ศัà¸à¸¢à¸ าà¸à¸à¸à¸à¸à¸¸à¸à¸ªà¸²à¸«à¸à¸£à¸£à¸¡à¸¢à¸²à¸à¸¢à¸à¸ïà¹à¸à¸à¸£à¸°à¹à¸à¸¨à¸à¸µà¸ - Thailand Automotive ...
ศัà¸à¸¢à¸ าà¸à¸à¸à¸à¸à¸¸à¸à¸ªà¸²à¸«à¸à¸£à¸£à¸¡à¸¢à¸²à¸à¸¢à¸à¸ïà¹à¸à¸à¸£à¸°à¹à¸à¸¨à¸à¸µà¸ - Thailand Automotive ...
ศัà¸à¸¢à¸ าà¸à¸à¸à¸à¸à¸¸à¸à¸ªà¸²à¸«à¸à¸£à¸£à¸¡à¸¢à¸²à¸à¸¢à¸à¸ïà¹à¸à¸à¸£à¸°à¹à¸à¸¨à¸à¸µà¸ - Thailand Automotive ...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
รายงานการศึกษาฉบับสมบูรณ<br />
การศึกษาศักยภาพอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
สวนหนึ่งของโครงการสารสนเทศยานยนต 2553<br />
สํานักงานเศรษฐกิจอุตสาหกรรม<br />
กระทรวงอุตสาหกรรม<br />
กันยายน 2553
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
สารบัญ<br />
เรื่อง หนา<br />
บทที่ 1 หลักการและเหตุผล<br />
1.1 บทนํา 1-1<br />
1.2 ขอบเขตของการศึกษา 1-3<br />
1.3 ทฤษฎีที่ใชในการศึกษาวิเคราะห 1-4<br />
บทที่ 2 ขอมูลพื้นฐานสาธารณรัฐประชาชนจีน<br />
2.1 ขอมูลทั่วไป 2-1<br />
2.2 ขอมูลทางเศรษฐกิจพื้นฐาน 2-5<br />
2.3 ขอมูลสําคัญทางเศรษฐกิจและการคาของจีน 18 มณฑล 2-10<br />
บทที่ 3 ขอมูลอุตสาหกรรมยานยนตของประเทศจีน<br />
3.1 พัฒนาการอุตสาหกรรมยานยนตของประเทศจีน 3-1<br />
3.1.1 พัฒนาการของอุตสาหกรรมการผลิตรถยนต 3-1<br />
3.1.2 พัฒนาการของอุตสาหกรรมการผลิตรถจักรยานยนต 3-8<br />
3.2 โครงสรางของอุตสาหกรรมยานยนตของประเทศจีน 3-12<br />
3.2.1 อุตสาหกรรมการผลิตรถยนตนั่ง 3-14<br />
3.2.2 อุตสาหกรรมการผลิตรถบรรทุกและรถโดยสาร 3-21<br />
3.2.3 อุตสาหกรรมการผลิตชิ้นสวนประกอบและอะไหลยานยนต 3-22<br />
3.2.4 การจําหนายรถยนตและชิ้นสวนยานยนต 3-25<br />
3.2.5 การสงออกรถยนตและชิ้นสวนยานยนต 3-31
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
สารบัญ (ตอ)<br />
เรื่อง หนา<br />
บทที่ 4 นโยบายภาครัฐที่เกี่ยวของกับอุตสาหกรรมยานยนต<br />
4.1 นโยบายในประเทศ 4-1<br />
4.1.1 แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแหงชาติของจีน 4-1<br />
4.1.2 นโยบายการสงเสริมการลงทุน 4-4<br />
4.1.3 โครงสรางภาษี 4-14<br />
4.1.4 นโยบายดานพลังงานทดแทนในรถยนต 4-19<br />
4.1.5 นโยบายอื่นๆที่เกี่ยวของกับอุตสาหกรรมยานยนต 4-25<br />
4.1.6 มาตรฐานบังคับที่เกี่ยวของกับรถยนต 4-26<br />
4.1.7 กฎหมายทรัพยสินทางปญญาและการละเมิดลิขสิทธิ์ 4-28<br />
4.2 นโยบายระหวางประเทศ 4-33<br />
4.2.1 เขตการคาเสรี (FTA) ระหวางประเทศจีน และประเทศตางๆ 4-33<br />
4.2.1.1 ผลกระทบของอุตสาหกรรมผลิตรถยนตตอการเขารวม WTO 4-35<br />
4.2.1.2 เขตการคาเสรีอาเซียน-จีน 4-36<br />
4.2.1.3 เขตการคาเสรีจีน-นิวซีแลนด 4-43<br />
4.2.2 มาตรการการคาที่เปนภาษี 4-48<br />
4.2.3 มาตรการทางการคาที่มิใชภาษี 4-49<br />
บทที่ 5 วิเคราะหความสามารถในการแขงขันของประเทศจีน<br />
5.1 การวิเคราะหโดยใช Diamond Model 5-1<br />
5.1.1 เงื่อนไขปจจัยการผลิต (Factor Conditions) 5-1<br />
5.1.2 อุตสาหกรรมเกี่ยวโยงและสนับสนุน (Related and Supporting Industries) 5-5<br />
5.1.3 เงื่อนไขดานอุปสงค (Demand Conditions) 5-8<br />
5.1.4 บริบทการแขงขันและกลยุทธทางธุรกิจ 5-9<br />
(Context for Firm Strategy and Rivalry)
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
สารบัญ (ตอ)<br />
เรื่อง หนา<br />
บทที่ 5 วิเคราะหความสามารถในการแขงขันของประเทศจีน (ตอ)<br />
5.2 การวิเคราะหโดยใช SWOT 5-11<br />
5.2.1 จุดแข็ง (Strengths: S) 5-11<br />
5.2.2 จุดออน (Weakness: W) 5-12<br />
5.2.3 โอกาส (Opportunities: O) 5-12<br />
5.2.4 อุปสรรค (Threats: T) 5-13<br />
5.3 เปรียบเทียบความสมารถในการแขงขันระหวางจีนและไทย 5-14<br />
บทที่ 6 บทสรุปและขอเสนอแนะเพื่อการพัฒนาอุตสาหกรรมยานยนตของประเทศไทย<br />
6.1 บทสรุป 6-1<br />
6.2 ขอเสนอแนะ 6-3<br />
ภาคผนวก
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
สารบัญตาราง<br />
ชื่อตาราง หนา<br />
ตารางที่ 2-1 แสดงมูลคาการนําเขาสินคาของประเทศจีนไปยังประเทศคูคา 10 ลําดับแรก 2-7<br />
ใน ป ค.ศ. 2005 – 2009<br />
ตารางที่ 2-2 แสดงมูลคาการสงออกสินคาของประเทศจีนไปยังประเทศคูคา 10 ลําดับแรก 2-7<br />
ใน ป ค.ศ. 2005 – 2009<br />
ตารางที่ 2-3 แสดงมูลคาสินคานําเขาของประเทศจีน เรียงลําดับตามประเภทสินคาสงออก 2-8<br />
10 ลําดับแรก ในป ค.ศ. 2005 – 2009<br />
ตารางที่ 2-4 แสดงมูลคาสินคาสงออกของประเทศจีน เรียงลําดับตามประเภทสินคาสงออก 2-8<br />
10 ลําดับแรก ในป ค.ศ. 2005 – 2009 (หนวย: ดอลลารสหรัฐ)<br />
ตารางที่ 3-1 แสดงรายชื่อรถยนตจากตางชาติกับผูผลิต Big 3 ของจีน 3-6<br />
ตารางที่ 3-2 แสดงปริมาณการผลิตรถยนตของประเทศจีนแยกตามประเภท 3-13<br />
ป ค.ศ. 2005 – 2009<br />
ตารางที่ 3-3 แสดงอัตราการใชกําลังการผลิตของผูผลิตรถยนตในประเทศจีน ป ค.ศ. 2004 3-18<br />
ตารางที่ 3-4 แสดงปริมาณการจําหนายรถยนตรวมของประเทศตางๆทั่วโลก 3-25<br />
(10 ลําดับแรก) ในป ค.ศ. 2005-2009<br />
ตารางที่ 3-5 แสดงปริมาณการจําหนายรถยนตของประเทศจีนแยกตามประเภท 3-26<br />
ป ค.ศ. 2005 – 2009<br />
ตารางที่ 3-6 แสดงมูลคาการสงออกยานยนต (HS 87) ของประเทศจีน 3-31<br />
แยกตามประเภทรถยนต ตั้งแตป ค.ศ. 2005 – 2009<br />
ตารางที่ 3-7 แสดงมูลคาการสงออกยานยนต (HS 87) ของประเทศจีน 3-32<br />
แยกตามแหลงสงออก 10 ลําดับแรก ตั้งแตป ค.ศ. 2005 – 2009<br />
ตารางที่ 3-8 แสดงมูลคาการสงออกชิ้นสวนรถยนต (HS 8708) ของประเทศจีน 3-33<br />
แยกตามประเภทการสงออก 10 ลําดับแรก ตั้งแตป ค.ศ. 2005 – 2009<br />
ตารางที่ 3-9 แสดงมูลคาการสงออกชิ้นสวนรถยนต (HS 8708) ของประเทศจีน 3-34<br />
แยกตามแหลงสงออก 10 ลําดับแรก ตั้งแตป ค.ศ. 2005 – 2009
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
สารบัญตาราง (ตอ)<br />
ชื่อตาราง หนา<br />
ตารางที่ 4-1 แสดงโครงสรางภาษีของประเทศจีน 4-14<br />
ตารางที่ 4-2 แสดงโครงสรางภาษีสรรพสามิตสินคายานยนตของไทยและจีน 4-16<br />
ตารางที่ 4-3 แสดงโครงสรางภาษีการใชยานยนตของไทยและจีน 4-16<br />
ตารางที่ 4-4 แสดงการเปรียบเทียบนโยบายการใหสิทธิพิเศษดานการลงทุนของ 4-17<br />
เขตพัฒนาพิเศษตางๆในจีน<br />
ตารางที่ 4-5 แสดงการเปรียบเทียบนโยบายสําหรับอุตสาหกรรมยานยนตของประเทศจีน 4-27<br />
ตารางที่ 4-6 แสดงการลดภาษีสินคายานยนตที่สําคัญภายใตเขตการคาเสรีอาเซียน –จีน 4-34<br />
ตารางที่ 4-7 แสดงการลดภาษีสินคายานยนตที่สําคัญภายใตเขตการคาเสรีจีน–นิวซีแลนด 4-36<br />
ตารางที่ 5-1 แสดงการเปรียบเทียบศักยภาพการแขงขันของอุตสาหกรรมยานยนต 5-14<br />
ประเทศจีนกับประเทศไทย
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
สารบัญภาพ<br />
ชื่อภาพ หนา<br />
ภาพที่ 1-1 แสดงปริมาณการผลิตและจําหนายรถยนตของประเทศตางๆทั่วโลก 1-2<br />
(20 ลําดับแรก) ในป ค.ศ. 2009<br />
ภาพที่ 1-2 Productivity and the Microeconomic Business Environment 1-5<br />
ภาพที่ 2-1 แสดงแผนที่ประเทศจีน 2-1<br />
ภาพที่ 2-2 แสดงการเปรียบเทียบโครงสรางประชากรของไทยและจีนป ค.ศ. 2008 2-3<br />
ภาพที่ 2-3 แสดงการเปรียบเทียบอัตราการเติบทางเศรษฐกิจของจีนและไทย 2-5<br />
ป ค.ศ. 2004 – 2008<br />
ภาพที่ 2-4 แสดงโครงสรางสินคาสงออก-นําเขาของจีนป ค.ศ. 2008 2-6<br />
ภาพที่ 2-5 แสดงโครงสรางตลาดสินคาสงออก-นําเขาของจีนป ค.ศ. 2008 2-9<br />
ภาพที่ 2-6 แสดงมูลคาสงออก-นําเขาสินคายานยนตของจีนป ค.ศ. 2005 – 2009 2-9<br />
ภาพที่ 3-1 แสดงการผลิตยานยนตในประเทศจีนจําแนกตามสัดสวนและพื้นที่ 3-12<br />
ภาพที่ 3-2 แสดงโครงสรางการรวมทุนของผูผลิตในอุตสาหกรรมยานยนตประเทศจีน 3-15<br />
ภาพที่ 3-3 แสดงสถานที่ตั้งของบริษัทผูผลิตรถยนตตามภูมิภาคสําคัญของประเทศจีน 3-16<br />
ภาพที่ 3-4 แสดงสถานที่ตั้งของบริษัทผูผลิตรถยนตในภูมิภาคตางๆของประเทศจีน 3-17<br />
ภาพที่ 3-5 แสดงมูลคาของอุตสาหกรรมผลิตชิ้นสวนยานยนตในประเทศจีน 3-22<br />
ในป ค.ศ. 1994-2007<br />
ภาพที่ 3-6 แสดงการผลิตชิ้นสวนยานยนตในประเทศจีนจําแนกตามสัดสวนและพื้นที่ 3-24<br />
ภาพที่ 3-7 แสดงราคารถยนตนั่งในประเทศจีน 3-29<br />
ภาพที่ 4-1 แสดงเขตเศรษฐกิจที่สําคัญของประเทศจีน 4-6<br />
ภาพที่ 4-2 แสดงการละเมิดลิขสิทธิ์โลโกของโตโยตาในตลาดรถยนตจีน 4-31<br />
ภาพที่ 4-3 แสดงการละเมิดลิขสิทธิ์สินคายานยนตของ GM ตลาดรถยนตจีน 4-32<br />
ภาพที่ 5-1 แสดงจํานวนนักศึกษาใหมของประเทศจีนในระดับการศึกษาตางๆ 5-4<br />
ภาพที่ 5-2 แสดงศักยภาพในการแขงขันของอุตสาหกรรมการผลิตยานยนตประเทศจีน 5-10<br />
ภาพที่ 5-3 แสดงตารางสรุปการวิเคราะห SWOT ของอุตสาหกรรมยานยนตประเทศจีน 5-13
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
บทที่ 1<br />
หลักการและเหตุผล<br />
1.1 บทนํา<br />
ในป ค.ศ. 2009 วิกฤติของภาคการเงินในประเทศสหรัฐอเมริกา สงผลกระทบทําใหเกิด<br />
ภาวะเศรษฐกิจตกต่ําไปทั่วโลก อุตสาหกรรมยานยนตเปนภาคการผลิตหนึ่งที่ไดรับผลกระทบจาก<br />
วิกฤติการเงินครั้งนี้เชนกัน ประเทศผูนําดานการผลิตยานยนตเชนสหรัฐอเมริกา สหภาพยุโรป หรือ<br />
ญี่ปุน ตางไดรับผลกระทบทางลบอยางมาก ขอมูลการผลิตในป ค.ศ. 2009 พบวา ประเทศ<br />
สหรัฐอเมริกาและญี่ปุน มีอัตราการเติบโตของการผลิตลดลงประมาณรอยละ 30 ในขณะที่อัตราการ<br />
เติบโตของปริมาณการจําหนายของสหรัฐอเมริกาและญี่ปุนลดลงรอยละ 24 และ รอยละ 9<br />
ตามลําดับ แตอยางไรก็ตาม สําหรับประเทศจีนแลว วิกฤติเศรษฐกิจครั้งนี้ไมสงผลกระทบตอ<br />
อุตสาหกรรมยานยนตของประเทศจีนเลย ในป ค.ศ. 2009 ประเทศจีนมีอัตราการผลิตและจําหนาย<br />
รถยนตเพิ่มขึ้น รอยละ 48 และ รอยละ 45 ตามลําดับ ดวยปริมาณการผลิตและจําหนาย 13.8 และ<br />
13.6 ลานคัน ตามลําดับ (แสดงดังรูปที่ 1-1) ความสําเร็จดังกลาวของประเทศจีน สวนหนึ่งมาจาก<br />
การกําหนดนโยบายจากภาครัฐ ที่กําหนดยุทธศาสตรการสรางพันธมิตรกับผูผลิตรถยนตขามชาติ<br />
และสนับสนุนการลงทุนจากตางประเทศ<br />
การดําเนินตามยุทธศาสตรการสรางพันธมิตรกับผูผลิตรถยนตขามชาติในชวงแรก (ค.ศ.<br />
1985-1996) ทางการจีนอนุญาตใหมีการรวมทุนระหวางรัฐวิสาหกิจของจีนกับผูผลิตรถยนตขาม<br />
ชาติ เพื่อผลิตรถยนตนั่งสําหรับประชาชนทั่วไป โดยจํากัดผูผลิตรถยนตขามชาติเพียง 8 ราย โดยมี<br />
ผูผลิตรถยนตจากสหรัฐอเมริกาและยุโรปรวมทั้งญี่ปุนบางรายเขามาลงทุนในประเทศจีนตลาดจีน<br />
อาทิ Daimler-Chrysler, Volkswagen (VW), Peugeot, Daihatsu, Suzuki, Fuji Heavy Industries และ<br />
Citroen ผลคือ VW สามารถเติบโตจนกลายเปนเจาตลาดรถยนตอันดับหนึ่งในจีน และจีนก็ได<br />
พัฒนาขึ้นมาเปนตลาดอันดับหนึ่งของ VW นอกถิ่นกําเนิดเดิมในเยอรมนี<br />
ในชวงเวลาตอมา (ค.ศ. 1998 เปนตนไป) ทางการจีนยกเลิกขอจํากัดจํานวนผูผลิตรถยนต<br />
ขามชาติจํานวน 8 ราย รวมทั้งตลาดรถยนตของจีนเติบโตอยางมาก ทําใหการลงทุนจากตางประเทศ<br />
ในอุตสาหกรรมยานยนตของจีนเพิ่มขึ้นอยางรวดเร็ว ผูผลิตรถยนตรายใหญของญี่ปุน ไมวาจะเปน<br />
Honda, Mazda, Toyota, Nissan และ Mitsubishi ตางเขามาลงทุนในจีน จนกระทั่งป ค.ศ. 2003<br />
ภายหลังจากจีนเขาเปนสมาชิกองคการการคาโลก จีนกลายเปนฐานการลงทุนของผูผลิตรถยนตขาม<br />
1-1
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ชาติเกือบทุกคาย สงผลใหเกิดการผลิตรถยนตรุนตางๆ มากถึง 45 รุนเทียบกับจํานวนเพียง 11 รุน<br />
เมื่อป ค.ศ. 1998<br />
ภาพที่ 1-1 แสดงปริมาณการผลิตและจําหนายรถยนตของประเทศตางๆทั่วโลก (20 ลําดับแรก) ในป<br />
ค.ศ. 2009<br />
ปริมาณการผลิตและจําหนายรถยนตของประเทศตางๆทั่วโลก<br />
(20 ลําดับแรก) ป ค.ศ. 2009<br />
ปริมาณการผลิตและจําหนาย<br />
(พันคัน)<br />
16,000<br />
14,000<br />
12,000<br />
10,000<br />
8,000<br />
6,000<br />
4,000<br />
2,000<br />
0<br />
1. 1. China China<br />
2. Japan<br />
3. U.S.A.<br />
4. Germany<br />
5. Korea<br />
6. Brasil<br />
7. India<br />
8. Spain<br />
9. France<br />
10. Mexico<br />
11.Canada<br />
12.U.K.<br />
13. Thai<br />
14. Turkey<br />
15. Czech<br />
16. Italy<br />
17. Russia<br />
18. Argentina<br />
19. Indonesia<br />
20. Malaysia<br />
ประเทศ<br />
60%<br />
40%<br />
20%<br />
0%<br />
-20%<br />
-40%<br />
-60%<br />
-80%<br />
อัตราการเติบโต (%)<br />
ที่มา: Fourin<br />
ปริมาณการผลิต ปริมาณการจําหนาย อัตราการเติบโตของการผลิต อัตราการเติบโตของการจําหนาย<br />
ปจจุบัน อุตสาหกรรมยานยนตประเทศจีนมีความสําคัญตออุตสาหกรรมยานยนตโลก ดวย<br />
มูลคาตลาดที่มีขนาดใหญ จากประชากรที่มีจํานวนมาก มีวัตถุดิบที่สําคัญตอการผลิต ตลอดจน<br />
ความกาวหนาดานเทคโนโลยีภายในประเทศ ทําใหประเทศผูนําตลาดยานยนตโลกตางจับตามอง<br />
รวมถึงแสวงหาผลประโยชนจากการเขาไปลงทุนในประเทศจีน เพื่อเปนฐานการผลิตยานยนตใน<br />
ภูมิภาคเอเชีย<br />
ดังนั้น การศึกษาถึงอุตสาหกรรมยานยนตของประเทศจีนจึงมีความสําคัญตออุตสาหกรรม<br />
ยานยนตของประเทศไทย ทั้งในดานผูผลิต เพื่อใหทราบถึงโอกาสและอุปสรรคในการเปนคูคาและ<br />
คูแขงกับประเทศจีน และในดานภาครัฐ ในฐานะผูกําหนดนโยบายสําหรับการพัฒนาอุตสาหกรรม<br />
ยานยนตของไทย โดยจะศึกษาถึงศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตของจีน ทั้งในดานโครงสราง<br />
1-2
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ของอุตสาหกรรมและปจจัยแวดลอมตางๆ อาทิ กฎระเบียบ นโยบายภาครัฐในประเทศและ<br />
ตางประเทศ ซึ่งสนับสนุนการพัฒนาอุตสาหกรรมยานยนตของประเทศจีน รวมทั้งอาจเปนอุปสรรค<br />
ตอการเติบโตของอุตสาหกรรมยานยนตไทยดวย<br />
1.2 ขอบเขตของการศึกษา<br />
รายงานฉบับนี้มีขอบเขตของการศึกษา 2 ดาน ดังนี้<br />
1. ขอบเขตดานเนื้อหา แบงการศึกษาออกเปนเจ็ดสวนหลัก ไดแก สวนแรกเปนหลักการและ<br />
เหตุผล รวมถึงวัตถุประสงคของการศึกษา สวนที่สองเปนขอมูลพื้นฐานของประเทศจีน สวนที่<br />
สามเปนขอมูลอุตสาหกรรมยานยนตของประเทศจีน สวนที่สี่เปนขอมูลปจจัยแวดลอมตางๆ<br />
อาทิ กฎระเบียบ นโยบายภาครัฐที่เกี่ยวของกับอุตสาหกรรมยานยนต สวนที่หาการสํารวจ<br />
ขอมูล ณ เมืองเซี่ยงไฮ สวนที่หกเปนการวิเคราะหถึงศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนต<br />
ประเทศจีน โดยใชการวิเคราะหแบบ SWOT Analysis และ Porter’s Model และสวนสุดทาย<br />
เปนขอเสนอแนะตอภาครัฐเพื่อการพัฒนาอุตสาหกรรมยานยนตไทยตอไป<br />
2. ขอบเขตดานพื้นที ่ของการศึกษา โดยการศึกษาอุตสาหกรรมยานยนตประเทศจีน จะศึกษา<br />
อุตสาหกรรมยานยนต ไดแก อุตสาหกรรมรถยนต และอุตสาหกรรมชิ้นสวนยานยนต<br />
1-3
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
1.3 ทฤษฎีที่ใชในการศึกษาวิเคราะห<br />
1.3.1 การวิเคราะห SWOT<br />
เทคนิคการวิเคราะห SWOT เปนเครื่องมือที่ใชสําหรับวิเคราะหและประเมินวา<br />
ธุรกิจมีจุดแข็ง (Strengths) จุดออน (Weakness) โอกาส (Opportunities) และอุปสรรค<br />
(Threats) อยางไร เพื่อที่จะนําไปใชในการวางแผนและกําหนด กลยุทธทางการบริหาร<br />
ตอไป ซึ่งประกอบไปดวย<br />
S = จุดแข็ง (Strengths) หมายถึง สิ่งที่ดีของบริษัทและตัวสินคา เชน มีทักษะใน<br />
การทําธุรกิจ ทรัพยากรที่มีคุณคาของบริษัท คุณสมบัติที่ทําใหบริษัทไดเปรียบคูแขงใน<br />
ทองตลาดเชนมีสินคาใหเลือกมากกวา ราคาถูกกวา มีหลายขนาดมากกวา มีประสิทธิภาพ<br />
ดีกวา ซึ่งมีผลตอประสิทธิภาพในการประกอบการ<br />
W = จุดออน (Weakness) หมายถึง สวนไมดีของบริษัทและของตัวสินคาเมื่อ<br />
เปรียบเทียบกับคูแขงขัน เชนแพงกวา ขนาดหรือจํานวนนอยกวา มีสีใหเลือก ชื่อเสียงดอย<br />
กวา<br />
O = โอกาส (Opportunities) หมายถึง ปจจัยภายนอกที่อยูรอบๆธุรกิจและไม<br />
สามารถควบคุมไดที่เปนโอกาสธุรกิจและผูประกอบการ เกิดจากความแข็งแกรงของบริษัท<br />
ที่เหนือกวาคูแขง จุดออนของคูแขงขัน และพฤติกรรมของผูบริโภคที่สอดคลองกันกับ<br />
ธุรกิจ<br />
T = อุปสรรค (Threats) หมายถึง ปจจัยภายนอกที่รายลอมธุรกิจที่เปนอุปสรรคตอ<br />
การประกอบการและไมสามารถควบคุมได ตัวอยางเชน การที่มีคูแขงที่มีศักยภาพสูงมีสวน<br />
แบงทางการตลาดสูง หรือพฤติกรรมของผูบริโภคที่ไมสอดคลอง หรือตรงขามกับการ<br />
ทํางานของบริษัทเรา คูแขงทุมงบประมาณในการตลาด มีการออกกฎหมายควบคุมสินคาที่<br />
จําหนายอยู ผูบริโภคมีความจงรักภักดีตอสินคาของคูแขงขัน หรือสภาพเศรษฐกิจไมดี<br />
สภาวะเงินตึงตัว สภาวะทางการเมือง ไมมีเสถียรภาพ คนจึงไมแนใจเกี่ยวกับการลงทุน<br />
อัตราเงินเฟอสูงขึ้น อัตราการเจริญเติบโตของเศรษฐกิจถดถอย<br />
1-4
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
1.3.2 การวิเคราะห Diamond Model<br />
Micheal E. Porter ไดพัฒนาเครื่องมือที่ใชในการศึกษาระดับความสามารถทางการ<br />
แขงขันของอุตสาหกรรม โดยไดอธิบายวา ภาวการณแขงขันในการคาโลก ประเทศทุก<br />
ประเทศยอมพยายามเลือกยุทธวิธีที่ดีที่สุด ที่จะกอใหเกิดความไดเปรียบทางการแขงขัน<br />
ทางการแขงขันในอุตสาหกรรมของประเทศของตน จึงจําเปนอยางยิ่งที่จะตองประเมินจุด<br />
แข็ง และจุดออนทั้งอุตสาหกรรมในประเทศตนและคูแขงขัน เพื่อใหสามารถหาแนวทาง<br />
