerzy,<br />
nie przeczuwając, że po raz ostatni zobaczył<br />
Hansa, gdy gotowy do walki stawia<br />
się w swoim hufcu harcerskim, gdzie<br />
wyznaczono go na posłańca, który dostarczy<br />
rozkaz do <strong>in</strong>nego obozu harcerzy.<br />
Misja kończy się powodzeniem, a Jerzy<br />
przekazuje swój pierwszy meldunek.<br />
Wer kennt Hans Roth o<strong>der</strong> dessen<br />
Familie? Jerzy Kasprzak sucht Menschen<br />
<strong>in</strong> Deutschland und <strong>Polen</strong>, die<br />
wissen, wo die Roths heute leben. Mel-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy dialog materiał pomiędzy Wschodem służy i wyłącznie Zachodem”<br />
– mówi Kasprzak. „Chciałbym tel sowieso kaum e<strong>in</strong>e Rolle spielt. „Es langen Mantel und e<strong>in</strong>en Damenhut. Als<br />
Krieg, do <strong>der</strong> <strong>in</strong> czytania. ihrem beschaulichen Powielanie Vier-<br />
Frauen w bef<strong>in</strong>det, jakikolwiek gibt dem Jungen sposób e<strong>in</strong>en zabronione.<br />
den Sie sich beim Wochenblatt.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
mundur Hitlerjugend,<br />
przyjaźń obu chłopców<br />
bardzo ucierpiała.<br />
okolicznych domów. Także Jurek staje<br />
się ofiarą tej obławy, która dla mężczyzn<br />
kończy się śmiercią. Tylko przypadek ratuje<br />
go od rozstrzelania, bo ciocia Hansa,<br />
Jolanta, która przypadkiem znajduje<br />
się w gronie kobiet, daje chłopcu długi<br />
Do dziś sceny z owych czasów go nie<br />
opuszczają. O swoich przeżyciach Jerzy<br />
Kasprzak napisał książkę, która jest nie<br />
tylko pełnym wdzięczności ukłonem<br />
w stronę dawnych sąsiadów – rodz<strong>in</strong>y<br />
Rothów, lecz także próbą nawiązania<br />
kontaktu z Hansem, pomimo że od tamtych<br />
dni materiał m<strong>in</strong>ęło siedemdziesiąt służy wyłącznie lat. Wie Kasprzak do trifft czytania. den Nachbarsjungen Powielanie Pfadf<strong>in</strong><strong>der</strong>e<strong>in</strong>heit w jakikolwiek gerät Jerzy sposób <strong>in</strong> e<strong>in</strong>en zabronione.<br />
Morgen des 1. August 1944 und Jerzy Doch auf dem Rückweg zu se<strong>in</strong>er<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
tylko tyle, że po wojnie rodz<strong>in</strong>a Hansa Hans Roth auf se<strong>in</strong>em Weg zum Fluss. H<strong>in</strong>terhalt deutscher Soldaten, die gerade<br />
Vervielfältigung dabei s<strong>in</strong>d, Frauen und Männer ist aus strengstens LARES: <strong>Die</strong>se Materialien zamieszkała s<strong>in</strong>d w lediglich Jenie. Pan Jerzy zum ma na-<br />
Lesen <strong>Die</strong> beiden bereitgestellt. 14-Jährigen genießen Jegliche die<br />
untersagt.<br />
dzieję, że uważni czytelnicy rozpoznają<br />
niemieckiego chłopca na zdjęciach z<br />
dzieciństwa zrobionych w latach 40. m<strong>in</strong>ionego<br />
stulecia: „Pomimo tragicznej<br />
historii, jaką przeżyła Warszawa pod<br />
niemiecką okupacją, ważny jest dla mnie<br />
Jego pragnieniem jest taki właśnie nietypowy<br />
happy end trudnej przyjaźni z<br />
czasów wojny.<br />
Warschau: E<strong>in</strong>e deutsch-polnische<br />
Freundschaft im Weltkrieg –<br />
<strong>Die</strong> K<strong>in</strong><strong>der</strong> des Aufstands<br />
Jerzy nahe dem Warschauer Łazienki-<br />
Park. Hier leben nicht nur <strong>Polen</strong>, son<strong>der</strong>n<br />
auch viele deutsche Familien.<br />
Doch mit dem Krieg gerät das soziale<br />
Mite<strong>in</strong>an<strong>der</strong> aus den Fugen, auch für<br />
Jerzy und Jaś, <strong>der</strong> sich bald nur noch<br />
während des Aufstands das Leben rettet.<br />
Heute sucht <strong>der</strong> mittlerweile 84-jährige<br />
Jerzy se<strong>in</strong>en deutschen Nachbarn von<br />
damals <strong>in</strong> Deutschland.<br />
„Kommst Du mit an die Weichsel?<br />
Ich möchte Angeln gehen.“ Es ist <strong>der</strong><br />
Sommerferien <strong>in</strong> Warschau. Jerzy hat<br />
Hans nur aus Höflichkeit gefragt, denn<br />
seitdem sich Hans’ Vater Karl Roth auf<br />
die Liste <strong>der</strong> Volksdeutschen hat setzen<br />
lassen, leidet die Freundschaft <strong>der</strong><br />
beiden Jungen. Das liegt weniger am<br />
mit se<strong>in</strong>er Uniform <strong>der</strong> Hitlerjugend<br />
herumstolzierte, während mir die Pfadf<strong>in</strong><strong>der</strong>kluft<br />
untersagt war“, er<strong>in</strong>nert sich<br />
Kasprzak heute. <strong>Die</strong> Nazis hatten schon<br />
früh viele polnische Vere<strong>in</strong>e und Organisationen<br />
verboten.<br />
<strong>der</strong> Innenstadt berichtet. Jerzy lässt<br />
Hans verdutzt zurück und läuft los <strong>in</strong><br />
Richtung Innenstadt – <strong>in</strong> kurzer Hose<br />
und Sandalen. „Ich hoffte, dass die Gerüchte<br />
<strong>der</strong> letzten Tage wahr geworden<br />
se<strong>in</strong> könnten“, sagt Kasprzak. „Warschau<br />
Mal gesehen hat, als er kampfbereit <strong>in</strong><br />
se<strong>in</strong>er Pfadf<strong>in</strong><strong>der</strong>e<strong>in</strong>heit e<strong>in</strong>trifft. Er<br />
soll als Meldegänge e<strong>in</strong>en Befehl <strong>in</strong> e<strong>in</strong><br />
an<strong>der</strong>es Pfadf<strong>in</strong><strong>der</strong>lager br<strong>in</strong>gen. <strong>Die</strong><br />
Mission gel<strong>in</strong>gt, Jerzy überbr<strong>in</strong>gt se<strong>in</strong>e<br />
erste Meldung.<br />
den umliegenden Häusern zu treiben.<br />
Auch Jerzy wird Opfer dieser Razzia,<br />
die für die Männer mit dem Tod endet.<br />
Nur e<strong>in</strong> Zufall rettet ihn vor <strong>der</strong><br />
willkürlichen Erschießung: Hans’ Tante<br />
Jolanta, die sich zufällig unter den<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Neben Spielen bereitgestellt. wie „Kocham cię Polsko!“ (Ich Jegliche liebe Dich <strong>Polen</strong>) o<strong>der</strong> Vervielfältigung „Na Grunwald“ (Auf nach Tannenberg) ist strengstens untersagt.<br />
Luftballons gegen Heldenmythos. Künstler for<strong>der</strong>n e<strong>in</strong>e Diskussion über K<strong>in</strong>dheit im Krieg.<br />
Als sich die Armia Krajowa/Heimatarmee<br />
(AK) am 1. August 1944 gegen<br />
die deutschen Besatzer erhob, ahnte sie<br />
nicht, dass <strong>der</strong> Kampf zwei Monate dauern<br />
würde. Um den Siegeswillen <strong>der</strong> polnischen<br />
Patrioten zu brechen, richten die<br />
Nazis e<strong>in</strong> Massaker an Zehntausenden<br />
an. Zum 70. Jahrestag fragen immer mehr<br />
<strong>Polen</strong> auch nach <strong>der</strong> Verantwortung <strong>der</strong><br />
polnischen Armee-Führung. Wie kam sie<br />
auf die Idee, gegen die Übermacht aufzubegehren<br />
und dabei auch noch tausende<br />
K<strong>in</strong><strong>der</strong> zu opfern?<br />
Mit dem Aufstand wollte die AK Warschau<br />
eigenständig befreien, bevor es<br />
Wasserrutsche zu e<strong>in</strong>em Planschbecken.<br />
Mit ihrer Kritik am Heldenkult, <strong>der</strong> sich zu<br />
Jahresfeiern z.B. <strong>in</strong> Kranznie<strong>der</strong>legungen<br />
o<strong>der</strong> Pfadf<strong>in</strong><strong>der</strong>aufmärschen ausdrückt,<br />
haben sie e<strong>in</strong>e Debatte um angemessenes<br />
Er<strong>in</strong>nern angestoßen.<br />
Dabei geht es nicht nur um das Denk-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Das materiał bekannteste Denkmal służy für wyłącznie dieses werde, do vermittle czytania. die Bronzefigur Powielanie e<strong>in</strong> heroisches<br />
Bild von K<strong>in</strong><strong>der</strong>n im Krieg.<br />
rund um die Gedenkfeiern zum Warschaumal.<br />
Auch w jakikolwiek die Popkulturszene, sposób die sich nötig zabronione.<br />
war.<br />
Trauma ist das des Kle<strong>in</strong>en Aufständischen.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
die von Osten anrückende Rote Armee<br />
Fotos: Tomasz Kaczor<br />
tun würde. Nach dem Attentat auf Adolf<br />
Hitler am 20. Juli 1944 und <strong>der</strong> Nie<strong>der</strong>lage<br />
<strong>der</strong> Heeresgruppe Mitte bei M<strong>in</strong>sk<br />
kurze Zeit zuvor, bewertete die polnische<br />
überschätzten die Luftunterstützung <strong>der</strong><br />
Westalliierten. Am 3. Oktober 1944 endete<br />
die Erhebung katastrophal. Während die<br />
<strong>Deutschen</strong> nur ger<strong>in</strong>ge Verluste erlitten,<br />
hatten die <strong>Polen</strong> 10.000 gefallene o<strong>der</strong><br />
verletzte Soldaten und über 150.000 tote<br />
Zivilisten zu beklagen.<br />
1. – 7. August 2014<br />
Hans, przyjaciel Jerzego, w wieku trzech lat. Ślad po<br />
Hansie g<strong>in</strong>ie w mieście Jena. Kupiecka rodz<strong>in</strong>a Rothów przybyła do Polski w latach 20. ubiegłego stulecia. Zdjęcia: prywatne<br />
auch Mali Powstańcy e<strong>in</strong> echter Bestseller.<br />
Das Denkmal hatte von Anbeg<strong>in</strong>n nicht<br />
nur Er<strong>in</strong>nerungscharakter, son<strong>der</strong>n auch<br />
Symbolik: Es war als Appell an die Jugend<br />
<strong>Polen</strong>s zu verstehen, die sich ebenso wie<br />
Untergrundführung die geostrategische <strong>der</strong> Kle<strong>in</strong>e Aufständische am Kampf um die stallation für Aufsehen gesorgt. Sie zogen<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
Lage<br />
materiał<br />
als günstig. Doch<br />
służy<br />
sie unterschätzten<br />
den deutschen Nachschub und sie hätten. Doch die Darstellung des bewaffreifen<br />
an und <strong>in</strong>stallierten davor e<strong>in</strong>e<br />
wyłącznie<br />
Freiheit<br />
do<br />
ihres<br />
czytania.<br />
Heimatlandes zu<br />
Powielanie<br />
beteiligen <strong>der</strong> Statue<br />
w jakikolwiek<br />
Schwimmflügel und Schwimm-<br />
sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
neten K<strong>in</strong>des stößt seit e<strong>in</strong>igen Jahren auf<br />
immer mehr Wi<strong>der</strong>stand. Der Vorwurf: es<br />
glorifiziere den Kampfe<strong>in</strong>satz von Zehnjährigen.<br />
Zuletzt haben Kritiker immer wie<strong>der</strong><br />
auf e<strong>in</strong>en Wi<strong>der</strong>spruch h<strong>in</strong>gewiesen:<br />
Während <strong>der</strong> E<strong>in</strong>satz von K<strong>in</strong><strong>der</strong>soldaten<br />
<strong>in</strong> <strong>in</strong>ternationalen Krisenregionen kritisiert<br />
Foto: Till Scholtz-Knobloch<br />
<strong>Die</strong>ser Gegensatz stört zum Beispiel<br />
Janek Mencel und Tomek Kaczor. <strong>Die</strong><br />
beiden Warschauer Künstler haben vor<br />
kurzem mit e<strong>in</strong>er nicht angemeldeten In-<br />
Mädchen verkleidet kann er mit Jolanta<br />
Bis heute lassen ihn die Szenen von<br />
damals nicht los. Jerzy Kasprzak hat e<strong>in</strong><br />
Buch über se<strong>in</strong>e Erlebnisse geschrieben.<br />
Es ist nicht nur e<strong>in</strong>e dankbare Verbeugung<br />
vor <strong>der</strong> früheren Nachbarfamilie<br />
Roth, son<strong>der</strong>n auch <strong>der</strong> Versuch, nach<br />
sieben Jahrzehnten Kontakt zu Hans<br />
herzustellen. Er weiß nur, dass sich<br />
Hans‘ Familie nach dem Krieg <strong>in</strong> Jena<br />
nie<strong>der</strong>ließ. Jerzy hofft nun, dass aufmerksame<br />
Leser den deutschen Jungen<br />
auf K<strong>in</strong><strong>der</strong>fotos <strong>der</strong> 1940er Jahre erkennen:<br />
„Trotz <strong>der</strong> tragischen Geschichte,<br />
die Warschau unter deutscher Besatzung<br />
erlebte, ist mir <strong>der</strong> Dialog zwischen Ost<br />
und West wichtig,“ sagt Kasprzak. „Mit<br />
Hans würde ich die Vergangenheit gerne<br />
aufarbeiten und h<strong>in</strong>ter mir lassen.“ Es<br />
wäre das erhoffte und ungewöhnliche<br />
Happy End e<strong>in</strong>er schwierigen Freundschaft<br />
<strong>in</strong> Zeiten des Krieges.<br />
Holger Lühmann<br />
Kto zna Hansa Rotha lub jego rodz<strong>in</strong>ę?Jerzy<br />
Kasprzak szuka osób w<br />
Niemczech i Polsce, którzy wiedzą, gdzie<br />
mieszka dziś rodz<strong>in</strong>a Rothów. Prosimy<br />
o kontakt z redakcją „Wochenblatt.<strong>pl</strong>”.<br />
er Aufstand entwickelt hat, ist umstritten.<br />
Sie behandle die Tragik <strong>der</strong> Geschichte nur<br />
oberflächlich, f<strong>in</strong>den Kritiker. Als Beispiele<br />
werden vor allem Aktivitäten des Aufstandsmuseums<br />
genannt, das seit e<strong>in</strong>igen<br />
Jahren versucht, K<strong>in</strong><strong>der</strong>n und Jugendlichen<br />
das Thema spielerisch zu vermitteln. Im<br />
Zentrum stehen dabei etwa Malwettbewerbe,<br />
Musik-Workshops und Schauspiel-<br />
Projekte, <strong>in</strong> denen Kampfszenen nachgestellt<br />
werden. Auch Brettspiele wie Mali<br />
Powstańcy (Kle<strong>in</strong>e Aufständische) hat das<br />
Aufstandsmuseum herausgebracht. Hier<br />
müssen die Mitspieler ihre Pfadf<strong>in</strong><strong>der</strong>figuren<br />
an deutschen Panzern vorbeilotsen<br />
und Missionen im besetzten Warschau<br />
erfüllen. Beobachter befürchten, dass den<br />
jungen Leuten <strong>der</strong> Aufstand als etwas<br />
Fröhliches präsentiert werde, während<br />
katastrophale Folgen <strong>der</strong> Nie<strong>der</strong>schlagung<br />
des Aufstands aus dem Sichtfeld geraten.<br />
Vermutlich ist das 70. Jubiläum e<strong>in</strong>es<br />
<strong>der</strong> letzten runden Jubiläen, an denen<br />
Veteranen und Zeitzeugen am Gedenken<br />
teilnehmen. Erst wenn die damalige Aufstandsgeneration<br />
nicht mehr ist, kann die<br />
Öffentlichkeit energischer streiten, ob dem<br />
Aufstand e<strong>in</strong>e objektive Risikoe<strong>in</strong>schätzung<br />
vorausg<strong>in</strong>g und ob er überhaupt<br />
Holger Lühmann
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
<strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum HINTERGRÜNDE<br />
Lesen bereitgestellt. KULISY Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Botzanowitz (Grunsruh): Der Schlesier Paul Grun war das erste deutsche Opfer des Ersten Weltkriegs<br />
Nr. 31/1165 Wochenblatt.<strong>pl</strong> 11<br />
Wo Grun ruht<br />
<strong>Die</strong>ser Tage gedenkt die Welt des<br />
Ausbruchs des Ersten Weltkrieges am<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
1. August 1914. Wenigen h<strong>in</strong>gegen<br />
dürfte bekannt se<strong>in</strong>, dass <strong>der</strong> erste<br />
deutsche Gefallene e<strong>in</strong> Schlesier war,<br />
<strong>der</strong> <strong>in</strong> schlesischer Erde ruht und dessen<br />
Grab noch heute erhalten ist.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien <strong>Die</strong> Liswarthe s<strong>in</strong>d bildete lediglich 1914 die Grenze zwischen zum dem <strong>Deutschen</strong> Lesen und dem bereitgestellt. Russischen Reich Jegliche Inschrift auf dem Grabkreuz Vervielfältigung Foto: Adrian ist Sobeck strengstens untersagt.<br />