ปรับตัวใหแขงขันไดอยางมีประสิทธิภาพในตลาดโลกที่มีการแขงขันรุนแรงขึ้นทุกขณะ<br />
เครื่องมือที่พอตเตอรนํามาใชอธิบายความไดเปรียบเชิงแขงขันไดเหมาะสมกับ<br />
สถานการณปจจุบันเรียกวา Diamond Model โดยอิงจากทฤษฎีความไดเปรียบเชิงแขงขัน<br />
โดยการวิเคราะหในกรอบ Diamond Model มีปจจัยแหงความไดเปรียบทางการแขงขันของ<br />
ประเทศ 4 ปจจัย คือ (1) เงื่อนไขปจจัยการผลิตในประเทศ (Factor Conditions) (2) เงื่อนไข<br />
ดานอุปสงคในประเทศ (Domestic Demand) (3) อุตสาหกรรมเกี่ยวโยงและสนับสนุนใน<br />
ประเทศ (Related and Supporting Industries) (4) บริบทการแขงขันและกลยุทธทางธุรกิจ<br />
(Context for Firm Strategy and Rivalry) แสดงดังภาพที่ 1-2<br />
ภาพที่ 1-2 Productivity and the Microeconomic Business Environment<br />
ที่มา: Porter Michael E. (2003). <strong>Thailand</strong>’s Competitiveness Creating the Foundations for Higher Productivity.<br />
Bangkok, <strong>Thailand</strong><br />
1-5
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
แนวคิดที่เปนสาระสําคัญเกี่ยวกับตัวกําหนดขอไดเปรียบทางการแขงขันแตละกลุมมีดังนี้<br />
(1) เงื่อนไขปจจัยการผลิต (Factor Conditions)<br />
ปจจัยการผลิตสามารถแบงลําดับขั้นไดเปน ปจจัยการผลิตทั่วไป และปจจัยเฉพาะทาง<br />
โดยปจจัยทั่วไป หมายถึง สิ่งอํานวยความสะดวก (Infrastructure) แหลงเงินทุน ประเภทหนี้<br />
กําลังคนระดับปริญญาตรีหรือต่ํากวาที่ไมจํากัดวาตองใชกับอุตสาหกรรมใดโดยเฉพาะ<br />
สวนปจจัยเฉพาะทาง หมายถึง บุคลากรที่ไดรับการศึกษาหรือการฝกอบรมเฉพาะทาง<br />
(ซึ่งมักเปนผูที่มีการศึกษาสูงกวาปริญญาตรี) โครงสรางพื้นฐานสําหรับจุดมุงหมายพิเศษเฉพาะ<br />
ทาง และวิทยาการความรูขั้นสูงที่ใชไดเฉพาะทาง เปนตน ปจจัยเฉพาะทางเหลานี้ใชไดกับบาง<br />
อุตสาหกรรมเปนการเฉพาะทางเทานั้น<br />
(2) เงื่อนไขดานอุปสงค (Demand Conditions)<br />
อุตสาหกรรมในประเทศหนึ่งๆ จะไดเปรียบดานการแขงขันกวาประเทศอื่นๆ ก็ตอเมื่อ<br />
อุปสงคในประเทศมีความชัดเจนกวาหรือเกิดขึ้นกอนประเทศอื่น รวมทั้งเกิดจากผูซื้อใน<br />
ประเทศที่กดดันใหบริษัทตางๆ ในประเทศคิดคนนวัตกรรมใหเกิดขึ้นเร็วกวา ดังนั้น หากผูผลิต<br />
สามารถอยูใกลกับผูซื้อ ก็สามารถรักษาขอไดเปรียบดานการแขงขันของบริษัทและของ<br />
ประเทศได<br />
นอกจากนี้ ขนาดของอุปสงคในประเทศมีความสําคัญมาก คือตลาดใหญมีโอกาสสูง<br />
กวาตลาดเล็กที่จะลดตนทุนตอหนวยที่เกิดจากการผลิตครั้งละมากๆ (Economies of Scale) หรือ<br />
ลดตนทุนตอหนวยที่เกิดขึ้นจากการสะสมความชํานาญที่ไดจากการผลิตหลายๆ ครั้ง (Learning<br />
Curve) แตขนาดของอุปสงคในประเทศอาจไมสําคัญในบางกรณี ถาประเทศเล็กที่อุปสงคใน<br />
ประเทศมีขนาดเล็กเกินไป โดยสามารถเพิ่มขนาดอุปสงคในประเทศดวยการสงออก อยางไรก็<br />
ตามตลาดใหญมีความสําคัญและชวยสงเสริมใหเกิดขอไดเปรียบดานการแขงขันของประเทศก็<br />
ตอเมื่อเสริมดวยลักษณะที่ดีของอุปสงคในประเทศ ตลาดใหญจะไมสําคัญและจะไมชวย<br />
สงเสริมใหเกิดขอไดเปรียบดานการแขงขันของประเทศ ถาขาดซึ่งลักษณะที่ดีของอุปสงคใน<br />
ประเทศ<br />
1-6
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
(3) อุตสาหกรรมเกี่ยวโยงและสนับสนุน (Related and Supporting Industries)<br />
การที่ประเทศมีอุตสาหกรรมเกี่ยวโยงและสนับสนุนที่มีขอไดเปรียบดานการแขงขัน<br />
ระหวางประเทศ มีประโยชนในการกอใหเกิดขอไดเปรียบทางการแขงขันระหวางประเทศของ<br />
อุตสาหกรรมที่มีอุตสาหกรรมสนับสนุนฯ นั้น มีความเกี่ยวเนื่องดานการผลิตอยู ทั้งนี้มาจาก<br />
เหตุปจจัย 3 ประการ ไดแก<br />
3.1 ชองทางที่รวดเร็ว มีประสิทธิภาพ และบางครั้งมีสิทธิพิเศษมากกวาผูอื่นในตางประเทศใน<br />
การมีวัตถุดิบหรือชิ้นสวนที่ดีที่สุด<br />
3.2 ความรวมมือกันอยูตลอดเวลาระหวางบริษัทผูใชกับบริษัทผูผลิตวัตถุดิบ ชิ้นสวนหรือ<br />
เครื่องจักร<br />
3.3 ความรวมมือกันอยูตลอดเวลาในกระบวนการนวัตกรรมและกระบวนการการยกระดับ<br />
และเพิ่มจํานวนบอเกิดแหงขอไดเปรียบดานการแขงขันในระบบคุณคาโลกของทั้งสองฝาย<br />
และจะเกิดประโยชน ถาทั้งสองฝายตั้งอยูใกลกันมากจนเปนการกระจุกตัว ซึ่งทําใหการ<br />
ติดตอสื่อสารเปนไปอยางสะดวก<br />
(4) บริบทการแขงขันและกลยุทธทางธุรกิจ (Context for Firm Strategy and Rivalry)<br />
สภาพการแขงขันในประเทศเปนปจจัยในระบบ Porter’s Model ที่มีน้ําหนักมากที่สุด<br />
ตอการกําหนดขอไดเปรียบดานการแขงขันของประเทศ เนื่องจากอุตสาหกรรมในประเทศที่มี<br />
การแขงขันอยางรุนแรง มีแนวโนมวาจะประสบความสําเร็จสูงมากในการแขงขันระหวาง<br />
ประเทศ ทั้งนี้การแขงขันที่รุนแรงไมไดหมายถึงจํานวนผูแขงขันเพียงเทานั้น แตตองพิจารณา<br />
ถึงคุณภาพของการแขงขันดวย<br />
สาเหตุที่ทําใหการแขงขันอยางรุนแรงของอุตสาหกรรมในประเทศมีผลตอ<br />
ความสามารถในการแขงขันระหวางประเทศ เนื่องจาก การแขงขันในประเทศจะกอใหเกิดแรง<br />
กดดันระหวางกัน ทําใหเกิดการพัฒนาและคิดคนนวัตกรรม รวมทั้งการแขงขันในประเทศยัง<br />
กอใหเกิดการแสวงหาตลาดเพิ่มเติมโดยการสงออก ซึ่งจะสงผลใหเกิดความไดเปรียบดาน<br />
ตนทุนที่ลดลงเมื่อมีการผลิตครั้งละมากๆ (Economies of Scale) นอกจากนี้ กระบวนการ<br />
แขงขันจะทวีคุณประโยชนขึ้นอีกมาก ถาผูแขงขันในอุตสาหกรรมเดียวกันกระจุกตัวอยูบริเวณ<br />
หรือเมืองเดียวกัน<br />
1-7
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
นอกจาก ตัวกําหนดทั้งสี่ใน Porter’s Model แลวยังมีปจจัยภายนอกที่มีบทบาทตอการเกิดความ<br />
ไดเปรียบทางการแขงขันของประเทศอีก 2 ประการ ดังนี้<br />
(1) เหตุที่ควบคุมไมได<br />
เหตุที่ควบคุมไมได หมายถึง การเปลี่ยนแปลงครั้งสําคัญที่อยูนอกเหนือการควบคุม<br />
ของบริษัทตางๆ ในอุตสาหกรรม อาทิ การเปลี่ยนแปลงทางตลาดการเงินโลกหรืออัตรา<br />
แลกเปลี่ยนครั้งสําคัญ การเพิ่มขึ้นของอุปสงคโลกหรืออุปสงคในแถบหนึ่งของโลกอยาง<br />
กะทันหัน การตัดสินใจทางการเมืองโดยรัฐบาลประเทศอื่น หรือสงคราม เปนตน<br />
เหตุที่ควบคุมไมไดมีความสําคัญตอความไดเปรียบทางการแขงขันของประเทศ เพราะ<br />
กอใหเกิดการเปลี่ยนแปลงในโครงสรางอุตสาหกรรม โดยอาจลบลางขอไดเปรียบดานการ<br />
แขงขันของผูแขงขันรายเดิม จึงเกิดชองวางใหผูแขงขันรายใหมสามารถชนะผูแขงขันรายเดิม<br />
ได ดังนั้นประเทศที่จะประสบความสําเร็จในการใชประโยชนจากการเปลี่ยนแปลงตางๆ คือ<br />
ประเทศที่มี Porter’s Model ที่สอดคลองกับการเปลี่ยนแปลงนั้น<br />
(2) รัฐบาล<br />
รัฐบาลมีผลตอปจจัยที่เปนตัวกําหนดทั้ง 4 โดยอาจมีผลทั้งดานบวกและดานลบ โดย<br />
ในดานปจจัยการผลิตในประเทศอาจไดรับผลกระทบจากนโยบายรัฐบาลดานตลาดหลักทรัพย<br />
ดานการศึกษา ดานเงินชวยเหลือจากรัฐบาล เปนตน<br />
ดานอุปสงคในประเทศไดรับผลกระทบจากนโยบายรัฐบาลดานมาตรฐานสินคาและ<br />
ดานอื่นๆ ที่เกี่ยวของกับความตองการของผูบริโภค รวมทั้งรัฐบาลยังเปนผูซื้อรายใหญของ<br />
สินคาและบริการหลายชนิด สวนอุตสาหกรรมสนับสนุนและเกี่ยวเนื่องในประเทศไดรับ<br />
ผลกระทบจากนโยบายรัฐบาลดานการโฆษณา และดานอื่นๆ เชน โครงสรางและสภาพการ<br />
แขงขันในประเทศของบริษัทไดรับผลกระทบจากนโยบายรัฐบาลดานภาษี ดานการปองกัน<br />
และผูกขาด เปนตน<br />
1-8
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
บทที่ 2<br />
ขอมูลพื้นฐานสาธารณรัฐประชาชนจีน<br />
2.1 ขอมูลทั่วไป<br />
ชื่อทางการ สาธารณรัฐประชาชนจีน (People’s Republic of China)<br />
ที่ตั้ง ตั้งอยูดานตะวันออกของทวีปเอเชีย มีพื้นที่ 9.6 ลานตารางกิโลเมตร ใหญที่สุดของ<br />
ทวีปเอเชีย มีพรมแดนติดตอประเทศตาง ๆ โดยรอบ 15 ประเทศ ไดแก เกาหลี<br />
เหนือ รัสเซีย มองโกเลีย คาซัคสถาน เคอรกิซสถาน ทาจิกิสถาน อัฟกานิสถาน<br />
ปากีสถาน อินเดีย เนปาล สิกขิม ภูฐาน พมา ลาว และเวียดนาม โดยมีเสน<br />
พรมแดนทางบกยาวกวา 2 หมื่นกิโลเมตร ขณะที่ทิศตะวันออกและทิศใตจดทะเล<br />
เหลือง ทะเลจีนตะวันออก และทะเลจีนใต<br />
ภาพที่ 2-1 แสดงแผนที่ประเทศจีน<br />
ที่มา: http://www.greece-map.net/asia/china-map.htm<br />
2 - 1
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ประชากร 1 ประมาณ 1,325,640 พันคน (ป 2008)<br />
จีนเปนประเทศที่มีประชากรมากที่สุดในโลก โดยคิดเปนสัดสวน 1 ใน 5<br />
ของประชากรทั้งหมดของโลก แตอยางไรก็ตามอัตราการเพิ่มขึ้นของประชากรจีน<br />
ลดลงมาอยางตอเนื่อง โดยปจจุบันมีอัตราการเพิ่มขึ้นเพียงรอยละ 0.6 ต่ํากวาอัตรา<br />
คาเฉลี่ยตามมาตรฐานของโลก<br />
• เพศชายสัดสวนรอยละ 51 เพศหญิงสัดสวนรอยละ 49<br />
• อายุ 0–14 ป สัดสวนรอยละ 20 อายุ 15 – 59 ปสัดสวนรอยละ 68 อายุมากกวา<br />
60 ปสัดสวนรอยละ 12<br />
ตั้งแตชวงปลายทศวรรษ 1979 รัฐบาลจีนกําหนดนโยบาย "ลูกโทน" หรือ<br />
“One child policy” เชิงบังคับคูสามีภรรยาในสังคมเมืองใหมีบุตรแค 1 คน สวน<br />
สังคมชนบทผอนผันใหมีบุตรได 2 คน หวังควบคุมจํานวนประชากรไมใหมาก<br />
เกินทรัพยากรโลกที่มีอยูอยางจํากัด<br />
จากนโยบาย “ลูกโทน” ผนวกความกาวหนาดานเทคโนโลยีการแพทย ทํา<br />
ใหพอแมสามารถรูเพศบุตรไดกอนคลอด สังคมชาวจีนจํานวนไมนอย จึงเลือกเพศ<br />
ลูกชายมากกวาลูกสาว ทําใหประเทศจีนในอดีตมีอัตราการเกิดระหวางเด็ก ชาย<br />
และเด็กหญิงไมสมดุลกัน โดยในชวงป ค.ศ. 1980 ถึงป ค.ศ. 1991 อัตราการเกิด<br />
ระหวางเด็กชายและเด็กหญิงคือ 108 ตอ 100 คน และป ค.ศ. 2005 อัตราการเกิด<br />
คือเด็กชาย 118 คนตอเด็กหญิง100 คน แตอยางไรก็ตาม ในปจจุบันโรงพยาบาล<br />
ตางๆ หามตรวจเพศบุตรกอนคลอด เพื่อชวยลดปญหาความไมสมดุลของ<br />
ประชากรดังกลาวลง ปจจุบันจีนมีประชากรทั้งสิ้นจํานวน 1,300 ลานคนหรือ 20<br />
เปอรเซ็นตของประชากรโลก และคาดวาประชากรจะเพิ่มเปน 1,360 ลานคน<br />
ภายในป ค.ศ. 2010 และเพิ่มถึง 1,450 ลานคน ภายในป ค.ศ. 2020<br />
1<br />
ที่มา: World Trade Organization (WTO)<br />
2 - 2
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
120%<br />
ภาพที่ 2-2 แสดงการเปรียบเทียบโครงสรางประชากรของไทยและจีนป ค.ศ. 2008<br />
100%<br />
80%<br />
60%<br />
40%<br />
20%<br />
0%<br />
11% 12%<br />
67% 69%<br />
22% 19%<br />
ไทย<br />
จีน<br />
60 ปขึ้นไป<br />
15-60 ป<br />
นอยกวา 15ป<br />
ที่มา : National Bureau of Statistics of China, สํานักสถิติแหงชาติ และการคํานวณ<br />
เมืองหลวง ปกกิ่ง หรือเปยจิง (Beijing) ตามภาษาราชการจีน ตั้งอยูภาคตะวันออกเฉียงเหนือ<br />
ของประเทศ เปนศูนยกลางการปกครองของประเทศ ศูนยกลางดานเศรษฐกิจ<br />
การคา วิทยาศาสตร เทคโนโลยี และวัฒนธรรม เปนที่ตั้งของสถานเอกอัครราชทูต<br />
ตางๆ หนวยงานของสหประชาชาติ และองคการระหวางประเทศ สํานักขาวจาก<br />
ตางประเทศ รวมทั้งบริษัทตางชาติจํานวนมาก<br />
รูปแบบการปกครอง สถาปนาประเทศเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม ค.ศ. 1949 มีพรรคคอมมิวนิสตจีน<br />
ดําเนินการปกครองประเทศตามแนวทางพื้นฐานของลัทธิมารกซ-เลนิน<br />
และความคิดเหมา เจอตง โดยประยุกตเขากับแนวทฤษฎีการสรางสรรค<br />
ความทันสมัยใหแกระบอบสังคมนิยมของนายเติ้ง เสี่ยวผิง พรรค<br />
คอมมิวนิสตจีนเปนแกนนําในการปกครอง โดยมีพรรคการเมืองอื่นอีก 8<br />
พรรค เปนแนวรวม ภายใตการปกครองในลักษณะสังคมนิยมที่มี<br />
เอกลักษณเฉพาะแบบจีน<br />
เขตการปกครอง การปกครองสวนกลางแบงออกเปน<br />
• 23 มณฑล คือ เหอเปย ชานสี เหลียวหนิง จี๋หลิน เฮยหลงเจียง เจียงซู<br />
เจอเจียง อานหุย ฝูเจี้ยน เจียงซี ชานตง เหอหนาน หูเปย หูหนาน<br />
2 - 3
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
กวางตุง ไหหนาน เสฉวน กุยโจว ยูนนาน สานซี กานซู ชิงไห และ<br />
รวมไตหวันอยูดวย<br />
• 5 เขตปกครองตนเอง คือเขตที่พลเมืองสวนมากเปนชนกลุมนอย<br />
ไดแก มองโกเลียใน (ชนชาติมองโกล) หนิงเซี่ย (เขตที่นับถือศาสนา<br />
อิสลาม) ซินเจียง (ชนชาติอุยกูร) กวางสี (ชนชาติจวง) และทิเบต (ชน<br />
ชาติทิเบต)<br />
• 4 มหานคร ซึ่งมีสถานะเทียบเทามณฑล แตขึ้นตรงตอรัฐบาลกลาง<br />
คือ กรุงปกกิ่ง นครเซี่ยงไฮ นครเทียนจิน และนครฉงชิ่ง<br />
• 2 เขตบริหารพิเศษ คือฮองกงและมาเกา ซึ่งอยูภายใตอธิปไตยของจีน<br />
แตคงวิถีการปกครองและเศรษฐกิจของตนเอง ตามหลักการ “หนึ่ง<br />
ประเทศ สองระบบ”<br />
สําหรับการปกครองในสวนภูมิภาคยังแบงยอยออกเปนจังหวัด<br />
(Prefecture) มี 159 จังหวัด อําเภอ (County) มี 2,017 อําเภอ เมือง (City) มี<br />
350 เมือง และเขตในเมืองตางๆ ประมาณ 630 เขต<br />
ชนชาติ มีชนชาติตาง ๆ อยูรวมกัน 56 ชนชาติ โดยเปนชาวฮั่น รอยละ 93.3 ที่เหลือเปนชน<br />
กลุมนอยอื่นๆ ที่สําคัญ ไดแก ชนเผาจวง ซึ่งสวนใหญอยูในเขตปกครองตนเอง<br />
กวางสีและมณฑลยูนนาน ชนเผาหุยในมณฑลหนิงเซี่ยและกานซู ชนเผาอุยกูรใน<br />
มณฑลซินเกียง ชนเผาหยีในมณฑลเสฉวน ชนเผาทิเบตในเขตปกครองตนเอง<br />
ทิเบตและมณฑลชิงไห ชนเผาแมวในมณฑลยูนนานและกุยโจว ชนเผาแมนจู ใน<br />
มณฑลทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ชนเผามองโกลในเขตปกครองตนเอง<br />
มองโกเลียในและซินเจียง ชนเผาไตหรือไทในมณฑลยูนนาน และชนเผาเกาซัน<br />
ในไตหวัน<br />
ภาษา ภาษาจีนกลาง (ผูทงฮวา 普 通 话 ) เปนภาษาราชการ ชาวจีนในมณฑลตางๆ มี<br />
ภาษาพูดทองถิ ่นที่แตกตางกันเชน เสฉวน หูหนาน แตจิ๋ว ไหหลํา กวางตุง ฮกเกี้ยน<br />
ฮักกา และเซี่ยงไฮ เปนตน และการออกเสียงภาษาจีนกลางก็มีสําเนียงเพี้ยนไปตาม<br />
ทองถิ่น<br />
ศาสนา ลัทธิขงจื้อ เตา พุทธ อิสลาม และคริสต<br />
เงินตรา สกุลเงินเรียกวา “เหรินหมินป” ( 人 民 币 )โดยมีหนวยเรียกเปน “หยวน”<br />
( 元 )มีอัตราแลกเปลี่ยน 1 หยวน เทากับ 4.78 บาท 1 ดอลลารสหรัฐ เทากับ 7.9<br />
หยวน 1 ยูโร เทากับ 10.14 หยวน<br />
2 - 4
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
2.2 ขอมูลทางเศรษฐกิจพื้นฐาน<br />
ป 2009 ป 2010<br />
การเติบโตของ GDP (การเปลี่ยนแปลง) 8.7 8.0 รอยละ<br />
การบริโภคสวนบุคคล (การเปลี่ยนแปลง) 15.3 16.0 รอยละ<br />
อัตราการวางงาน 4.3 4.6 รอยละ<br />
อัตราเงินเฟอ (การเปลี่ยนแปลง) -0.7 4.0 รอยละ<br />
อัตราดอกเบี้ยระยะสั้น 5.3 5.6 รอยละ<br />
การสงออก -16.0 10 รอยละ<br />
จํานวนประชากร 14.0 14.0 ลานคน<br />
ที่มา: JD Power, China <strong>Automotive</strong> Monthly Market Trends: March 2010<br />
ภาพที่ 2-3 แสดงการเปรียบเทียบอัตราการเติบทางเศรษฐกิจของจีนและไทยป ค.ศ. 2004 – 2008<br />
ที่มา : National Bureau of Statistics of China, สํานักสถิติแหงชาติ และการคํานวณ<br />
2 - 5
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
การสงออกและนําเขาสินคาของประเทศจีน (ป 2008)<br />
สัดสวนการสงออกรวมของจีนเทียบกับทั้งโลก 8.89 % สัดสวนการนําเขารวมของจีนเทียบกับทั้งโลก 6.90 %<br />
แบงตามประเภทสินคาสงออก (%) แบงตามประเภทสินคานําเขา (%)<br />
1. สินคาอุตสาหกรรม 93.1 (1) สินคาอุตสาหกรรม 64.8<br />
2. สินคาพลังงานและแรธาตุ 3.8 (2) สินคาพลังงานและแรธาตุ 27.1<br />
3. สินคาเกษตรกรรม 3.0 (3) สินคาเกษตรกรรม 7.7<br />
แบงตามประเทศปลายทาง (%) แบงตามประเทศตนทาง (%)<br />
(1) สหภาพยุโรป (EU 27) 20.5 (1) ญี่ปุน 13.3<br />
(2) สหรัฐอเมริกา 17.7 (2) สหภาพยุโรป (EU 27) 11.7<br />
(3) ฮองกง 13.4 (3) สาธารณรัฐเกาหลี (เกาหลีใต) 9.9<br />
(4) ญี่ปุน 8.1 (4) ไตหวัน 9.1<br />
(5) สาธารณรัฐเกาหลี (เกาหลีใต) 5.2 (5) จีน 8.2<br />
ที่มา: WTO<br />
ภาพที่ 2-4 แสดงโครงสรางสินคาสงออก-นําเขาของจีนป ค.ศ. 2008<br />
สัดสวน 8.9%<br />
ของโลก<br />
ที่มา: WTO<br />
2 - 6
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ตารางที่ 2-1 แสดงมูลคาการนําเขาสินคาของประเทศจีนไปยังประเทศคูคา 10 ลําดับแรกใน ป ค.ศ.<br />
2005 – 2009 (หนวย: ลานเหรียญสหรัฐ)<br />
ลําดับ ประเทศคูคา ป 2005 ป 2006 ป 2007 ป 2008 ป 2009<br />
รวมทุกประเทศ 660,221 791,793 956,261 1,131,468 1,003,892<br />
1 ญี่ปุน 100,467 115,810 133,903 150,634 130,748<br />
2 เกาหลีใต 76,873 89,818 104,044 112,153 102,125<br />
3 จีน 55,178 73,365 85,695 92,315 86,379<br />
4 ไตหวัน 74,655 87,140 100,985 103,325 85,706<br />
5 สหรัฐอเมริกา 48,734 59,222 69,860 81,486 77,432<br />
6 เยอรมนี 30,668 37,887 45,421 55,909 55,904<br />
7 ออสเตรเลีย 16,146 19,195 25,758 36,283 39,174<br />
8 มาเลเซีย 20,107 23,576 28,737 32,111 32,206<br />
9 บราซิล 9,981 12,907 18,342 29,632 28,311<br />
10 ไทย 13,993 17,961 22,652 25,627 24,845<br />
ที่มา : Global Trade Atlas<br />
ตารางที่ 2-2 แสดงมูลคาการสงออกสินคาของประเทศจีนไปยังประเทศคูคา 10 ลําดับแรกใน ป ค.ศ.<br />
2005 – 2009 (หนวย: ลานเหรียญสหรัฐ)<br />
ลําดับ ประเทศคูคา ป 2005 ป 2006 ป 2007 ป 2008 ป 2009<br />
รวมทุกประเทศ 762,326 969,323 1,218,155 1,428,869 1,202,047<br />
1 สหรัฐอเมริกา 162,938 203,516 232,761 252,326 220,705<br />
2 ฮองกง 124,504 155,434 184,289 190,772 166,109<br />
3 ญี่ปุน 84,097 91,771 102,116 116,176 97,209<br />
4 เกาหลีใต 35,116 44,557 56,128 73,905 53,629<br />
5 เยอรมนี 32,537 40,302 48,728 59,191 49,932<br />
6 เนเธอรแลนด 25,876 30,843 41,410 45,921 36,688<br />
7 สหราชอาณาจักร 18,983 24,158 31,653 36,078 31,266<br />
8 สิงคโปร 16,716 23,188 29,679 32,325 30,049<br />
9 อินเดีย 8,936 14,588 24,036 31,516 29,570<br />
10 ฝรั่งเศส 11,647 13,897 20,321 23,307 21,445<br />
... ... ... ... ... ... ...<br />
22 ไทย 7,818 9,763 11,978 15,520 13,324<br />
ที่มา : Global Trade Atlas<br />
2 - 7
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ตารางที่ 2-3 แสดงมูลคาสินคานําเขาของประเทศจีน เรียงลําดับตามประเภทสินคาสงออก 10 ลําดับ<br />
แรก ในป ค.ศ. 2005 – 2009 (หนวย: ลานเหรียญสหรัฐ)<br />
ลําดับ HS Code ป 2005 ป 2006 ป 2007 ป 2008 ป 2009<br />
1 85 – อุปกรณไฟฟา 174,912 219,085 257,606 266,639 243,779<br />
2 84 – เครื่องจักรกล 96,418 109,466 124,440 138,707 123,814<br />
3 27 - เชื้อเพลิง 64,239 89,077 104,675 168,643 123,147<br />
4 26 – สินแร ตะกรันและเถา 25,923 31,950 53,910 85,235 68,822<br />
5 90 - อุปกรณทางทัศนศาสตร 49,957 58,852 69,404 77,696 66,954<br />
6 39 – พลาสติก 33,338 37,837 45,319 48,841 48,509<br />
7 29 - เคมีภัณฑอินทรีย 28,022 29,855 38,385 39,301 36,175<br />
8 74 - ทองแดง 12,890 17,172 27,172 26,084 29,416<br />
9 87 - ยานยนต 12,271 17,040 22,111 26,940 28,344<br />
10 72 - เหล็กและเหล็กกลา 26,230 20,042 23,012 24,519 27,787<br />
ที่มา : Global Trade Atlas<br />
ตารางที่ 2-4 แสดงมูลคาสินคาสงออกของประเทศจีน เรียงลําดับตามประเภทสินคาสงออก 10<br />
ลําดับแรก ในป ค.ศ. 2005 – 2009 (หนวย: ลานเหรียญสหรัฐ)<br />
ลําดับ HS Code ป 2005 ป 2006 ป 2007 ป 2008 ป 2009<br />
1 85 – อุปกรณไฟฟา 172,406 227,545 300,334 342,081 301,214<br />
2 84 – เครื่องจักรกล 149,834 186,656 228,663 268,740 235,952<br />
3 61 – เครื่องแตงกายที่ถักแบบ 30,875 44,902 61,342 60,590 53,771<br />
นิตหรือโครเชต<br />
4 62 – เครื่องแตงกายที่ไมไดถัก 35,038 43,709 47,338 52,430 46,731<br />
แบบนิตหรือโครเชต<br />
5 94 - เฟอรนิเจอร 22,367 27,956 35,956 42,785 38,957<br />
6 90 - อุปกรณทางทัศนศาสตร 25,435 32,628 37,006 43,385 38,941<br />
7 73 - ของที่ทําดวยเหล็กหรือ<br />
เหล็กกลา<br />
19,031 26,792 36,718 48,343 33,809<br />
8 89 – เรือ สิ่งกอสรางลอยน้ํา 4,718 8,102 12,273 19,578 28,306<br />
9 64 – รองเทา 19,048 21,813 25,305 29,650 28,015<br />
10 87 - ยานยนต 16,600 22,382 31,861 39,316 27,958<br />
ที่มา : Global Trade Atlas<br />
2 - 8
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ภาพที่ 2-5 แสดงโครงสรางตลาดสินคาสงออก-นําเขาของจีนป ค.ศ. 2008<br />
ที่มา: จากการคํานวณขอมูล ตารางที่ 2-1 และ 2-2<br />
ภาพที่ 2-6 แสดงมูลคาสงออก-นําเขาสินคายานยนตของจีนป ค.ศ. 2005 – 2009<br />
ที่มา: จากการคํานวณขอมูล ตารางที่ 2-3 และ 2-4<br />
2 - 9
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
2.3 ขอมูลสําคัญทางเศรษฐกิจและการคาของจีน 18 มณฑล<br />
มณฑล/<br />
เขตปกครองตนเอง/<br />
มหานคร<br />
1. กวางตง ขนาดเศรษฐกิจใหญอันดับ 1 ของจีน อยูติดกับฮองกงจึงเปน<br />
ประตูเขา-ออกสินคาจากจีนกับตลาดโลกมานาน นอกจาก<br />
เมืองเอกคือ กวางโจวแลว ยังมีเมืองเศรษฐกิจสําคัญ เชน เซิน<br />
เจิ้น จูไห และซานโถว ซึ่งเปนเขตเศรษฐกิจพิเศษ (SEZ) มา<br />
ตั้งแตป 1979 เศรษฐกิจการคาขยายตัวอยางรวดเร็ว และมี<br />
มูลคาการสงออกและคาปลีกมากที่สุดในจีน<br />
2. เจียงซู มีขนาดเศรษฐกิจใหญเปนอันดับ 2 รองจากกวางตง เมืองเอก<br />
คือ หนานจิง มีการลงทุนโดยตรงจากตางประเทศ (FDI) มาก<br />
เปนอันดับ 1 ของจีน และเปนตลาดผูบริโภคขนาดใหญเปน<br />
อันดับที่ 3 ของจีน<br />
3. ซางไห เปนศูนยกลางเศรษฐกิจและการคามานาน โดยตั้งอยูบน<br />
สามเหลี่ยมที่ราบลุมแมน้ําฉางเจียง (แยงซีเกียง) มีทาเรือน้ํา<br />
ลึกที่ใหญที่สุดในจีน และติดอันดับ 3 ของโลก<br />
ลักษณะเดน การผลิตและทรัพยากรสําคัญ สินคาสงออกสําคัญ สินคานําเขาสําคัญ<br />
แหลงสํารองแรดินขาว ถานหินรวน<br />
พลวงและเจอรมาเนียม มากที่สุดในจีน<br />
เปนฐานทางอุตสาหกรรมที่ใหญที่สุดใน<br />
จีน โดยเฉพาะอุตสาหกรรม<br />
อิเล็กทรอนิกส และเครื่องใชไฟฟาใน<br />
ครัวเรือน<br />
มีแรเหล็กหายาก ดินสําหรับทําเครื่อง<br />
เคลือบหินปูน และหินออนและแรโลหะ<br />
ที่ไมมีเหล็กผสม โดดเดนใน<br />
อุตสาหกรรมเคมี และวัสดุกอสราง<br />
เปนศูนยกลางทางการเงิน และตลาด<br />
หลักทรัพยของจีน เปนผูนําดานการผลิต<br />
รถยนต และผูผลิตแผงวงจรรวม และ<br />
เอทิลีน รายใหญเปนอันดับ 2 ของจีน<br />
เครื่องจักรและอุปกรณไฟฟา<br />
เครื่องใชไฟฟาในบาน อุปกรณ<br />
อิเล็กทรอนิกสและการสื่อสาร สิ่งทอ<br />
เครื่องแตงกาย ของเด็กเลนและรองเทา<br />
เครื่องใชในสํานักงานและ<br />
เครื่องประมวลผลขอมูล อุปกรณ<br />
โทรคมนาคม เครื่องจักรอิเล็กทรอนิกสและ<br />
ชิ้นสวน และสิ่งทอและและเครื่องแตงกาย<br />
สินคาไฮเทค เชน อุปกรณโทรคมนาคม<br />
และชิ้นสวนอิเล็กทรอนิกส เครื่องจักรและ<br />
อุปกรณขนสง อุปกรณไฟฟาเครื่องมือและ<br />
ชิ้นสวน และเครื่องแตงกาย<br />
สินคาทุนและสินคาจําพวกวัตถุดิบ<br />
ชิ้นสวนและสวนประกอบ อุปกรณ<br />
อิเล็กทรอนิกส เครื่องจักร แผงวงจร<br />
ไฟฟา เหล็กมวน น้ํามันดิบ และ<br />
พลาสติกในรูปสารตั้งตน<br />
เครื่องจักรอิเล็กทรอนิกสและชิ้นสวน<br />
เครื่องมือและอุปกรณทางวิชาชีพ<br />
เครื่องมือทางวิทยาศาสตร และเคมี<br />
อินทรีย<br />
ชิ้นสวนอิเล็กทรอนิกสและ<br />
สวนประกอบ วัตถุดิบพลาสติก และ<br />
ชิ้นสวนรถยนตและสวนประกอบ<br />
2 - 10
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
มณฑล/<br />
เขตปกครองตนเอง/<br />
มหานคร<br />
4. ซานตง มีขนาดเศรษฐกิจใหญเปนอันดับ 3 ของจีน และเปนตลาด<br />
ผูบริโภคอันดับ 2 ในจีน ดานเกษตร ผลิตแอปเปลไดมาก<br />
ที่สุดในจีน มีทาเรือชิงเตาและเอียนไถเปน 2 ในเมืองทาทาง<br />
ทะเลที่ใหญที่สุดในจีน<br />
5. เจอเจียง มีขนาดเศรษฐกิจใหญเปนอันดับ 4 ของจีน เมืองเอก คือ<br />
หางโจว มีชายฝงทะเลยาวที่สุดในจีน และมีทาเรือสําคัญ คือ<br />
หนิงโป<br />
6. เปยจิง เปนเมืองหลวง และเปนศูนยกลางทางการเมือง และการ<br />
ตางประเทศของจีน รวมทั้งเปนแหลงทองเที่ยวเชิง<br />
ประวัติศาสตร และวัฒนธรรมจีนโบราณ<br />
ลักษณะเดน การผลิตและทรัพยากรสําคัญ สินคาสงออกสําคัญ สินคานําเขาสําคัญ<br />
เปนฐานการผลิตทางอุตสาหกรรมอันดับ<br />
3 ของจีน รองจากกวางตงและเจียงซู<br />
สินคามีชื่อ เชน เบียรชิงเตา และ<br />
เครื่องใชไฟฟาไหเออร น้ํามันดิบ (มาก<br />
เปนอันดับ 2 ในจีน รองจากเฮยหลงเจียง)<br />
ถานหิน<br />
ดินสาหรายเปลือกแข็ง ถานหิน สารสม<br />
หินปูน ฟลูโอไรท เปนฐานทาง<br />
อุตสาหกรรมที่ใหญเปนอันดับ 4 ของจีน<br />
ที่สําคัญอุตสาหกรรมเครื่องแตงกายและ<br />
สิ่งทอ ผลิตผาไหมได 1 ใน 3 ของจีน<br />
เครื่องหนัง ของเด็กเลน และกระดาษ<br />
เปนฐานการผลิตของอุตสาหกรรม<br />
เทคโนโลยีสารสนเทศในระดับสูง<br />
เครื่องจักรกล สินคาอิเล็กทรอนิกส<br />
เคมีภัณฑ สิ่งทอ เครื่องแตงกาย ปลาและ<br />
ผลิตภัณฑสัตวน้ํา และเครื่องหนัง<br />
เครื่องจักรกลและไฟฟา เครื่องแตงกายและ<br />
ผลิตภัณฑ สิ่งทอและผลิตภัณฑ ผลิตภัณฑ<br />
สัตวน้ํา รองเทา และเม็ดพลาสติก<br />
กลุมเครื่องจักรและอุปกรณขนสง (รอยละ<br />
61.5) กลุมสินคาเบ็ดเตล็ด (รอยละ 16.9)<br />
และกลุมสินคาสําเร็จรูป (รอยละ 8.9)<br />
เหล็กกลา เครื่องจักรกลและเครื่อง<br />
ไฟฟา พลาสติกและผลิตภัณฑ หนัง<br />
ดิบ เคมีภัณฑ วัตถุดิบอื่นๆ เครื่อง<br />
คอมพิวเตอร<br />
เครื่องจักรกลและไฟฟา สินคาไฮเทค<br />
สินคาเกษตร ผลิตภัณฑเหล็กกลา และ<br />
พลาสติกในรูปสารตั้งตน<br />
กลุมเครื่องจักรและอุปกรณขนสง<br />
(รอยละ 60.3) กลุมสินคาเบ็ดเตล็ด<br />
(รอยละ 11.1) และกลุมสินคาสําเร็จรูป<br />
(รอยละ 9.6)<br />
2 - 11
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
มณฑล/<br />
เขตปกครองตนเอง/<br />
มหานคร<br />
7. ฝูเจี้ยน ตั้งตรงขามกับไตหวัน มีเมืองเซี่ยเหมิน เปนเขตเศรษฐกิจ<br />
พิเศษ (SEZ)<br />
8. เทียนจิน เปนเมืองทาเชิงพาณิชยแบบครบวงจรที่ใหญที่สุดในจีนตอน<br />
เหนือ และทาเรือตูขนสินคาที่ใหญที่สุดในจีน และเปน<br />
ศูนยกลางการขนสงทางอากาศที่ใหญที่สุดในจีน<br />
9. เหลียวหนิง เปนศูนยกลางของจีนอีสาน เปนฐานการผลิตอุตสาหกรรม<br />
หนัก เมืองสําคัญ คือ ตาเหลียน เปนทาเรือใหญและ<br />
ศูนยกลางแฟชั่น<br />
10. หยุนหนาน เปนประตูสู “GMS” เชื่อมจีนกับอีก 5 ประเทศในลุมแมน้ํา<br />
โขง ศูนยกลางการคมนาคมและการขนสงที่สําคัญของจีน<br />
ตอนใน โดยเฉพาะเสนทาง North-South Corridor เชื่อม<br />
คุนหมิง-กรุงเทพฯ<br />
ลักษณะเดน การผลิตและทรัพยากรสําคัญ สินคาสงออกสําคัญ สินคานําเขาสําคัญ<br />
มีพื้นที่ปาไมมากที่สุดในจีน ผลิตสินคา<br />
จากไมมากเปนอันดับ 2 ของจีน สินคามี<br />
ชื่อ เชน สมฝูโจว และลําไยผูเถียน และมี<br />
อุตสาหกรรมประมงใหญเปนอันดับ 3<br />
ในจีน<br />
เปนศูนยกลางอุตสาหกรรมการนําเขา-<br />
สงออก การบรรจุภัณฑ อิเล็กทรอนิกส<br />
อุปกรณเทคโนโลยีสมัยใหม<br />
แหลงผลิตหยก น้ํามัน เหล็ก เหล็กกลา<br />
ถานหิน แมกนีเซียม และเพชรรายใหญ<br />
ศูนยกลางของอุตสาหกรรม ปโตรเคมี<br />
และการแปรรูปวัตถุดิบ<br />
ผลิตสังกะสีไดมากที่สุดในจีน และยังมี<br />
ดีบุก ทองแดง อลูมิเนียม ตะกั่ว แหลง<br />
ผลิตใบยาสูบ (มากที่สุดในจีน) ยางพารา<br />
ใบชา กาแฟ ไม ดอก ออย (อันดับ 2)<br />
ไฟฟาพลังน้ํา และการทองเที่ยว<br />
อุปกรณในสํานักงานและเครื่องประมวลผล<br />
ขอมูล เครื่องแตงกายและอุปกรณตกแตง<br />
เสื้อผา รองเทา ถุงเทา เครื่องทําไฟฟาและ<br />
ชิ้นสวน ผลิตภัณฑแรอโลหะ<br />
เครื่องจักรและอุปกรณขนสง (คิดเปน<br />
สัดสวนรอยละ 65.1) สินคาวัตถุดิบ (รอย<br />
ละ 10.0) และน้ํามันเชื้อเพลิงและ<br />
น้ํามันหลอลื่น (รอยละ 6.2)<br />
ยางรถยนต น้ํามันสําเร็จรูป ผลิตภัณฑเหล็ก<br />
น้ํามันดิบ และสิ่งทอไหม<br />
เคมีภัณฑ โลหะสามัญและผลิตภัณฑ<br />
ใบยาสูบ ผัก ผลไม และธัญพืช<br />
เครื่องทําไฟฟาและชิ้นสวน อุปกรณ<br />
เฉพาะทางและเครื่องมือทาง<br />
วิทยาศาสตร อุปกรณในสํานกั งาน<br />
และเครื่องประมวลผลขอมูล และ<br />
พลาสติกในรูปสารตั้งตน เคมีอินทรีย<br />
เครื่องจักรและอุปกรณขนสง (คิดเปน<br />
สัดสวนรอยละ 65.0) สินคาวัตถุดิบ<br />
(รอยละ 9.0) และเคมีภัณฑ (รอยละ<br />
8.6)<br />
หลอดภาพโทรทัศน ผลิตภัณฑเหล็ก<br />
ยางพารา รถยนต และอะลูมิเนียม<br />
สินแร เครื่องจักรกลและไฟฟา<br />
อุปกรณอิเล็กทรอนิกสและอุปกรณ<br />
ติดตอสื่อสาร<br />
2 - 12
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
มณฑล/<br />
เขตปกครองตนเอง/<br />
มหานคร<br />
11. เจียงซี มีการทําปศุสัตว เปดและไก สัตวน้ําจืด และเปนแหลงผลิต<br />
สินคาจากไมไผและไมแปรรูปที่สําคัญของจีน แหลงกําเนิด<br />
เครื่องเคลือบกังไส ทะเลสาบน้ําจืดที่ใหญที่สุดในจีน<br />
12. หูหนาน มีปริมาณน้ําจืดมากเปนอันดับที่ 2 ของจีน เปนแหลงผลิตขาว<br />
และปลาน้ําจืดรายใหญ เปนบานเกิดของเหมา เจอตง ผู<br />
สถาปนาสาธารณรัฐประชาชนจีน<br />
13. กวางซี เปนมณฑลทางตะวันตกเพียงแหงเดียวที่มีทางออกทะเล และ<br />
อยูติดกับเวียดนาม รัฐบาลประกาศใหเปน “ประตูสูอาเซียน”<br />
ของจีน เปนแหลงผลิตออยมากที่สุดในจีน และเปนแหลงทํา<br />
ประมงและผลิตไขมุกสําคัญของจีน<br />
ลักษณะเดน การผลิตและทรัพยากรสําคัญ สินคาสงออกสําคัญ สินคานําเขาสําคัญ<br />
ผูผลิตขาวรายใหญอันดับ 3 ของจีน ผลิต<br />
ทองแดง เงิน ยูเรเนียม มากที่สุดในจีน<br />
และผลิตทังสเตนและทองคําไดเปน<br />
อันดับ 2<br />
มีพลวงดํามากเปนอันดับ 1 ของโลก<br />
แหลงแรอโลหะของจีน แหลงผลิตขาว<br />
สําคัญของจีน ผลิตชาและสมไดเปน<br />
อันดับ 4 และเปนแหลงปศุสัตวพันธุ<br />
พื้นเมืองมีชื่อ<br />
ฐานการผลิตน้ําตาลที่ใหญที่สุดในจีน<br />
และอุตสาหกรรมโลหะที่ไมมีเหล็กผสม<br />
รถยนตและเครื่องจักร<br />
เสื้อผาและชิ้นสวนประดับเสื้อผา<br />
เครื่องจักรกลและเครื่องไฟฟา เคมีภัณฑ<br />
อาหารกึ่งสําเร็จรูป โลหะสามัญ เครื่อง<br />
เคลือบ ธัญพืช ฝาย และรองเทา<br />
เหล็กกลามวน แมงกานีสที่ยังไมไดถลุง<br />
ดายทอ สิ่งทอ และผลิตภัณฑ เครื่องแตง<br />
กายและเครื่องประดับตกแตงเสื้อผา และ<br />
ดอกไมไฟและประทัด<br />
กลุมผลิตภัณฑเครื่องจักรและไฟฟา กลุม<br />
เครื่องแตงกายและเครื่องประดับเสื้อผา สิ่ง<br />
ทอ อาหาร ปูนซีเมนต สังกะสีผสม ดีบุก<br />
ผสมและวัสดุกอสราง<br />
เครื่องจักรกลและเครื่องไฟฟา เม็ด<br />
พลาสติก สินแร ผลิตภัณฑไฮเทค<br />
แรเหล็ก ชิ้นสวนยานยนต เหล็กกลา<br />
มวน เยื่อกระดาษ และเครื่องมือ<br />
เครื่องจักรสําหรับผลิตโลหะ<br />
ถั่วเหลือง สินแร (แรเหล็ก และแร<br />
แมงกานีส) กลุมผลิตภัณฑเครื่องจักร<br />
และไฟฟา น้ํามัน พืชประกอบอาหาร<br />
และหนังดิบ<br />
2 - 13
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
มณฑล/<br />
เขตปกครองตนเอง/<br />
มหานคร<br />
14. ซื่อชวน มีขนาดเศรษฐกิจใหญและเปนฐานอุตสาหกรรมที่ใหญที่สุด<br />
ในจีนตะวันตก เปนแหลงแรธาตุและแหลงผลิตสินคาเกษตร<br />
รายใหญ ผลิตเนื้อหมูไดมากที่สุดในจีน<br />
15. กุยโจว มีรายไดต่ําที่สุดในประเทศจีน ผลิตใบยาสูบไดเปนอันดับ 2<br />
ในจีนและเปนแหลงผลิตชา สมุนไพรรายใหญ สินคามีชื่อ<br />
ไดแก เหลาเหมาไถ<br />
16. ฉงชิ่ง ยกระดับขึ้นเปนมหานคร เมื่อเดือนมีนาคม 1997 เพื่อใหเปน<br />
ศูนยกลางของการพัฒนาจีนตะวันตก เปนฐานการผลิต<br />
อุตสาหกรรมหนัก เชน รถยนตและมอเตอรไซค<br />
ลักษณะเดน การผลิตและทรัพยากรสําคัญ สินคาสงออกสําคัญ สินคานําเขาสําคัญ<br />
ฐานการผลิตทางเกษตรกรรมและปศุสัตว<br />
มากเปนอันดับ 4 ของจีน และแหลง<br />
ทรัพยากรน้ําสําคัญ จึงเปนศูนยกลางการ<br />
ผลิตไฟฟาพลังน้ําของจีน<br />
ฟอสฟอรัส (มากที่สุดในจีน) บอกไซต<br />
(อันดับ 2) และถานหิน (อันดับ 5) แหลง<br />
ผลิตและจัดหาไฟฟา การแปรรูปใบ<br />
ยาสูบ การถลุงแร เครื่องดื่มผสม<br />
แอลกอฮอล อาหารแปรรูป และวัสดุ<br />
กอสราง<br />
กาซธรรมชาติ พลังงานน้ํา และมีแร<br />
สตรอนเทียม (มากที่สุดในจีนและอันดับ<br />
2 ของโลก) เปน 1 ใน 3 ผูผลิต<br />
อะลูมิเนียมรายใหญของจีน<br />
เตาปฏิกรปรมาณู เครื่องจักร อุปกรณไฟฟา<br />
และเครื่องเลนวีดิโอและออดิโอ วัสดุสิ่งทอ<br />
และผลิตภัณฑ โลหะสามัญและผลิตภัณฑ<br />
เคมีภัณฑและผลิตภัณฑ สัตวมีชีวิตและ<br />
ผลิตภัณฑจากสัตว อาหาร เครื่องดื่ม ใบ<br />
ยาสูบ<br />
เคมีภัณฑ เครื่องจักร อุปกรณไฟฟา และ<br />
เครื่องเลนและบันทึกภาพ โลหะสามัญและ<br />
ผลิตภัณฑ สินแร และอาหาร เครื่องดื่ม สุรา<br />
ใบยาสูบ<br />
กลุมรถยนต เครื่องบิน เรือ และอุปกรณ<br />
ขนสง โดยเฉพาะมอเตอรไซค อุปกรณ<br />
เครื่องจักรและไฟฟา เครื่องบันทึกวีดิโอ<br />
และอุปกรณ เคมีภัณฑและผลิตภัณฑ<br />
โลหะสามัญและผลิตภัณฑ วัสดุสิ่งทอและ<br />
ผลิตภัณฑ<br />
เตาปฏิกรปรมาณู เครื่องจักร อุปกรณ<br />
ไฟฟา และเครื่องเลนวีดีโอและออดิโอ<br />
รถยนต เครื่องบิน เรือ และอุปกรณ<br />
ขนสง สินแร อุปกรณและเครื่องมือ<br />
แพทย นาฬิกา และเครื่องดนตรี และ<br />
โลหะสามัญและผลิตภัณฑ<br />
สินแร เครื่องจักร อุปกรณไฟฟา และ<br />
เครื่องเลนและบันทึกภาพ พลาสติก<br />
ยางพารา และผลิตภัณฑ โลหะสามัญ<br />
และผลิตภัณฑ และอุปกรณถายภาพ<br />
เครื่องตวงวัด เครื ่องมือแพทย นาฬิกา<br />
และเครื่องดนตรี<br />
อุปกรณเครื่องจักรและไฟฟา เครื่อง<br />
บันทึกวีดิโอและอุปกรณกลุมรถยนต<br />
เครื่องบิน เรือ และอุปกรณขนสง<br />
สินแร เครื่องมือ และ อุปกรณทาง<br />
การแพทย นาฬิกา และเครื่องดนตรี<br />
2 - 14
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
มณฑล/<br />
เขตปกครองตนเอง/<br />
มหานคร<br />
17. สานซี ศูนย R&D ที่ใหญเปนอันดับ 3 รองจากเปยจิงและซางไห<br />
และเปนฐานการผลิตพลังงานที่สําคัญ<br />
18. ไหหนาน จัดตั้งเปนเขตเศรษฐกิจพิเศษในป 1988 และเปนแหลงผลิต<br />
พืชเศรษฐกิจและผลไมเมืองรอน กลวย มะพราว พืช<br />
สมุนไพร ยางพารา และอาหารทะเลที่สําคัญ<br />
ลักษณะเดน การผลิตและทรัพยากรสําคัญ สินคาสงออกสําคัญ สินคานําเขาสําคัญ<br />
ที่มา: อักษรศรี พาณิชสาสน และคณะ (2549): จีนหนึ่งประเทศ หลายมณฑล หลากกฎเกณฑ<br />
มีแหลงแรสํารองมากที่สุดในจีน ที่สําคัญ<br />
เชน น้ํามัน กาซ ถานหิน เกลือ และแร<br />
อโลหะ แหลงผลิตผลไมรายใหญ เชน<br />
แอปเปล และเปนฐานการแปรรูปผลไมที่<br />
ใหญที่สุดในจีน<br />
แหลงผลิตผลไมเขตรอนที่ใหญที่สุดและ<br />
แหลงผลิตยางพาราอันดับ 1 ของจีน<br />
แหลงน้ํามันและกาซธรรมชาติรายใหญ<br />
แหงหนึ่งและยังมีไททาเนียม (70% ของ<br />
จีน) และเปนฐานการผลิตเกลือทะเล<br />
เครื่องจักรกลและเครื่องไฟฟา สินคาเกษตร<br />
แปรรูป สินแร สิ่งทอและเครื่องแตงกาย<br />