<strong>Die</strong> Liswarthe war 1914 im Kreis Rosenberg<br />
Grenzfluss zwischen dem<br />
<strong>Deutschen</strong> Kaiserreich und dem Russischen<br />
Zarenreich. In das zirka 15 km<br />
entfernt gelegenen Rosenberg wurde als<br />
erster Truppenteil die 2. Eskadron des<br />
1913 gegründeten 11. Jäger-Regiments<br />
zu Pferde aus Tarnowitz, <strong>in</strong> dem <strong>der</strong><br />
e<strong>in</strong>undzwandigjährige aus Mittelfritzwalde<br />
stammende Jäger zu Pferde Paul<br />
Grun diente, verlegt. Am Morgen des<br />
2. Augusts ritt Jäger Grun auf Patrouille<br />
über die Grenze.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie brzmią w następująco:<br />
Grunsruh umbenannt.<br />
jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Wersja pierwsza: Emerytowany dyrektor<br />
Vervielfältigung szkoły powszechnej w Radłowie, ist strengstens LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
an <strong>der</strong><br />
materiał<br />
die Dorfbewohner<br />
służy<br />
sehr zahlreich<br />
wyłącznie do czytania. Powielanie<br />
przy<br />
w<br />
czym<br />
jakikolwiek<br />
Grun w bezpośrednim<br />
sposób<br />
starciu<br />
został śmiertelnie strącony z konia<br />
zabronione.<br />
teilnahmen und <strong>der</strong> Predigt des weitbekannten<br />
Geistlichen Pszibicz lauschten. Paul Grun<br />
Quelle: Bernhard Kuss<br />
przez jednego z Rosjan. Śmierć dosięgła<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Der frühere Sejmabgeordnete und<br />
Regionalchronist Bernhard Kuss hatte<br />
hierzu bereits zum 90-jährigen Gedenktag<br />
zwei Varianten publiziert, wie<br />
Grun zu Tode kam. <strong>Die</strong>se besagen im<br />
Wesentlichen:<br />
Erste Version: Hauptlehrer a.D. Wloczyk<br />
<strong>in</strong> Radlau erzählte: Am 2. August<br />
früh um 8:00 Uhr ritt die deutsche Patrouille<br />
durch Wirchau auf die Grenze<br />
zu. Im russischen Dorf Starokrzepice<br />
angekommen, wurde die Reitere<strong>in</strong>heit<br />
<strong>pl</strong>ötzlich von Kosaken überfallen. Grun<br />
ist aus nächster Nähe von e<strong>in</strong>em <strong>der</strong><br />
Russen tödlich vom Pferde heruntergestoßen<br />
worden. Der Tod ereilte den<br />
Soldaten zwischen 9:30 Uhr und 10:00<br />
Uhr Sonntagvormittag.<br />
Obecnie na świecie odbywają się uro-<br />
am 27. April 1936 Botzanowitz, das zu czystości upamiętniające wybuch ki zostały ograbione przez upojonych<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy „Grunsruh“ materiał wurde. służy wyłącznie I wojny do światowej, czytania. co miało Powielanie miejsce 1 zwycięstwem w jakikolwiek Kozaków, a następnie sposób zakopane<br />
niczym ścierwo psa za cmentar-<br />
zabronione.<br />
Das Grab bef<strong>in</strong>det sich bis zum sierpnia 1914 roku. Zapewne niewie-<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Zweite Version: Gerhard Siegert aus<br />
Breslau berichtete: Paul Grun wurde von<br />
Kosaken vom Kirchturm <strong>in</strong> Starokrzepice<br />
aus erschossen. <strong>Die</strong> Leiche wurde<br />
von den siegestrunkenen Kosaken ausge<strong>pl</strong>ün<strong>der</strong>t<br />
und wie e<strong>in</strong> Hund h<strong>in</strong>ter<br />
dem Friedhofzaun verscharrt. Nachdem<br />
deutsche Truppen e<strong>in</strong>gerückt waren,<br />
beerdigten die Dorfbewohner den Toten<br />
le osób wie natomiast, że pierwszym<br />
niemieckim żołnierzem, który w niej<br />
poległ, był Ślązak, który spoczywa w<br />
śląskiej ziemi i którego grób do dziś się<br />
zachował.<br />
W 1914 roku granica pomiędzy Ce-<br />
Neben dem genauen Todesgeschehen sarstwem Niemieckim a Carstwem Rosyjskim<br />
do przebiegała czytania. na rzece Powielanie Liswarcie Na w cmentarzu jakikolwiek parafialnym sposób w Bodza-<br />
zabronione.<br />
spoczynku w rodz<strong>in</strong>nej ziemi.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy wirft übrigens materiał auch <strong>der</strong> służy Geburtsort wyłącznie des<br />
Toten Fragen auf. Nach Kenntnis von na terenie powiatu oleskiego. Do Olesna, nowicach mieszkańcy wznieśli skromny,<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien Bernhard s<strong>in</strong>d Kuss lediglich soll Mittelfritzwalde zum Lesen położonego bereitgestellt. w odległości około Jegliche 15 km, acz Vervielfältigung estetyczny nagrobek. Umieszczona ist strengstens untersagt.<br />
<strong>in</strong> e<strong>in</strong>em Sarg auf dem Friedhof nochmals.<br />
Später wurde er nach Botzanowitz<br />
überführt, um dem toten Soldaten die<br />
Ruhestätte <strong>in</strong> <strong>der</strong> Heimaterde zu geben.<br />
Am katholischen Pfarrfriedhof zu<br />
Botzanowitz errichteten die Bewohner<br />
e<strong>in</strong> schlichtes, jedoch ansehbares<br />
Grabmal. <strong>Die</strong> Inschrift er<strong>in</strong>nert an das<br />
verhängnisvolle Todesdatum des ersten<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Tanga)“, materiał dem heutigen służy Mkumburu wyłącznie im Mittelfritzwalde. do czytania. Rankiem Powielanie 2 sierpnia wieś w Bodzanowice jakikolwiek odwiedziła sposób matka zabronione.<br />
Afryce Wschodniej (Tanzania).<br />
e<strong>in</strong>stigen Deutsch Ostafrika (Tansania) strzelec Grun przekroczył granicę, odbywając<br />
bereitgestellt. konny patrol. Jegliche z siostrzeńców. Vervielfältigung Wizyta była okazją ist strengstens do<br />
poległego wraz z jego siostrą i jednym<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien geme<strong>in</strong>t s<strong>in</strong>d se<strong>in</strong> könnte. lediglich zum Lesen untersagt.<br />
Kriegsopfers im Ersten Weltkrieg und<br />
den Namen des jungen Soldaten sowie<br />
se<strong>in</strong>en Geburtsort.<br />
Da Paul Grun <strong>in</strong><br />
Botzanowitz die letzte<br />
Ruhe fand, wurde <strong>der</strong><br />
Ort am 27. April 1936 <strong>in</strong><br />
Am 17. September 1933 besuchten<br />
Mutter, Schwester und e<strong>in</strong> Neffe des Gefallenen<br />
das Grenzdorf Botzanowitz. Der<br />
Besuch war Anlass für e<strong>in</strong>e Gedenkfeier,<br />
Für den Ort hatte Gruns Tod später<br />
noch weiterreichende Folgen. In den<br />
Dreißigerjahren wurden <strong>in</strong> Schlesien<br />
hun<strong>der</strong>te von Ortschaften mit slawischen<br />
Namenswurzeln <strong>in</strong> „deutsch<br />
kl<strong>in</strong>gende Namen“ umbenannt, so auch<br />
heutigen Tage im gepflegtem Zustand<br />
auf dem Dorffriedhof, sogar <strong>in</strong> <strong>der</strong><br />
schlimmen Zeit nach dem Zweiten<br />
Weltkrieg, als auf vielen Friedhöfen die<br />
deutschen Grab<strong>in</strong>schriften gewaltsam<br />
entfernt wurden, blieb es verschont.<br />
nahe Kamenz (Kamieniec Ząbkowicki)<br />
<strong>in</strong> Schlesien liegen. Doch historische<br />
Karten und Adressverzeichnisse weisen<br />
e<strong>in</strong>en solchen Ort nicht aus. Es darf<br />
also spekuliert werden, ob mit Mittelfritzwalde<br />
e<strong>in</strong> Teil von „Fritzwald (unel<br />
Bodzanowice (Botzanowitz/Grunsruh):<br />
Ślązak Paul Grun był pierwszą ofiarą<br />
I wojny światowej –<br />
Tam, gdzie spoczywa Grun<br />
przerzucono pierwszą część wojsk, którą<br />
był 2. eskadron założonego w 1913 roku<br />
11. Pułku Strzelców Konnych stacjonującego<br />
w Tarnowskich Górach, w<br />
którym służył 21-letni strzelec konny<br />
Paul Grun pochodzący z miejscowości<br />
Foto: Adrian Sobeck<br />
Już z okazji 90. rocznicy wybuchu I<br />
wojny światowej były poseł na Sejm i<br />
zarazem regionalny kronikarz Bernhard<br />
Kuss opublikował dwie prawdopodobne<br />
wersje śmierci Gruna, które zasadniczo<br />
p. Wloczyk, opowiedział, że 2 sierpnia<br />
rano o godz. 8.00 wspomniany patrol<br />
przejechał przez Wirchau, udając się<br />
w kierunku granicy. Po przybyciu do<br />
rosyjskiej wsi Starokrzepice kawalerzyści<br />
zostali nagle napadnięci przez Kozaków,<br />
żołnierza pomiędzy godz<strong>in</strong>ą 9.30 a 10.00<br />
w niedzielne przedpołudnie.<br />
Wersja druga: Relacja Gerharda Siegerta<br />
z Wrocławia: Paul Grun został<br />
zastrzelony przez Kozaków z wieży<br />
kościoła w Starokrzepicach. Jego zwło-<br />
nym płotem. Po wkroczeniu oddziałów<br />
niemieckich mieszkańcy wioski jeszcze<br />
raz pochowali zmarłego na cmentarzu,<br />
składając jego ciało do trumny. Później<br />
został on przewieziony do Bodzanowic,<br />
aby dać poległemu żołnierzowi miejsce<br />
na nim <strong>in</strong>skrypcja przypom<strong>in</strong>a o fatalnej<br />
dacie śmierci pierwszej ofiary I wojny<br />
światowej, o imieniu i nazwisku młodego<br />
żołnierza, a także o miejscu jego<br />
urodzenia.<br />
17 września 1933 roku graniczną<br />
Das Grab von Paul Grun auf dem Friedhof <strong>in</strong> Botzanowitz<br />
zorganizowania specjalnej akademii, w<br />
której licznie wzięli udział mieszkańcy<br />
wsi, wysłuchując kazania dobrze znanego<br />
duchownego ks. Pszibicza.<br />
W późniejszym okresie śmierć Gruna<br />
miała dla miejscowości dalej idące<br />
skutki, bowiem w latach trzydziestych<br />
nazwy setki miejscowości na Śląsku, które<br />
posiadały słowiański rdzeń, zostały<br />
zmienione na „nazwy o niemieckim<br />
brzmieniu“. Tak też było w przypadku<br />
Bodzanowic/Botzanowitz, które począwszy<br />
od 27 kwietnia nazywały się<br />
„Grunsruh”.<br />
Po dziś dzień grób znajduje się w zadbanym<br />
stanie na miejscowym cmentarzu<br />
– oszczędzono go nawet w ciężkich<br />
czasach po II wojnie światowej, gdy na<br />
wielu cmentarzach usuwano niemieckie<br />
<strong>in</strong>skrypcje nagrobne. Oprócz kwestii<br />
dokładnego przebiegu zdarzeń, które<br />
towarzyszyły śmierci Gruna, pytania<br />
rodzi też samo miejsce jego urodzenia;<br />
według <strong>in</strong>formacji Bernharda Kussa<br />
miejscowość Mittelfritzwalde leży na<br />
Śląsku w okolicach Kamieńca Ząbkowickiego,<br />
jednak na historycznych<br />
mapach czy wykazach adresów miejscowość<br />
taka nie występuje. Możemy więc<br />
spekulować, czy Mittelfritzwalde nie<br />
było przypadkiem częścią miejscowości<br />
„Fritzwald (unel Tanga)”, czyli dzisiejszego<br />
Mkumburu w dawnej Niemieckiej<br />
Adrian Sobeck, Bernhard Kuss,<br />
Till Scholtz-Knobloch<br />
Foto: Adrian Sobeck<br />
Der Maulwurf Gwarek buddelt sich quer durchs Land und berichtet von se<strong>in</strong>en Abenteuern<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Heute sticht er <strong>in</strong> See<br />
Das T-Mobile-Filmfestival „Neue Horizonte“<br />
<strong>in</strong> Breslau hat im diesjähri-<br />
K<strong>in</strong><strong>der</strong>. <strong>Die</strong> 3-D-Animation „Das kle<strong>in</strong>e rote<br />
gen Repertoire LARES: auch N<strong>in</strong>iejszy K<strong>in</strong>ofilme für materiał e<strong>in</strong>er aufregenden, służy wyłącznie farbenfrohen do Weltreise.<br />
Neuland, das – nowe tereny<br />
czytania. auslaufen Powielanie – wypłynąć w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Motorboote kommen ihm <strong>in</strong> die Quere und<br />
Vorgang, <strong>der</strong>, -gänge – przebieg zdarzenia<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Papierschiffchen“ ist e<strong>in</strong>e deutsch-polnische<br />
Produktion für K<strong>in</strong><strong>der</strong> ab vier Jahren.<br />
E<strong>in</strong>es schönen Tages bastelt e<strong>in</strong> Mädchen<br />
am Strand e<strong>in</strong> Papierschiffchen. <strong>Die</strong>ses kle<strong>in</strong>e<br />
rote Papierschiff träumt davon, Neuland<br />
zu entdecken. Obwohl es doch nur kle<strong>in</strong><br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał kann man służy im Breslauer wyłącznie K<strong>in</strong>o Nowe do czytania. Horyzonty<br />
am 3. August um 10:00 Uhr sehen.<br />
Powielanie w jakikolwiek sposób illustriert. zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
und aus Papier ist, glaubt es mutig daran,<br />
dass alles möglich ist. E<strong>in</strong>es Tages läuft es<br />
aus zur großen Reise, es will sich se<strong>in</strong>en<br />
Traum erfüllen. Und diese Reise wird zum<br />
großen Abenteuer, das das kle<strong>in</strong>e Papierschiff<br />
für immer verän<strong>der</strong>n wird.<br />
Mutig bahnt sich das rote Papierschiffchen<br />
e<strong>in</strong>en Weg zu den großen Booten am<br />
Horizont mit ihren blau gestreiften Segeln.<br />
Es möchte ebenso wie sie auf den Wellen<br />
tanzen. Was wie e<strong>in</strong> Spiel beg<strong>in</strong>nt, wird zu<br />
auch heftige Unwetter auf hoher See gilt es<br />
zu überstehen. Da kann so e<strong>in</strong> kle<strong>in</strong>es Papierschiffchen<br />
schon e<strong>in</strong>mal den Mut verlieren.<br />
Doch die wun<strong>der</strong>samen Vorgänge<br />
auf dem Meeresgrund s<strong>in</strong>d so spannend,<br />
da fühlt es sich gleich wie neu geboren…<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał<br />
<strong>Die</strong>se<br />
służy<br />
poetische<br />
wyłącznie<br />
Geschichte<br />
do<br />
über<br />
czytania.<br />
den<br />
Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d Mut, lediglich sich <strong>in</strong> die zum große Lesen weite Welt bereitgestellt. h<strong>in</strong>aus-<br />
Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
zuwagen hat Aleksandra Zaręba zuerst als<br />
K<strong>in</strong><strong>der</strong>buch geschrieben und illustriert. Es<br />
war die Grundlage für ihren ersten eigenen<br />
Animationsfilm. Den Film „Das kle<strong>in</strong>e rote<br />
Papierschiffchen“ (Mały czerwony stateczek)<br />
<strong>in</strong> See stechen – wypłynąć w morze<br />
<strong>Die</strong> Geschichte über das mutige rote Schiffchen hat<br />
Aleksandra Zaręba zuerst als K<strong>in</strong><strong>der</strong>buch geschrieben und<br />
Foto: walkerartcenter.org<br />
Konzept: Klaudia Kandzia
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
<strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
12 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Wirtschaft Lesen bereitgestellt. Gospodarka<br />
Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Gospodarka: Największy koncern chemiczny świata na Dolnym Śląsku<br />
BASF w Środzie Śląskiej!<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Największy chemiczny koncern świata, niemiecki BASF, w m<strong>in</strong>ionym tygodniu<br />
otworzył w Środzie Śląskiej fabrykę katalizatorów, która budowana<br />
była od 2012 roku, a jej łączny koszt wyniósł 90 milionów euro. Zakład<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
ma powierzchnię 40 000 metrów kwadratowych i znajduje się na terenie<br />
Legnickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej przy drodze krajowej 94<br />
z Wrocławia do Środy Śląskiej.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał produkty, które służy służą wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien i s<strong>in</strong>d służyć lediglich będą poprawie zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Szefowie BASF (Badische Anil<strong>in</strong> und<br />