โลหะและผลิตภัณฑ และอุปกรณขนสง<br />
กาซธรรมชาติ เสื้อผาและอุปกรณตกแตง<br />
เสื้อผา ผลิตภัณฑเครื่องจักรกลและไฟฟา<br />
ผลิตภัณฑสัตวน้ํา และเฟอรนิเจอร<br />
เครื่องจักรกลและเครื่องไฟฟา<br />
เครื่องวัดปริมาณ ตรวจสอบ และ<br />
วิเคราะหอัตโนมัติ และอุปกรณ และ<br />
โลหะและผลิตภัณฑ<br />
ยานอวกาศ (spacecraft) และชิ้นสวน<br />
ผลิตภัณฑเครื่องจักรกลและไฟฟา<br />
เครื่องใชไฟฟา เวชภัณฑ และ<br />
ผลิตภัณฑพลาสติก<br />
2 - 15
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
บทที่ 3<br />
ขอมูลอุตสาหกรรมยานยนตของประเทศจีน<br />
การศึกษาถึงอุตสาหกรรมยานยนตประเทศจีนในครั้งนี้ แบงอุตสาหกรรมยานยนตเปนสอง<br />
สวนใหญ ไดแก สวนที่หนึ่งคือ พัฒนาการอุตสาหกรรมยานยนตของประเทศจีน และสวนที่สองคือ<br />
โครงสรางของอุตสาหกรรมยานยนต<br />
3.1 พัฒนาการอุตสาหกรรมยานยนตของประเทศจีน 1<br />
3.1.1 พัฒนาการของอุตสาหกรรมการผลิตรถยนต<br />
พัฒนาการของอุตสาหกรรมการผลิตรถยนตของประเทศจีนแบงเปน 3 ชวงใหญๆ คือ<br />
ชวงแรกเปนชวงการกอตั้งอุตสาหกรรมในประเทศ ป ค.ศ. 1958 – 1977 ชวงที่สองเปนชวงการ<br />
เติบโตของอุตสาหกรรม ป ค.ศ.1978 – 2000 และชวงที่สาม คือชวงเติบโตอยางกาวกระโดดของ<br />
อุตสาหกรรมยานยนตประเทศจีน ป ค.ศ. 2001 ถึงปจจุบัน<br />
ชวงที่ 1 : การกอตั้งอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน (ค.ศ. 1958 – 1977)<br />
กอนป ค.ศ. 1949 ประเทศจีนไมมีการเก็บขอมูลเกี่ยวกับอุตสาหกรรมยานยนตไว แมวา<br />
ประชาชนหรือบริษัทรายยอยๆ ผูอยูในเมืองหลักของประเทศจีน จะนําเขารถยนตจากตางประเทศ<br />
ในชวงนั้นแลวก็ตาม เพราะในขณะนั้นจีนยังไมมีอุตสาหกรรมการผลิตรถยนต สาเหตุหนึ่งเปน<br />
เพราะการเกิดสงครามในประเทศจีน ความตอเนื่องของสงครามสงผลตอการกอตั้งและการเติบโต<br />
ของกิจการผลิตรถยนต เพราะสงครามไดทําลายสาธารณูปโภคของประเทศ อาทิ ถนน ทางรถไฟ<br />
ทาเรือ รวมทั้งจีนยังไมมีอุตสาหกรรมที่สามารถผลิตวัตถุดิบที่มีคุณสมบัติเหมาะสําหรับการผลิต<br />
รถยนตได<br />
ในป ค.ศ. 1949 ประเทศจีนมีผูประกอบการรายยอยจํานวน 12 บริษัท ซึ่งประกอบกิจการ<br />
เกี่ยวกับการซอมหรือดัดแปลงยานยนตเพื่อใชในการทหารและสําหรับประชาชนทั่วไป โดยบริษัท<br />
จํานวน 3 แหงเปนบริษัทประกอบรถยนต และอีก 9 บริษัทเปนบริษัทผูผลิตชิ้นสวนยานยนต บริษัท<br />
เหลานี้เปนกิจการขนาดยอมที่นําเขาชิ้นสวนยานยนตตางๆเพื่อประกอบรถยนต<br />
1<br />
ที่มา: Li Gang (2004), “The Chinese Automobile Industry: An Overview” และ Holweg, Luo and Oliver<br />
(2005), “The Past, Present and Future of China’s <strong>Automotive</strong> Industry: A Value Chain Perspective”<br />
3 - 1
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
การกอตั้งอุตสาหกรรมยานยนตของประเทศจีน เกิดขึ้นในเดือนมีนาคม 1950 โดย<br />
อุตสาหกรรมยานยนตในชวงแรก มีอุปสรรคจากความรูดานเทคนิคและขอจํากัดดานเงินทุน รวมทั้ง<br />
ระบบสาธารณูปโภคที่ไมเอื้ออํานวย ในสถานการณเชนนี้ จึงยากที่ผูประกอบการจะชวยเหลือ<br />
ตัวเองได สหภาพโซเวียตจึงเปนผูที่มีบทบาทสําคัญในการกอตั้งอุตสาหกรรมยานยนตของประเทศ<br />
จีน ซึ่งชวยเหลือในการกอตั้งกิจการขนาดใหญที่ทันสมัยและฝกอบรมชางฝมือรุนใหม โดยรัฐบาล<br />
จีนลงทุนราว 6,000 ลานหยวนเพื่อกอตั้งอุตสาหกรรมยานยนตขึ้น<br />
วันที่ 15 กรกฎาคม ค.ศ. 1953 จีนเริ่มกอสรางโรงงานประกอบรถยนตแหงแรกขึ้นที่เมือง<br />
เสฉวน (Sichuan) จังหวัด Jilin ชื่อ The First <strong>Automotive</strong> Works (FAW) โดยใชเวลากอสราง 3 ปจึง<br />
แลวเสร็จ โรงงาน FAW มีกําลังการผลิต 300,000 คันตอป โดยเริ่มผลิตรถบรรทุกขนาด 4 ตัน<br />
(Jiefang Truck) เปนประเภทแรก จากนั้นจึงผลิตรถยนตนั่งประเภท Luxury Car (Hongqi CA72)<br />
และรถจี๊ปตามมา รวมทั้งเพิ่มกําลังการผลิตจาก 300,000 เปน 600,000 คันตอป นอกจากนี้ยังได<br />
กอตั้งศูนยฝกแรงงานดวย<br />
ในป ค.ศ. 1958 หลังจากนโยบาย “หนึ่งมณฑล หนึ่งโรงงาน” ถูกนํามาใช โรงงานประกอบ<br />
รถยนตจึงไดเกิดขึ้นในอีกหลายแหง ไดแก เซี่ยงไฮ (Shanghai) ปกกิ่ง (Beijing) นานจิง (Nanjing)<br />
และ จี่หนาน (Jinan)<br />
ตอมาในป ค.ศ. 1965 ผลจากที่จีนเขารวมสงครามเวียดนาม ทําใหรัฐบาลจีนกอตั้ง<br />
โรงงานผลิตรถบรรทุกขนาดกลางและขนาดใหญขึ้น เพื่อใชในการสงคราม โรงงานแหงใหมนี้<br />
ตั้งอยูในพื้นที่ภูเขาซึ่งไมมีทางออกทะเล และรวมโรงงาน 3 แหง ไดแก Second <strong>Automotive</strong> Work<br />
(หรือ Dongfeng ในปจจุบัน) Sichuan Auto Works และ Shaanxi Auto Works เขาไวดวยกัน รวมทั้ง<br />
เมื่อความสัมพันธระหวางจีนกับสหภาพโซเวียตตึงเครียดขึ้น รัฐบาลจีนจึงตระหนักถึงการพึ่งพา<br />
ตนเอง<br />
ดานการบริโภค ในขณะนั้นถือวาประเทศจีนไมมีตลาดผูบริโภครถยนตในประเทศ เพราะ<br />
รัฐบาลเปนผูจัดสรรการบริโภคทั้งหมด<br />
3 - 2
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ชวงที่ 2 : การเติบโตของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน (ค.ศ. 1978 – 2000)<br />
ป ค.ศ. 1978 เปนชวงเริ่มตนของการพัฒนาอุตสาหกรรมยานยนตในจีน เนื่องจากเปนชวงที่<br />
รัฐบาลจีนไดประกาศปฏิรูประบบเศรษฐกิจและใชนโยบายเปดประเทศ โดยนายกรัฐมนตรี เติ้ง<br />
เสี่ยว ผิง<br />
ผลจากการปฏิรูปดังกลาวทําให การควบคุมจากสวนกลางลดลง ซึ่งเปนการลดอุปสรรคใน<br />
การเขาสูตลาดของผูผลิตรถยนต ทําใหมีบริษัทผูผลิตรถยนตจํานวนมากเกิดขึ้นอยางรวดเร็วใน<br />
ชวงเวลานี้ รวมทั้งผลจากการปฏิรูป สงผลใหเกิดการกระตุนการซื้อรถยนตของประชาชน<br />
โดยทั่วไปดวย นอกจากนี้ รัฐบาลจีนไดกําหนดใหอุตสาหกรรมยานยนตเปนอุตสาหกรรมสําคัญ<br />
ลําดับที่ 7 ในแผน 5 ปของประเทศดวย ในป ค.ศ. 1982 เกิดบริษัทผูผลิตรถยนตขึ้นจํานวน 7 บริษัท<br />
ไดแก<br />
1. Jingjinji <strong>Automotive</strong> Industry Cooperation Company<br />
2. Jiefang <strong>Automotive</strong> Industry Cooperation Company<br />
3. Shanghai Automobile & Tractor Industry Cooperation Company<br />
4. Nanjing <strong>Automotive</strong> Industry Cooperation Company<br />
5. Heavy <strong>Automotive</strong> Industry Cooperation Company<br />
6. Dongfong <strong>Automotive</strong> Industry Cooperation Company<br />
7. China <strong>Automotive</strong> Part & Component Industry Cooperation Company<br />
และภายใตระบบตลาดเสรี ภาคอุตสาหกรรมยานยนตตองตระหนักวาตนไมใชผูผลิตสินคา<br />
เพื่อสงใหภาครัฐอีกตอไป แตตองผลิตสินคาเพื่อตอบสนองความตองการของผูบริโภค<br />
ในป ค.ศ. 1992 อุตสาหกรรมยานยนตจีนสามารถผลิตรถไดจํานวนหนึ่งลานคัน โดยใช<br />
เวลาเพียง 12 ป (จากป ค.ศ. 1980) ในขณะที่ญี่ปุนใชเวลาถึง 25 ป (จาก ค.ศ. 1955 ถึง 1963) จึงจะ<br />
ผลิตรถไดหนึ่งลานคัน สาเหตุที่ทําใหการผลิตรถยนตในประเทศจีนเพิ่มขึ้นจํานวนมาก เนื่องจาก<br />
อุปสงคในประเทศที่เพิ่มขึ้นสูงมาก และจากการลงทุนขนาดใหญโดยบริษัทรถยนตเพื่อเพิ่มกําลัง<br />
การผลิต<br />
ผลจากการเพิ่มขึ้นของบริษัทผูผลิตรถยนตจํานวนมากไดกอใหเกิดปญหาบางประการ ทํา<br />
ใหรัฐบาลจีนตองกําหนดกฎระเบียบเพื่อควบคุมการพัฒนารถยนตนั่งและรถขนาดเล็ก (Light<br />
Vehicle) แตอยางไรก็ตาม อุตสาหกรรมยานยนตของจีนก็ยังคงเติบโตอยางตอเนื่อง โดยป ค.ศ.<br />
1995 จีนผลิตรถยนตได 325,461 คัน และอีก 5 ปตอมาผลิตได 612,376 คันตอป เพิ่มขึ้น 286,915<br />
คัน<br />
3 - 3
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
สําหรับอุตสาหกรรมอุปกรณและชิ้นสวนยานยนตเอง ก็เติบโตพรอมๆกับอุตสาหกรรม<br />
ยานยนต ในป ค.ศ. 1978 มีบริษัทผูผลิตชิ้นสวนยานยนตเกิดขึ้น 1,870 บริษัท และเพิ่มขึ้นเปน 2,136<br />
บริษัทในป ค.ศ. 1982 และดวยความพยายามที่ตองการสรางความแข็งแกรงใหกับผูผลิตชิ้นสวน<br />
ยานยนต จึงไดปฏิรูปกิจการบริษัทผูผลิตอุปกรณและชิ้นสวนยานยนตในปเดียวกันนี้ นอกจากนี้ยัง<br />
ไดกอตั้ง China <strong>Automotive</strong> Industry Sales Service ในป ค.ศ. 1983 โดยมี Outlet จํานวน 532 แหง<br />
ทั่วประเทศ และมียอดขายรวมกวา 1.89 พันลานหยวน รวมทั้งไดเกิดสถาบันการวิจัยสําหรับ<br />
อุตสาหกรรมยานยนตในชวงเวลานี้ดวยเชนกัน<br />
ในดานการบริโภค จากปริมาณการจําหนายรถยนตและรถบรรทุกในป ค.ศ. 1985 จํานวน<br />
284,181 คัน หาปตอมาปริมาณการจําหนายเพิ่มขึ้นเปน 815,441 คัน และเพิ่มเปน 2,459,778 คันใน<br />
ป ค.ศ. 1995 และเพิ่มเปน 6,333,145 คันในป ค.ศ. 2000 ปจจัยที่มีผลทําใหปริมาณการจําหนาย<br />
รถยนตในประเทศเพิ่มสูงขึ้น คือการเปลี่ยนแปลงกฎเกณฑการขายในประเทศ จากเดิมที่ผูผลิตจะได<br />
สิทธิ์ขายก็ตอเมื่อผลิตตามแผนการผลิตของรัฐบาลเทานั้น<br />
ภายหลังการเปลี่ยนแปลงกฎเกณฑ ตลาดซื้อขายรถยนตแหงแรกจึงเกิดขึ้นที่กวางโจว<br />
(Guangzhou) ในป ค.ศ. 1985 จนกระทั่งป ค.ศ. 1987 รถยนตที่ผลิตในจีนกวา 70% จะถูกขายที่<br />
ตลาดแหงนี้ แตอยางไรก็ตามรัฐบาลจีนยังควบคุมปริมาณการผลิตและราคารถยนต ซึ่งทําใหมีเพียง<br />
บริษัทจํานวน 56 แหงเทานั้นที่ไดสิทธิ์ขายรถยนต โดยขายผาน 5 ชองทาง ดังนี้ (1) สหกรณ (2)<br />
รัฐวิสาหกิจ (3) บริษัทแฟรนไชส (4) Automobile dealing company อื่นๆ และ (5) ฝายขายของ<br />
โรงงานผลิตรถยนต<br />
ป ค.ศ. 1994 รัฐบาลจีนกําหนดใหอุตสาหกรรมยานยนตเปนหนึ่งในอุตสาหกรรมหลักของ<br />
ประเทศ เนื่องจากอุตสาหกรรมยานยนตเกี่ยวของกับอุตสาหกรรมอื่นจํานวนมาก อาทิ ปโตรเลียม<br />
อิเล็กทรอนิกส สิ่งทอ เปนตน โดยการกําหนด “นโยบายของอุตสาหกรรมยานยนต” 2<br />
ขึ้น ซึ่งมี<br />
วัตถุประสงคหลักสี่ประการคือ (1) เพื่อทําใหการผลิตรถยนตและรถบรรทุกมีการผลิตที่ใช<br />
ประโยชนจากการประหยัดตอขนาด (Economy of Scale) (2) เพื่อพัฒนาอุตสาหกรรมชิ้นสวน<br />
ยานยนตในประเทศ (3) เพื่อสรางความสามารถในการพัฒนาผลิตภัณฑยานยนต และ (4) เพื่อ<br />
สนับสนุนการเปนเจาของรถยนตสวนบุคคล<br />
นโยบายฉบับนี้ทําใหผูผลิตสามารถกําหนดปริมาณการขายและระบบการบริการหลังการ<br />
ขายของตนเองได โดยบริษัท ฮอนดา กวางโจว เปนผูริเริ่มนําระบบการขายแบบแฟรนไชส “4 in 1”<br />
2<br />
ดูรายละเอียดในภาคผนวก (1)<br />
3 - 4
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
มาใช ซึ่งเปนที่นิยมในกลุมผูผลิตรถยนตมาก ซึ่งระบบการขายแบบแฟรนไชส “4 in 1”<br />
ประกอบดวย การขาย การบริการหลังการขาย การสงชิ้นสวนยานยนต และลูกคาสัมพันธ<br />
ในชวงเวลานี้ เปนชวงที่มีการตอสูอยางรุนแรงในตลาดรถยนตของจีน เพราะมี<br />
ผูประกอบการจากตางประเทศจํานวนมากเขามาทําธุรกิจในประเทศจีน อุตสาหกรรมยานยนต<br />
ประเทศจีนดึงดูดเทคโนโลยีและเงินทุนจากตางชาติ ผานทางการรวมทุนกับกิจการในประเทศ<br />
(Joint Venture) สําหรับบริษัทผูผลิตรถยนตจากประเทศยุโรป Volkswagen เปนรายแรกที่เขามา<br />
ลงทุนในประเทศจีน ในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1984 โดยรวมลงทุนกับ FAW (First Automobile Work)<br />
และ SAIC (Shanghai <strong>Automotive</strong> Industry Corporation) ภายใตชื่อ Shanghai Volkswagen<br />
(Shanghai Volkswagen Automobile Limited Company) ซึ่ง Volkswagen ถือหุน 50% และมีระยะ<br />
สัญญา 25 ป Shanghai Volkswagen มีกําลังการผลิตรถยนต 300,000 คันตอป<br />
บริษัทผูผลิตรถยนตจากสหรัฐอเมริกาเขามาลงทุนในประเทศจีนเปนลําดับตอมาจากผูผลิต<br />
ในประเทศยุโรป ในป ค.ศ. 1997 Shanghai GM กอตั้งขึ้น ซึ่งถือเปนโครงการรวมทุนระหวางจีน<br />
และสหรัฐอเมริกาที่ใหญที่สุดในขณะนั้น Shanghai GM ผลิตรถยนตยี่หอ Buick ซึ่งเปนรถยนต<br />
ประเภท Luxury Passenger Car โดยมีกําลังการผลิต 100,000 คันตอป<br />
ในสวนของผูผลิตรถยนตจากประเทศญี่ปุน ไดเขาสูตลาดประเทศจีนตั้งแตทศวรรษที่ 1980<br />
ดวยการรวมการคากับการถายทอดเทคโนโลยี (Technology Transfer) ไวดวยกัน โดยมี Daihatsu<br />
เปนผูเขาสูตลาดเปนรายแรก แตอยางไรก็ตาม สําหรับผูผลิตจากประเทศญี่ปุนนั้น ตองการสงออก<br />
รถยนตไปยังประเทศจีนมากกวาตั้งโรงงานในประเทศจีน สาเหตุเนื่องจาก ประการแรกการสงออก<br />
ไปยังประเทศจีน ทําไดงายกวาการผลิตในประเทศจีน ประการที่สอง ผูผลิตจากญี่ปุนมีความสนใจ<br />
ที่จะตั้งโรงงานเพื่อสรางกําไรในประเทศจีนนอย เพราะตลาดถูกจํากัดมากและผูผลิตจากญี่ปุนก็ได<br />
ลงทุนที่ประเทศอื่นๆในอาเซียนมากอยูแลว และประการที่สาม ในประเทศจีนไมมีการคุมครองการ<br />
ลงทุนโดยตรงจากตางประเทศ (Foreign Direct Investment: FDI)<br />
บริษัทผูผลิตรถยนตจากประเทศญี่ปุน กลับมาใหความสนใจลงทุนในประเทศจีนอีกครั้ง<br />
ในชวง ทศวรรษที่ 1990 เมื่อการลงทุนในทวีปอเมริกาเหนือประสบความสําเร็จ ตัวอยางเชน Fuji<br />
รวมลงทุนกับ Guizhou Airline Industrial Group หรือ Isuzu และ Jiangxi Automobile Limited<br />
Company รวมลงทุนกอตั้ง Jiangling Automobile Limited Company เปนตน<br />
นอกจากนี้ ผูผลิตรถยนตสัญชาติฝรั่งเศสเอง ก็เขาลงทุนในประเทศจีนเชนกัน โดย Sino-<br />
French รวมทุนกับ Wuhan กอตั้ง Dongfong Peugeot Citroen Automobile Company Ltd. ขึ้น<br />
3 - 5
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ชวงที่ 3: การเติบโตอยางกาวกระโดดของอุตสาหกรรมยานยนตประเทศจีน (ค.ศ. 2001 ถึงปจจุบัน)<br />
ชวงสําคัญของพัฒนาการอุตสาหกรรมยานยนตของจีนอีกชวง เริ่มตนในป ค.ศ. 2001 เมื่อ<br />
ประเทศจีนเขารวมเปนสมาชิกองคการการคาโลก (WTO) อุตสาหกรรมยานยนตจีนเริ่มเขาสูการ<br />
ผลิตแบบจํานวนมาก (Mass production) จึงทําใหในชวงนี้อุตสาหกรรมยานยนตจีนเติบโตแบบกาว<br />
กระโดด<br />
ป ค.ศ. 2001 การผลิตยานยนตของจีนมากถึง 2,340,209 คัน และเพิ่มเปน 3,262,947 คันใน<br />
ป ค.ศ. 2002 เนื่องจากอุปสงคตอรถยนตในประเทศเพิ่มขึ้น จากราคารถยนตและตนทุนการ<br />
บํารุงรักษารถยนตต่ําลง รวมทั้งการผลิตรถยนตมีการพัฒนาขึ้น และนั่นจึงเปนสาเหตุที่ทําใหเกิด<br />
รถยนตรุนใหมๆในตลาดรถยนตประเทศจีน อาทิ Guangzhou Honda’s Accord หรือ Shanghai<br />
GM’s Buick เปนตน<br />
ป ค.ศ. 2002 ผูผลิตรถยนต 3 รายใหญ (Big Three) ในจีน อันไดแก FAW, Dongfong และ<br />
SAIC มีสวนแบงการตลาดมากกวา 50% สงผลใหผูผลิตรถยนตจากตางชาติตองปรับกลยุทธการทํา<br />
ธุรกิจในประเทศจีน การเปลี่ยนแปลงหนึ่งของผูผลิตรถยนตจากตางชาติคือ การปรับสัดสวนการถือ<br />
หุนในบริษัทที่กําลังกอตั้ง ตัวอยางเชน Honda ถือหุน 60% สําหรับการลงทุนที่เมือง Guangdong<br />
มณฑลกวางโจว หรือการเขารวมเปนพันธมิตรกับผูผลิตรถยนต 3 รายใหญ (Big Three) ในจีน เพื่อ<br />
ความไดเปรียบเรื่องทรัพยากร โดยตารางดานลางแสดงการรวมทุนระหวางบริษัทผูผลิตรถยนตจาก<br />
ตางชาติกับผูผลิต Big 3 ของจีน<br />
ตารางที่ 3-1 แสดงรายชื่อรถยนตจากตางชาติกับผูผลิต Big 3 ของจีน<br />
บริษัท สถานที่ ผูถือหุน สินคาหลัก<br />
FAW-Volkswagen Automobile Co., Ltd. Changchun FAW, Volkswagen Audi, Jetta<br />
Tianjin Toyota Motor Co., Ltd. Tianjin FAW-Shali, Toyota Vios<br />
Dongfong Peugeot Citroen Automobile Co., Ltd. Wuhan DFM, PSA France Fukang, Picasso<br />
Shanghai Volkswagen <strong>Automotive</strong> Co., Ltd. Shanghai SAIC, Volkswagen Polo, Passat<br />
Shanghai General Motors Corp., Ltd. Shanghai SAIC, GM Buick, Sail SRV.<br />
ที่มา: Li Gang (2004), “The Chinese Automobile Industry: An Overview” และ Holweg, Luo and Oliver (2005),<br />
3 - 6
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
และทําใหในชวงนี้ผูผลิตรถยนตจากประเทศอุตสาหกรรมเกิดใหมเขาสูอุตสาหกรรม<br />
ยานยนตของจีนดวย อาทิ Hyundai ที่รวมทุนกับ Beijing <strong>Automotive</strong> Group ในป ค.ศ. 2002 เพื่อ<br />
ผลิตรถรุน Sonata<br />
นอกจากนี้ อุตสาหกรรมชิ้นสวนยานยนตในประเทศจีนไดเพิ่มมากขึ้นดวย การสงออก<br />
ชิ้นสวนยานยนตในป ค.ศ. 2002 มีมูลคา 1.661 พันลานเหรียญสหรัฐ โดยมีมูลคามากกวาการ<br />
สงออกรถยนต<br />
ตลาดรถยนตของจีนในชวงเวลานี้ไดพัฒนาไปอยางรวดเร็ว ในป ค.ศ. 2002 ตลาดได<br />
เพิ่มขึ้น 37% ซึ่งเปนระดับที่สูงที่สุดตั้งแตทศวรรษ 1990 เปนตนมา รวมทั้งในชวงเวลานี้ เปนชวงที่<br />
รถยนตรุนใหมๆเขาสูตลาดจํานวนมาก โดยมีจํานวนมากกวา 200 Model โดยปจจัยที่สงเสริมให<br />
ตลาดรถยนตเติบโตคือ ความสามารถในการขายและการบริการหลังการขายที่ดีของบริษัทรถยนต<br />
เพื่อปรับใหเขากับการเปลี่ยนแปลงของอุตสาหกรรมยานยนตจีน ที่เติบโตอยางตอเนื่อง<br />
ตั้งแตปลายป 1990 และเผชิญกับความทาทายใหมในอุตสาหกรรมยานยนตหลังจากที่จีนเขารวม<br />
WTO รัฐบาลจีนไดประกาศ “นโยบายอุตสาหกรรมยานยนต ฉบับใหม ป ค.ศ. 2004” ขึ้น 3 โดยมี<br />
วัตถุประสงค 5 ประการ ดังนี้ (1) เพื่อสงเสริมการพัฒนารวมกันระหวางอุตสาหกรรมยานยนตและ<br />
อุตสาหกรรมที่เกี่ยวของ (2) เพื่อผลักดันการปรับโครงสรางอุตสาหกรรมยานยนต (3) เพื่อสงเสริม<br />
การพัฒนาผลิตภัณฑโดยพึ่งตนเองและการสรางตราสินคาของตนเอง (4) เพื่อสนับสนุนการวิจัย<br />
และพัฒนา และการผลิตขนาดใหญสําหรับชิ้นสวนยานยนตหลัก โดยสนับสนุนทั้งผูผลิตทองถิ่น<br />
และผูผลิตจากตางชาติ และ (5) เพื่อสงเสริมยานยนตขนาดเล็กและยานยนตที่ใชพลังงานทางเลือก<br />
ความแตกตางของนโยบายยานยนตป 2004 กับนโยบายฉบับเกาป 1994 คือ นโยบายป<br />
2004 เนนการสงเสริมและกําหนดทิศทางของยุทธศาสตรมากกวาการกําหนดเปนกฎระเบียบเชน<br />
นโยบายป 1994 ซึ่งถือเปนการเปลี่ยนแปลงบทบาทของภาครัฐจีนอยางชัดเจน ที่มุงมั่นใหระบบ<br />
ตลาดเปนสิ่งขับเคลื่อนอุตสาหกรรม<br />
ป ค.ศ. 2008 เกิดวิกฤติเศรษฐกิจตกต่ําทั่วโลก สงผลกระทบอยางยิ่งตออุตสาหกรรมยาน<br />
ยนตของจีน ปริมาณการจําหนายมีอัตราการเติบโตลงมากที่สุด นับตั้งแตป 1990 เปนตนมา ทําให<br />
ในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2009 รัฐบาลจีนไดออกรางนโยบายการพัฒนาอุตสาหกรรมยานยนต ฉบับ<br />
ใหม ป 2009-2011 โดยในดานการจําหนาย เนนการกระตุนการบริโภคภายในประเทศ สวนดาน<br />
ผูผลิตเนนการพัฒนาและยกระดับความสามารถของผูประกอบการ เชน การสงเสริมดานเทคโนโลยี<br />
3<br />
ดูรายละเอียดในภาคผนวก (2)<br />
3 - 7
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
การผลิตสําหรับพลังงานทางเลือกหรือพลังงานสะอาด การแกไขปญหาการผลิตที่ไมไดใช<br />
ประโยชนจากการประหยัดตอขนาด เปนตน<br />
จากพัฒนาการของอุตสาหกรรมยานยนตจีนที่ไดกลาวไปขางตน สามารถสรุปไดวา<br />
อุตสาหกรรมยานยนตของจีนเริ่มตนขึ้นเมื่อป ค.ศ. 1950 ภายใตการควบคุมจากรัฐบาลจีน<br />
จนกระทั ่งป ค.ศ. 1980 รัฐบาลจีนผอนคลายการควบคุมลง เริ่มมีผูผลิตรถยนตชั้นนําจากตางชาติเขา<br />
รวมลงทุน (Joint Venture) กับผูผลิตทองถิ่น และเพิ่มจํานวนมากขึ้นเรื่อยๆ จนอาจกลาวไดวาการ<br />
รวมทุนกับตางชาติ (Joint Venture) เปนปจจัยที่สําคัญที่ทําใหอุตสาหกรรมยานยนตของจีนเติบโต<br />
จนกลายเปนผูผลิตรายสําคัญรายหนึ่งของโลก<br />
3.1.2 พัฒนาการของอุตสาหกรรมการผลิตรถจักรยานยนต4<br />
อุตสาหกรรมรถจักรยานยนตของจีนเริ่มตนเมื่อป ค.ศ. 1958 เมื่อมีการตั้งฐานประกอบ<br />
รถจักรยานยนตที่กรุงปกกิ่ง โดยผลิตรถจักรยานยนตที่ออกแบบโดยสหภาพโซเวียต ซึ่งโซเวียตก็ได<br />
ลอกเลียนแบบรถจักรยานยนตยี่หอ BMW ของเยอรมนีอีกตอหนึ่ง ดังนั้น รถจักรยานยนตของจีนใน<br />
ขณะนั้นจึงมีลักษณะคลายคลึงกับรถจักรยานยนตยี่หอ BMW เปนอยางมาก อยางไรก็ตาม<br />
อุตสาหกรรมรถจักรยานยนตของจีนในชวงนั้นยังมีขนาดเล็กมาก แตละปผลิตไมกี่หมื่นคันเทานั้น<br />
อุตสาหกรรมรถจักรยานยนตสมัยใหมของจีนไดเริ่มตนอยางจริงจังในป ค.ศ. 1982 เมื่อ<br />
บริษัท เจียหลิน (China Jialing Group) ซึ่งเดิมเปนบริษัทผลิตอาวุธ ไดเริ่มผลิตรถจักรยานยนตรุน<br />
CD70 โดยไดรับการถายทอดเทคโนโลยีและดําเนินการภายใตสิทธิบัตรของบริษัทฮอนดา ทั้งนี้<br />
รถจักรยานยนตที่ประกอบขึ้นมีรูปลักษณและสวนประกอบเหมือนกับรถจักรยานยนตฮอนดารุน<br />
C100 เกือบทั้งหมด บริษัทเจียหลินประสบผลสําเร็จทางธุรกิจเปนอยางมาก กลายเปนบริษัทผลิต<br />
รถจักรยานยนตใหญที่สุดในประเทศจีน ตอมาในป ค.ศ. 1993 บริษัทเจียหลินและฮอนดาไดรวม<br />
ลงทุนฝายละครึ่งในบริษัท About Jialing-Honda Motors ซึ่งเดิมผลิตเฉพาะเครื่องยนต<br />
รถจักรยานยนตเทานั้น และตอมาในป ค.ศ. 1996 ไดเริ่มผลิตรถจักรยานยนตดวย<br />
จากการที่ตลาดรถจักรยานยนตในประเทศจีนเติบโตรวดเร็วมาก จึงมีนักธุรกิจที่หวังรวย<br />
ทางลัดไดกอตั้งโรงงานผลิตชิ้นสวนรถจักรยานยนตหลายแหงขึ้นที่นครฉงชิ่ง โดยผูผลิตเหลานี้ตาง<br />
ลอกเลียนแบบชิ้นสวนตางๆ ของรถจักรยานยนตของฮอนดาในรูปแบบวิศวกรรมยอนรอย<br />
(Reverse Engineering) สําหรับเคล็ดลับการกอปปชิ้นสวนและเทคโนโลยีการผลิตก็ไมไดเปนเรื่อง<br />
4<br />
ที่มา: สํานักงานคณะกรรมการสงเสริมการลงทุน (BOI) วารสารสงเสริมการลงทุน เรื่อง ฉงชิ่งเมืองหลวงแหง<br />
อุตสาหกรรมรถจักรยานยนตของโลก และเรื่อง ฐานการผลิตจักรยานยนตของซีพีในจีน<br />
3 - 8
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ลึกลับซับซอนแตอยางใด มีเหตุผลหลักมาจากบุคลิกของคนจีนที่ตองการเปนเถาแก ไมตองการเปน<br />
ลูกจาง โดยคนจีนจํานวนมากไดสมัครเปนพนักงานในบริษัทผลิตชิ้นสวน โดยตั้งใจทํางานเพียงแค<br />
3 ปเทานั้นเพื่อดูดความรู จากนั้นก็ลาออกมากอตั้งโรงงานเอง<br />
ผลจากการที่คนจีนกอตั้งบริษัทผลิตชิ้นสวนในลักษณะวิศวกรรมยอนรอยจํานวนมาก<br />
สงผลใหเกิดเครือขายการผลิตชิ้นสวนรถจักรยานยนตขนาดใหญที่นครฉงชิ่ง ประกอบดวยบริษัท<br />
ผลิตเครื่องยนตรถจักรยานยนต 10 บริษัท และบริษัทผลิตชิ้นสวนตางๆ ของรถจักรยานยนตอีก<br />
มากกวา 400 บริษัท สามารถซื้อชิ้นสวนหลากหลายเหลานี้มาประกอบรถจักรยานยนตแทบทั้งคัน<br />
โดยบริษัทเหลานี้สวนใหญเปนบริษัทอิสระ สามารถขายชิ้นสวนใหแกบริษัทใดๆ ก็ได<br />
เมื่อนครฉงชิ่งเปนคลัสเตอรในการผลิตชิ้นสวนรถจักรยานยนต ประกอบกับตลาดมีการ<br />
แขงขันกันสูง สงผลใหสามารถซื้อชิ้นสวนในราคาถูก จึงนับเปนเรื่องงายที่จะกอตั้งบริษัทผลิต<br />
รถจักรยานยนตขึ้นที่นครฉงชิ่ง โดยรวบรวมชิ้นสวนเหลานี้มาประกอบขึ้นเปนรถจักรยานยนต<br />
สําเร็จรูป สงผลใหมีการกอตั้งบริษัทซึ่งทําธุรกิจประกอบรถจักรยานยนตในนครฉงชิ่งเปนจํานวน<br />
มากถึง 19 บริษัท<br />
สําหรับบริษัทผลิตรถจักรยานยนตรายใหญอันดับรองลงมาของนครฉงชิ่ง คือ บริษัท ลี่ฝาน<br />
(Lifan) ซึ่งนับเปนผูผลิตรถจักรยานยนตใหญเปนอันดับ 4 ของประเทศจีน กอตั้งขึ้นเมื่อป ค.ศ.<br />
1992 ปจจุบันมีกําลังผลิตเครื่องยนต 2 ลานเครื่อง/ป และรถจักรยานยนต 1 ลานคัน/ป โดยนับเปน<br />
บริษัทจีนแหงแรกที่สงรถจักรยานยนตภายใตแบรนดเนมของตนเองไปจําหนายในญี่ปุน<br />
เนื่องจากบริษัทลี่ฝานไมไดรับการถายทอดเทคโนโลยีจากตางประเทศ จึงพยายามพึ่งตัวเอง<br />
ทางดานเทคโนโลยี จากเดิมที่ผลิตลอกเลียนแบบฮอนดา ก็ไดพยายามวิจัยและพัฒนาดวยตนเอง<br />
โดยปจจุบันมีบุคลากรในแผนกวิจัยและพัฒนามากกวา 100 คน ทั้งนี้ นับถึงสิ้นป ค.ศ. 2003 ไดจด<br />
สิทธิบัตรทั้งในประเทศจีนและตางประเทศจํานวนมากถึง 848 รายการ นอกจากมีโรงงานใน<br />
ประเทศจีนแลว บริษัทลี่ฝานยังไปลงทุนกอตั้งโรงงานประกอบรถจักรยานยนตที่เวียดนาม และ<br />
ลาสุดเมื่อปลายป ค.ศ. 2004 ไดรับอนุมัติจากรัฐบาลอินเดียใหกอสรางโรงงานประกอบ<br />
รถจักรยานยนตในอินเดีย<br />
สําหรับบริษัท หยินกัง ก็มีฐานการผลิตรถจักรยานยนตที่มหานครฉงชิ่งเชนเดียวกัน โดย<br />
ปจจุบันไดรวมมือกับนักธุรกิจชาวไทยในการจัดตั้งโรงงานประกอบรถจักรยานยนตยี่หอ Harde ใน<br />
ประเทศไทยขึ้นที่เขตลาดกระบัง เริ่มผลิตเมื่อปลายป ค.ศ. 2004<br />
บริษัท ยามาฮา ของญี่ปุนก็ไดกอตั้งฐานประกอบรถจักรยานยนตขึ้นที่นครฉงชิ่ง โดยผลิต<br />
ไมเฉพาะเพื่อจําหนายในประเทศจีนเทานั้น ยังผลิตเพื่อสงออกดวย โดยปจจุบันไดสงออก<br />
รถจักรยานยนตขนาด 125 ซีซี ที่ผลิตในโรงงานในนครฉงชิ่งไปยังประเทศตุรกี<br />
3 - 9
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
สําหรับบริษัทรถจักรยานยนตของคายยุโรปก็สนใจในนครฉงชิ่งเชนเดียวกัน โดยบริษัท<br />
Piaggio Group ของอิตาลี และบริษัท Chongqing Zongshen Motorcycle Group ของนครฉงชิ่ง ได<br />
ลงนามในสัญญาเมื่อเดือนเมษายน ค.ศ. 2004 ในโครงการรวมลงทุนเพื่อกอสรางโรงงานประกอบ<br />
เครื่องยนตสําหรับรถจักรยานยนตที่มหานครฉงชิ่ง กําลังผลิต 500,000 เครื่องตอป<br />
ปจจุบันจีนนับเปนทั้งฐานการผลิตและจําหนายรถจักรยานยนตที่ใหญที่สุดในโลก ซึ่งมี<br />
ผูผลิตรถจักรยานยนตมากกวา 200 โรงงาน โดยในจํานวนนี้เปนโรงงานขนาดใหญ 20 โรงงาน และ<br />
ทั้งหมดสามารถผลิตรถจักรยานยนตรวมปละ 17 ลานคัน แบงเปนการผลิตเพื่อจําหนายในประเทศ<br />
14 ลานคัน และผลิตเพื่อการสงออก 3 ลานคัน<br />
ผูผลิตรถจักรยานยนตของประเทศจีนไดพัฒนาความสามารถในการแขงขันอยางรวดเร็ว<br />
มาก โดยเฉพาะรถจักรยานยนตขนาด 200 ซีซีลงมา สามารถแขงขันเรื่องคุณภาพกับประเทศญี่ปุน<br />
ได นอกจากนี้ผูผลิตในประเทศจีนยังมีตนทุนการผลิตที่ต่ํากวามาก แมแตยักษใหญดาน<br />
จักรยานยนตของโลก คือ ฮอนดา ซึ่งตั้งฐานการผลิตในประเทศจีน แตครองตลาดประเทศจีนไดไม<br />
ถึงรอยละ 10<br />
นอกจากประเทศจีนจะเปนฐานการผลิตรถจักรยานยนตแบบที่ใชเครื่องยนตที่ใหญที่สุดใน<br />
โลกแลว จีนยังเปนฐานการผลิตรถจักรยานยนตที่ใชไฟฟาแหงสําคัญของโลกอีกดวย<br />
อุตสาหกรรมการผลิตรถจักรยานยนตไฟฟาเริ่มตนจากบริษัท Shanghai Cranes Electric<br />
Vehicle ซึ่งเปนรัฐวิสาหกิจของเทศบาลนครเซี่ยงไฮ โดยตั้งกิจการอยูที่เขตเศรษฐกิจพิเศษผูตงของ<br />
นครเซี่ยงไฮ เพื่อวิจัยและพัฒนาการผลิตรถยนตไฟฟา แตในป ค.ศ. 1994 เมื่อรัฐบาลกลางตัดสินใจ<br />
ใหนครกวางโจวเปนฐานการผลิตวิจัยและพัฒนารถยนตไฟฟา บริษัทแหงนี้จึงเปลี่ยนมาเปนการ<br />
วิจัยและพัฒนารถจักรยานยนตไฟฟาแทน<br />
ขณะที่บริษัทแหงนี้กําลังดําเนินการวิจัยและพัฒนา ในป ค.ศ. 1996 เทศบาลนครเซี่ยงไฮได<br />
ออกประกาศหามใชรถจักรยานยนตแบบเครื่องยนตในเขตเมือง บริษัทแหงนี้จึงกอตั้งโรงงานเพื่อ<br />
จําหนายรถจักรยานยนตไฟฟาขึ้น โดยเริ่มจําหนายครั้งแรกในป ค.ศ. 1997 ตอมาในป ค.ศ. 2003<br />
เกิดโรคซารสระบาด ประชาชนจํานวนมากหลีกเลี่ยงการใชบริการระบบขนสงมวลชน ทําให<br />
ปริมาณการจําหนายรถจักรยานยนตไฟฟาเพิ่มสูงขึ้นดวย ตอมามีบริษัทเขามาดําเนินธุรกิจนี้จํานวน<br />
มาก โดยประมาณการวา ในปจจุบันมีจํานวนผูผลิตรถจักรยานยนตไฟฟามากกวา 800 บริษัท<br />
อยางไรก็ตาม ขอมูลที่เกี่ยวกับรถจักรยานยนตประเภทนี้มีคอนขางนอย เนื่องจากกฎหมาย<br />
จีนจําแนกวา รถจักรยานยนตประเภทนี้เปนรถจักรยาน ผูขับไมตองมีใบขับขี่และไมจําเปนตองนํา<br />
รถไปจดทะเบียน มีการประมาณการวา ตลาดรถจักรยานยนตไฟฟาในประเทศจีนมีขนาดใหญถึง<br />
3 - 10
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
12 ลานคันตอป โดยจีนนับเปนผูผลิตรถจักรยานยนตไฟฟาใหญที่สุดในโลก คิดเปนสัดสวนสูงถึง<br />
ประมาณ 3 ใน 4 สวนของรถจักรยานยนตไฟฟาที่จําหนายทั่วโลก<br />
ปจจุบันมีเมืองขนาดใหญมากกวา 100 เมืองในประเทศจีนที่หามใชรถจักรยานยนตแบบ<br />
เครื่องยนตเพื่อแกไขปญหาสิ่งแวดลอม ผลจากนโยบายดังกลาว ทําใหตลาดรถจักรยานยนตไฟฟา<br />
สามารถครองตลาดผูบริโภคในเมืองไดเกือบทั้งหมด แตอยางไรก็ตาม การใชจักรยานยนตไฟฟาก็มี<br />
ขอจํากัดวา หามแลนบนถนนทั่วไป ตองแลนในเลนจักรยานเทานั้น เนื่องจากมีความเร็วคอนขางต่ํา<br />
คือมีความเร็วสูงสุดเพียง 20-30 กิโลเมตรตอชั่วโมงเทานั้น<br />
อยางไรก็ตาม แมมีการหามใชรถจักรยานยนตแบบมีเครื่องยนตในเมืองขนาดใหญแทบ<br />
ทั้งหมด แตตลาดรถจักรยานยนตแบบมีเครื่องยนตก็ยังคงมีขนาดใหญมากในประเทศจีน เนื่องจาก<br />
ลูกคาเปาหมายคือประชาชนในเขตชนบท ซึ่งมีจํานวนมากถึง 90 ลานคน โดยรุนที่ขายดีที่สุดเปน<br />
แบบ 125 ซีซี ซึ่งคิดเปนสัดสวนรอยละ 55 ของตลาดรถจักรยานยนตแบบใชเครื่องยนตทั้งหมด<br />
3 - 11
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
3.2 โครงสรางของอุตสาหกรรมยานยนต<br />
ขอมูลการผลิตรถยนตจาก KPMG 5 ในป ค.ศ. 2004 พบวา เมื่อพิจารณาตามประเภทการ<br />
ผลิตแลว มหานครเซี่ยงไฮ มณฑลจี๋หลิน และมณฑลกวางตุงเปนฐานการผลิตรถยนตนั่งสวนบุคคล<br />
หลักของจีน โดยเมื่อคํานวณจากรายรับแลวมีสัดสวนการผลิตรถยนตนั่งสวนบุคคลทั้งหมดคิดเปน<br />
รอยละ 78 ของการผลิตรถยนตนั่งสวนบุคคลทั้งหมดของประเทศ สวนการผลิตรถโดยสาร (Bus)<br />
นั้น มณฑลฝูเจี้ยนเปนแหลงผลิตหลัก โดยคิดเปนรอยละ 24 ของการผลิตทั้งหมด (คํานวณจาก<br />
รายรับ) ตามดวยมณฑลเหลียวหนิงและมณฑลอันฮุยคิดเปนรอยละ 12.4 และ12.3 ตามลําดับ แสดง<br />
ดังภาพที่ 3-1<br />
นอกจากนี้ในเดือนเมษายน ค.ศ. 2009 สํานักขาวจีน (www.chinanews.com.cn) รายงานวา<br />
รัฐบาลมณฑลจี๋หลินมีความประสงคที่จะพัฒนาอุตสาหกรรมรถยนตในนครฉางชุน เมืองจี๋หลิน<br />
และเมืองกงจูหลิ่ง ใหเปนกลุมคลัสเตอร (Cluster) อุตสาหกรรมรถยนต โดยจะพัฒนาใหมณฑลจี๋<br />
หลินเปนฐานอุตสาหกรรมรถยนตที่ใหญที่สุดในโลก โดยคาดวาในป ค.ศ. 2011 มณฑลจี๋หลินจะมี<br />
กําลังการผลิตรถยนตถึง 2 ลานคัน<br />
สําหรับขอมูลการผลิตรถยนตทั้งหมดของประเทศจีนตั้งแตป ค.ศ. 2005-2009 พบวา การ<br />
ผลิตรถยนตในประเทศจีนประมาณรอยละ 70 เปนการผลิตรถยนตนั่ง และประมาณรอยละ 20 ผลิต<br />
รถบรรทุก นอกเหนือจากนั้นเปนการผลิตรถโดยสาร แสดงดังตารางที่ 3-2<br />
ภาพที่ 3-1 แสดงการผลิตยานยนตในประเทศจีนจําแนกตามสัดสวนและพื้นที่<br />
ที่มา: KPMG (2004)<br />
5<br />
ที่มา: KPMG (2004), China’s <strong>Automotive</strong> and Components Market<br />
3 - 12
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ตารางที่ 3-2 แสดงปริมาณการผลิตรถยนตของประเทศจีนแยกตามประเภท ป ค.ศ. 2005 – 2009<br />
(หนวย: คัน)<br />
ประเภท ป 2005 ป 2006 ป 2007 ป 2008 ป 2009<br />
รถยนตนั่ง N.A. N.A. 4,797,512 5,029,131 7,455,291<br />
อื่นๆ (SUV, MPV และ UV) N.A. N.A. 1,582,492 1,699,551 2,907,951<br />
รถยนตนั่งรวม 3,931,807 2,285,984 6,380,004 6,728,682 10,363,242<br />
รถบรรทุกขนาดน้ําหนักรถ 224,197 161,392 317,055 357,502 526,393<br />
(GVW) นอยกวา 1.8 ตัน<br />
รถบรรทุกขนาดน้ําหนักรถ 759,734 799,013 1,114,256 1,161,999 1,611,953<br />
(GVW) 1.8-6.0 ตัน<br />
รถบรรทุกขนาดน้ําหนักรถ 123,117 171,503 231,348 211,348 264,654<br />
(GVW) 6.0-14.0 ตัน<br />
รถบรรทุกขนาดน้ําหนักรถ<br />
62,639 368,932 308,759 341,515 430,193<br />
(GVW) มากกวา 14 ตัน<br />
รถกึ่งพวง (Semi-Trailer) 53,187 178,050 195,316 208,218<br />
รถบรรทุกรวม 1,222,874 1,500,840 2,149,468 2,267,680 3,041,411<br />
รถโดยสารขนาดความยาวรถ<br />
- 757,753 - - -<br />
นอยกวา 3.5 เมตร<br />
รถโดยสารขนาดความยาวรถ 133,862 433,405 226,069 211,453 228,316<br />
3.5 - 7.0 เมตร<br />
รถโดยสารขนาดความยาวรถ 21,191 52,507 76,313 74,331 83,081<br />
7.0 – 10.0 เมตร<br />
รถโดยสารขนาดความยาวรถ 20,337 26,226 41,102 41,441 46,658<br />
มากกวา 10.0 เมตร<br />
รถโดยสารรวม 175,390 1,269,891 343,484 327,225 358,055<br />
รวมการผลิตรถทั้งหมด 5,708,421 5,056,715 8,872,956 9,323,587 13,762,708<br />
ที่มา: Fourin<br />
3 - 13
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
3.2.1 อุตสาหกรรมการผลิตรถยนตนั่งของประเทศจีน<br />
3.2.1.1 การรวมทุน (Joint Venture) กับตางชาติ<br />
ขอมูลในป ค.ศ. 2009 จาก <strong>Automotive</strong> News 6 ระบุวาผูผลิตรถยนตในประเทศจีนมีจํานวน<br />
ทั้งสิ้น 47 ราย แบงเปนกลุมรวมทุนระหวางผูผลิตขามชาติกับผูผลิตทองถิ่น (Joint Ventures: JVs)<br />
จํานวน 26 ราย และกลุมผูผลิตทองถิ่นจํานวน 21 ราย โดยกลุมรวมทุนระหวางผูผลิตขามชาติกับ<br />
ผูผลิตทองถิ่น (Joint Ventures: JVs) เปนกลุมหลักในโครงสรางอุตสาหกรรมยานยนตประเทศจีน<br />
และเปนแกนนําในการพัฒนาอุตสาหกรรมยานยนตของประเทศทั้งในดานรูปแบบของการผลิตและ<br />
เทคโนโลยีการผลิต สวนกลุมผูผลิตทองถิ่นจะมุงเนนการผลิตรถยนตแบบประหยัด อาศัย<br />
โครงสรางทางดานราคาที่ต่ํากวาคูแขง รวมทั้งการพัฒนาเทคนิคและเทคโนโลยีการผลิตของตนเอง<br />
ในการพัฒนาตราสินคาของตนเอง เชน Geely และ Chery เปนตน<br />
จากพัฒนาการของอุตสาหกรรมยานยนตจีนที่ไดกลาวไปในตอนตน พบวา การรวมทุน<br />
(Joint Venture) ระหวางผูผลิตรถยนตชั้นนําขามชาติกับผูผลิตทองถิ่นในจีน เปนปจจัยสําคัญที่<br />
ขับเคลื่อนใหอุตสาหกรรมจีนเติบโตได สาเหตุเปนเพราะ รัฐบาลจีนไดกําหนดใหผูประกอบการ<br />
ตางชาติที่มาลงทุนในจีนตองเปนบริษัทรวมทุนกับรัฐวิสาหกิจ นอกจากนี้โรงงานที่สรางขึ้น หาม<br />
เปนโรงงานที่ผลิตไดโดยเครื่องจักรอัตโนมัติ ทั้งนี้เพื่อกอใหเกิดการถายทอดเทคโนโลยีสูผูผลิต<br />
ทองถิ่น รวมทั้งรัฐบาลยังกําหนดใหเนนการผลิตรถยนตนั่งสวนบุคคล เนื่องจากการผลิตรถยนตนั่ง<br />
เปนยุทธศาสตรสําคัญ ประกอบกับผูประกอบการทองถิ่นของจีนมีความรูสําหรับผลิตรถบรรทุก<br />
คอนขางสูงโดยเปรียบเทียบอยูแลว<br />
ภายหลังที่จีนเขาเปนสมาชิกองคการการคาโลก (WTO) ในป ค.ศ. 2002 แลว กฎเกณฑการ<br />
บังคับใหผูผลิตตางชาติตองรวมทุนกับรัฐวิสาหกิจจีนก็ถูกยกเลิกไป ผูผลิตตางชาติสามารถเลือก<br />
ผูประกอบการทองถิ่นไดเอง โดยผูผลิตตางชาติสามารถเลือกผูผลิตทองถิ่นที่ยังไมมีการรวมทุนกับ<br />
ผูผลิตตางชาติรายอื่นได ซึ่งเปนการปองกันการความลับทางเทคโนโลยีการผลิตระหวางคูแขงไมให<br />
รั่วไหลได เปนผลใหโครงสรางการรวมกิจการระหวางตางชาติกับผูผลิตทองถิ่นมีความซับซอนมาก<br />
ขึ้น แสดงไดดังภาพที่ 3-2<br />
6<br />
ที่มา: Supplement of <strong>Automotive</strong> News (April 27, 2009), Guide to China’s Auto Market 2007<br />
3 - 14
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ภาพที่ 3-2 แสดงโครงสรางการรวมทุนของผูผลิตในอุตสาหกรรมยานยนตประเทศจีน<br />
Chinese JVs<br />
FAW<br />
SAIC<br />
Dongfeng<br />
Changan<br />
Guangzhou AIC<br />
Beijing AIC<br />
Nanjing AIC<br />
Brilliance<br />
Chery<br />
Geely<br />
Independent<br />
Great Wall<br />
Local<br />
Zhongxing<br />
Vehicle<br />
Jianghuai<br />
Manufacturers<br />
Hafei<br />
ที่มา: Holweg, Luo and Oliver (2005)<br />