Soda Fabrik, po polsku Badeńska<br />
Fabryka Anil<strong>in</strong>y i Sody) przy okazji<br />
uroczystości otwarcia zakładu zapewniali,<br />
że w ciągu najbliższych dwóch lat<br />
pracę znajdzie tam 400 osób, a zakład<br />
będzie jeszcze do<strong>in</strong>westowany kwotą<br />
sięgającą 50 milionów euro! Czy jednak<br />
zorganizowanie pracy dla 400 osób w<br />
tak krótkim czasie jest możliwe? Biorąc<br />
pod uwagę fakt, że koncern zatrudnia w<br />
Polsce już 430 osób i wciąż dynamicznie<br />
się rozwija, trudno w to wątpić. Tym<br />
bardziej że ma pod tym względem wie-<br />
zacyjnej muszą dostosowywać się do<br />
surowszych norm, między <strong>in</strong>nymi dla<br />
samochodów ciężarowych, które za-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie czną być do wprowadzane czytania. w Powielanie życie już za mniejsze, w jakikolwiek jednak w Polsce zagwarantowane<br />
mieliśmy lepiej wykształcone<br />
sposób zabronione.<br />
miały zbyt.<br />
miesiąc! Dopuszczalna wartość emisji<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen tlenku bereitgestellt. azotu ma być od września Jegliche bie-<br />
kadry Vervielfältigung pracowników. A dlaczego ist akurat strengstens untersagt.<br />
loletnie doświadczenie. Powstał bowiem<br />
jeszcze w XIX wieku, konkretnie w 1865<br />
roku w miejscowości Ludwigshafen koło<br />
Mannheim (Badenia), a w ubiegłym<br />
roku jego obroty sięgały prawie 74 000<br />
miliardów euro. Fakt ten potwierdza,<br />
że jest to najpotężniejszy koncern chemiczny<br />
na świecie, który ma z czego<br />
<strong>in</strong>westować, a jak wiadomo, <strong>in</strong>westycje<br />
produkować nawet osiem milionów<br />
katalizatorów do samochodów osobowych<br />
i ciężarowych. W realizacji tego<br />
ambitnego <strong>pl</strong>anu zdaniem kierownic-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
twa tego<br />
materiał<br />
przedsiębiorstwa<br />
służy<br />
pomóc<br />
wyłącznie<br />
mają w Polsce,<br />
do<br />
dlaczego<br />
czytania.<br />
zatem jego<br />
Powielanie<br />
władze westycji<br />
w jakikolwiek<br />
w Środzie Śląskiej podkreśla,<br />
sposób<br />
że<br />
zabronione.<br />
mu coraz ściślejsze normy w zakresie wybrały właśnie Dolny Śląsk? będzie też stwarzało możliwość nauki,<br />
ochrony powietrza wprowadzane na – Prawdą jest, że najpierw <strong>pl</strong>anowa-<br />
a następnie zatrudnienia osobom bez<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
oznaczają miejsca pracy.<br />
8 mln rocznie!<br />
Przedsiębiorstwo notowane jest na<br />
największych europejskich giełdach –<br />
we Frankfurcie nad Menem, Zurychu,<br />
Londynie i zatrudnia obecnie około<br />
112 000 pracowników w swoich filiach<br />
rozrzuconych na wszystkich kontynen-<br />
terenie Unii Europejskiej. Władze BASF<br />
nie kryją dumy z tego, że wytwarzają<br />
produkty, które służą i służyć będą poprawie<br />
jakości powietrza w miastach,<br />
ale... koniecznością jest, jak twierdzą,<br />
by produkowane przez firmę katalizatory<br />
miały zapewniony zbyt, co akurat dotychczasowe nasze przedsięwzięcia obecnie jest to, że już wspólnie z Agencją<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy – jak to materiał jest w biznesie służy – dziwić wyłącznie się udawały do czytania. – twierdzi dr Powielanie Joachim Rozwoju w jakikolwiek Aglomeracji Wrocławskiej sposób i zabronione.<br />
może. Producenci z branży motory-<br />
Meyer, szef BASF dla regionu Europy urzędem pracy we Wrocławiu firma<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
tach. Po otwarciu zakładu w Środzie<br />
Śląskiej BASF przyjął do pracy 100<br />
osób, a kolejnych 300 zamierza zatrudnić<br />
w ciągu najbliższych 24 miesięcy.<br />
W ciągu najbliższego roku zamierza<br />
Schlesische Wirtschaftsschau<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
sich vor allem an Studenten <strong>der</strong> letzten<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Studienjahre Vervielfältigung und stehen bei ihnen ist strengstens <strong>in</strong><br />
untersagt.<br />
Unterirdisches Hotel <strong>in</strong> Krummhübel?<br />
Auf e<strong>in</strong>em über fünf Hektar großen<br />
Grundstück <strong>in</strong> Krummhübel wollte bereits<br />
2009 die Firma des Wieners Jerri<br />
Nowikovski e<strong>in</strong>en Hotel- und Tagungskom<strong>pl</strong>ex<br />
bauen. Der österreichische<br />
Investor wollte dafür 300 Millionen<br />
Złoty auf den Tisch legen. Doch die<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie Bahnhof w jakikolwiek zum Umbau sposób zabronione.<br />
<strong>Die</strong> Polnische Staatsbahn hat vergangen<br />
Vervielfältigung Woche e<strong>in</strong>en lang erwarteten ist strengstens LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche untersagt.<br />
Pläne scheiterten, denn die Ratsherren<br />
lehnten e<strong>in</strong>e Än<strong>der</strong>ung des örtlichen<br />
Raumnutzungs<strong>pl</strong>anes ab. <strong>Die</strong>ser sieht<br />
dort nämlich e<strong>in</strong>e Freizeitwiese vor, die<br />
frei von Baulichkeiten se<strong>in</strong> soll, um die<br />
wertvolle Riesengebirgslandschaft zu<br />
schützen. Es darf dort Tennis- und sonstige<br />
Sport<strong>pl</strong>ätze geben, e<strong>in</strong> eventuelles<br />
Gebäude darf nur 150 Quadratmeter<br />
groß se<strong>in</strong>: „An dieser Stelle soll nicht<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie bei <strong>der</strong> w Auswahl jakikolwiek des Auftragnehmers sposób zabronione.<br />
ist <strong>der</strong> günstigste Preis. <strong>Die</strong> Maßnahme<br />
<strong>Die</strong> Lage Krümmhübels sowie dessen Geschichte und Kulturerbe machen Investoren zunehmend auf den Ort<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung<br />
umfasst e<strong>in</strong>e Fassadenerneuerung<br />
ist strengstens untersagt.<br />
gebaut werden! In <strong>der</strong> Vergangenheit<br />
haben sich bereits die <strong>Deutschen</strong> darum<br />
gekümmert und haben dort sogar<br />
e<strong>in</strong>en W<strong>in</strong>dkanal errichtet, durch den<br />
sich die Hirschberg durchziehendem<br />
Bergw<strong>in</strong>de richten”, erklärt Sławomir<br />
Lange, Vorsitzen<strong>der</strong> e<strong>in</strong>es Vere<strong>in</strong>s zum<br />
Schutz <strong>der</strong> Sudetenlandschaft und -architektur.<br />
Letzten Endes än<strong>der</strong>te <strong>der</strong><br />
begonnen und dürfte bis zum 11. August<br />
dieses<br />
und über 16.000 Geschäftspartnern die Instandsetzung e<strong>in</strong>bezogen. Zudem<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał<br />
Jahres abgeschlossen<br />
służy wyłącznie<br />
se<strong>in</strong>. zusammen.<br />
do czytania.<br />
Momentan baut<br />
Powielanie<br />
AB e<strong>in</strong> bekommt<br />
w jakikolwiek<br />
<strong>der</strong> Bahnhof e<strong>in</strong> vere<strong>in</strong>heitlichtes<br />
System <strong>der</strong> visuellen Identifikati-<br />
sposób zabronione.<br />
<strong>Die</strong>s bedeutet allerd<strong>in</strong>gs nicht, dass neues Vertriebs- und Logistikzentrum<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
österreichische Investor se<strong>in</strong> Konzept<br />
und entschied sich für e<strong>in</strong>e unterirdische<br />
Bebauung. Anfang 2013 wurde<br />
<strong>in</strong>offiziell angekündigt, dass dort <strong>in</strong>nerhalb<br />
weniger Jahre e<strong>in</strong> fünfstöckiges<br />
Enterta<strong>in</strong>ment-Center im Besitz des Getränkeherstellers<br />
Red Bull entstehen soll.<br />
Neben Sporthallen z.B. für Inl<strong>in</strong>e-Skater<br />
sollte es dort künftig auch Hotelzimmer<br />
und Mietappartements geben. Jetzt ist<br />
allerd<strong>in</strong>gs nur noch von e<strong>in</strong>em unterirdischen<br />
Hotel die Rede.<br />
Ferienpraktikum bei AB<br />
<strong>Die</strong> Breslauer Firma AB, e<strong>in</strong>er <strong>der</strong><br />
größten Elektronik- und Haushaltsgeräte-Händler<br />
<strong>in</strong> Europa, hat mit <strong>der</strong><br />
Aufnahme von Praktikanten begonnen.<br />
Für beruflich Unerfahrene ist dies <strong>der</strong><br />
beste Weg zu e<strong>in</strong>em auf dem Arbeits-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy markt materiał geschätzten Know-How, służy wyłącznie für die verschiedenen do czytania. Aufgaben beobachten Powielanie Deal mit w jakikolwiek Japanern sposób zabronione.<br />
besten Praktikanten e<strong>in</strong> denkbar guter konnte. Das ist e<strong>in</strong> starker Trumpf.” <strong>Die</strong> Der Kohlekonzern Kompania Węglowa<br />
Vervielfältigung (KW) hat vergangene ist Woche strengstens<br />
Prozent <strong>der</strong> Anteile.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien E<strong>in</strong>stig s<strong>in</strong>d <strong>in</strong>s Berufsleben. lediglich <strong>Die</strong> Firma zum AB Lesen Praktikumsprogramme bereitgestellt. von AB Jegliche richten<br />
untersagt.<br />
Seilgarten <strong>in</strong> Schomberg<br />
E<strong>in</strong>e neue Attraktion <strong>in</strong> dem ärmlichen<br />
und jahrelang vernachlässigten<br />
Beuthener Stadtteil Schomberg wird<br />
demnächst e<strong>in</strong> Seilgarten se<strong>in</strong>, <strong>der</strong> gerade<br />
an <strong>der</strong> Hala na Skarpie entsteht. Es<br />
s<strong>in</strong>d dort drei unterschiedlich schwierige<br />
Routen vorgesehen, die sowohl Erwach-<br />
Władze BASF<br />
nie kryją dumy<br />
z tego, że wytwarzają<br />
jakości powietrza<br />
w miastach, ale...<br />
koniecznością jest, by<br />
produkowane przez<br />
firmę katalizatory<br />
aufmerksam. <br />
senen, als auch K<strong>in</strong><strong>der</strong>n zur Verfügung<br />
stehen sollen. Neben dem Seilgarten ist<br />
zudem e<strong>in</strong> M<strong>in</strong>i-Fitnessstudio mit 17<br />
Geräten ge<strong>pl</strong>ant: „<strong>Die</strong> Baumaßnahme<br />
Seilgarten und Fitnessstudio hat bereits<br />
das Objekt dann automatisch für die<br />
Nutzung zugelassen wird. Man muss<br />
dann zunächst noch prüfen, ob alles<br />
auch richtig funktioniert”, sagt Tomasz<br />
Sanecki vom Pressebüro <strong>der</strong> Stadt Beuthen.<br />
Das Projekt wird weitgehend aus<br />
Ludwigshafen, siedziba BASF – największego koncernu chemicznego na świecie.<br />
żącego roku o 80 procent mniejsza, a<br />
cząstek stałych – o 66 procent.<br />
Nauka i praca<br />
Taki koncern jak BASF na swoim terenie<br />
chciałby każdy region, nie tylko<br />
liśmy wybudować tę fabrykę w Bułgarii<br />
lub Rumunii, w rachubę wchodziła<br />
również Macedonia, ale po przeprowadzeniu<br />
gruntownej analizy okazało się,<br />
że najpewniej i najlepiej dla nas będzie<br />
za<strong>in</strong>westować w Polsce, gdzie wszystkie<br />
Środkowej, i dodaje: – Co prawda we<br />
wspomnianej Rumunii, Bułgarii czy<br />
Macedonii koszty produkcji byłyby<br />
Foto: Barbara Maliszewska/Wikipedia<br />
entstand zu Beg<strong>in</strong>n <strong>der</strong> 90er Jahre als e<strong>in</strong><br />
E<strong>in</strong>mannbetrieb. Heute ist sie e<strong>in</strong>e Kapitalgruppe<br />
mit über 800 Beschäftigten<br />
<strong>in</strong> <strong>Polen</strong>, Tschechien und <strong>der</strong> Slowakei.<br />
Man arbeitet mit gut 700 Zulieferern<br />
<strong>in</strong> Magnitz (Geme<strong>in</strong>de Koberwitz, Kreis<br />
Breslau), das Projekt wird von <strong>der</strong> Europäischen<br />
Union mitgetragen: „E<strong>in</strong><br />
Praktikum ist e<strong>in</strong> guter Weg zu wertvoller<br />
Erfahrung und e<strong>in</strong>em beruflichen<br />
Neuanfang. In unserer Firma werden<br />
EU-Mitteln mit Baukosten von knapp Studenten recht häufig bereits mit Abschluss<br />
do des czytania. Praktikumsprogramms Powielanie zu vorbereitung w jakikolwiek e<strong>in</strong>e Ausschreibung sposób über zabronione.<br />
jahr wurde im Rahmen <strong>der</strong> Investitions-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy 453.000 materiał Złoty verwirklicht. służy wyłącznie<br />
Mitglie<strong>der</strong>n unseres Teams”, sagt An-<br />
das Projektmanagement entschieden.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
drzej Bilski, Personalleiter bei <strong>der</strong> AB<br />
SA. „<strong>Die</strong> E<strong>in</strong>stellung e<strong>in</strong>es Praktikanten<br />
ist für den Arbeitgeber e<strong>in</strong>e sichere<br />
und bewährte Lösung. Im Gegensatz<br />
zu e<strong>in</strong>em externen Aufnahmeverfahren<br />
hat <strong>der</strong> Arbeitgeber mit jemandem<br />
zu tun, den er bereits kennt und bei<br />
Foto: Gerd W. Z<strong>in</strong>ke/Wikipedia<br />
postawiliśmy na Dolny Śląsk? Uznaliśmy,<br />
że jest to region bardzo dobrze<br />
położony logistycznie, bo łatwo tu zdobyć<br />
potrzebne nam surowce, jak i blisko<br />
mamy do naszych odbiorców.<br />
Kierownictwo BASF przy okazji <strong>in</strong>-<br />
wykształcenia i doświadczenia w takiej<br />
pracy. Jest to bardzo popularny system<br />
od lat stosowany w RFN, a dobrze realizowany<br />
i prowadzony pow<strong>in</strong>ien także<br />
sprawdzić się w Polsce. A czy się sprawdzi?<br />
To pokaże czas, ale najważniejsze<br />
BASF rozpoczęła przygotowywać specjalny<br />
program do realizacji na Dolnym<br />
Śląsku. Trudno zatem o pesymizm.<br />
gutem Ansehen. <strong>Die</strong> Firma ist übrigens<br />
Träger des von Studenten <strong>der</strong> Breslauer<br />
Bankhochschule vergebenen Preises<br />
Geschäftspartner des Jahres <strong>in</strong> <strong>der</strong> Kategorie<br />
„Praktikum des Jahres“.<br />
Umbau <strong>der</strong> Gleiwitzer Bahnhofsanlage<br />
ausgeschrieben. Der Auftragnehmer<br />
bekommt 392 Tage ab Vertragsabschluss<br />
Zeit, um die Aufgabe zu realisieren. Der<br />
Auftrag hat e<strong>in</strong>en Schätzwert von ca. 141<br />
Millionen Złoty, das Hauptkriterium<br />
nebst Austausch <strong>der</strong> Holzbauelemente.<br />
Se<strong>in</strong>e bisherige Optik soll auch die<br />
Bahnhofshalle än<strong>der</strong>n, <strong>der</strong> künftig über<br />
e<strong>in</strong>e Innenpassage mit <strong>der</strong> Busbahnhofshalle<br />
verbunden se<strong>in</strong> soll. Auch die<br />
Bahnsteige und Unterführungen s<strong>in</strong>d <strong>in</strong><br />
on und wird mit beh<strong>in</strong><strong>der</strong>tengerechten<br />
Fahrstühlen und Rolltreppen ausgestattet.<br />
<strong>Die</strong> Mo<strong>der</strong>nisierung umfasst auch<br />
das gesamte Elektronetz, die Fernheizung,<br />
das Wasser- und Abwassernetz<br />
sowie die Brandschutzanlage. Im Früh-<br />
Ausschreibungssieger Grontmij <strong>Polen</strong><br />
soll nunmehr den Investitionsablauf<br />
seitens <strong>der</strong> Staatsbahn beaufsichtigen.<br />