Other International JVs<br />
General Motor<br />
Toyota<br />
Ford<br />
DaimlerChrysler<br />
Volkswagen<br />
PSA (Peugeot-Citroen)<br />
Hyundai<br />
Honda<br />
Renault-Nissan<br />
Fiat<br />
Mazda<br />
BMW<br />
Suzuki<br />
Kia<br />
อยางไรก็ตาม แมวาการรวมทุนกับตางชาติ จะกอใหเกิดการถายทอดเทคโนโลยีการผลิตสู<br />
ผูผลิตทองถิ่นก็ตาม แตก็ไมปรากฏวา ผูผลิตตางชาติไดถายทอดความรูสําหรับการพัฒนาผลิตภัณฑ<br />
ใหกับผูผลิตทองถิ่น<br />
นอกจากนี้ จากความซับซอนของความรวมมือระหวางผูผลิตกลุมตางๆ นั้น กอใหเกิดความ<br />
ยากลําบากในการบริหารงาน ตัวอยางเชน Honda รวมทุนกับบริษัททองถิ่นสองแหง คือ<br />
Ghuanzhou Automobile Industry Group และ Dongfeng โดยผูผลิตทองถิ่นสองรายนี้เปนคูแขงกัน<br />
แตตองขายสินคาเดียวกันคือ Honda ดังนั้น จึงอาจกลาวไดวา การรวมทุนกอใหเกิดการแขงขัน<br />
ระหวางผูผลิตทองถิ่นกันเอง<br />
3 - 15
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
3.2.1.2 กลุมอุตสาหกรรม (Cluster)<br />
ผูผลิตรถยนตในประเทศจีนเกือบทั้งหมดตั้งอยูทางฝงตะวันออกของประเทศ 7 (แสดงดัง<br />
ภาพที่ 3-3) สาเหตุเนื่องจาก บริเวณดังกลาวมีระบบขนสง (Logistic) ที่ดี ทั้งการขนสงชิ้นสวนเพื่อ<br />
ประกอบรถยนตและการขนสงรถยนตที่ผลิตสําเร็จแลว รวมทั้งบริเวณดังกลาว ยังเปนพื้นที่ที่มี<br />
อุปสงคตอการบริโภคอยูในระดับสูงดวย<br />
นอกจากนี้ หากจัดกลุมผูผลิตตามบริเวณศูนยอุตสาหกรรมสําคัญในภูมิภาค สามารถแบง<br />
ไดเปน 5 กลุม คือ เซี่ยงไฮ (Shanghai) ปกกิ่ง (Beijing) ฉางชุน (Changhun) หูเปย (Hubei) ฉงชิ่ง<br />
(Chongqing) และ กวางโจว (Guangzhou) แสดงดังภาพที่ 3-3<br />
ภาพที่ 3-3 แสดงสถานที่ตั้งของบริษัทผูผลิตรถยนตตามภูมิภาคสําคัญของประเทศจีน<br />
ที่มา: Holweg, Luo and Oliver (2005)<br />
7<br />
ผลจากแผนการพัฒนาทางเศรษฐกิจโดยเติ้ง เสี่ยว ผิง มีการแบงมณฑลหรือเมืองตางๆของประเทศจีนตามความ<br />
มั่งคั่งทางเศรษฐกิจออกเปน 4 ลําดับชั้น (Tier) โดยมณฑลหรือเมืองที่อยูใน Tier 1 จะเปนมณฑลที่มีความมั่งคั่ง<br />
ทางเศรษฐกิจมากที่สุด ซึ่งอยูบริเวณตะวันออกของประเทศ ประกอบดวยเซี่ยงไฮ (Shanghai) ปกกิ่ง (Beijing)<br />
กวางโจว (Guangzhou) และ เซินเจิ้น (Shenzhen) (ที่มา: Bill Russo (2009), The Eight overarching China<br />
<strong>Automotive</strong> Trends That Are Revolutionizing The Auto Industry)<br />
3 - 16
ภาพที่ 3-4 แสดงสถานที่ตั้งของบริษัทผูผลิตรถยนตในภูมิภาคตางๆของประเทศจีน<br />
3-17
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
3.2.1.3 การใชกําลังการผลิต (Capacity Utilization)<br />
อุตสาหกรรมการผลิตรถยนตเปนอุตสาหกรรมที่ใชทุนเขมขน (Capital Intensive) ดังนั้น<br />
การใชกําลังการผลิตจึงเปนตัวชี้วัดประสิทธิภาพสําคัญ (Holweg และ Pil, 2004)<br />
ขอมูลในป ค.ศ. 2004 พบวา อัตราการใชกําลังการผลิตของอุตสาหกรรมการผลิตรถยนต<br />
ของประเทศตะวันตกมีคาเฉลี่ยประมาณรอยละ 80 ในขณะที่อัตราการใชกําลังการผลิตของประเทศ<br />
จีนอยูในระดับต่ํากวามาก คือประมาณรอยละ 60 เทานั้น แสดงดังตารางที่ 3-3<br />
ตารางที่ 3-3 แสดงอัตราการใชกําลังการผลิตของผูผลิตรถยนตในประเทศจีน ป ค.ศ. 2004<br />
ผูผลิต<br />
Brilliance China <strong>Automotive</strong> Holdings Ltd.<br />
การผลิต<br />
(คัน)<br />
กําลังการผลิต<br />
(คัน)<br />
อัตราการใช<br />
กําลังการผลิต (%)<br />
D Shengyang Brilliance Jinbei <strong>Automotive</strong> Co. 11,806 120,000 9.8<br />
G BMW Brilliance <strong>Automotive</strong> Co. 15,138 30,000 50.5<br />
Beijing <strong>Automotive</strong> Industry Holdings Co.<br />
G Beijing Hyundai Motor Co. 150,158 150,000 100.1<br />
G Beijing Benz-DaimlerChrysler <strong>Automotive</strong> Ltd. 33,679 100,000 33.7<br />
Changan <strong>Automotive</strong> Co.<br />
G Chongqing Changan Suzuki Automobile Co. 107,337 100,000 107.3<br />
G Changan Ford Automobile Co. 50,000 150,000 33.3<br />
Dongfeng Motor Corp.<br />
G Dongfeng Peugeot Citroen Automobile Co. 88,034 150,000 58.7<br />
G Dongfeng Yueda Kia Automobile Co. 63,267 100,000 63.3<br />
G Dongfeng Motor Co. (Nissan) 64,197 150,000 42.8<br />
D Dongfeng Liuzhou Motor Co. 16,486 50,000 33.0<br />
First Auto Works Group<br />
G FAW-Volkswagen <strong>Automotive</strong> Co. 287,117 400,000 71.8<br />
D Tianjin FAW Xiali Automobile Co. 130,509 180,000 72.5<br />
G Tianjin FAW Toyota Motor Co. 83,437 120,000 69.5<br />
D FAW Haima <strong>Automotive</strong> Co. 66,954 150,000 44.6<br />
D FAW Car Co. 50,066 100,000 50.1<br />
3 - 18
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
การผลิต กําลังการผลิต อัตราการใช<br />
ผูผลิต<br />
(คัน)<br />
(คัน) กําลังการผลิต (%)<br />
D FAW Huali (Tianjin) Motor Co. 9,127 60,000 15.2<br />
D Changchun FAW Fengyue Auto Co. 4,207 10,000 42.1<br />
G Sichuan Toyota Motor Co. 3,110 10,000 31.1<br />
Guangzhou <strong>Automotive</strong> Group<br />
G Guangzhou Honda Automobile Co. 202,312 240,000 84.3<br />
Shanghai <strong>Automotive</strong> Industry Corp. (SAIC)<br />
G Shanghai Volkswagen <strong>Automotive</strong> Co. 346,338 450,000 77.0<br />
G Shanghai General Motors Corp. 253,000 200,000 126.5<br />
G SAIC GM Wuling Automobile Co. 228,839 200,000 114.4<br />
G Shanghai GM Norsom Motors Co. 737 50,000 1.5<br />
D Anhui Jianghuai Automobile Co. 17,245 40,000 43.1<br />
D BYD Auto Co. 17,245 60,000 28.7<br />
D Chery Automobile Co. 79,656 350,000 22.7<br />
D Geely Automobile Holding Co. 91,744 360,000 25.5<br />
D Great Wall Automobile Holding Co. 27,540 170,000 16.2<br />
D Guizhou Skylark Automobile Co. 165 50,000 0.3<br />
D Hafei Motor Co. 28,599 300,000 9.5<br />
D Hebei Zhongxing Automobile Co. 16,192 100,000 16.2<br />
G Hunan Changfeng Motor Co. 24,986 80,000 58.5<br />
G Jiangling Motor Corp. 74,715 100,000 60.3<br />
G Jiangxi Changhe Suzuki Co. 19,354 100,000 37.3<br />
D Jiangxi Changhe Automobile Co. 7,402 60,000 4.5<br />
G Nanjing Fiat Co. 26,598 100,000 37.4<br />
D Rongcheng Huatai Automobile Co. 11,000 30,000 16.0<br />
D Soueast (Fujian) Motor Corp. 41,468 150,000 69.6<br />
G Zhengzhou Nissan Automobile Co. 9,383 60,000 16.8<br />
Global JV Plants 2,131,736 3,040,000 77.4<br />
Domestic Plants 627,317 2,340,000 40.0<br />
TOTAL 2,759,053 5,380,000 62.4<br />
3 - 19
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ที่มา: Holweg, Luo and Oliver (2005)<br />
หมายเหตุ: D =ผูผลิตทองถิ่น (Domestic Maker)<br />
G= ผูผลิตรวมทุนกับตางชาติ (Global joint Venture)<br />
สาเหตุที่ทําใหอัตราการใชกําลังการผลิตของการผลิตรถยนตในประเทศจีนอยูในระดับต่ํา<br />
เนื่องจากวา จีนเปนประเทศเกิดใหมและตลาดกําลังขยายตัว มีการคาดการณในแงดีวาในป ค.ศ.<br />
2002-2003 ปริมาณการจําหนายรถยนตนั่งจะเพิ่มสูงขึ้นถึงรอยละ 87 จึงทําใหผูผลิตเตรียมรับมือกับ<br />
อุปสงคที่คาดวาจะเพิ่มขึ้นอยางมาก โดยการตั้งโรงงานที่มีกําลังการผลิตจํานวนมาก แตในขณะนั้น<br />
ผูบริโภคมีพฤติกรรมการบริโภคที่หลากหลาย รวมทั้งเศรษฐกิจในป ค.ศ. 2004 อยูในชวงซบเซา ทํา<br />
ใหอัตราการใชกําลังการผลิตรถยนตอยูในระดับต่ํา<br />
อยางไรก็ตาม มีนักวิเคราะหคาดการณวา 8 ภายหลังวิกฤติเศรษฐกิจการเงินโลกในป ค.ศ.<br />
2009 บริษัทขามชาติตางๆ ซึ่งรวมถึงผูผลิตรถยนตและชิ้นสวนยานยนต จะยายฐานการผลิตไปยัง<br />
แหลงผลิตที่มีตนทุนต่ํา ซึ่งคือภูมิภาคตะวันออกของโลก จึงมีความเปนไปไดวา ในอนาคตอัตรา<br />
การใชกําลังการผลิตของการผลิตรถยนตในประเทศจีนจะเพิ่มขึ้น<br />
8<br />
ที่มา: Bill Russo (2009), The Eight overarching China <strong>Automotive</strong> Trends That Are Revolutionizing The Auto<br />
Industry<br />
3 - 20
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
3.2.2 อุตสาหกรรมการผลิตรถบรรทุกและรถโดยสารของประเทศจีน<br />
ขอมูลจาก OICA ระบุวาในป ค.ศ. 2009 ประเทศจีนสามารถรถโดยสารและรถบรรทุกใน<br />
ปริมาณมากที่สุดในโลก คือผลิตรถบรรทุก 1.7 ลานคันและผลิตรถโดยสาร 1.3 แสนคัน หรือคิด<br />
เปนสัดสวนรอยละ 56 และ 42 ของการผลิตรถบรรทุกและรถโดยสารทั่วโลกตามลําดับ นอกจากนี้<br />
แมวาในป ค.ศ. 2009 จะเกิดวิกฤติเศรษฐกิจทั่วโลก แตอุตสาหกรรมการผลิตรถบรรทุกและรถ<br />
โดยสารของประเทศจีนยังคงมีอัตราการเติบโตเปนบวก คือเติบโตรอยละ 39.2 และ 7.8 ตามลําดับ<br />
จากการรวบรวมขอมูลในป ค.ศ. 2010 พบวาผูผลิตรถบรรทุกและรถโดยสารในประเทศจีน<br />
มีจํานวนทั้งสิ้น 38 ราย 9 แบงเปนผูผลิตรถบรรทุกจํานวน 10 ราย และผูผลิตรถโดยสารจํานวน 28<br />
ราย โดยเกือบทั้งหมดเปนผูผลิตทองถิ่น ตางจากกลุมผูผลิตรถยนตนั่งที่สวนมากเปนบริษัทรวมทุน<br />
กับตางชาติ ทั้งนี้เนื่องจากประเทศจีนมีความชํานาญการผลิตรถบรรทุกอยูแลว<br />
ขอมูลจากสมาคมผูผลิตยานยนตประเทศจีน (China Association of Automobile<br />
Manufacturers: CAAM) 10 ระบุวาในป ค.ศ. 2009 บริษัทผูผลิตรถบรรทุกที่มีปริมาณการจําหนาย<br />
สูงสุด 10 ลําดับแรก อันไดแก Foton, Dongfeng, FAW, JAC, Chongqing Changan, Jinbei shares,<br />
heavy truck, JMC, Kama และ SAIC-GM Wuling จําหนายรถบรรทุกรวมกันสูงถึง 2.28 ลานคัน คิด<br />
เปนรอยละ 69 ของปริมาณการจําหนายรถเพื่อการพาณิชยทั้งหมด<br />
9<br />
ขอมูลผูผลิตรถยนตบรรทุกและรถโดยสารในประเทศจีนดูในภาคผนวก 3<br />
10<br />
ที่มา: http://www.auto-stats.org.cn/<br />
3 - 21
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
3.2.3 อุตสาหกรรมการผลิตชิ้นสวนประกอบและอะไหลยานยนตของประเทศจีน<br />
จากกระแสการผลิตของโลก ที่การผลิตยานยนตจะมีการแสวงหา (Global Sourcing)<br />
ชิ้นสวนยานยนตจากแหลงการผลิตที่มีราคาถูก จึงสงผลใหอุตสาหกรรมการผลิตชิ้นสวนยานยนต<br />
ของประเทศจีนมีการเติบโตอยางรวดเร็ว โดยในป ค.ศ. 2007 อุตสาหกรรมผลิตชิ้นสวนยานยนต<br />
ของจีนมีมูลคาถึง 12 พันลานเหรียญสหรัฐ แสดงดังภาพที่ 3-5<br />
ภาพที่ 3-5 แสดงมูลคาของอุตสาหกรรมผลิตชิ้นสวนยานยนตในประเทศจีน ในป ค.ศ. 1994-2007<br />
ที่มา: Asian Supplier Industry Report (2007)<br />
ในป ค.ศ. 2003 มีผูผลิตชิ้นสวนและอะไหลยานยนตที่ขึ้นทะเบียนกับรัฐบาลจีนทั้งหมด<br />
1,700 ราย โดยผูประกอบการประมาณ 450 ราย เปนผูประกอบการจากตางชาติ อาทิ เยอรมนี ญี่ปุน<br />
สหรัฐอเมริกา และยุโรป แมวาจํานวนผูผลิตชิ้นสวนในประเทศจีนจะมีจํานวนมากเมื่อเปรียบเทียบ<br />
กับจํานวนผูผลิตรถยนต แตก็เปนเพียงผูผลิตรายยอยเทานั้น<br />
3 - 22
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ผูผลิตชิ้นสวนและอะไหลยานยนตในประเทศจีน 11 สามารถจําแนกออกเปน 4 กลุม ดังนี้<br />
กลุมที่ 1: กลุมผูนําอิสระ<br />
ผูผลิตในกลุมนี้จะมีเทคโนโลยีการผลิตและการบริหารจัดการเปนของตนเอง มีการผลิต<br />
ขนาดใหญ และมีความสามารถในการแขงขันระดับนานาชาติ เชน Wanxiang Group และ Torch<br />
Automobile Group ซึ่งทั้งสองบริษัทนี้ มีบริษัทแมอยูในประเทศสหรัฐอเมริกา<br />
กลุมที่ 2: กลุมผูผลิตในเครือ SOEs 12<br />
ผูผลิตกลุมนี้กอตั้งจากการแยกหรือรวมหนวยงานยอยของ SOEs (คลายกับการเกิดขึ้นของ<br />
Visteon และ Delphi ที่เดิมเปนหนวยงานหนึ่งของ Ford และ GM) เชน Fawer <strong>Automotive</strong> Parts<br />
Co., Ltd และ Shanghai Parts Industry Group โดยผูผลิตในกลุมนี้ไมตองเผชิญการแขงขันที่รุนแรง<br />
เพราะผูผลิตรถยนตเห็นวาบริษัทเหลานี้เปนสวนหนึ่งของความลับทางธุรกิจ<br />
กลุมที่ 3: กลุมผูผลิตขนาดเล็ก<br />
รายงานของ KPMG (KPMG’s Component Industry Report 2004) ระบุวามีผูผลิตชิ้นสวน<br />
ยานยนตขนาดเล็กในประเทศจีนประมาณ 3,000 ราย ซึ่งผูผลิตกลุมนี้ ไมสามารถใชประโยชนจาก<br />
การประหยัดตอขนาดได และไมมีความสามารถในการทําวิจัยและพัฒนา (R&D) ไดดวยตัวเอง และ<br />
เนนการผลิตไปที่ตลาดอะไหล (After Market)<br />
กลุมที่ 4: กลุมผูผลิตรวมทุนกับตางชาติ<br />
ผูผลิตกลุมนี้ มีเทคโนโลยีในการผลิตและความสามารถในการทําวิจัยและพัฒนา (R&D)<br />
ของตนเอง (ซึ่งสวนใหญอยูในตางประเทศ) ผูผลิตกลุมนี้มักจะมีสวนรวมในกิจการรวมคากับคูคา<br />
ในทองถิ่น (เชน Delphi และ Visteon) แตบางรายก็เปนผูผลิตอิสระ (เชน Bosch และ Valeo)<br />
11<br />
ขอมูลผูผลิตชิ้นสวนยานยนตตางชาติรายสําคัญในประเทศจีนดูในภาคผนวก 4<br />
12<br />
SOEs คือ State-owned enterprise หรือ รัฐวิสาหกิจของจีนผูรวมทุนกับผูผลิตรถยนต อันประกอบไปดวย<br />
Big 3 – Small 3 – Mini 2 โดยคํานี้ถูกระบุในแผนพัฒนาอุตสาหกรรมฉบับป 1994<br />
- ‘Big 3’ ประกอบดวย First <strong>Automotive</strong> Works, Shanghai <strong>Automotive</strong> Industrial Corporation และ<br />
Dongfeng Motor<br />
- ‘Small 3’ ประกอบดวย Beijing <strong>Automotive</strong> Industrial Corporation, Tianjin <strong>Automotive</strong> Industrial<br />
Corporation และ Guangzhou <strong>Automotive</strong> Industrial Corporation<br />
- ‘Mini 2’ ประกอบดวย Changan และ Ghizou Aviation<br />
3 - 23
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
เมื่อพิจารณาการกระจายทางภูมิศาสตรของผูผลิตชิ้นสวนยานยนตในประเทศจีนจากรายได<br />
จากการผลิตชิ้นสวนยานยนตแลว พบวา พื้นที่รอบสามเหลี่ยมปากแมน้ําแยงซีเกียงมีรายได<br />
ประมาณรอยละ 17 ของการผลิตทั้งประเทศ รองลงมาคือที่เซี่ยงไฮ (Shanghai) ประมาณรอยละ 10<br />
สวนเจอเจียง (Zhejiang) เจียงซู (Jiangsu) รวมทั้งภาคเหนือและภาคใตของเซี่ยงไฮมีสวนแบง<br />
ประมาณรอยละ 8 ในขณะที่กวางตง (Guangdong) เหลียวหนิง (Liaoning) ซางซี (Shanxi) จี๋หลิน<br />
(Jilin) และหูเปย (Hubei) มีรายไดรวมกันประมาณรอยละ 32 แสดงดังภาพที่ 3-6<br />
ภาพที่ 3-6 แสดงการผลิตชิ้นสวนยานยนตในประเทศจีนจําแนกตามสัดสวนและพื้นที่<br />
ที่มา: China Market Yearbook (2004)<br />
3 - 24
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
3.2.4 การจําหนายรถยนตและชิ้นสวนยานยนต<br />
3.2.4.1 การจําหนายรถยนต<br />
ขอมูลปริมาณการจําหนายรถยนตจาก Fourin ระบุวา ในป ค.ศ. 2005 ประเทศจีนเปน<br />
ประเทศที่มีปริมาณการจําหนายรถยนตรวมลําดับสามของโลกรองจากประเทศสหรัฐอเมริกาและ<br />
ญี่ปุน ดวยปริมาณการจําหนายในป ค.ศ. 2005 เทากับ 5.7 ลานคัน ในขณะที่ประเทศสหรัฐอเมริกา<br />
และญี่ปุนมีปริมาณการจําหนายเทากับ 17.44 และ 5.85 ลานคัน ตามลําดับ แตหลังจากนั้นเพียงไมกี่<br />
ป ประเทศจีนกลายเปนประเทศผูจําหนายรถยนตมากที่สุดในโลก ในป ค.ศ. 2009 ประเทศจีนมี<br />
ปริมาณการจําหนายรถยนตมากถึง 13.62 ลานคัน ในขณะที่ประเทศสหรัฐอเมริกาและญี่ปุนมี<br />
ปริมาณการจําหนายเทากับ 10.63 และ 4.60 ลานคัน ตามลําดับ แสดงดังตารางที่ 3-4 และสําหรับ<br />
ขอมูลการจําหนายรถยนตทั้งหมดของประเทศจีนตั้งแตป ค.ศ. 2004-2009 แสดงดังตารางที่ 3-5<br />
ตารางที่ 3-4 แสดงปริมาณการจําหนายรถยนตรวมของประเทศตางๆทั่วโลก (10 ลําดับแรก) ในป<br />
ค.ศ. 2005-2009<br />
(หนวย: คัน)<br />
ลําดับ ประเทศ ป 2005 ป 2006 ป 2007 ป 2008 ป 2009<br />
1 จีน 5,761,921 7,215,525 8,784,791 9,363,306 13,621,543<br />
2 สหรัฐอเมริกา 17,441,567 17,048,273 16,455,774 13,492,341 10,603,276<br />
3 ญี่ปุน 5,852,072 5,739,506 5,353,648 5,082,235 4,609,255<br />
4 เยอรมนี 3,616,910 3,772,394 3,482,279 3,425,115 4,046,768<br />
5 บราซิล 1,714,665 1,927,738 2,462,728 2,820,350 3,141,240<br />
6 ฝรั่งเศส 2,547,911 2,498,845 2,584,035 2,573,714 2,685,052<br />
7 อิตาลี 2,494,463 2,601,197 2,786,077 2,431,356 2,361,556<br />
8 อินเดีย 1,439,613 1,751,263 1,992,451 1,983,681 2,263,798<br />
9 สหราชอาณาจักร 2,829,126 2,732,142 2,799,330 2,483,541 2,224,096<br />
10 รัสเซีย 1,354,923 1,494,693 2,882,614 3,218,830 1,589,328<br />
ที่มา: Fourin<br />
3 - 25
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ตารางที่ 3-5 แสดงปริมาณการจําหนายรถยนตของประเทศจีนแยกตามประเภทป ค.ศ. 2005 – 2009<br />
(หนวย: คัน)<br />
ประเภท ป 2005 ป 2006 ป 2007 ป 2008 ป 2009<br />
รถยนตนั่ง N.A. N.A. 4,727,036 5,040,397 7,460,638<br />
อื่นๆ (SUV, MPV และ UV) N.A. N.A. 1,570,885 1,707,063 2,854,725<br />
รถยนตนั่งรวม 3,973,624 5,175,419 6,297,921 6,747,460 10,315,363<br />
รถบรรทุกขนาดน้ําหนักรถ 222,892 291,096 323,192 360,259 514,489<br />
(GVW) นอยกวา 1.8 ตัน<br />
รถบรรทุกขนาดน้ําหนักรถ 762,025 950,895 1,096,654 1,171,292 1,548,730<br />