Laut Vorgaben aus Brüssel müssen die<br />
Arbeiten bis Ende 2015 abgeschlossen<br />
se<strong>in</strong>.<br />
1. – 7. August 2014<br />
Normy gwarancją<br />
Optymistyczną <strong>in</strong>formacją dla <strong>pl</strong>anujących<br />
zatrudnienie się w zakładzie<br />
BASF w Środzie Śląskiej jest to, że w<br />
Europie Środkowej i Wschodniej po tak<br />
zwanych chudych latach odżyła branża<br />
samochodowa, do której powróciła<br />
dobra koniunktura i rysują się dla niej<br />
ciekawe perspektywy. Jeśli dodamy do<br />
tego wprowadzane obowiązkowo w Unii<br />
Europejskiej normy środowiskowe, to<br />
można bez wąt<strong>pl</strong>iwości stwierdzić, że<br />
jest to czas dla takich właśnie przedsiębiorstw.<br />
Owe normy środowiskowe<br />
mogą bowiem być spełniane tylko dzięki<br />
przemysłowi chemicznemu i koncernom<br />
tej klasy co BASF, a przy tym są dla nich<br />
gwarancją rozwoju. Przede wszystkim<br />
zaś dla li<strong>der</strong>ów w tej branży, a takim<br />
bez wątpienia jest niemiecki koncern<br />
z Ludwigshafen, który wydaje olbrzymie<br />
pieniądze na badania związane z<br />
oszczędnością energii i ochroną powietrza:<br />
– To prawda, dlatego tak ważne dla<br />
nas jest działanie na polu edukacji. Moglibyśmy<br />
na przykład sponsorować jakiś<br />
piłkarski zespół, co jest dość popularną<br />
formą reklamy (od red.: tak postępuje w<br />
Niemczech <strong>in</strong>ny gigant chemiczny, firma<br />
Bayer, która <strong>in</strong>westuje nie tylko w piłkę<br />
nożną, ale też w koszykówkę, siatkówkę<br />
czy lekkoatletykę), ale tego nie robimy.<br />
Uważamy bowiem, że pożyteczniejsze<br />
jest <strong>in</strong>westowanie w dzieci poprzez za<strong>in</strong>teresowanie<br />
ich nauką, kupowanie im<br />
zestawów do eksperymentowania czy też<br />
organizowanie dla nich odpowiednich<br />
wykładów – uważa dr Joachim Meyer. –<br />
Dlatego też zdecydowaliśmy się między<br />
<strong>in</strong>nymi sponsorować pracownię chemiczną<br />
w Centrum Nauki „Kopernik”<br />
w Warszawie, a teraz <strong>pl</strong>anujemy ściśle<br />
współpracować z uczelniami na Dolnym<br />
Śląsku i coś podobnego uczynić w tym<br />
regionie.<br />
Johann Engel<br />
e<strong>in</strong>en Vertrag mit <strong>der</strong> japanischen<br />
Firma Mitsui über e<strong>in</strong>e geme<strong>in</strong>same<br />
Weiterentwicklung des Bauprojekts<br />
Kraftwerk Czeczot <strong>in</strong> Wohlau nahe<br />
Pless unterzeichnet. Der Vertrag kam<br />
im Wirtschaftsm<strong>in</strong>isterium unter an<strong>der</strong>em<br />
im Beise<strong>in</strong> von Vizepremier<br />
Janusz Piechociński und des japanischen<br />
Botschafters Makoto Yamanaka<br />
zustande. <strong>Die</strong> Vere<strong>in</strong>barung sieht drei<br />
Umsetzungsphasen für das Gesamtvorhaben<br />
vor. Wie <strong>in</strong> e<strong>in</strong>er KW-Mitteilung<br />
zu lesen ist, sollen die Vertragsparteien<br />
bis Ende des ersten Quartals 2015 die<br />
Vertragsbed<strong>in</strong>gungen für die Lieferung<br />
von drei Millionen Tonnen Ste<strong>in</strong>kohle<br />
pro Jahr durch die KW ausgehandelt haben.<br />
Das Kraftwerk Czeczot soll künftig<br />
e<strong>in</strong>e Zielleistung von 1.000 Megawatt<br />
haben, <strong>der</strong> Bau soll rund sechs Milliarden<br />
Złoty kosten. Erste Bauarbeiten<br />
sollen dort laut Zeit<strong>pl</strong>an im Jahr 2016<br />
beg<strong>in</strong>nen.<br />
E<strong>in</strong>e Million Złoty für Reklame<br />
Das Breslauer Jugendsportzentrum<br />
MCS will dem WKS Śląsk e<strong>in</strong>e Million<br />
Złoty für die Reklame für den<br />
32. Breslau-Marathonlauf zahlen. <strong>Die</strong><br />
Vertragslaufzeit beträgt aber vorerst<br />
nur knapp zwei Monate. Der Vertrag<br />
zwischen dem stadteigenen Jugendsportzentrum<br />
und dem Fußballvere<strong>in</strong><br />
Śląsk gilt vom 20. Juli bis zum 14. September<br />
dieses Jahres. Während dieses<br />
Zeitraums wird das MCS über die Dauer<br />
von vier Ekstraklasa-Spielen zum<br />
Sponsor von Śląsk Breslau. Im Gegenzug<br />
soll <strong>der</strong> Profivere<strong>in</strong> Reklame für<br />
den 32. Breslau-Marathonlauf machen,<br />
<strong>der</strong> am 14. September vom MCS ausgerichtet<br />
wird. Nebenbei: Das Jugendsportzentrum<br />
wird als e<strong>in</strong>e gänzlich<br />
stadteigene E<strong>in</strong>richtung aus öffentlichen<br />
Gel<strong>der</strong>n getragen, und die Stadt hält<br />
beim Fußballvere<strong>in</strong> Śląsk Breslau 49<br />
Krzysztof Świerc
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
<strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen RAtgeber bereitgestellt. Poradnik Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Porady: Przywóz używek z <strong>in</strong>nego państwa członkowskiego UE do Niemiec<br />
Przestrzegaj<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy<br />
limitów,<br />
wyłącznie do czytania. Powielanie<br />
patrz<br />
w jakikolwiek<br />
na<br />
sposób<br />
zakazy<br />
zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Nr. 31/1165 Wochenblatt.<strong>pl</strong> 13<br />
Zasadniczo do Niemiec można przywieźć<br />
ze sobą bez jakichkolwiek formalności<br />
i opłat celnych towary przeznaczone<br />
do własnego, prywatnego<br />
W<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
użytku z każdego państwa członkowskiego<br />
Unii Europejskiej – z wyłączeniem<br />
szczególnych obszarów.<br />
Czasem zdarza się jednak, że pewne<br />
towary przywożone są w tak dużych<br />
ilościach, że deklaracja użycia ich<br />
na cele prywatne może wzbudzić<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: związku z tym <strong>Die</strong>se w odniesieniu Materialien do s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
wąt<strong>pl</strong>iwości.<br />
używek podlegających podatkowi<br />
konsumpcyjnemu (akcyzie) nałożone<br />
zostały następujące limity, określające<br />
maksymalną ilość danego towaru, jaką<br />
można przywieźć ze sobą do prywatnego<br />
użytku.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Limit w obrębie UE<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens podatek akcyzowy. untersagt.<br />
Wyroby tytoniowe<br />
Papierosy<br />
800 sztuk<br />
Cygaretki<br />
400 sztuk<br />
Cygara<br />
200 sztuk<br />
Tytoń papierosowy 1 kilogram<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
narusza to w żaden sposób przepisów Od 1 stycznia 2014<br />
Uwaga! Niedozwolony jest przywóz wyrobów<br />
tytoniowych marki „J<strong>in</strong> L<strong>in</strong>g” na<br />
dotyczących transportu w<strong>in</strong>a.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. roku wyjątkowym Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Uwaga! Od 1 stycznia 2014 roku wyjątkowym<br />
uregulowaniom podlegają<br />
papierosy nabywane przez osoby prywatne<br />
na terenie Bułgarii, Litwy, Łotwy,<br />
Węgier czy Rumunii i przywożone przez<br />
nie na teren podlegający niemieckiemu<br />
prawu podatkowemu. Dopuszczalna<br />
ilość papierosów, jaką można przywieźć<br />
ze sobą z tych krajów, została zmniejszona<br />
do 300 sztuk, a ma to związek z<br />
bardzo niskimi stawkami podatkowymi,<br />
które w nich obowiązują. Powyższe<br />
państwa mają czas do końca 2017 roku<br />
na podniesienie stawek podatkowych<br />
do ustalonego w Unii Europejskiej<br />
m<strong>in</strong>imum. Jeśli uda im się osiągnąć to<br />
wcześniej, limit 300 papierosów może<br />
zostać zwiększony do obowiązującego w<br />
<strong>in</strong>nych krajach, czyli 800 sztuk.<br />
niezgodnie z przepisami z kraju trzeciego<br />
(a więc spoza UE) na obszar celny<br />
wspólnoty, stanowi paserstwo podat-<br />
używki zostały już opodatkowane w kowe (par. 374 niemieckiej ordynacji celne, a potem utylizowane. Jednak jeśli<br />
LARES:<br />
Limit<br />
N<strong>in</strong>iejszy danym materiał państwie członkowskim służy wyłącznie i można<br />
je normalnie nabyć drogą kupna na karane. Obowiązuje to nawet wtedy, gdy<br />
podatkowej) do czytania. i może być odpowiednio Powielanie służby w celne jakikolwiek skonfiskują ci takie sposób wyroby zabronione.<br />
w obrębie UE<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien przykład s<strong>in</strong>d w supermarkecie. lediglich zum Lesen wyroby bereitgestellt. tytoniowe nabyte zostały Jegliche w <strong>in</strong>-<br />
Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Napoje alkoholowe<br />
Napoje spirytusowe (w<strong>in</strong>iaki,<br />
whisky, rum, wódka)<br />
Słodkie, kolorowe napoje<br />
zawierające alkohol (tzw.<br />
alkopopy)<br />
W<strong>in</strong>o alkoholizowane (porto,<br />
sherry, marsala)<br />
W<strong>in</strong>o musujące<br />
Piwo<br />
10 litrów<br />
10 litrów<br />
20 litrów<br />
Poza tym towary te muszą być przeznaczone<br />
na własny użytek do prywatnej<br />
konsumpcji. Jeśli transportujesz większą<br />
ilość używek, niż wskazano w powyższych<br />
limitach, istnieje przypuszczenie,<br />
że nabyte towary mogą zostać wykorzy-<br />
LARES: 60 litrówN<strong>in</strong>iejszy stane do materiał celów komercyjnych. służy wyłącznie Możesz brakujące do czytania. znaki akcyzy (ban<strong>der</strong>ole); Powielanie czej w wynikną jakikolwiek z tego problemy, sposób zbędne zabronione.<br />
za<strong>in</strong>teresowani, których<br />
jednak rozwiać wszelkie wąt<strong>pl</strong>iwości – niekom<strong>pl</strong>etna (język/pismo) lub – w problemy. Poza tym mieszkamy w Polsce, tematyka ta dotyczy, nie<br />
110 litrów<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien poprzez s<strong>in</strong>d wykazanie, lediglich że przywiezione zum Lesen szczególności bereitgestellt. – brakująca <strong>in</strong>formacja Jegliche<br />
kraju,<br />
Vervielfältigung<br />
który jest członkiem Unii Europej-<br />
ist strengstens<br />
tylko otrzymali garść<br />
untersagt.<br />
po-<br />
skiej, i podróżujemy nierzadko do państw,<br />
które też są częścią europejskiej wspólnoty,<br />
dlatego naszym obowiązkiem jest nie<br />
tylko znajomość obowiązującego prawa<br />
i nowo wprowadzanych zasad, ale także<br />
respektowania ich. Dlatego jestem za-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy nabywanie materiał lub posiadanie służy wyrobów wyłącznie tytoniowe do czytania. niedostępne w Powielanie powszechnej<br />
sprzedaży).<br />
dowolony, więcej – zbudowany faktem, tej lektury mogą się nasunąć.<br />
że tekst w jakikolwiek o takiej właśnie tematyce sposób pojawił zabronione.<br />
tytoniowych, które zostały wwiezione<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Uwaga! Na w<strong>in</strong>o przywożone do Niemiec<br />
z <strong>in</strong>nych krajów Unii Europejskiej<br />
nie zostały nałożone jakiekolwiek limity.<br />
Z perspektywy prawa o podatku<br />
konsumenckim można więc nabywać i<br />
przywozić w<strong>in</strong>o do użytku na cele prywatne<br />
w nieograniczonych ilościach. Nie<br />
Werbung / Reklama<br />
Pozostałe towary<br />
podlegające akcyzie<br />
Kawa<br />
Towary zawierające kawę<br />
Limit w<br />
obrębie UE<br />
10 kg<br />
10 kg<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do Bułgarii, czytania. Litwy, Łotwy, handlu. Obowiązuje również zakaz<br />
Powyższe limity mają zastosowanie<br />
Powielanie sprowadzania w jakikolwiek na teren Niemiec sposób papierosów<br />
pochodzących z <strong>in</strong>nego państwa<br />
zabronione.<br />
tylko wtedy, gdy osobiście przewo-<br />
Węgier czy Rumunii.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
zisz dany towar, jako osoba prywatna.<br />
Konieczne jest przy tym, aby towary<br />
przywożone przez ciebie na teren podlegający<br />
niemieckiemu prawu podatkowemu<br />
nabyte zostały z tak zwanego<br />
wolnego obiegu. Oznacza to, że dane<br />
przez Ciebie wyroby posłużą wyłącznie<br />
do użytku prywatnego.<br />
Szczególne uwarunkowania w odniesieniu<br />
do wyrobów tytoniowych<br />
Niezależnie od ustalonych limitów<br />
uregulowaniom<br />
podlegają papierosy<br />
nabywane przez osoby<br />
prywatne na terenie<br />
nym państwie członkowskim. O tym,<br />
czy wyroby tytoniowe zostały wwiezione<br />
niezgodnie z przepisami na obszar<br />
celny wspólnoty, decydują następujące<br />
kryteria:<br />
– naruszone lub – w szczególności –<br />
na temat szkodliwego wpływu na<br />
zdrowie oraz brak danych o zawartości<br />
nikotyny i substancji smolistych;<br />
– okoliczności nabycia (np. cena o wiele<br />
niższa niż w sklepie, różne ceny dla<br />
papierosów tej samej marki, wyroby<br />
obszar celny Unii Europejskiej. Jeśli wyroby<br />
tytoniowe, a w szczególności papierosy,<br />
na które natrafimy w <strong>in</strong>nym kraju<br />
członkowskim, opatrzone są niemieckim<br />
znakiem akcyzy, wyraźnie wskazuje to<br />
na towar pochodzący z nielegalnego<br />
członkowskiego i wykorzystywania ich<br />
do celów komercyjnych/handlowych.<br />
Wyroby tytoniowe bez niemieckiego<br />
znaku akcyzy nie są dopuszczone do obrotu<br />
handlowego w Niemczech. Z tego<br />
powodu są zabezpieczane przez służby<br />
tytoniowe, i tak będziesz musiał zapłacić<br />
Podróże w obrębie UE przez kraje nie<br />
będące jej członkami (np. Szwajcarię)<br />
Jeśli podczas podróży w obrębie Unii<br />
Europejskiej przemierzasz kraj nie będący<br />
członkiem wspólnoty, zwróć uwagę<br />
na to, że mogą tam obowiązywać np.<br />
niższe limity na maksymalną ilość używek<br />
lub uregulowania specyficzne danego<br />
państwa. Podczas wjazdu na teren<br />
Niemiec możesz wwieźć ze sobą – bez<br />
konieczności płacenia cła – używki w<br />
wymienionych w n<strong>in</strong>iejszym artykule<br />
obowiązujących limitach. Ważne jest<br />
jednak, abyś potrafił udokumentować,<br />
że pochodzą one ze swobodnego obiegu<br />
towarów w ramach UE, w czym może<br />
pomóc np. zachowanie rachunków czy<br />
paragonów kasowych.<br />
Rubryka jest tworzona przez<br />
Krzysztofa Świerca<br />
oraz firmę Smuda Consult<strong>in</strong>g.<br />
Zachęcamy również do odwiedzenia<br />
strony www.<strong>in</strong>tertax24.com<br />
oraz www.smuda-consult<strong>in</strong>g.com.<br />
za niespełna trzy miesiące, a konkretnie<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek<br />
14 października, rozstrzygnięty<br />
zostanie konkurs na zagospodarowa-<br />
sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Oferujemy:<br />
sześć zespołów bądź architektów,<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie których w jakikolwiek wnioski, portfolio i sposób najlepsza zabronione.<br />
praca ostatniego 10-lecia będzie oce-<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie końca w września. jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Priorytetem jest, aby chorzowski rynek<br />
Vervielfältigung diametralnie się zmienił i ist stał strengstens się<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche untersagt.<br />
7916<br />
Jak my to lubimy<br />
Uregulowania prawne, limity, zakazy,<br />
nakazy itd. – jak my to lubimy, ale...<br />
Jak by na to nie patrzeć, trzeba się do panującego<br />
prawa dostosowywać, bo <strong>in</strong>a-<br />
niania przez sąd konkursowy. Od jego<br />
decyzji zależeć też będzie ostateczna<br />
decyzja o tym, komu z tej szóstki będzie<br />
dane opracowanie, złożenie koncepcji<br />
i ostatecznie przygotowanie projektu<br />
dotyczącego zagospodarowania chorzowskiego<br />
rynku, a na to jest czas do<br />
Rys. Andrzej Sznejweis<br />
Über Freelance-Arbeit während e<strong>in</strong>es<br />
Studiums <strong>in</strong> Österreich haben<br />
wir dieses Jahr bereits berichtet. Aufgrund<br />
zahlreicher Rückfragen wollen<br />
wir nun erneut auf das Thema e<strong>in</strong>gehen,<br />
diesmal unter dem Motto „Student<br />
<strong>in</strong> Österreich als Arbeitnehmer“.<br />
Viele Schüler und Studenten suchen<br />
im Sommer nach e<strong>in</strong>em möglichst<br />
gut bezahlten Ferienjob. Berufliche<br />
Erfahrung nimmt sich später eben<br />
gut im Lebenslauf aus, und auch <strong>der</strong><br />
Geldbeutel ist dabei nicht leer. Für die<br />
Eltern e<strong>in</strong>es Studenten bzw. Schülers,<br />
die Familienleistungen beziehen, kann<br />
e<strong>in</strong> solcher Ferienjob jedoch zum Problem<br />
werden. Darüber, was zu tun ist,<br />
um die Leistungen nicht zu verlieren,<br />
und über e<strong>in</strong> paar an<strong>der</strong>e nützliche<br />
Tipps lesen Sie im Wochenblatt bereits<br />
<strong>in</strong> <strong>der</strong> kommenden Ausgabe.<br />
się na łamach „Wochenblatt<br />
<strong>pl</strong>”. W ten sposób bowiem<br />
nasi czytelnicy, nasza<br />
społeczność i wszyscy<br />
trzebnych i najnowszych Ryszard Galla<br />
<strong>in</strong>formacji, ale dzięki zaprzyjaźnionej<br />
z nami firmie, która udziela nam tych<br />
cennych wieści porad, też możliwość<br />
zgłębienia tej wiedzy i znalezienia odpowiedzi<br />
na pytania, które po przeczytaniu<br />
Notował Krzysztof Świerc<br />
Gospodarka: Chcą zaprojektować rynek w Chorzowie<br />
Sporo chętnych, kto wygra?<br />
J<br />
uż<br />
nie rynku w Chorzowie. Rywalizacja<br />
zapowiada się pasjonująco, bo urząd<br />
miasta przyjął już ponad 60 zgłoszeń od<br />
firm chcących się podjąć tego zadania.<br />
Z ponad 60 zgłoszeń do udziału w<br />
wielkim f<strong>in</strong>ale zakwalifikuje się jedy-<br />
wreszcie przyjazny dla pieszych, którzy<br />
dotąd są tam traktowani jak niechciani<br />
goście. Dlatego też tory tramwajowe,<br />
które ułożone są prawie pod bramą<br />
Urzędu Miejskiego w Chorzowie, mają<br />
zostać przeniesione z południowej na<br />
północną stronę rynku, gdzie jeżdżą<br />
już autobusy i tramwaje, a dzięki temu<br />
w tym miejscu powstałoby centrum<br />
przesiadkowe. A zatem zwycięzca konkursu<br />
będzie mógł się wykazać niemałą<br />
kreatywnością i pomysłowością – jak<br />
uwolnić rynek od torów, a na to przedsięwzięcie<br />
w budżecie miasta Chorzowa<br />
zarezerwowano około siedmiu milionów<br />
złotych. Teoretycznie suma ta pow<strong>in</strong>na<br />
wystarczyć, ale czy tak się stanie? To<br />
pokaże praktyka, a przede wszystkim<br />
projekty, który przygotują i zaproponują<br />
architekci – twierdzą władze miasta<br />
odpowiedzialne za sprawy gospodarcze.<br />
Krzysztof Świerc<br />
Foto: K. Świ<strong>der</strong>ski
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
<strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
14 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Sport bereitgestellt. Sport Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Kultura kibicowania: Adrian Maleika wciąż na celowniku E<strong>in</strong>wurf: <strong>Die</strong> Fußball-WM <strong>in</strong> Russland<br />
Fani szydzą ze Ślązaka<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie jüngsten do Entwicklung czytania. e<strong>in</strong> Powielanie Skandal w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
und für die ohneh<strong>in</strong> blamierte FIFA<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie Stolz Hammer do czytania. und Sichel, Symbole Powielanie <strong>der</strong> w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
verbrecherischsten Ideologie des vergangenen<br />
bereitgestellt. Jahrhun<strong>der</strong>ts, präsentierten. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens LARES: <strong>Die</strong>se Materialien blatt.<strong>pl</strong>” s<strong>in</strong>d nr 1053 lediglich – dodatek specjalny zum Lesen untersagt.<br />
Fotografia z Twittera ukazująca szy<strong>der</strong>czy napis z Bremy (u dołu: Adrian Malaika, na krótko przed śmiercią)<br />
Adrian Maleika, fan klubu Wer<strong>der</strong><br />
Brema zabity w 1982 roku przez<br />
sympatyków drużyny Hamburger<br />
SV, również w tym roku stał się<br />
przedmiotem szy<strong>der</strong>stw ze strony<br />
grafficiarzy. Jego śmierć stała się<br />
punktem wyjścia dla trwającej już<br />
prawie 32 lata wrogości pomiędzy<br />
kibicami z obu hanzeatyckich miast.<br />
Gdyby przypisać <strong>in</strong>icjatorom pomysłu<br />
jedynie poważny nietakt, świadczyłoby<br />
to o bagatelizowaniu problemu.<br />
W dodatku na Twitterze krąży zdjęcie<br />
wręcz obrzydliwego graffiti. Autor bądź<br />
autorzy widniejącego na nim napisu,<br />
który ponoć znaleziono na ścieżce rowerowej<br />
w bezpośrednim otoczeniu Weserstadionu<br />
w Bremie, szydzą z Adriana<br />
Maleiki słowami: „Adrian Maleika był<br />
tylko głupim Ślązakiem”. Autor bądź autorzy<br />
sgraffito podają się za fanów HSV.<br />
Maleika, syn przesiedleńców z górno-<br />
nämlich <strong>der</strong> Balkan-Kriege <strong>der</strong> 90er<br />
Jahre, handelten die <strong>in</strong>ternationalen<br />
Sportorganisationen schnell und entschlossen.<br />
1992 waren die jugoslawischen<br />
Fußballer schon <strong>in</strong> Schweden,<br />
um an <strong>der</strong> Europameisterschaft teilzu-<br />
śląskiego Koźla (patrz także „Wochen-<br />
Fanzeit.de/S-K nehmen. Doch sie wurden buchstäblich verh<strong>in</strong><strong>der</strong>n wollte.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
3. Liga: Alle drei Absteiger aus <strong>der</strong> 2. Bundesliga siegen <strong>in</strong> ihren Auftaktpartien<br />
<strong>Die</strong> Berg ruft<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy über den materiał Spielverlauf służy h<strong>in</strong>weg, denn wyłącznie <strong>der</strong> do czytania. Powielanie Im w Duell jakikolwiek <strong>der</strong> Drittligaaufsteiger sposób zwischen<br />
<strong>der</strong> SG Sonnenhof Großaspach<br />
zabronione.<br />
Treffer <strong>der</strong> Schwaben vor 20.000 nach<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien dem Abstieg s<strong>in</strong>d trotzigen lediglich Zuschauern zum fiel Lesen bereitgestellt. Jegliche und Vervielfältigung dem SC Fortuna Köln setzten ist sich strengstens untersagt.<br />
<strong>Die</strong> drei Absteiger aus <strong>der</strong> 2. Fußball-<br />
Bundesliga haben e<strong>in</strong>en perfekten<br />
Start <strong>in</strong> die 3. Liga gefeiert.<br />
Im Abendspiel gewann <strong>der</strong> FC Energie<br />
Cottbus beim VfL Osnabrück 3:1.<br />
E<strong>in</strong> grobes Foulspiel von Zeitz <strong>in</strong> <strong>der</strong><br />
58. M<strong>in</strong>ute verh<strong>in</strong><strong>der</strong>te die Übernah-<br />
quasi erst mit dem Schlusspfiff. Als letzter<br />
Absteiger im Bunde konnte <strong>der</strong> DSC<br />
Arm<strong>in</strong>ia Bielefeld bei <strong>der</strong> Zweiten vom<br />
1. FSV Ma<strong>in</strong>z 05 ebenfalls drei Punkte<br />
e<strong>in</strong>fahren. Im Stadion am Bruchweg fiel<br />
<strong>der</strong> letzte Treffer ebenfalls <strong>in</strong> <strong>der</strong> Nach-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy spielzeit. materiał Hier versetzte służy das 1:2 wyłącznie des Bielefel<strong>der</strong>s<br />
Hemle<strong>in</strong> dem Drittligaufsteiger<br />
73. M<strong>in</strong>ute den ersten Punktgew<strong>in</strong>n<br />
do czytania. Powielanie (40.). w Senesie jakikolwiek besorgte dann sposób <strong>in</strong> <strong>der</strong> zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien aus Rhe<strong>in</strong>hessen s<strong>in</strong>d lediglich jedoch den Knockout. zum Lesen bereitgestellt. Jegliche <strong>der</strong> Vervielfältigung Aspacher im bezahlten deutschen ist strengstens untersagt.<br />
poświęcony ME), będąc wraz z <strong>in</strong>nymi<br />
fanami Wer<strong>der</strong>u na meczu pucharowym<br />
w Hamburgu, został zaatakowany<br />
przez grupę kibiców HSV, którzy użyli<br />
między <strong>in</strong>nymi pistoletów gazowych,<br />
rakiet sygnalizacyjnych i kamieni. Po<br />
który wkrótce potem zmarł w szpitalu<br />
na skutek doznanych obrażeń. Maleika<br />
przeżył tylko 16 lat. Napastników<br />
zidentyfikowano jako członków fanklubu<br />
HSV „Löwen”, z<strong>in</strong>filtrowanego<br />
przez ultraprawicowe środowisko sk<strong>in</strong>-<br />
pozbawienia wolności. Po zdarzeniu,<br />
które wstrząsnęło całym krajem, fani<br />
obu klubów uzgodnili co prawda, że<br />
zaniechają wzajemnych aktów zemsty,<br />
jednakże najnowszy postępek to kolejna<br />
dyskwalifikacja dla pseudokibiców.<br />
Enttäuschend verlief <strong>der</strong> Saisonauftakt<br />
für den ambitionierten Kieler SV<br />
Holste<strong>in</strong> vor 5.247 Zuschauern. <strong>Die</strong><br />
„Störche“ mussten sich daheim mit<br />
e<strong>in</strong>em mageren 0:0 gegen die SpVgg<br />
Unterhach<strong>in</strong>g begnügen. Ke<strong>in</strong>e Null-<br />
me <strong>der</strong> Tabellenspitze, denn <strong>in</strong> <strong>der</strong> 87.<br />
verkürzten die <strong>in</strong> Überzahl spielenden<br />
Nie<strong>der</strong>sachsen auf 1:3. So übernahm <strong>der</strong><br />
Chemnitzer FC alle<strong>in</strong>ig mit se<strong>in</strong>em 3:0<br />
beim Halleschen FC die Tabellenspitze.<br />
<strong>Die</strong> SG Dynamo Dresden konnte mit<br />
e<strong>in</strong>em 2:1 gegen die zweite Mannschaft<br />
des VfB Stuttgart ebenfalls ihre Ambitionen<br />
auf e<strong>in</strong>en Wie<strong>der</strong>aufstieg untermauern.<br />
Das knappe LARES: Ergebnis täuscht N<strong>in</strong>iejszy nummer materiał gab es <strong>in</strong> Münster. służy Der wyłącznie heimi-<br />
4:3 am do Ende czytania. noch über die Powielanie Runden. und w dem jakikolwiek FC Sonnenhof Kle<strong>in</strong>aspach <br />
sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Leserbrief: Zwei Oberschlesier hatten an den WM-Erfolgen 2014 und bereits 1954 Anteil<br />
Laband, <strong>in</strong> se<strong>in</strong> Aufgebot berufen. 60<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie Jahre später do czytania. erhielten unter Powielanie <strong>der</strong> Leitung w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
des Bundestra<strong>in</strong>ers Joachim Löw die<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Nationalmannschaft <strong>in</strong> Bern. Richard<br />
Herrmann, geboren am 28. Januar 1923<br />
<strong>in</strong> Kattowitz, das 1921 Deutschland an<br />
<strong>Polen</strong> abtreten musste, und gestorben<br />
am 27. Juli 1962 <strong>in</strong> Frankfurt am Ma<strong>in</strong>,<br />
spielte von 1934 bis 1945 beim 1. FC<br />
Kattowitz und 1947 bis 1960 beim FSV<br />
aus Oberschlesien stammenden deutschen<br />
Fußball-Nationalspieler Miroslav<br />
Klose und Lukas Podolski die Ehre, für<br />
Deutschland zu spielen.<br />
Sie waren erfolgreich und errangen<br />
mit dem deutschen Fußballteam <strong>in</strong> Rio<br />
de Janeiro zum vierten Mal die begehr-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie te Weltmeistertrophäe. do czytania. Herrmann Powielanie und Frankfurt. w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Laband gewannen 1954 die Fußballweltmeisterschaft<br />
bereitgestellt. mit <strong>der</strong> deutschen Jegliche 1954 Vervielfältigung wurde Herrmann als Stürmer ist strengstens im<br />
Während <strong>der</strong> Fußballweltmeisterschaft Endspiel verwehrt blieb.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen untersagt.<br />
1. – 7. August 2014<br />
Verletzung verh<strong>in</strong><strong>der</strong>te E<strong>in</strong>satz im F<strong>in</strong>ale<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie<br />
Im Zusammenhang<br />
do czytania.<br />
<strong>der</strong> Fußballweltmeisterschaft<br />
2014 <strong>in</strong> Brasilien möchte<br />
Powielanie w Schon jakikolwiek Bundestra<strong>in</strong>er sposób zabronione.<br />
Spiel gegen Ungarn e<strong>in</strong>gesetzt. In diesem<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen ich als bereitgestellt. Sporthistoriker noch an den Jegliche Ka<strong>der</strong> Vervielfältigung Sepp Herberger<br />
Spiel, das die deutsche Mannschaft mit<br />
ist strengstens 3:8 verlor, schoss untersagt.<br />
Herrmann se<strong>in</strong> e<strong>in</strong>ziges<br />
des DFB er<strong>in</strong>nern, <strong>der</strong> vor 60 Jahren <strong>in</strong> hatte 1954 zwei<br />
Län<strong>der</strong>spieltor. Fritz Laband, geboren am<br />
Bern den Weltmeister-Titel errungen hat. oberschlesische<br />
1. November 1925 <strong>in</strong> H<strong>in</strong>denburg und<br />
Bundestra<strong>in</strong>er Sepp Herberger hatte<br />
gestorben am 3. Januar 1982 <strong>in</strong> Hamburg,<br />
damals zwei oberschlesische Fußballgrößen,<br />
Richard Herrmann und Fritz Aufgebot berufen. 09, nach 1945 erst bei Anker Wismar<br />
Fußballgrößen <strong>in</strong> se<strong>in</strong><br />
spielte von 1936 bis 1945 bei H<strong>in</strong>denburg<br />
(1945-1950). Für den Hamburger SV<br />
Richard Herrmann Quelle: Karl-He<strong>in</strong>z Schodrok Fritz Laband Quelle: Karl-He<strong>in</strong>z Schodrok<br />
Źródło: Fanzeit.de, Portret: prywatny<br />
Gleiche und Gleichere<br />
Kurios waren schon die Olympischen<br />
W<strong>in</strong>terspiele im Schwarzmeer-<br />
Kurort Sotschi. E<strong>in</strong>e WM-2018 <strong>in</strong><br />
Russland wäre aber angesichts <strong>der</strong><br />
e<strong>in</strong>e erneute Blamage.<br />
<strong>Die</strong> letzten Olympischen Spiele waren<br />
kurios, weil <strong>der</strong> Schnee schmolz,<br />
die W<strong>in</strong>tersportler <strong>in</strong> <strong>der</strong> heißen, subtropischen<br />
Sonne schwitzten und die<br />
Veranstalter bei <strong>der</strong> Eröffnungsfeier mit<br />
Russland zeigte se<strong>in</strong>e Stärke. <strong>Die</strong> Welt<br />
sche<strong>in</strong>t das alles nicht gestört zu haben.<br />
Nur wenige Tage nach <strong>der</strong> Schlussfeier<br />
<strong>der</strong> Olympischen Spiele von Sotschi<br />
zeigte Put<strong>in</strong>s Russland erneut se<strong>in</strong>e<br />