(GVW) 1.8-6.0 ตัน<br />
รถบรรทุกขนาดน้ําหนักรถ 119,075 201,913 233,533 212,311 253,174<br />
(GVW) 6.0-14.0 ตัน<br />
รถบรรทุกขนาดน้ําหนักรถ 66,251 214,636 306,627 347,125 424,335<br />
(GVW) มากกวา 14 ตัน<br />
รถกึ่งพวง (Semi-Trailer) 55,222 92,660 177,739 194,385 211,233<br />
รถบรรทุกรวม 1,225,465 1,751,200 2,137,745 2,285,372 2,951,961<br />
รถโดยสารขนาดความยาวรถ<br />
- - - - -<br />
นอยกวา 3.5 เมตร<br />
รถโดยสารขนาดความยาวรถ 136,049 187,976 232,454 211,643 224,456<br />
3.5 - 7.0 เมตร<br />
รถโดยสารขนาดความยาวรถ 20,962 69,214 76,746 75,980 83,559<br />
7.0 – 10.0 เมตร<br />
รถโดยสารขนาดความยาวรถ 19,811 31,716 39,925 42,851 46,204<br />
มากกวา 10.0 เมตร<br />
รถโดยสารรวม 176,822 288,906 349,125 330,474 354,219<br />
รวมการผลิตรถทั้งหมด 5,761,921 7,215,525 8,784,791 9,363,306 13,621,543<br />
ที่มา: Fourin<br />
3 - 26
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ขอมูลจากตารางที่ 3-5 แสดงใหเห็นวา ตั้งแตป ค.ศ. 2005 เปนตนมา ปริมาณการจําหนาย<br />
รถยนตที่มากที่สุดในประเทศจีนคือ การจําหนายรถยนตนั่งสวนบุคคล ซึ่งมีสัดสวนประมาณรอยละ<br />
75 รองลงมาคือรถบรรทุกมีสัดสวนรอยละ 20<br />
แตอยางไรก็ตาม ขอมูลจากศูนยขอมูลธุรกิจไทยในจีน ณ กรุงปกกิ่ง 13 ระบุวาในป ค.ศ.<br />
2010 ผูประกอบการคาดวารถยนตพาณิชย (Commercial Vehicle) จะมีสัดสวนมากขึ้น และอาจ<br />
แทนที่ตลาดรถยนตสวนบุคคล โดยขอมูลการจําหนายรถยนตของวิสาหกิจรถยนตตางๆ ในจีนใน<br />
เดือน มกราคม ค.ศ. 2010 พบวา บริษัท Dongfeng Automobile Co., Ltd. (DFAC) มีปริมาณการ<br />
จําหนายรถบรรทุกขนาดเล็ก (Light Truck) จํานวน 10,222 คัน เพิ่มขึ้นจากชวงเวลาเดียวกันของปที่<br />
แลวถึงรอยละ 166 ปริมาณการจําหนายรถโดยสาร (Bus) สําหรับการทองเที่ยวจํานวน 2,567 คัน<br />
เพิ่มขึ้นรอยละ 32 สวนการจําหนายรถบรรทุกขนาดใหญ (Heavy Truck) นั้น ตามขอมูลสถิติของ<br />
China National Heavy Duty Truck Group Co., Ltd. (CNHTC) ระบุวา มีปริมาณการจําหนายรวม<br />
16,653 คัน เพิ่มขึ้นจากชวงเวลาเดียวกันของปที่แลวถึงรอยละ 309.50<br />
นักวิเคราะหแสดงความเห็นวา สาเหตุที่คาดวาปริมาณการจําหนายรถยนตสวนบุคคลจะ<br />
ชะลอตัวลง เปนผลเนื่องจากในปนี้มีการปรับปรุงนโยบายการเก็บภาษีรถยนต ทําใหผูบริโภคซื้อรถ<br />
ไปลวงหนาตั้งแตชวงเดือนธันวาคม ค.ศ. 2009แลว จึงทําใหปริมาณการจําหนายรถยนตนั่งสวน<br />
บุคคลลดลง อีกทั้ง หลังจากเศรษฐกิจจีนฟนตัวดีขึ้น โครงการกอสรางพื้นฐานของมณฑลตางๆ เริ่ม<br />
ทยอยกอสราง ทําใหมีความตองการใชงานรถยนตในดานโลจิสติกสมากยิ่งขึ้น ซึ่งเปนปจจัยสําคัญ<br />
ที่สงเสริมการพัฒนาของตลาดรถบรรทุกในจีน นอกจากนี้ การพัฒนาศักยภาพของรถยนตพาณิชยก็<br />
เปนสวนสําคัญในสงเสริมการเติบโตของตลาดรถยนตพาณิชยเชนกัน<br />
13<br />
ที่มา: ศูนยขอมูลธุรกิจไทยในจีน ณ กรุงปกกิ่ง (วันที่ 5 มีนาคม 2553), รถยนตพาณิชยจะเปน “ซูเปอรสตาร”<br />
ของตลาดรถยนตจีนในปนี้<br />
3 - 27
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
3.2.4.2 การจําหนายชิ้นสวนและอะไหลยานยนต<br />
แมวาประเทศจีนจะเปนผูผลิตรถยนตรายสําคัญของโลก โดยปริมาณการผลิตมากถึงหนึ่งใน<br />
เจ็ดของการผลิตยานยนตโลกก็ตาม แตอุตสาหกรรมการผลิตชิ้นสวนและอะไหลยานยนตของจีนมี<br />
ปริมาณการผลิตเพียงหนึ่งในยี่สิบของการผลิตรวมของโลกเทานั้น นอกจากนี้ รายไดจากการผลิต<br />
ชิ้นสวนและอะไหลยานยนตของจีนคิดเปนสองในสามของรายไดจากการขายรถยนตเทานั้น<br />
ในขณะที่อุตสาหกรรมยานยนตของกลุมประเทศยุโรป (EU) สหรัฐอเมริกา หรือญี่ปุนนั้น รายได<br />
จากการผลิตชิ้นสวนยานยนตและอะไหลจะมากกวารายไดผลิตรถยนตประมาณสองเทา<br />
แตอยางไรก็ตาม นั่นหมายถึงอุตสาหกรรมการผลิตชิ้นสวนและอะไหลยานยนตของจีนยัง<br />
มีโอกาสเติบโตได โดยการใหผูผลิตรถยนตใชชิ้นสวนที่ผลิตในประเทศจีน (Local Content) มาก<br />
ขึ้น นักวิเคราะหคาดการณวา 14 ในชวง 2-3 ปขางหนา การผลิตชิ้นสวนและอะไหลจะยายมาผลิตที่<br />
ประเทศจีนมากขึ้น โดยคาดวาในป ค.ศ. 2015 จะมีมูลคาการผลิตประมาณ 350 พันลานเหรียญ<br />
สหรัฐ หรือเพิ่มขึ้นประมาณรอยละ 25 ตัวอยางเชน ในป ค.ศ. 2008 ฮอนดา กวางโจว (Honda<br />
Guangzhou) เพิ่มปริมาณการใชชิ้นสวนในประเทศเพื่อผลิตรถรุน Jazz จากรอยละ 60 เปนรอยละ<br />
90<br />
นอกจากนี้ คณะกรรมการจัดงานนิทรรศการอะไหลรถยนตนานาชาติแหงประเทศจีน<br />
(China International Auto Parts Expo) ประจํากระทรวงพาณิชยจีนคาดการณวา 15 ในป ค.ศ. 2010<br />
การผลิตอะไหลรถยนตของประเทศจีนจะมีจํานวนเทียบเทากับการประกอบรถยนต 15 ลานคัน คิด<br />
เปนมูลคาการผลิตอะไหลรถยนตมากกวา 1.4 ลานลานหยวน โดยในชวง 5 ปที่ผานมา<br />
อุตสาหกรรมอะไหลรถยนตของจีนมีการเติบโตดวยอัตราไมต่ํากวารอยละ 20 ตอป นอกจากนี้ จีน<br />
ยังเปนประเทศผูผลิตและบริโภครถยนตมากที่สุดในโลกอีกดวย ทําใหอุตสาหกรรมอะไหลรถยนต<br />
ในจีนมีศักยภาพที่จะพัฒนาไดอีกมาก แตขณะเดียวกัน ผูผลิตอะไหลรถยนตจีนก็ตองเรงพัฒนา<br />
ตัวเอง โดยเฉพาะอยางยิ่งในดานเทคโนโลยี และการบริหารการผลิต เพื่อใหสามารถแขงขันกับ<br />
ผูผลิตจากตางชาติได เนื่องจากปจจุบันมีวิสาหกิจผูผลิตอะไหลรถยนตชั้นนําจากตางประเทศเขามา<br />
ขยายการลงทุนในจีนอยางตอเนื่อง อาทิเชน Bosch, Denso, Delphi, Visteon เปนตน อันจะทําให<br />
สวนแบงตลาดของวิสาหกิจจีนลดนอยลง<br />
14<br />
ที่มา: KPMG (2009), Momentum: China’s automotive components sector emerging from the crisis<br />
15<br />
ที่มา: ศูนยขอมูลธุรกิจไทยในจีน ณ กรุงปกกิ่ง (วันที่ 3 กุมภาพันธ 2553), คาดอุตสาหกรรมอะไหลรถยนตจีน<br />
สรางมูลคาการผลิตมากกวา 1.4 ลานลานหยวน ในป 53<br />
3 - 28
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
3.2.4.3 อํานาจซื้อของผูบริโภคประเทศจีน<br />
ปจจัยสําคัญของการเติบโตอยางยั่งยืนของอุตสาหกรรมรถยนตจีนประการหนึ่ง คืออํานาจ<br />
ซื้อของผูบริโภคในประเทศ ซึ่งขึ้นอยูกับปจจัยสองประการไดแก ราคารถยนตเมื่อเปรียบเทียบกับ<br />
รายไดของครัวเรือนที่จายได (Disposable Income) และความสามารถในการชําระหนี้ผานผู<br />
ใหบริการทางการเงิน การเพิ่มขึ้นของรายไดของครัวเรือที่จายได (Disposable Income) โดยเฉพาะ<br />
ของชนชั้นกลางในเมือง เปนปจจัยสําคัญที่ขับเคลื่อนการเติบโตของตลาดรถยนตนั่ง แตอยางไรก็<br />
ตามปจจัยที่สําคัญตอการเติบโตของตลาดรถยนตไมใชปจจัยทางเศรษฐกิจ ดังที่กลาวไปขางตน<br />
เทานั้น แตยังรวมถึงการเพิ่มขึ้นของประชากรอีกดวย<br />
นอกจากนี้ ในชวงป ค.ศ. 1990 ประเทศจีนจํากัดรุนรถที่ขายในประเทศ (เชน VW Santana<br />
และ Jetta) แตภายหลังที่จีนเขาเปนสมาชิก WTO แลว รถยนตที่ขายในจีนก็มีจํานวนรุนเพิ่มขึ้น และ<br />
ในขณะเดียวกันตลาดรถยนตก็มีการเปลี่ยนแปลง จากเดิมเปนการขายใหกับนิติบุคคลเปลี่ยนแปลง<br />
เปนการขายใหกับประชาชนทั่วไป ซึ่งการเปลี่ยนแปลงนี้หมายถึง การเปลี่ยนแปลงความนิยมของ<br />
ประเภทรถยนต จากรถยนตนั่งขนาดใหญ เปนรถยนตนั่งขนาดกลางและขนาดเล็ก แสดงดังภาพที่<br />
3-7<br />
ภาพที่ 3-7 แสดงราคารถยนตนั่งในประเทศจีน<br />
ที่มา: Nakamura (2005) อางถึงใน Holweg, Luo and Oliver (2005)<br />
ขอมูลทางสถิติของประเทศญี่ปุนและเกาหลีใตชี้ใหเห็นวา ความตองการรถยนตของ<br />
ประเทศจะเติบโตขึ้น ก็ตอเมื่อสัดสวนของราคารถยนตเฉลี่ยตอ GDP เฉลี่ย มีคาประมาณ 3 ตอ 1ซึ่ง<br />
หากขอมูลดังกลาวเปนจริงแลว เราสามารถพยากรณตลาดรถยนตรวมของประเทศจีนไดวา นาจะมี<br />
ปริมาณการจําหนายจํานวน 16 ลานคัน แตในความเปนจริง ระบบการเงิน ระบบภาษี ราคาน้ํามัน<br />
3 - 29
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
และตนทุนดําเนินการตางๆ ในประเทศจีนยังเปนขอจํากัดในการซื้อรถยนตของผูบริโภค จึงเปน<br />
เรื่องยากที่จะพยากรณตลาดรถยนตรวมของประเทศจีนได<br />
3.2.4.4 ผูแทนจําหนายและศูนยบริการ<br />
ชองทางการขายรถยนตแบบดั้งเดิมมีลักษณะเปนลําดับชั้น กลาวคือ ผูผลิตยานยนต<br />
แหงชาติขายใหกับตัวแทนจําหนายทั่วไปที่เปดจําหนายในภูมิภาค สูตัวแทนขาย แลวจึงจําหนาย<br />
ใหกับผูบริโภคในที่สุด วิธีการเชนนี้ ถือเปนจุดออน เพราะมีตนทุนสูง ไดรับขอคิดเห็น (Feedback)<br />
จากลูกคาชา และไมมีความยืดหยุน ซึ่งวิธีการเชนนี้ยังคงพบในการขายรถหรูบางยี่หอเทานั้น<br />
สําหรับการขายจํานวนมากนั้น มีชองทางการจําหนายหลายชองทาง โดยวิธีการที่นิยมมาก<br />
ที่สุดคือ “Specialist stores” หรือ รานที่จําหนายรถยนตเพียงยี่หอเดียวเทานั้น โดยผูผลิตรถยนต<br />
ติดตอโดยตรงกับผูบริโภคไดเลย นอกจาก Specialist stores จะเปนผูขายแลว ยังมีบริการหลังการ<br />
ขายดวย โดยเรียกวาการใหบริการแบบ “4S” ซึ่งประกอบดวย การขายรถยนต (Sales) การขาย<br />
อะไหล (Spare Parts) การบริการหลังการขาย (Service) และการสํารวจ (Survey) อีกชองทางที่<br />
ไดรับความนิยมคือ คือ ซุปเปอรมารเกตรถยนต (Auto Supermarket) ซึ่งมีหลายประเภท เชน “1S”<br />
(ขายรถยนตเทานั้น) “3S” (ไมมีการสํารวจ) หรือ “4S” โดยทั่วไปซุปเปอรมารเกตรถยนตมีการ<br />
ดําเนินงานขนาดใหญ ตั้งอยูใกลกับเขตปริมณฑลและจําหนายสินคาหลายยี่หอ<br />
3 - 30
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
3.2.5 การสงออกรถยนตและชิ้นสวนยานยนต<br />
ผลจากคาแรงต่ําในประเทศจีน ยังคงเปนแรงจูงใจใหผูผลิตในอุตสาหกรรมยานยนต<br />
ดําเนินการในประเทศจีน ซึ่งสงผลใหรถยนตที่สงออกจากประเทศจีนมีราคาถูก ทําใหปริมาณการ<br />
สงออกรถยนตของจีนเติบโตอยางตอเนื่อง ขอมูลมูลคาการสงออกสินคาประเภทยานยนต (HS 87)<br />
ของประเทศจีนจากตาราง 3-6 แสดงใหเห็นวา สินคากลุมยานยนตที่มีมูลคาสงออกมากที่สุดสาม<br />
ลําดับแรก คือ ชิ้นสวนยานยนต ซึ่งมีมูลคาสงออกเกือบครึ่งของมูลคาการสงออกสินคายานยนต<br />
ทั้งหมด รองลงมาคือรถจักรยานยนต และชิ้นสวนรถจักรยานยนต สําหรับการสงออกรถบรรทุก<br />
(รวมรถพวงและรถกึ่งพวง) มีสัดสวนการสงออกประมาณรอยละ 15 ของมูลคาการสงออกทั้งหมด<br />
ในขณะที่การสงออกรถยนตนั่งมีสัดสวนประมาณรอยละ 5 เทานั้น<br />
ตารางที่ 3-6 แสดงมูลคาการสงออกยานยนต (HS 87) ของประเทศจีน แยกตามประเภทรถยนต<br />
ตั้งแตป ค.ศ. 2005 – 2009<br />
(หนวย: ลานเหรียญสหรัฐ)<br />
ลํา<br />
ดับ<br />
HS<br />
Code<br />
รายละเอียด ป 2005 ป 2006 ป 2007 ป 2008 ป 2009<br />
87 ยานยนต 16,601 22,382 31,862 39,316 27,959<br />
1 8708 ชิ้นสวนรถยนต 6,570 8,849 12,209 14,615 11,532<br />
2 8711 รถจักรยานยนต 2,416 3,196 3,823 4,810 3,060<br />
3 8714 ชิ้นสวนรถจักรยานยนต รถจักรยาน 1,582 1,931 2,515 3,149 2,664<br />
4 8712 รถจักรยาน 1,756 1,896 2,179 2,570 2,152<br />
5 8704 รถบรรทุก (Truck) 687 1,185 2,739 3,727 2,143<br />
6 8716 รถพวงและรถกึ่งรถพวง 1,294 1,631 1,599 1,861 1,556<br />
7 8703 รถยนตนั่ง (Passenger Car) 851 1,543 2,813 2,993 1,390<br />
8 8705 รถยนตสําหรับใชงานพิเศษ 120 332 961 1,603 793<br />
9 8715 รถเข็นเด็ก 566 663 778 1,027 787<br />
10 8701 รถแทรกเตอร 290 420 817 1,065 678<br />
11 8702 รถโดยสาร (Bus) 197 416 911 1,085 638<br />
12 8713 รถสําหรับคนพิการ 186 218 289 361 350<br />
13 8706 แชสซีสที่มีเครื่องยนตติดตั้ง 52 55 105 171 110<br />
14 8707 ตัวถังรวมถึงแคปสําหรับยานยนต 13 28 92 231 80<br />
15 8709 รถใชงานชนิดขับเคลื่อนไดในตัว 21 19 33 49 27<br />
ที่มา: Global Trade Atlas<br />
3 - 31
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
นอกจากนี้ หากพิจารณามูลคาการสงออกสินคายานยนต (HS 87) ของประเทศจีน ตาม<br />
แหลงสงออกจากตาราง 3-7 แลว พบวา สหรัฐอเมริกาเปนประเทศผูนําเขาสินคายานยนตจากจีน<br />
มากที่สุด ประมาณรอยละ 20 ของมูลคาการสงออกสินคายานยนตของประเทศจีน รองลงมาคือ<br />
ญี่ปุน และเยอรมนี ที่มีสัดสวนรอยละ 8 และ 4 ตามลําดับ ในขณะที่ไทยเปนแหลงสงออกลําดับที่<br />
27 ของประเทศจีนโดยคิดเปนสัดสวนเพียงรอยละ 1 ของมูลคาการสงออกสินคายานยนตของ<br />
ประเทศจีนเทานั้น<br />
ตารางที่ 3-7 แสดงมูลคาการสงออกยานยนต (HS 87) ของประเทศจีน แยกตามแหลงสงออก 10<br />
ลําดับแรก ตั้งแตป ค.ศ. 2005 – 2009<br />
(หนวย: ลานเหรียญสหรัฐ)<br />
ลําดับ แหลงสงออก ป 2005 ป 2006 ป 2007 ป 2008 ป 2009<br />
รวมทั่วโลก 16,601 22,382 31,862 39,316 27,959<br />
1 สหรัฐอเมริกา 4,712 5,855 6,642 6,807 5,226<br />
2 ญี่ปุน 1,823 2,057 2,378 2,916 2,268<br />
3 เยอรมนี 506 646 988 1,292 1,105<br />
4 อัลจีเรีย 156 202 433 707 833<br />
5 เกาหลีใต 283 484 769 931 767<br />
6 อิหราน 258 447 880 1,038 714<br />
7 เวียดนาม 201 241 638 850 636<br />
8 อิตาลี 318 486 689 897 631<br />
9 ไนจีเรีย 438 509 601 870 614<br />
10 แคนนาดา 338 402 514 624 556<br />
... ... ... ... ... ... ...<br />
27 ไทย 125 179 231 325 284<br />
ที่มา: Global Trade Atlas<br />
3 - 32
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
เมื่อพิจารณาเฉพาะการสงออกชิ้นสวนยานยนต (HS 8708) แลว พบวา ในป ค.ศ. 2009<br />
ประเทศจีนสงออกลอและสวนประกอบ (HS 870870) ถังเชื้อเพลิงที่ยังไมไดประกอบรวมทั้งฐาน<br />
ยึดเครื่องยนต (HS870899) และเบรกและเซอรโวเบรกรวมทั้งสวนประกอบ (HS870830) มีมูลคา<br />
มากที่สุด (และมีมูลคาใกลเคียงกัน) คือ 2,360 2,319 และ 2,132 พันลานเหรียญตามลําดับ<br />
นอกจากนี้ สหรัฐอเมริกายังคงเปนแหลงสงออกชิ้นสวนยานยนตหลักของประเทศจีน คิดเปนรอย<br />
ละ 30 ของมูลคาการสงออกชิ้นสวนยานยนตของจีน รองลงมาคือ ญี่ปุนและเกาหลีใต มีสัดสวนรอย<br />
ละ 10 และ 5 ตามลําดับ แสดงดังตารางที่ 3-8 และ 3-9<br />
ตารางที่ 3-8 แสดงมูลคาการสงออกชิ้นสวนรถยนต (HS 8708) ของประเทศจีน แยกตามประเภท<br />
การสงออก 10 ลําดับแรก ตั้งแตป ค.ศ. 2005 – 2009<br />
(หนวย: ลานเหรียญสหรัฐ)<br />
ลําดับ HS Code รายละเอียด ป 2005 ป 2006 ป 2007 ป 2008 ป 2009<br />
8708 ชิ้นสวนรถยนต 6,570 8,849 12,209 14,615 11,532<br />
1 870870 ลอและสวนประกอบ 1,570 2,261 3,044 3,274 2,360<br />
2 870899 ถังเชื้อเพลิงที่ยังไมไดประกอบ 2,194 2,857 3,460 3,573 2,319<br />
รวมทั้งฐานยึดเครื่องยนต<br />
3 870830 เบรกและเซอรโวเบรกรวมทั้ง<br />
0 0 1,923 2,366 2,132<br />
สวนประกอบ<br />
4 870829 องคประกอบของชุดประกอบประตู 687 968 1,316 1,534 1,164<br />
ดานใน<br />
5 870880 ระบบกันสะเทือนและ<br />
136 175 366 653 706<br />
สวนประกอบ (รวมถึงโชกอัพ)<br />
6 870894 พวงมาลัย แกนพวงมาลัย และ<br />
103 145 245 432 478<br />
กระปุกเกียรพวงมาลัย รวมทั้ง<br />
สวนประกอบ<br />
7 870891 หมอน้ํา และสวนประกอบ 147 214 337 489 464<br />
8 870850 เพลาขับที่มีหมอเพลา และเพลาที่<br />
ไมใชเพลาขับ รวมทั้งสวนประกอบ<br />
28 45 333 517 400<br />
9 870840 กระปุกเกียรและสวนประกอบ 46 82 263 498 393<br />
10 870893 คลัตชและสวนประกอบ 213 246 336 426 349<br />
ที่มา: Global Trade Atlas<br />
3 - 33
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ตารางที่ 3-9 แสดงมูลคาการสงออกชิ้นสวนรถยนต (HS 8708) ของประเทศจีน แยกตามแหลง<br />
สงออก 10 ลําดับแรก ตั้งแตป ค.ศ. 2005 – 2009<br />
(หนวย: ลานเหรียญสหรัฐ)<br />
ลําดับ แหลงนําเขา ป 2005 ป 2006 ป 2007 ป 2008 ป 2009<br />
รวมทั่วโลก 6,570 8,849 12,209 14,615 11,532<br />
1 สหรัฐอเมริกา 2,608 3,446 4,272 4,322 3,413<br />
2 ญี่ปุน 1,063 1,261 1,463 1,778 1,242<br />
3 เกาหลีใต 158 316 533 695 570<br />
4 เยอรมนี 216 325 458 612 517<br />
5 แคนนาดา 225 260 353 415 380<br />
6 สหราชอาณาจักร 160 200 280 332 270<br />
7 อิตาลี 118 186 309 413 260<br />
8 เม็กซิโก 61 140 208 246 243<br />
9 สหรัฐอาหรับเอมิเรตส 156 180 272 350 233<br />
10 ออสเตรเลีย 104 158 229 296 223<br />
11 อิหราน 55 88 155 254 218<br />
... ... ... ... ... ... ...<br />
17 ไทย 63 87 120 169 153<br />
ที่มา: Global Trade Atlas<br />
3 - 34
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
บทที่ 4<br />
นโยบายภาครัฐที่เกี่ยวของกับอุตสาหกรรมยานยนต<br />
4.1 นโยบายในประเทศ<br />
4.1.1 แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแหงชาติฉบับที่ 11 (ค.ศ. 2006 - 2010) ของจีน 1<br />
ประเทศจีนเริ่มใชแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแหงชาติ 5 ป ฉบับที่ 11 ในป ค.ศ. 2006<br />
โดยมีการพัฒนารูปแบบของการคาระหวางประเทศ การสรางความตองการของตลาด<br />
ภายในประเทศ และการพัฒนาในดานความรวมมือระหวางประเทศ ฯลฯ ทั้งนี้แผนการพัฒนา<br />
เศรษฐกิจฉบับนี้แบงเปน 4 เรื่องสําคัญ ดังนี้<br />
1. การพัฒนาดานการคาระหวางประเทศ<br />
1.1 จัดระบบและควบคุมการสงออก อาทิ การจัดระเบียบควบคุมการผลิตและสงออก<br />
สําหรับสินคาที่ใชพลังงานคอนขางสูง หรือสินคาที่ใชวัตถุดิบธรรมชาติราคา<br />
คอนขางแพง สนับสนุนผูผลิตมีการใชยี่หอสินคาของตนเอง มากขึ้น อีกทั้งควบคุม<br />