Stärke (und vielleicht auch se<strong>in</strong> wahres<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy tym, jak materiał jeden z kamieni służy trafił go wyłącznie w głowę,<br />
napastnicy kopali jeszcze leżącego <strong>Die</strong> Krim wurde russisch.<br />
s<strong>in</strong>d die <strong>in</strong>ternationale<br />
Gesicht). do <strong>Die</strong>smal czytania. <strong>in</strong> militärischer Powielanie Form. w Sanktionen. jakikolwiek Heute sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien na ziemi s<strong>in</strong>d bez przytomności lediglich chłopaka, zum Lesen Und bereitgestellt. wie<strong>der</strong> störte dies nur Jegliche die we-<br />
Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
nigsten. Auch verän<strong>der</strong>te diese Annexion<br />
nichts an <strong>der</strong> Situation <strong>der</strong> russischen<br />
Sportler. Zwar wurde im Frühjahr<br />
<strong>in</strong> den Medien über e<strong>in</strong>en eventuellen<br />
Ausschluss <strong>der</strong> russischen Nationalmannschaft<br />
von <strong>der</strong> Fußball-WM <strong>in</strong><br />
Fußball und Andrea-Berg-Konzerte – das ist die<br />
Mechatronik-Arena <strong>in</strong> Aspach.<br />
Foto: Undevig<strong>in</strong>ti/Wikipedia<br />
sche SC Preußen blies hier aber zu spät<br />
zur Aufholjagd. <strong>Die</strong> zwischenzeitliche<br />
4:1-Führung <strong>der</strong> Gäste vom FC Hansa<br />
Rostock brachte die „Kogge“ mit e<strong>in</strong>em<br />
Peng! Vladimir Put<strong>in</strong> 2008 bei <strong>der</strong> Jagd auf Amurtiger.<br />
Jugoslawien erlebte<br />
1992 schwere<br />
Öffentlichkeit und auch<br />
die <strong>in</strong>ternationalen<br />
Sport<strong>in</strong>stitutionen<br />
nicht so konsequent.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
headów.<br />
materiał<br />
Z grupy ośmiu<br />
służy<br />
oskarżonych<br />
wyłącznie<br />
Brasilien<br />
do<br />
spekuliert,<br />
czytania.<br />
es blieb<br />
Powielanie<br />
aber bei<br />
w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
pięciu zostało uniew<strong>in</strong>nionych, a tylko Worten. Seltsam. Denn während des<br />
jednego sąd skazał na dwa i pół roku letzten großen Konflikts <strong>in</strong> Europa, vor dem ersten Anpfiff nach Hause ge-<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
schickt. Im selben Jahr durften Sportler<br />
aus Jugoslawien als offizielle Mannschaft<br />
nicht an den Olympischen Spielen von<br />
Barcelona teilnehmen. Grund: UN-<br />
Sanktionen gegen Belgrad, das mit brutaler<br />
Gewalt den Zerfall Jugoslawiens<br />
die Württemberger mit 2:1 durch. Der<br />
ehemalige Bundesligist aus <strong>der</strong> Domstadt<br />
war durch e<strong>in</strong>en direkt verwandelten<br />
Freistoß von Pazurek <strong>in</strong> <strong>der</strong> 21.<br />
M<strong>in</strong>uten <strong>in</strong> Führung gegangen, doch<br />
Rühle egalisierte noch vor <strong>der</strong> Pause<br />
Fußball überhaupt. E<strong>in</strong>en Ortsteil Sonnenhof<br />
sucht man im beschaulichen<br />
Großaspach zwischen Ludwigsburg,<br />
Heilbronn und Backnang übrigens<br />
vergeblich. Der Vere<strong>in</strong> g<strong>in</strong>g 1994 aus<br />
e<strong>in</strong>er Fusion <strong>der</strong> SpVgg Großaspach<br />
Foto: Premier.gov.ru<br />
Heute s<strong>in</strong>d die <strong>in</strong>ternationale Öffentlichkeit<br />
und auch die <strong>in</strong>ternationalen<br />
Sport<strong>in</strong>stitutionen nicht so konsequent.<br />
Schon immer gab es Gleiche und Gleichere.<br />
Russland annektiert die Krim,<br />
Russland destabilisiert den Osten <strong>der</strong><br />
Ukra<strong>in</strong>e, von Russland unterstützte<br />
Terroristen schießen mutmaßlich e<strong>in</strong><br />
Passagierflugzeug mit fast 300 Menschen<br />
an Bord ab. Ungefähr zur gleichen Zeit<br />
schaut sich Put<strong>in</strong> <strong>in</strong> Rio de Janeiro das<br />
WM-Endspiel an und erhält vom FI-<br />
FA-Präsidenten e<strong>in</strong> Zertifikat, das die<br />
Übergabe <strong>der</strong> Weltmeisterschaft nach<br />
Russland symbolisiert. Ke<strong>in</strong> Wort davon,<br />
dass Sport und Krieg nicht so richtig<br />
zue<strong>in</strong>an<strong>der</strong> passen. Dass e<strong>in</strong>e WM <strong>in</strong><br />
Russland so nicht stattf<strong>in</strong>den kann wird<br />
nicht e<strong>in</strong>mal leise angedeutet. Wird also<br />
e<strong>in</strong> Aggressor-Staat 2018 Gastgeber e<strong>in</strong>er<br />
großen Sportveranstaltung se<strong>in</strong>?<br />
Dawid Smolorz<br />
hervor. Letzter war zunächst nur e<strong>in</strong>e<br />
Stammtischmannschaft des Juniorchefs<br />
des Kle<strong>in</strong>aspacher Großhotels „Sonnenhof<br />
“ Ulrich Ferber. Kommerz erreicht<br />
hier neue Dimensionen, denn Ferber<br />
ist mit Schlagersänger<strong>in</strong> Andrea Berg<br />
verheiratet. Es ist also ke<strong>in</strong> Zufall, dass<br />
das dieser Tage vom ZDF zur besten<br />
Sendezeit übertragene, jährlich organisierte<br />
Andrea-Berg-Konzert „Heimspiel“<br />
wie immer im Stadion von Großaspach<br />
stattfand – neun Tage vor dem hiesigen<br />
Profifußballdebüt <strong>der</strong> SG Sonnenhof.<br />
Till Scholtz-Knobloch<br />
<strong>Die</strong> übrigen Partien:<br />
SSV Jahn Regensburg – MSV Duisburg 3:1<br />
Wehen Wiesbaden – Kickers Stuttgart 2:1<br />
Rot-Weiß Erfurt – Borussia Dortmund II 1:2<br />
machte Laband von1950 bis 1956 <strong>in</strong>sgesamt<br />
143 Spiele. In Bern setzte Herberger<br />
Laband <strong>in</strong> <strong>der</strong> Abwehr viermal e<strong>in</strong>, bis<br />
er sich im Zweikampf mit dem Jugoslawen<br />
Branco Zebec (später Spieler bei<br />
Alemannia Aachen und Tra<strong>in</strong>er von Bayern<br />
München, VfB Stuttgart, E<strong>in</strong>tracht<br />
Braunschweig, Hamburger SV, Borussia<br />
Dortmund und E<strong>in</strong>tracht Frankfurt) im<br />
Viertelf<strong>in</strong>ale verletzte, womit Laband das<br />
Prof. Karl-He<strong>in</strong>z Schodrok
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
<strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Sport bereitgestellt. Sport Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Wokół niemieckiej piłki nożnej<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie<br />
Możecie<br />
w<br />
zapomnieć!<br />
jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Piazon nad Men<br />
Trener Borussii Dortmund Jürgen<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Nr. 31/1165 Wochenblatt.<strong>pl</strong> 15<br />
ten znajduje się na samym szczycie listy<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie życzeń w nowego jakikolwiek menedżera Manchesteru<br />
United, Louisa van Gaala. Fakt ten<br />
sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche jednak Vervielfältigung nikogo nie dziwi, bo zadaniem ist strengstens untersagt.<br />
Klose jak Lahm?<br />
Po zdobyciu przez Niemców czwartego<br />
mistrzostwa świata kapitan naszej<br />
drużyny narodowej Philipp Lahm<br />
zakończył reprezentacyjną karierę,<br />
czym zszokował władze Niemieckiego<br />
Związku Piłki Nożnej (DFB), kolegów,<br />
a przede wszystkim kibiców. Wiele jednak<br />
wskazuje na to, że nie będzie jedynym<br />
zawodnikiem, który wraz z tym<br />
sukcesem zakończy swoją przygodę z<br />
niemiecką kadrą. Zdaniem ekspertów<br />
tylko kwestią czasu jest, kiedy w ślady<br />
Philippa Lahma pójdzie Miroslav Klose.<br />
Najlepszy strzelec w historii mundiali<br />
ma już 36 lat i swoją decyzję co do<br />
dalszej reprezentacyjnej przyszłości ma<br />
podjąć jeszcze w bieżącym miesiącu.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie Manchesteru w jakikolwiek United chcą za sposób około 20 zabronione.<br />
milionów euro odkupić z Borussii mistrza<br />
Vervielfältigung świata Matsa Hummelsa. ist „Mats strengstens LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie dortmundczyków w jakikolwiek wie, o czym sposób mówi, bo zabronione.<br />
Hummels to jeden z najbardziej rozchwytywanych<br />
Vervielfältigung piłkarzy Borussii, ist a chęć<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Foto: Michael Kranewitter/Wikipedia<br />
strengstens untersagt.<br />
Należy jednak zauważyć, że już w czasie<br />
mistrzostw świata w Brazylii władze<br />
DFB „przebąkiwały”, że trzeba będzie<br />
zorganizować urodzonemu w Opolu<br />
snajperowi pożegnalne spotkanie na<br />
ojczystej niemieckiej ziemi. Być może<br />
zatem jesienne towarzyskie spotkanie<br />
Niemców z Argentyną będzie okazją do<br />
pożegnania dwóch ikon reprezentacji<br />
Niemiec ostatnich lat, choć naszym zdaniem<br />
każdy z nich zasługuje na osobne<br />
pożegnanie. Prawda?<br />
Löw do 2016<br />
Pod wodzą Joachima Löwa reprezentacja<br />
Niemiec wywalczyła srebrny<br />
medal mistrzostwo Europy w 2008 roku,<br />
brązowy w mistrzostwach świata (2010<br />
r.) w RPA oraz złoty krążek podczas<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
uwagę<br />
materiał<br />
fakt, że nie jest<br />
służy<br />
to rozgrywający<br />
wyłącznie<br />
krzyżowych,<br />
do czytania.<br />
powrócił do tren<strong>in</strong>gów.<br />
Powielanie<br />
To „Jeśli<br />
w jakikolwiek<br />
w nadchodzącym sezonie<br />
sposób<br />
nie<br />
zabronione.<br />
czy napastnik, lecz jedynie środkowy efekt prawidłowo przeprowadzonych zostaniemy mistrzem Niemiec, to odejdę<br />
z Bayernu” – powiedział trener mo-<br />
obrońca i wcale nie lepszy od tych, ja-<br />
operacji i rehabilitacji, bo zawodnikowi<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
mistrzostw świata w Brazylii (2014 r.).<br />
Trzeba przyznać, że jest to imponujący<br />
dorobek. Zwycięstwo w wielkim f<strong>in</strong>ale<br />
na Maracanie 13 lipca bieżącego roku<br />
niemal przesądziło, że „Jogi” zdecyduje<br />
się na kontynuowanie przygody z<br />
kadrą – i tak się stało, co w m<strong>in</strong>ionym<br />
tygodniu potwierdził sam Joachim Löw,<br />
mówiąc: „Nie opuszczę narodowego<br />
kich Bayern posiada w swojej kadrze.<br />
Według tygodnika „Sport Bild” Bayern<br />
nie będzie się już o niego starał i o żadnego<br />
<strong>in</strong>nego stopera, a swoje szanse w<br />
nowym sezonie ma otrzymać Holger<br />
Badstuber. To były reprezentant Niemiec,<br />
który po wielomiesięcznej przerwie<br />
spowodowanej materiał poważną służy kontuzją wyłącznie osiągnąć do wysoką czytania. dyspozycję Powielanie i wrócić się wyłącznie w jakikolwiek pierwsze miejsca”. sposób Bayern zabronione.<br />
do formy. Chciałbym jak najszybciej takich klubach Bayern, gdzie liczą<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
wraca do gry i być może do drużyny do gry w pierwszym składzie Bayernu jest jednak głównym faworytem nad-<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
zespołu do mistrzostw Europy, które w<br />
2016 roku rozegrane zostaną we Francji.<br />
Nie potrafię sobie wyobrazić nic piękniejszego<br />
niż praca z narodowym zespołem,<br />
doprowadzenie go do mistrzostw<br />
kontynentu we Francji oraz rozwijanie<br />
teamu, jak i poszczególnych piłkarzy.<br />
Poziom mojej motywacji jest taki sam<br />
jak w pierwszym dniu pracy w DFB.<br />
Samobójstwo Biermanna<br />
W wieku 33 lat samobójstwo popełnił<br />
były zawodnik FC St. Pauli Andreas<br />
Biermann, który m<strong>in</strong>iony sezon spędził<br />
w FSV Spandauer Kickers. Andreas napastnik reprezentacji Izraela podpisał u nas tylu piłkarzy, którzy się do tego<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Biermann materiał od wielu lat służy zmagał wyłącznie się z depresją<br />
i to nie była jego pierwsza próba Eredivisie Willem II Tillburg. 24-latek Guardiola. Przypomnijmy, że Kataloń-<br />
kontrakt do z beniam<strong>in</strong>kiem czytania. holen<strong>der</strong>skiej Powielanie sukcesu w jakikolwiek przyczynili” – podkreślił sposób Pep zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien samobójcza. s<strong>in</strong>d Pierwszy lediglich raz próbował zum ode-<br />
Lesen w swojej bereitgestellt. karierze zwiedził już Jegliche sporo czyk Vervielfältigung był już raz w podobnej sytuacji, ist strengstens untersagt.<br />
W Brazylii świętowaliśmy gigantyczny<br />
sukces, ale są jeszcze <strong>in</strong>ne cele, które<br />
chcemy osiągnąć”.<br />
Benatia nie dla Bayernu<br />
Defensor AS Roma Mehdi Benatia<br />
nie będzie od nowego sezonu piłkarzem<br />
Bayernu München, bo rozmowy z jego<br />
obecnym pracodawcą zostały przez<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy głośnej materiał samobójczej śmierci służy golkipera wyłącznie Espanyolu do czytania. Barcelona, AJ Auxerre Powielanie i Arm<strong>in</strong>ii<br />
Bielefeld i Herthy Berl<strong>in</strong>, do której w Champions League, czyżby zatem<br />
rok później w jakikolwiek „Blaugrana” triumfowała sposób zabronione.<br />
Hannoveru 96 Roberta Enke przyznał,<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien że on również s<strong>in</strong>d lediglich zmaga się z tą zum chorobą, Lesen trafił w bereitgestellt. lipcu 2012 roku, ale nie Jegliche zdołał najbliższe Vervielfältigung rozgrywki Ligi Mistrzów ist strengstens untersagt.<br />
kierownictwo FCB zerwane. Przypomnijmy:<br />
wielkim zwolennikiem sprowadzenia<br />
reprezentanta Maroka do Bawarii<br />
był Josep Guardiola, a klub postanowił<br />
spełnić jego życzenie. Jednak warunki<br />
zaproponowane przez Romę były nie<br />
do przyjęcia. Nieoficjalnie mówi się o<br />
tym, że rzymianie zażądali za swojego<br />
piłkarza około 60 milionów euro! To<br />
cena wręcz skandaliczna, biorąc pod<br />
narodowej.<br />
brać sobie życie w 2003 roku, następnie<br />
sześć lat później i po raz kolejny w 2012<br />
roku, ale za każdym razem ratowali go<br />
bliscy, rodz<strong>in</strong>a bądź znajomi. Tym razem<br />
niestety nikogo nie było w pobliżu.<br />
Andreas nie krył, że miał depresję, a po<br />
a swoje doświadczenia opisał w książce<br />
„Depresja: Czerwona kartka”.<br />
Comeback Badstubera<br />
Obrońca Bayernu München Holger<br />
Badstuber po 594 dniach rozbratu z<br />
futbolem spowodowanym ciężką kontuzją,<br />
konkretnie zerwaniem wiązadeł<br />
groziło nawet zakończenie kariery. „Nigdy<br />
nie wątpiłem w to, że będę jeszcze<br />
grał w piłkę. Pozostawałem optymistą<br />
i wiedziałem, iż dzięki ciężkiej pracy<br />
uwolnię się od bólu. Teraz cieszę się każdym<br />
tren<strong>in</strong>giem i stopniowo wracam<br />
i reprezentacji Niemiec” – powiedział<br />
Holger Badstuber.<br />
Sahar w Tilburgu<br />
Ben Sahar nie będzie dłużej występował<br />
w Hercie Berl<strong>in</strong>. Zdaniem „Kickera”<br />
klubów. Karierę rozpoczął w Hapoelu<br />
Tel Awiw, z którego w 2006 roku przeniósł<br />
się do Chelsea Londyn. Później<br />
grał jeszcze m.<strong>in</strong>. w barwach londyńskiego<br />
Queens Park Rangers, Sheffield<br />
Wednesday, Portsmouth, De Graafschap,<br />
przebić się do podstawowego składu<br />
„starej damy”.<br />
Klopp odniósł się do medialnych doniesień<br />
na temat przejścia Matsa Hummelsa<br />
do Manchesteru United. Zdaniem<br />
„Kloppo” jego obrońca także w rozgrywkach<br />
2014/15 nadal będzie występował<br />
w żółto-czarnych barwach, choć piłkarz<br />
numer jeden holen<strong>der</strong>skiego trenera<br />
jest odbudowanie formacji defensywnej<br />
„czerwonych diabłów”, po tym, jak z<br />
Old Trafford odeszli Rio Ferd<strong>in</strong>and i<br />
Nemanja Vidić. W związku z tym angielskie<br />
media <strong>in</strong>formowały, że władze<br />
miałby dołączyć do Manchesteru United<br />
za 20 milionów euro? Naprawdę? Za tak<br />
małe pieniądze nie ma na to najmniejszych<br />
szans. Możecie o Matsie zapomnieć”<br />
– skomentował te doniesienia<br />
trener BVB Jürgen Klopp. Szkoleniowiec<br />
jego pozyskania wyraziło szereg <strong>in</strong>nych<br />
klubów, w tym FC Barcelona, która na<br />
stół wykłada dużo większe pieniądze, a<br />
wciąż nie potrafi przekonać władz BVB.<br />
Guardiola odejdzie, gdy...<br />
nachijczyków Josep Guardiola i dodał:<br />
„Nie ma co robić z tego tajemnicy i tragedii.<br />
Niemal oczywiste jest, że jeśli nie<br />
wygram w przyszłym roku Bundesligi,<br />
przyjdzie zapewne <strong>in</strong>ny trener. Taki jest<br />
nasz los – szkoleniowców, zwłaszcza w<br />
chodzącego sezonu, który rozpoczyna<br />
się 22 sierpnia, bo w ekipie z Bawarii<br />
gra sześciu aktualnych mistrzów świata<br />
z Brazylii: „I to mnie cieszy, podobnie<br />
jak fakt, że Niemcy zdobyli tytuł. To<br />
jest wielki prezent dla Bayernu, że gra<br />
dokładnie przed czterema laty, gdy<br />
mundial w RPA wygrała Hiszpania.<br />
Wówczas skład złotych medalistów<br />
oparty był w dużej mierze na piłkarzach<br />
FC Barcelona, prowadzonej wtedy<br />
przez Pepa Guardiolę. Dodajmy, że<br />
miał zdom<strong>in</strong>ować Bayern München?<br />
Nie mamy nic przeciwko.<br />
Napastnik FC Chelsea Londyn Lucas<br />
Piazon najbliższy sezon spędzi na wypożyczeniu<br />
w E<strong>in</strong>trachcie Frankfurt.<br />
20-letni Brazylijczyk trafił na Stamford<br />
Bridge z FC Sao Paulo w 2008 roku, ale<br />
nie zdołał się „przebić” w pierwszej<br />
drużynie „The Blues”. Piazon w styczniu<br />
2013 roku trafił na wypożyczenie do FC<br />
Malaga, a cały poprzedni sezon spędził<br />
w holen<strong>der</strong>skim Vitesse Arnheim, gdzie<br />
w 29 meczach strzelił 11 goli i zanotował<br />
osiem asyst.<br />
M’gladbach chce Ayewa<br />
Zdaniem francuskiego „L’Equipe” występujący<br />
w Olympique Marsylia Jordan<br />
Ayew znalazł się w orbicie za<strong>in</strong>teresowań<br />
Borussii Mönchengladbach. „Źrebięta”<br />
w m<strong>in</strong>ionym sezonie wywalczyły sobie<br />
miejsce uprawniające je do gry w Lidze<br />
Europy, a 22-letni reprezentant Ghany<br />
mógłby solidnie wzmocnić ich siłę ofensywną,<br />
bo jest niezwykle uzdolnionym<br />
napastnikiem. Jordan Ayew z dobrej<br />
strony zaprezentował się podczas m<strong>in</strong>ionych<br />
mistrzostw świata w Brazylii,<br />
gdzie wystąpił we wszystkich trzech spotkaniach<br />
reprezentacji Ghany w fazie<br />
grupowej. W sumie dla swojej reprezentacji<br />
wystąpił dotychczas 13-krotnie,<br />
zdobywając pięć bramek.<br />
Immobile kontra „Lewy”<br />
Szefostwo Borussii Dortmund na<br />
następcę Roberta Lewandowskiego<br />
wybrało włoskiego snajpera Ciro<br />
Immobile, który m<strong>in</strong>iony sezon spędził<br />
w AC Tor<strong>in</strong>o. Magazyn „Kicker”,<br />
opisując obecną sytuację w drużynie<br />
wicemistrzów Bundesligi, napisał, że<br />
obaj napastnicy bardzo się od siebie<br />
różnią, a łączy ich tylko jedno – taka<br />
sama droga do serc kibiców BVB, czyli<br />
strzelanie dużej liczby goli. Różni ich<br />
też między <strong>in</strong>nymi cena. Włoch kosztował,<br />
jak na dortmundzki klub, dużo,<br />
bo aż 18,5 mln euro i fakt ten zapewne<br />
nie ułatwi mu zadania – szybko będzie<br />
musiał potwierdzać swoją cenę i udowadniać<br />
wartość. Porównując jednak<br />
styl gry obu napastników, niemiecki<br />
magazyn z uznaniem wypowiedział<br />
się na temat reprezentanta Polski,<br />
twierdząc, że wojownik zastąpił na Signal-Iduna-park<br />
tancerza. W oczach<br />
„Kickera” król strzelców m<strong>in</strong>ionego<br />
sezonu Bundesligi imponuje f<strong>in</strong>ezją i<br />
zmysłem do komb<strong>in</strong>acyjnej gry, podczas<br />
gdy jego następca słynie z siłowego<br />
stylu, ale za to potrzebuje niewielu<br />
sytuacji do strzelenia gola, a przecież<br />
z tego przede wszystkim rozlicza się<br />
snajpera. Jak jednak będzie w praktyce,<br />
pokażą dopiero rozgrywki ligowe<br />
i bezpośrednie konfrontacje Borussii<br />
Dortmund z Bayernem München i...<br />
Immobille z „Lewym”.<br />
Krzysztof Świerc<br />
F1: GP Węgier – wypadki namieszały Rosbergowi<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Ricciardo najsprytniejszy<br />
Na torze Hungaror<strong>in</strong>g poprzedzający<br />
zawody deszcz wtrącił swoje<br />
trzy grosze. Sprawił, że stopnio-<br />
do licznych wypadków, a co z tym<br />
się wiązało – do dwóch faz safety<br />
car, które odcisnęły mocne piętno<br />
na rezultatach wyścigu.<br />
Najlepiej w strategicznym chaosie – w tym sezonie jest jedynym pilotem, razem już na początku pierwszej sesji<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy poradził materiał sobie Australijczyk służy wyłącznie Daniel<br />
Ricciardo. Początkiem loterii, dem<strong>in</strong>acji<br />
kierowców Mercedesa; nie miał z alei serwisowej; wyjazdy safety car<br />
który uczynił do czytania. wyłom w zwycięskiej Powielanie do-<br />
zapłonął w jakikolwiek jego bolid, przez co sposób startował zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens Klasyfikacja kierowców untersagt.<br />
po 11<br />
cydującej dla losów wyścigu okazał się<br />
wypadek Ericssona podczas 9. rundy,<br />
po którym pierwszy raz na torze zawitał<br />
samochód bezpieczeństwa, i to w<br />
momencie, gdy Rosberg, Bottas, Vettel<br />
i Alonso m<strong>in</strong>ęli już zjazd do alei serwisowej,<br />
tracąc na spóźnionej zmianie<br />
Hamilton, co w pewnym stopniu zrekompensowało<br />
mu skutki „ognistych”<br />
problemów w kwalifikacjach. Po raz<br />
przerwa – powrót do rywalizacji nastąpi<br />
24 sierpnia na belgijskim torze w Spa.<br />
1. Daniel Ricciardo (Red Bull) –<br />
1:53:05,058 (3 pit-stopy) – 2. triumf<br />
świętowany po przejechaniu 70 okrążeń<br />
2. Fernando Alonso (Ferrari) +05,225 (2)<br />
– najlepszy rezultat w tym roku, do tego<br />
po wpadce „Hulka” pozostał jedynym<br />
pierwszy w tym roku Nico Hülkenberg punktującym w każdych zawodach,<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy<br />
wo przysychająca,<br />
materiał służy<br />
acz zdradliwa<br />
nawierzchnia s<strong>in</strong>d lediglich przyczyniła mocno zużytym przez 32. rundy zesta-<br />
wyłącznie<br />
pozostał<br />
do<br />
bez<br />
czytania.<br />
punktów po kolizji<br />
Powielanie<br />
z Perezem.<br />
Dla F1 rozpoczęła się wakacyjna<br />
mimo<br />
w<br />
prowadzenia<br />
jakikolwiek<br />
końcowa<br />
sposób<br />
jazda na<br />
zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien zum się Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
wie opon była drogą przez mękę, ale dał<br />
się wyprzedzić jedynie Australijczykowi.<br />
3. Lewis Hamilton (Mercedes) +5,857 (2)<br />
– trwa pasmo kwalifikacyjnego pecha i<br />
startów z dalszych, a nawet odległych<br />
pozycji (poprzednio 9, 6, 20) – tym<br />
zadziałały na jego korzyść, po drugiej<br />
zmianie ogumienia był już przed Rosbergiem<br />
i ostatecznie kończył na podium,<br />
co w zestawienie z początkową<br />
sytuacją trzeba uznać za sukces!<br />
4. Nico Rosberg (Mercedes) +6,361 (3)<br />
– wywalczył trzecie z kolei, a w sumie<br />
pieczeństwa nie tylko stracił wypracowaną<br />
przewagę ponad 10 s, ale wręcz spadł<br />
na 4. miejsce; w końcówce po trzeciej<br />
wymianie opon i przebiciu się przed Raikkonena<br />
i Massę wręcz połykał dystans,<br />
odrabiając po 3 s na kółku i podczas<br />
ostatniej rundy był bliski wyprzedzenia<br />
Hamiltona, jednak ostatecznie manewr<br />
się nie powiódł.<br />
5. Felipe Massa (Williams) +29,841 (3)<br />
6. Kimi Raikkonen (Ferrari) +31,491 (2)<br />
Sebastian Vettel (Red Bull) +40,964 (2)<br />
Witold Wolak<br />
udanego początku, stracił dwie lokaty<br />
(z 4. spadł na 6.), jednak to trafność<br />
doboru momentów zmiany ogumienia<br />
okazała się na miarę sukcesu; po pierwszej<br />
fazie safety car przejął prowadzenie,<br />
co ustawiło go w gronie kandydatów<br />
do wygranej; w pełni wykorzystał za-<br />
5. V. Bottas – 95<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy opon odpowiednio: materiał trzy, służy dziewięć wyłącznie i dwa lety świeżego do czytania. ogumienia, ogrywając Powielanie w 10. pole w jakikolwiek position, ale takiego sposób przebiegu zabronione.<br />
razy po cztery pozycje. W gronie szczęściarzy<br />
s<strong>in</strong>d obok Ricciardo lediglich znalazł zum się Lewis Lesen Hamiltona bereitgestellt. (67. runda) i Alonso Jegliche (68.). przez Vervielfältigung pierwszy wyjazd samochodu ist bez-<br />
strengstens N. Hülkenberg untersagt.<br />
–<br />
końcówce po efektownych manewrach zawodów zapewne się nie spodziewał;<br />
6. S. Vettel – 88<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien 69<br />
Tym razem nie było mocnych na Daniela Ricciardo.<br />
Mauro Mansilla/Wikipedia<br />
Holger Badstuber 594 dni pracował nad powrotem do gry i pełnej sprawności.<br />
wyścigach<br />
1. N. Rosberg – 202 pkt<br />
2. L. Hamilton – 191<br />
3. D. Ricciardo – 131<br />
4. F. Alonso – 115
N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
<strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
16 LARES: Wochenblatt.<strong>pl</strong> <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen Allerlei bereitgestellt. Różności Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
P<strong>in</strong>nwand<br />
QQKelly-Nachwuchs: LARES: „Let’s N<strong>in</strong>iejszy Dance”- QQJet materiał wird verkauft: służy Cor<strong>in</strong>na wyłącznie Schuhmacher<br />
will den grauen Privatjet <strong>der</strong> Familie, wie<strong>der</strong> e<strong>in</strong>mal <strong>in</strong>s Fettnäpfchen getreten. Er wird im Internet beschimpft, beleidigt und<br />
QQBecker do czytania. auf Buddha: Boris Powielanie Becker ist QQMorddrohungen: w jakikolwiek Micaela sposób Schäfer zabronione.<br />
Gew<strong>in</strong>ner<strong>in</strong> Maite Kelly ist zum dritten Mal<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens Gelauscht untersagt.<br />
schwanger. Mitte Oktober solle es soweit se<strong>in</strong>.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Zu se<strong>in</strong>en materiał aktiven Zeiten służy als Formel-1-Pilot wyłącznie do czytania. Powielanie selbst nimmt w jakikolwiek das gelassen, sie gegenüber sposób zabronione.<br />
ist Schumi zwischen 300 und 400 Stunden im<br />
RTL erklärte: „Shitstorm habe ich seit zehn<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien Jahr mit s<strong>in</strong>d dem Flugzeug lediglich um die Welt zum gejettet. Lesen bereitgestellt. Jegliche Jahren. Vervielfältigung Wenn mich das stören würde, ist wäre strengstens untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy QQWie<strong>der</strong> materiał auf den Be<strong>in</strong>en: służy Volksmusik- wyłącznie des Anstoßes. do czytania. Vor ihr posierte Powielanie schon se<strong>in</strong>e w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Star Karl Moik hat nach se<strong>in</strong>em Herz<strong>in</strong>farkt Frau Lilly oben ohne, nun hat Boris Becker<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
den Becker-Clan für e<strong>in</strong> Instagram-Foto e<strong>in</strong>fach<br />
auf den Buddha draufgesetzt. Boris<br />
Becker sitzt auf se<strong>in</strong>er Hüfte, Schwester Sab<strong>in</strong>e<br />
neben ihm auf dem Bauch <strong>der</strong> Gottes-<br />
Staute. Ihre beiden K<strong>in</strong><strong>der</strong> sitzen auf Brust<br />
und sogar Gesicht. „Das ist fürchterlich! Schä-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie<br />
me dich,<br />
do<br />
Boris<br />
czytania.<br />
Becker!“, begann <strong>der</strong><br />
Powielanie<br />
zu erwartende<br />
Shitstorm. „Respekt hat man o<strong>der</strong> man strümpfen“ an <strong>der</strong> Dresdner Comödie zieht<br />
zen. Für<br />
w<br />
das<br />
jakikolwiek<br />
Stück „Schwanensee<br />
sposób<br />
<strong>in</strong> Stütz-<br />
ke<strong>in</strong>e Entwarnung: Auch solche<br />
zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen hat ihn bereitgestellt. nicht. Macht e<strong>in</strong>en sehr schlechten Jegliche die Schauspieler<strong>in</strong> Vervielfältigung die Ballettschühchen ist an. strengstens untersagt.<br />
Q<br />
Ob es e<strong>in</strong> Junge o<strong>der</strong> e<strong>in</strong> Mädchen werde,<br />
wüssten selbst die Sänger<strong>in</strong> und ihr Mann,<br />
Florent Raimond (38), nicht. Nach zwei Töchtern<br />
soll das Geschlecht des K<strong>in</strong>des e<strong>in</strong>e<br />
Überraschung se<strong>in</strong>. E<strong>in</strong> Name stehe daher<br />
noch nicht fest. Der Mutter gehe es wun<strong>der</strong>bar.<br />
Derzeit sei die <strong>in</strong> Köln wohnende Künstler<strong>in</strong><br />
mit den Proben des Musicals „<strong>Die</strong><br />
Schwarzen Brü<strong>der</strong>” beschäftigt, das im August<br />
im Schloss Bückeburg Premiere feiert. Maite<br />
Kelly ist das zweitjüngste K<strong>in</strong>d <strong>der</strong> Kelly Family.<br />
Sie hat mit Agnes (8) und Joseph<strong>in</strong>e (6)<br />
bereits zwei Töchter.<br />
Q Eigene Show: Rolf Schei<strong>der</strong>, e<strong>in</strong>st<br />
Juror bei Klums „Germany’s Next Topmodel”<br />
bekommt nun e<strong>in</strong>e eigene Show. Auch hier<br />
sucht er wie<strong>der</strong> Models – allerd<strong>in</strong>gs hält er<br />
dieses Mal Ausschau nach molligen Models.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy Berchtesgadener materiał Land. Moik służy zu BILD: wyłącznie „Jeden wohl die do bessere czytania. Idee gewesen, Powielanie als sich danach<br />
zu entschuldigen.<br />
fer<strong>in</strong> Hanna. <br />
adur<br />
am 15. w August. jakikolwiek Gilzer spielt die Schuhverkäu-<br />
sposób zabronione.<br />
Arbeitsmoral als die polnischen.<br />
Tag wird es e<strong>in</strong> bisschen besser mit mir.“<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Wo und wann die Show zu sehen ist, ist allerd<strong>in</strong>gs<br />
noch unbekannt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Sieben Prozent <strong>der</strong><br />
Institut für Pharmazie<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Schwellungen: Kühlen <strong>der</strong> E<strong>in</strong>stichstelle,<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do kaum czytania. e<strong>in</strong> Prozent. Powielanie die mit w jakikolwiek e<strong>in</strong>er Zitronenscheibe sposób belegt zabronione.<br />
werden kann. Durch die Zitronensäure<br />
werden Vervielfältigung giftige Insekten-Substanzen ist strengstens LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche untersagt.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy zwei D<strong>in</strong>ge: materiał „Das Aussehen służy <strong>der</strong> wyłącznie Frau denken, do es czytania. seien ja so viele Powielanie Gefühle da, gewarnt w jakikolwiek wurde vor e<strong>in</strong>er unnötigen sposób und zabronione.<br />
und ob sie Interesse signalisiert.“ S<strong>in</strong>d dass man sich weitere Beziehungsarbeit schadenden Antibiotika-Anwendung<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien diese Punkte s<strong>in</strong>d erfüllt, lediglich ist <strong>der</strong> Mann zum bereit, Lesen kom<strong>pl</strong>ett bereitgestellt. sparen könne“, sagt Thiel. Jegliche <strong>Die</strong> „ambulant Vervielfältigung und im Krankenhaus“; ist strengstens sie<br />
untersagt.<br />
sollten nur „s<strong>in</strong>nvoll und sicher“ angewandt<br />
werden, um u.a. e<strong>in</strong>er Bakterien-<br />
Resistenzentwicklung vorzubeugen).<br />
Ähnlich wirkt auch e<strong>in</strong>e Zwiebelscheibe.<br />
Helfen kann auch Teebaum- o<strong>der</strong><br />
Lavendelöl auf <strong>der</strong> E<strong>in</strong>stichstelle. An-<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy schon materiał nach dem ersten służy Date ihre wyłącznie Liebe,<br />
umgekehrt ist es kaum e<strong>in</strong> Prozent. (liebeserklaerer.wordpress.com) Vera-Gel, Arnika-Salbe, Kampferdo<br />
czytania. IMH/Nicola Powielanie Erdmann gewandt w jakikolwiek können auch werden: sposób Aloe- zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Werbung / Reklama<br />
Usługi<br />
Zakład<br />
Pogrzebowe Pogrzebowy<br />
Sprowadzanie LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał przewozy służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien zagraniczne s<strong>in</strong>d lediglich zwłok zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
z całej Europy<br />
tel. 602 376 845<br />
zmarłych z zagranicy<br />
Załatwianie formalności<br />
Opieka nad grobami<br />
Machnik N.<br />
Ozimek, Schodnia Nowa,<br />
www.machnik.ozimek.<strong>pl</strong><br />
Tel./fax: (077) 46−52−456<br />
Zdzieszowice: tel. 77 484 41 76<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie w jakikolwiek sposób zabronione.<br />
Walce, województwo opolskie<br />
Krapkowice - Otmęt: tel. 77 446 60 66<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien www.konefal.<strong>pl</strong> s<strong>in</strong>d lediglich zum iSO 9001Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist 7033 strengstens nr tel. 77 untersagt. 46 60 158<br />
<strong>WOCHENBLATT</strong>.<strong>pl</strong><br />
Impressum / Stopka redakcyjna<br />
<strong>Die</strong> Herausgabe <strong>der</strong> <strong>Zeitung</strong> ist dank f<strong>in</strong>anzieller För<strong>der</strong>ung<br />
des M<strong>in</strong>isteriums für Verwaltung und Digitalisierung sowie<br />
des Auswärtigen Amts mittels des Instituts für Auslandsbeziehungen möglich.<br />
Nakład/Auflage: 5850<br />
Szymczyk. Verlagssekretariat: Gabriela Mokrzycka, sw@wochenblatt. Szymczyk. Sekretariat wydawnictwa: Gabriela Mokrzycka, sw@wochenblatt.<strong>pl</strong>.<br />
Sprzedaż, market<strong>in</strong>g: Agnieszka Szotka, a.szotka@wochenblatt.<strong>pl</strong>.<br />
LARES: N<strong>in</strong>iejszy materiał służy wyłącznie do czytania. Powielanie<br />
Kontakt:<br />
w<br />
Biuro redakcji/Redaktionsbüro:<br />
jakikolwiek<br />
tel./faks +48<br />
sposób<br />
77 45 46 556<br />
zabronione.<br />
<strong>pl</strong>. Vertrieb, Market<strong>in</strong>g: Agnieszka Szotka, a.szotka@wochenblatt.<strong>pl</strong>.<br />
Prenumerata/Abonnement: redakcja/Redaktion, Poczta Polska SA,<br />
Homepage: www.wochenblatt.<strong>pl</strong>, Onl<strong>in</strong>eredakteur: Juliane Preiß<br />
Strona <strong>in</strong>ternetowa: www.wochenblatt.<strong>pl</strong>, redaktor: Juliane Preiß Ruch SA, www.prenumerata.ruch.com.<strong>pl</strong>; tel. 22 693 70 00<br />
zwracamy. Redakcja nie odpowiada za treść ogłoszeń.<br />
LARES: <strong>Die</strong>se Materialien s<strong>in</strong>d lediglich zum Lesen bereitgestellt. Jegliche Vervielfältigung ist strengstens untersagt.<br />
Zrealizowano dzięki dotacji M<strong>in</strong>istra Adm<strong>in</strong>istracji i Cyfryzacji<br />
i (za pośrednictwem Instytutu Stosunków Kulturalnych z Zagranicą)<br />
M<strong>in</strong>isterstwa Spraw Zagranicznych Republiki Fe<strong>der</strong>alnej Niemiec.<br />
1765<br />
Foto: Udo Grimberg<br />
e<strong>in</strong>e „Falcon 2000EX“ (acht Passagiere, 920<br />
km/h), verkaufen. Das Flugzeug (Neupreis<br />
rund 25 Millionen Euro) soll für 20 Millionen<br />
e<strong>in</strong>en neuen Besitzer f<strong>in</strong>den. Es trägt immer<br />
noch Schumis Initialen auf dem Heck. <strong>Die</strong><br />
Gründe für den Verkauf liegen auf <strong>der</strong> Hand:<br />
Selbst <strong>in</strong> se<strong>in</strong>en drei Jahren Pause (2007 bis<br />
2009) nutzte er den Jet für viele Familienurlaube<br />
mit Cor<strong>in</strong>na und den K<strong>in</strong><strong>der</strong>n Mick und<br />
G<strong>in</strong>a Maria. Nun hat sich aber e<strong>in</strong>iges <strong>in</strong> <strong>der</strong><br />
Schuhmacherwelt verän<strong>der</strong>t.<br />
im März die Reha-Kl<strong>in</strong>ik verlassen. Mit se<strong>in</strong>er<br />
Frau Edith mo<strong>der</strong>ierte er sogar kürzlich die<br />
E<strong>in</strong>weihung e<strong>in</strong>es Restaurants <strong>in</strong> A<strong>in</strong>r<strong>in</strong>g im<br />
Partnerschaft: Männer und Frauen s<strong>in</strong>d so verschieden<br />
Bloß ke<strong>in</strong> Blitz!<br />
Liebe auf den ersten Blick ist immer<br />
wie<strong>der</strong> e<strong>in</strong> Thema, über das<br />
Klatschmagaz<strong>in</strong>e gerne schreiben,<br />
beson<strong>der</strong>s begeistert wird zitiert,<br />
dass „es sofort gefunkt“ habe o<strong>der</strong><br />
die Liebe „wie e<strong>in</strong> Blitz“ e<strong>in</strong>geschlagen<br />
sei.<br />
<strong>Die</strong> amerikanische Sänger<strong>in</strong> Kelly<br />
Clarkson erzählte zum Beispiel,<br />
sie habe beim ersten Treffen mit ihrem<br />
heutigen Ehemann Brandon Blackstock<br />
gleich gewusst, dass sie zusammenkommen<br />
würden.<br />
Dabei ist es gerade bei Männern problematisch,<br />
wenn diese zu schnell für<br />
e<strong>in</strong>e neue Beziehung entflammen: „Viele<br />
Männer lassen sich sehr von Klischeevorstellungen<br />
leiten“, sagt <strong>der</strong> S<strong>in</strong>gleund<br />
Partnerschaftsberater Christian<br />
Thiel. „Sie glauben an die Liebe auf den<br />
ersten Blick, weil das ihr sim<strong>pl</strong>es Bild<br />
davon ist, wie e<strong>in</strong>e Partnerschaft zustande<br />
kommt.“ Und um den Funkenregen<br />
sprühen zu sehen, reichten dem Mann<br />
laut Experte <strong>in</strong> <strong>der</strong> Regel nämlich schon<br />
Ganz gegen den weiblichen Trend verliebte sich Kelly<br />
Clarkson beim ersten Treffen mit ihrem heutigen Mann.<br />
an Seelenverwandtschaft zu glauben.<br />
„Frauen halten die erste Anziehung selten<br />
gleich für Liebe, checken viel mehr<br />
Kriterien wie Bildung und Charakter“,<br />
sagt Thiel. So gestehen sieben Prozent<br />
<strong>der</strong> Männer <strong>der</strong> neuen Bekanntschaft<br />
Gogol<strong>in</strong>: tel. 77 466 62 60<br />
Redaktionsanschrift: ul. Powstańców Śl. 25, 45-086 Opole, E-Mail: sw@<br />
wochenblatt.<strong>pl</strong>. Chefredakteur: Till Scholtz-Knobloch, Redaktion: Anna<br />
Durecka: „UNIversum“, „Schlesien“, „Allerlei“; Krzysztof Świerc: „Sport“,<br />
„Wirtschaft“; Juliane Preiß (ifa-Redakteur<strong>in</strong>): „Aus den Regionen“; Klaudia<br />
Kandzia: „Kirche und Gesellschaft”, „UNIversum”. Übersetzung: Andrzej<br />
Szypulski, Andżelika Dobrzańska. Korrektur: Manfred Prediger, Krzysztof<br />
7875<br />
Foto: Walerie Eck<br />
Foto: Kathy Reesey<br />
hat sich auf e<strong>in</strong>e Buddhafigur gesetzt. Der<br />
Tennis-Star ist momentan mit se<strong>in</strong>er Familie<br />
im Urlaub auf Ibiza. Standesgemäß hat das<br />
Ferienappartement natürlich e<strong>in</strong>en Pool auf<br />
<strong>der</strong> Dachterasse mit super Aussicht. Dah<strong>in</strong>ter<br />
bef<strong>in</strong>det sich e<strong>in</strong>e Buddha-Statue, <strong>der</strong> Ste<strong>in</strong><br />
E<strong>in</strong>druck.“ Boris Becker bemerkte se<strong>in</strong>en<br />
Fauxpas und postete e<strong>in</strong> Bild des liegenden<br />
Buddhas ohne se<strong>in</strong>en H<strong>in</strong>tern drauf. „Ich habe<br />
den größten Respekt vor ALLEN Religionen<br />
und hoffe, dasselbe gilt für euch.“ Vorher<br />
denken, dann handeln wäre <strong>in</strong> diesem Fall<br />
Männer gestehen e<strong>in</strong>er<br />
neuen Bekanntschaft<br />
schon nach dem ersten<br />
Date ihre Liebe,<br />
umgekehrt ist es<br />
Solche Naivität rächt sich im späteren<br />
Verlauf <strong>der</strong> schnellen Liebe: <strong>Die</strong>se Beziehungen<br />
halten nämlich nicht, was die<br />
Männer sich so bald versprechen. „Sie<br />
Soziolog<strong>in</strong> Terri Orbuch hat das sogar<br />
empirisch nachgewiesen: Männer, die<br />
beson<strong>der</strong>s romantische Vorstellungen,<br />
vor allem von <strong>der</strong> Liebe auf den ersten<br />
Blick hatten, lassen sich signifikant häufiger<br />
scheiden.<br />
KOMPUTEROWY<br />
DOBÓR OPRAW *<br />
Adres redakcji: ul. Powstańców Śląskich 25, 45-086 Opole, e-mail:<br />
sw@wochenblatt.<strong>pl</strong>. Redaktor naczelny: Till Scholtz-Knobloch. Redakcja:<br />
Anna Durecka – „UNIversum”, „Śląsk”, „Różności”; Krzysztof Świerc – „Sport”,<br />
„Gospodarka”; Juliane Preiß (dziennikarka z ramienia IfA) – „Z regionów”;<br />
Klaudia Kandzia – „Kościół i społeczeństwo”, „UNIversum”. Tłumaczenia:<br />
Andrzej Szypulski, Andżelika Dobrzańska. Korekta: Manfred Prediger, Krzysztof<br />
Foto: Bob McFairley<br />
sogar ernsthaft bedroht. E<strong>in</strong>ige <strong>der</strong> Hater wissen<br />
nicht, wo die Grenze ist. Sie schrecken<br />
sogar vor Morddrohungen nicht zurück. Ihr<br />
Manager Ramon Wagner kontrolliert deshalb<br />
normalerweise alle Kommentare, bevor er sie<br />
für alle Mitleser freigibt. Das Nackt-Model<br />
ich im falschen Beruf.”<br />
QQTanz und Theater: <strong>Die</strong> e<strong>in</strong>stige<br />
„Glücksrad“-Buchstabenfee Maren Gilzer<br />
spielt nun Theater und wird dabei auch tan-<br />
Das teilte die private Boulevardbühne am<br />
Freitag mit. „Als K<strong>in</strong>d wollte ich immer zum<br />
Ballettunterricht, aber me<strong>in</strong>e Oma me<strong>in</strong>te,<br />
ich sei zu sensibel dafür und <strong>der</strong> Unterricht<br />
wäre zu streng für mich“, erzählte die Schauspieler<strong>in</strong><br />
und Mo<strong>der</strong>ator<strong>in</strong> vor <strong>der</strong> Premiere<br />
Wohlbef<strong>in</strong>den<br />
Wydawca/Herausgeber: Zespół Producencki „Pro Futura“ Sp. z o.o.,<br />
ul. Powstańców Śl. 25, 45-086 Opole. Nr <strong>in</strong>deksu 368202.<br />
Skład komputerowy/Satz: LARES – Mateus Joschko<br />
Druk/Druck: Polskapresse Sp. z o.o., Oddział Prasa Wrocławska<br />
Foto: www.promiflash.de<br />
Das <strong>der</strong> Leipziger Universität<br />
hat Folgendes bei Insektenstichen<br />
(u.a. Bienen, Wespen)<br />
empfohlen (e<strong>in</strong>fache Hausmittel<br />
können helfen): zur<br />
L<strong>in</strong><strong>der</strong>ung des Juckreizes und<br />
zerstört; sie hemmt auch das Bakterienwachstum,<br />
Entzündungen wird<br />
vorgebeugt (dies wurde auch während<br />
e<strong>in</strong>er Veranstaltung des 12. Kongresses<br />
für Infektionskrankheiten Ende Juni<br />
2014 <strong>in</strong> Köln diskutiert und bestätigt;<br />
1. – 7. August 2014<br />
Seit <strong>der</strong> Abhör-Affäre <strong>in</strong> <strong>Polen</strong><br />
meiden Politiker Restaurants wie<br />
<strong>der</strong> Teufel das Weihwasser. Ihre deutschen<br />
Kollegen haben es aber noch<br />
schwerer, schließlich wurden ihnen<br />
ihre eigenen Handy’s zum Verhängnis.<br />
Man kann aber <strong>in</strong> heutiger Zeit<br />
kaum auf die praktischen kle<strong>in</strong>en<br />
D<strong>in</strong>ger verzichten. Prompt wurde<br />
also e<strong>in</strong>e Lösung gefunden: das Krypto-Handy.<br />
Ne<strong>in</strong>, dieses besteht nicht<br />
etwa aus Kryptonit, es s<strong>in</strong>d verschlüsselte<br />
Mobiltelefone, die die Politiker<br />
besser vor Lauschangriffen schützen<br />
sollen. Bund und Län<strong>der</strong> sollen schon<br />
20.000 Stück <strong>der</strong> hochmo<strong>der</strong>nen<br />
Geräte bestellt haben. Der Präsident<br />
des für Spionageabwehr zuständigen<br />
Bundesamts für Verfassungsschutz,<br />
Hans-Georg Maaßen, gibt trotzdem<br />
Telefone geben ke<strong>in</strong>e 100-prozentige<br />
Garantie gegen Abhörversuche.<br />
„Vieles kann und sollte im persönlichen<br />
Gespräch geklärt werden”, sagte<br />
Maaßen. Nur sollten diese privaten<br />
Gespräche lieber nicht <strong>in</strong> Restaurants<br />
stattf<strong>in</strong>den. Aber vielleicht haben<br />
die deutschen Kellner e<strong>in</strong>e höhere<br />
Nützliche Zitronen<br />
A. Durecka<br />
o<strong>der</strong> Menthol-Lösungen. Bei starken<br />
allergischen Reaktionen ist aber e<strong>in</strong>e<br />
Behandlung mit entsprechenden Medikamenten<br />
erfor<strong>der</strong>lich (Antihistam<strong>in</strong>ika,<br />
Kortikoide, Adrenal<strong>in</strong>). Auch e<strong>in</strong>fache<br />
Mittel können die Gesundheit und das<br />
Wohlbef<strong>in</strong>den günstig bee<strong>in</strong>flussen!<br />
Dr. med. Manfred Gabor<br />
Transport mebli<br />
Usługi transportowe, przeprowadzki<br />
Niemcy – Polska<br />
Polska – Niemcy<br />
Konto bankowe: Bank Zachodni WBK SA II O/Opole, 30 1090 2242 0000<br />
0005 7800 0577<br />
Bankverb<strong>in</strong>dung: Bank Zachodni WBK SA II O/Opole, IBAN: PL30 1090<br />
2242 0000 0005 7800 0577 SWIFT Code WBKPPLPP.<br />
Unverlangt e<strong>in</strong>gesandte Manuskripte werden nicht zurückgesandt. <strong>Die</strong><br />
Redaktion behält sich vor, Zuschriften und Leserbriefe s<strong>in</strong>ngemäß zu kürzen.<br />
<strong>Die</strong> Redaktion haftet nicht für den Inhalt <strong>der</strong> Anzeigen. / Zastrzegamy sobie<br />
prawo skracania nadesłanych tekstów; materiałów nie zamówionych nie<br />
7919<br />
Foto: Mirelle Malyser