คุณภาพสินคาสงออกใหไดมาตรฐาน<br />
1.2 เพิ่มการนําเขา โดยจะเนนเปนการนําเขาสินคาประเภทเทคโนโลยีชั้นสูงหรือการ<br />
นําเขาวัตถุดิบและอุปกรณชิ้นสวนที่จําเปนตอการผลิตในประเทศ รวมทั้งสนับสนุน<br />
ใหมีการนําเขาจากประเทศที่ขาดดุลการคากับจีน<br />
1.3 สนับสนุนการผลิตสินคา แปรรูปใหมีมูลคาเพื่อเพิ่มมูลคา ผลักดันใหมีการยายฐาน<br />
การผลิตสําหรับอุตสาหกรรมที่มีศักยภาพจากภาคตะวันออกไปยังภาคกลางและภาค<br />
ตะวันตกของจีน<br />
1.4 สงเสริมการคาภาคบริการ อาทิ ธุรกิจการทองเที่ยว ธุรกิจการขนสง ธุรกิจการเงิน<br />
และการธนาคาร ธุรกิจประกันภัย ธุรกิจตรวจสอบบัญชี และธุรกิจรับเหมากอสราง<br />
เปนตน<br />
1<br />
รายละเอียดของแผนฉบับที่ 11 ดูในภาคผนวก 5<br />
4 - 1
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
2. การใชประโยชนจากเงินลงทุนตางชาติ<br />
2.1 สนับสนุนใหตางชาติเขามาลงทุนในอุตสาหกรรมประเภทเทคโนโลยีชั้นสูง รวมถึง<br />
อุตสาหกรรมที่สามารถประหยัดพลังงานและรักษาสภาพแวดลอม<br />
2.2 สนับสนุนใหธุรกิจตางชาติเขามารวมทุนกับธุรกิจภายในประเทศ เพื่อเปดศูนยวิจัย<br />
และคนควา พยายามยกระดับใหนิคมอุตสาหกรรมภายในประเทศมีการพัฒนาสิ่ง<br />
อํานวยความสะดวกใหมีมาตรฐานยิ่งขึ้น<br />
3. กอใหเกิดความรวมมือทางดานเศรษฐกิจในมิติใหมๆเพิ่มมากขึ้น<br />
3.1 สนับสนุนสินคาผูประกอบการในจีน โดยใหมีการพัฒนาทั้งในดานการวิจัยและ<br />
คนควา การผลิต และการจําหนาย เพื่อใหเขาสูระบบสากลมากยิ่งขึ้น<br />
3.2 สนับสนุนธุรกิจชั้นนําของจีนออกไปหาผูรวมทุนในตางประเทศใหมากขึ้น โดย<br />
จัดการฝกอบรม ใหคําแนะนาขอมูลที่เปนประโยชน รวมทั้งติดตามการดําเนินงาน<br />
ของธุรกิจจีนในตางประเทศใหมีความปลอดภัยและมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น<br />
4. เพิ่มความชวยเหลือและรวมมือระหวางประเทศมากขึ้น<br />
4.1 เพิ่มความสัมพันธและความรวมมือทางเศรษฐกิจระหวางประเทศกับประเทศที่<br />
พัฒนาแลว ใหความชวยเหลือแกประเทศที่กําลังพัฒนาหรือดอยพัฒนาในดานตางๆ<br />
อาทิ ชวยเหลือดานการเกษตร ดานสาธารณสุข ดานการศึกษาและการฝกอบรม<br />
บุคลากร เปนตน<br />
4.2 ผลักดันใหเกิดความรวมมือดาน พหุภาคีกับประเทศตางๆ มากขึ้น ปฏิบัติตาม<br />
ขั้นตอนที่ไดลงนามในสนธิสัญญาอยางตอเนื่อง เชนขอตกลงในเขตการคาเสรีกับ<br />
ประเทศตางๆ เปนตน<br />
4.3 เพิ่มความรวมมือดานเศรษฐกิจกับไตหวัน ฮองกงและมาเกา<br />
4.4 ปฏิบัติตามกฎระเบียบขององคการการคาโลก เพื่อแกไขปญหาที่เกิดขึ้นจากความไม<br />
สมดุลทางการคา อาทิเชน ลดขอกีดกันทางการคา ลดมาตรการที่มิใชทางภาษี ลด<br />
การใหเงินอุดหนุนสินคา และลดการทุมตลาด เปนตน<br />
4 - 2
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
แผนพัฒนาฉบับที่ 11 กับอุตสาหกรรมยานยนต<br />
แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแหงชาติฉบับที่ 11 ของจีนที่เกี่ยวของกับอุตสาหกรรมยาน<br />
ยนต มีเปาหมายสําคัญดังนี้<br />
• การสรางนวัตกรรมของตนเอง ปรับปรุงการวิจัยและพัฒนาของตนใหดีขึ้น และ<br />
ความสามารถในการคิดคนสิ่งใหมๆ การพัฒนาตราสินคาของตนเอง โดยกลุมรถยนต<br />
ขนาดใหญตองมีรูปแบบการวิจัยและพัฒนาเปนของตนเอง สวนบริษัทชิ้นสวนยาน<br />
ยนตตองควบคุมเทคโนโลยีหลักของชิ้นสวนที่สําคัญ<br />
• การรักษาสิ่งแวดลอมและการประหยัดพลังงาน โดยสนับสนุนการพัฒนาอุตสาหกรรม<br />
รถยนตดานการประหยัดพลังงานและการใชพลังงานทดแทนอื่นๆ เชน พลังงาน<br />
ไฮบริด (Hybrid Power) เปนตน<br />
• การปรับเปลี่ยนโครงสราง ในแงของโครงสรางผลิตภัณฑ การวิจัยและสนับสนุนเรื่อง<br />
รถยนตที่ใชพลังงานทางเลือก ใหอยูในขั้นตอนของการทดลองรถยนตที่ใชพลังงานที่<br />
ไมมีวันหมด สวนในแงโครงสรางอุตสาหกรรม เริ่มตนการสรางตราสินคาของตนเอง<br />
และการพัฒนาของกลุมอุตสาหกรรมขนาดใหญ<br />
4 - 3
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
4.1.2 นโยบายสงเสริมการลงทุน<br />
การประชุมเต็มคณะของคณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสตแหงประเทศสาธารณรัฐ<br />
ประชาชนจีน ครั้งที่ 3 สมัยที่ 11 ในป ค.ศ. 1980 ไดมีมติไววา<br />
“การเปดเสรีเปนหนทางที่จะสรางสังคมนิยม<br />
ของประเทศสาธารณรัฐประชาชนจีนใหเขมแข็ง<br />
และเปนตัวกําหนดทางประวัติศาสตร<br />
ถึงชะตากรรมของประเทศสาธารณรัฐประชาชนจีนในยุคสมัยนี้”<br />
ดวยเหตุนี้ ประเทศจีนจึงดําเนินนโยบาย “เชิญเขามา” เพื่อสงเสริมการลงทุนจาก<br />
ตางประเทศ แตเนื่องจากประเทศจีนมีพื้นที่ขนาดใหญมาก โดยในแตละทองที่ตางมีความแตกตาง<br />
ทางกายภาพ ทั้งดานเศรษฐกิจ ทรัพยากร และแรงงาน ซึ่งเปนปจจัยที่สําคัญและมีผลตอนโยบายการ<br />
ลงทุนโดยตรงของนักลงทุนตางชาติ<br />
4.1.2.1 นโยบายกําหนดพื้นที่เพื่อสงเสริมการลงทุนจากตางประเทศ<br />
นับตั้งแตจีนมีนโยบายเปดประเทศและสงเสริมการลงทุนจากตางประเทศเปนตนมา จีนมี<br />
นโยบายทยอยเปดพื้นที่เพื่อรองรับนักลงทุนจากตางประเทศอยางเปนขั้นตอน โดยเริ่มนโยบาย<br />
จัดตั้งเขตเศรษฐกิจพิเศษ 4 แหง ทางตะวันออกเฉียงใตของจีนกอน พรอมกับนโยบายเมืองเปด 14<br />
เมืองหลักดานชายฝงตะวันออก ตามดวยนโยบายเปดเมืองหลักของมณฑลที่มีพื้นที่ติดกับชายแดน<br />
ประเทศเพื่อนบาน หลังจากนั้นเปดเมืองหลักตามแนวชายฝงแมน้ําแยงซีเกียง นโยบายฟนฟูพื้นที่<br />
มณฑลอุตสาหกรรมเกาทางภาคอีสาน และนโยบายสงเสริมการลงทุนตอเนื่องในพื้นที่มณฑลภาค<br />
กลาง จนในที่สุดในป ค.ศ. 2000 เริ่มนโยบายบุกเบิกพัฒนาพื้นที่ภาคตะวันตก ในการกําหนด<br />
นโยบายพัฒนาพื้นที่เพื่อสงเสริมการลงทุนจากตางประเทศนั้น มีนโยบายหลัก ดังนี้<br />
(ก) นโยบายภาคอีสาน<br />
(ง) นโยบายชายแดน<br />
(ข) นโยบายชายฝงตะวันออก<br />
(จ) นโยบายภาคกลาง<br />
(ค) นโยบายชายแมน้ํา<br />
(ฉ) นโยบายภาคตะวันตก<br />
โดยนโยบายดังกลาว แสดงออกมาในรูปของเศรษฐกิจตางๆ (แสดงดังภาพที่ 4-1) ดังนี้<br />
4 - 4
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
1. เขตเศรษฐกิจตงเปย (Dongbei Region)<br />
เขตเศรษฐกิจพิเศษตงเปยตั้งอยูภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศจีน<br />
ครอบคลุมมณฑลเหลียวหนิง (Liaoning) จี๋หลิน (Jilin) และเฮยหลงเจียง (Heilongjiang) ซึ่ง<br />
ในอดีตเปนเขตอุตสาหกรรมหนักที่สําคัญของประเทศ<br />
2. เขตเศรษฐกิจโปไห (Bohai River Delta)<br />
เขคเศรษฐกิจโปไหมีศูนยกลาง ณ กรุงปกกิ่ง (Beijing) และประกอบดวยมหานคร<br />
เทียนจิน (Tianjin) และเมืองในมณฑลเหอเปย (Hebei) และซานตง (Shandong)<br />
3. เขตเศรษฐกิจลุมน้ําแยงซี (Yangtze River Delta: YRD)<br />
เขตเศรษฐกิจลุมแมน้ําแยงซี หรือ YRD มีศูนยกลาง ณ นครเซี่ยงไฮ (Shanghai)<br />
และประกอบดวย 15 เมืองในเขตมณฑลเจียงซู (Jiangsu) และมณฑลเจอเจียง (Zhejiang)<br />
YRD เปนพื้นที่รอยตอมหานครที่ใหญที่สุดในเอเชียตะวันออก มีประชากรรวมกัน<br />
76 ลานคน และเปนเขตอุตสาหกรรมที่สําคัญของจีน เชน สิ่งทอ เสื้อผาสําเร็จรูป เคมีภัณฑ<br />
ปโตรเคมี พลาสติก โทรคมนาคม เครื่องจักรกล วัตถุดิบสําหรับอุตสาหกรรม เหล็ก และ<br />
แผงวงจรไฟฟา ทําให YRD มีขนาดทางเศรษฐกิจถึงหนึ่งในสี่ของประเทศ และมีปริมาณ<br />
การคาระหวางประเทศราวหนึ่งในสามของการคาตางประเทศทั้งหมดของจีน<br />
4. เขตเศรษฐกิจลุมแมน้ําเพิรลและเขตเศรษฐกิจปากแมน้ําเพิรล (Pan Pearl Rivel Delta and<br />
Pearl River Delta: Pan-PRD)<br />
แนวความคิดเรื่องความรวมมือทางเศรษฐกิจในกรอบใหญของพื้นที่ลุมแมน้ําเพิรล<br />
ของจีนตอนใตที่รูจักกันในชื่อ Greater Pearl River Delta (Greater PRD) มีวัตถุประสงค<br />
เพื่อใหเกิดการรวมตัวทางเศรษฐกิจของฮองกง (Hongkokng) และมาเกา (Macua) เขากับอีก<br />
9 มณฑลของจีนไดแก เสฉวน (Sichuan) ยูนนาน (Yunnan) กุยโจว (Guizhou) กวางสี<br />
(Guangxi) หูหนาน (Hunan) เจียงซี (Jiangxi) ฟูเจี้ยน (Fujian) กวางตุง (Guangdong) และ<br />
ไหหลํา (Hainan) จนกลายเปนพื้นที่ศูนยกลางทางเศรษฐกิจที่สําคัญอีกแหงหนึ่งของเอเชีย<br />
โดยกรอบความรวมมือดังกลาวจะทําให Pan-PRD เปนศูนยกลางทางเศรษฐกิจ<br />
ของจีนควบคูกับพื้นที่ลุมแมน้ําแยงซี (Yangtze River Delta: YRD)<br />
5. เขตเศรษฐกิจภาคตะวันตก (Western Development)<br />
เขตเศรษฐกิจภาคตะวันตกประกอบดวย เขตปกครองตนเองทิเบต (Tibet) เขต<br />
ปกครองตนเองซินเจียง (Xinjiang) เขตปกครองตนเองหนิงเซี่ย (Ningxia) เขตปกครอง<br />
ตนเองมองโกเลียใน (Inner Mongolia) มหานครฉงชิ่ง (Chongqing) มณฑลชิงไห<br />
(Qinghai) มณฑลกานซู (Gansu) และมณฑลสานซี (Shaanxi)<br />
4 - 5
้<br />
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ภาพที่ 4-1 แสดงเขตเศรษฐกิจที่สําคัญของประเทศจีน<br />
ที่มา: China Information Center, BOI<br />
ผลจากนโยบายทยอยเปดพื้นที่เพื่อรองรับการลงทุนจากนักลงทุนตางชาติที่กลาวไปขางตน<br />
ทําใหเศรษฐกิจภาคตะวันออกของจีนขยายตัวอยางรวดเร็วและนําหนาเศรษฐกิจภาคอื่นๆ สวนฐาน<br />
อุตสาหกรรมดั้งเดิมทางภาคอีสานของจีนก็ฟนคืนและเริ่มขยายตัว โดยในครึ่งปแรกของ ค.ศ. 2006<br />
มีการลงทุนจากตางประเทศเพิ่มขึ้นเฉลี่ยรอยละ 26% โดยเฉพาะนครเซี่ยงไฮ (Shanghai) มีบรรษัท<br />
ขามชาติเขาไปจัดตั้งสํานักงานผูแทนระดับภูมิภาคเพื่อดูแลสาขาของตนในเขตภูมิภาคมากที่สุด<br />
ในขณะที่จีนประกาศนโยบายกําหนดพื้นที่เพื่อสงเสริมการลงทุนจากตางประเทศดังที่<br />
กลาวมาแลว หนวยงานตางๆ ของรัฐบาลก็ทยอยออกกฎระเบียบบริหารกําหนดเขตนิคมสงเสริม<br />
การลงทุนออกมารองรับนโยบายของรัฐบาลดังกลาว โดยมีเขตนิคมตางๆ ดังนี<br />
1. เขตเศรษฐกิจพิเศษ<br />
เปนเขตที่จัดตั้งโดยสํานักนายกรัฐมนตรี โดยสํานักนายกรัฐมนตรีออกกฎระเบียบ<br />
บริหารมอบอํานาจใหรัฐบาลทองถิ่นของเขตเศรษฐกิจพิเศษมีอํานาจการบริหารดาน<br />
เศรษฐกิจแทนรัฐบาลกลาง นอกจากรัฐบาลทองถิ่นสามารถกําหนดนโยบายที่มีลักษณะพิเศษ<br />
4 - 6
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
แลว ยังสามารถกําหนดมาตรการใหสิทธิพิเศษแกนักลงทุนที่ลงทุนในเขตเศรษฐกิจพิเศษได<br />
ดวย เนื่องจากเขตเศรษฐกิจพิเศษเปนจุดเริ่มตนและทดลองการปฏิรูปโครงสรางเศรษฐกิจของ<br />
จีน ดังนั้น จึงมีมาตรการที่มีลักษณะพิเศษออกมาบังคับใช ระบบการจัดการก็คอนขางจะ<br />
คลองตัว อํานาจการบริหารรัฐกิจของรัฐบาลทองถิ่นคอนขางจะมีระดับที่สูงกวารัฐบาล<br />
ทองถิ่นอื่นๆ นโยบายและมาตรการที่มีลักษณะพิเศษนี้เปนแรงดึงดูดนักลงทุนตางชาติเขามา<br />
ลงทุนในเขตดังกลาวมาก ปจจุบันมีทั้งสิ้น 5 เขต ไดแก เขตเศรษฐกิจพิเศษเซินเจิ้น เขต<br />
เศรษฐกิจพิเศษจูไห เขตเศรษฐกิจพิเศษซานโถว เขตเศรษฐกิจพิเศษเซี่ยเหมิน และเขต<br />
เศรษฐกิจพิเศษไหหนานซึ่งจัดตั้งในภายหลัง<br />
ภายในเขตเศรษฐกิจพิเศษผูลงทุนชาวตางชาติจะไดรับสิทธิพิเศษทางการคาในเรื่อง<br />
ของการนําเขาเครื่องจักรอุปกรณ การนําเขาวัตถุดิบ การนําเขาชิ้นสวนประกอบ การสงออก<br />
สินคาสําเร็จรูป การไดรับสวนลดและยกเวนในเรื่องภาษี ดุลบัญชีเงินตราตางประเทศและ<br />
การโอนกําไรออกนอกประเทศ สิทธิการใชที่ดิน พิธีการการเขาอาณาจักร และการพักอาศัย<br />
ของนักธุรกิจตางชาติ ครอบครัวและผูติดตาม เปนตน<br />
ภายหลังการเปดเขตเศรษฐกิจพิเศษ ทําใหระบบเขตเศรษฐกิจของจีนเติบโตอยาง<br />
รวดเร็ว แตอยางไรก็ตาม เนื่องจากประเทศจีนมีทางออกทางเดียว คือ ชายฝงทะเลตะวันออก<br />
ประกอบกับประเทศมีความกวางใหญมากโดยเฉพาะภาคกลางและภาคตะวันตกของประเทศ<br />
ทําใหการขนสงสินคาออกไปยังตางประเทศใชเวลานานและมีคาใชจายสูง ดังนั้นรัฐบาลจีน<br />
จึงมีแผนขั้นที่สอง ที่จะเชื่อมโยงทางออกสินคาไปยังตางประเทศ<br />
นโยบายเปดเสนทางออกสินคาไปตางประเทศนั้น ในภาคเหนืออาจรวมพันธมิตรกับ<br />
ประเทศมองโกเลียและรัสเซีย เปดเมืองทาทางเหนือผานทะเลดํา สวนในภาคใตมีแผน<br />
รวมมือกับกลุมประเทศอาเซียน โดยใชมณฑลยูนนาน (Yunan) และแมน้ําโขงเปนเสนทาง<br />
หลักในการขนสงสินคา<br />
ประเทศจีนรวมมือกับกลุมประเทศอาเซียนที่มีพื้นที่ติดกับจีนตอนใต ไดแก ประเทศ<br />
พมา ลาว และไทย โดยสรางระบบขนสงทางถนนในพมาและลาว แลวเชื่อมตออําเภอเชียง<br />
ของ และเชียงแสนทางภาคเหนือของไทย เพื่อไปยังเมืองทาในกรุงเทพฯ และเมืองทาน้ําลึกที่<br />
ทวายของพมา นอกจากระบบขนสงทางบกแลว ยังเชื่อมโยงระบบรถไฟระหวางประเทศ จาก<br />
ไทยไปสูจีนตอนใตโดยผานทางอําเภอเดนชัยไปถึงเชียงของ และผานไปทางรถไฟของ<br />
ประเทศลาวอีกดวย<br />
4 - 7
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
2. เขตนิคมพัฒนาเศรษฐกิจและเทคโนโลยี<br />
เปนนิคมที่ตั้งอยูในเมืองที่เปดเสรีสําหรับนักลงทุนตางชาติแลว โดยรัฐบาลได<br />
จัดสรางระบบสาธารณูปโภคภายในนิคมใหพรอมเพรียงเพื่อดึงดูดนักลงทุนตางชาติใหนําเขา<br />
เทคโนโลยีและระบบการจัดการที่ทันสมัยมาสรางโรงงานอุตสาหกรรมภายในนิคมเพื่อ<br />
ผลักดันใหพื้นที่โดยรอบของนิคมเกิดการพัฒนาและความรวมมือทางเศรษฐกิจและ<br />
เทคโนโลยีมากยิ่งขึ้น ปจจุบันไดมีการเปดเขตนิคมพัฒนาเศรษฐกิจและเทคโนโลยีแลวทั้งสิ้น<br />
54 เขตนิคม รูปแบบเขตนิคมดังกลาวนี้เปนอีกหนึ่งรูปแบบการสงเสริมการลงทุนที่สามารถ<br />
ดึงดูดเงินทุนและเทคโนโลยีจากตางประเทศไดอยางประสบผลสําเร็จ<br />
เขตนิคมพัฒนาเศรษฐกิจและเทคโนโลยีนี้จัดตั้งขึ้นโดยสํานักนายกรัฐมนตรี มี<br />
สํานักงานพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษภายใตการกํากับของสํานักนายกรัฐมนตรีเปนผูกํากับดูแล<br />
นักลงทุนที่ลงทุนในเขตนิคมพัฒนาเศรษฐกิจและเทคโนโลยีระดับชาตินี้จะไดรับสิทธิพิเศษ<br />
ดานภาษีอากรที่จัดเก็บโดยสวนกลาง เชน ภาษีเงินไดนิติบุคคล ภาษีศุลกากรสําหรับ<br />
เครื่องจักรอุปกรณที่นําเขามาดําเนินการในเขตนิคมพัฒนาเศรษฐกิจและเทคโนโลยี เปนตน<br />
ในเขตนิคมพัฒนาเศรษฐกิจและเทคโนโลยีจะจัดตั้งสํานักงานบริหารเบ็ดเสร็จ (one stop<br />
service) ภายในเขตนิคมพัฒนาเศรษฐกิจและเทคโนโลยีเพื่อใหบริการอํานวยความสะดวกแก<br />
นักลงทุนตางชาติ รวมทั้งตั้งศูนยรับเรื ่องราวรองทุกขไวในเขตนิคมพัฒนาเศรษฐกิจและ<br />
เทคโนโลยีดวย ในเมืองที่มีการจัดตั้งเขตนิคมพัฒนาเศรษฐกิจและเทคโนโลยีนั้น ประมาณ<br />
การณวา นักลงทุนตางชาติ 30%-40% จะลงทุนในเขตนิคมพัฒนาเศรษฐกิจและเทคโนโลยี<br />
เขตนิคมพัฒนาเศรษฐกิจและเทคโนโลยีที่ไดรับอนุญาตจัดตั้งโดยสํานักนายกรัฐมนตรีนี้จะมี<br />
คําวา “ระดับชาติ” หรือ “National” ปรากฏอยูในชื่อเขตนิคม<br />
นอกจากเขตนิคมพัฒนาเศรษฐกิจและเทคโนโลยีระดับชาติดังกลาวแลว ใน<br />
ทองถิ่นตางๆ ตั้งแตรัฐบาลระดับมณฑล เมือง และอําเภอ ตางก็จัดตั้งเขตนิคมพัฒนาเศรษฐกิจ<br />
และเทคโนโลยีภายในทองที่ของตนเองเพื่อดึงดูดการลงทุนจากตางประเทศ แตนักลงทุนที่<br />
ลงทุนในเขตนิคมพัฒนาระดับทองถิ่นเหลานี้ จะไดรับสิทธิประโยชนยกเวนหรือลดหยอน<br />
ดานภาษีทองถิ่น คาธรรมเนียม คาตอบแทนสิทธิในการใชที่ดิน ซึ่งจัดเก็บโดยรัฐบาลทองถิ่น<br />
เหลานั้น จะไมไดรับสิทธิพิเศษยกเวนหรือลดหยอนภาษีอากรที่จัดเก็บโดยรัฐบาลกลาง เขต<br />
นิคมพัฒนาเศรษฐกิจระดับทองถิ่นจะมีชื่อของมณฑล หรือเมือง หรืออําเภอ นําหนาชื่อนิคม<br />
และจะไมมีคําวา “ระดับชาติ” หรือ “National” ปรากฏอยูในชื่อเขตนิคมพัฒนาระดับทองถิ่น<br />
4 - 8
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
3. เขตนิคมสินคาทัณฑบน<br />
เขตนิคมสินคาทัณฑบนเปนเขตนิคมที่จัดตั้งขึ้นโดยไดรับอนุญาตจากสํานัก<br />
นายกรัฐมนตรีภายใตการกํากับดูแลของสํานักงานใหญศุลกากร เปนเขตนิคมที่สงเสริมการ<br />
ผลิตเพื่อการสงออก ซึ่งมีลักษณะคลายกับเขตการคาเสรีที่มีอยูทั่วไปในตางประเทศ นัก<br />
ลงทุนสามารถดําเนินกิจการดานการคาระหวางประเทศ คลังสินคา การแปรรูป ภายในเขต<br />
นิคมดังกลาวนี้ไดโดยปลอดภาษี นอกจากนี้ การแลกเปลี่ยนเงินตราการนําเขาออกซึ่งสินคา<br />
หรือบุคลากรในเขตนิคมนี้ก็อิสรเสรี ปจจุบันมีการอนุญาตใหจัดตั้งเขตนิคมสินคาทัณฑบน<br />
แลว 15 เขตนิคม<br />
ป ค.ศ. 2009 รัฐบาลจีนประกาศการดําเนิน “ขอคิดเห็นวาดวยการสงเสริมกระตุน<br />
การพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมเขตฯ กวางซีจวง” พรอมอนุมัติใหเขตทาเรือคลังสินคาทัณฑ<br />
บนเมืองชินโจว 2 เปนทาเรือนําเขารถยนตประกอบสําเร็จรูป ทําใหเขตทาเรือคลังสินคาทัณฑ<br />
บนชินโจว (Qinzhou Bonded Port Area) รับการอนุมัติเปนทาเรือเลียบชายฝงทะเลที่สามารถ<br />
นําเขารถยนตประกอบสําเร็จรูปแหงที่ 5 ของประเทศจีนตอจากทาเรือนครเทียนจิน ทาเรือ<br />
เมืองตาเหลียน ทาเรือนครเซี่ยงไฮ ทาเรือหวางผูนครกวางโจว และถือเปนทาเรือคลังสินคา<br />
ทัณฑบนแหงเดียวของประเทศจีนที่มีฟงกชั่นพรอมดานการนําเขารถยนตสําเร็จรูป<br />
เขตทาเรือฯ ดังกลาวจะเปดดําเนินงานอยางเปนทางการในเดือน ม.ค. 2012 โดย<br />
คาดการณวา จะมีรถยนตนําเขาผานเขตทาเรือคลังสินคาทัณฑบนเมืองชินโจวจํานวน 50,000<br />
คัน และมีรถยนตสงออกจํานวน 250,000 คัน<br />
4. เขตนิคมพัฒนาอุตสาหกรรมนิวไฮเทค<br />
เขตนิคมพัฒนาอุตสาหกรรมนิวไฮเทค จัดตั้งขึ้นโดยไดรับการอนุญาตจากสํานัก<br />
นายกรัฐมนตรีภายใตการกํากับของกระทรวงวิทยาศาสตรและเทคโนโลยี มีวัตถุประสงคที่<br />
จะดึงดูดใหนักลงทุนตางชาติที่มีทรัพยสินทางปญญาและเทคโนโลยีระดับสูงที่เปน<br />
นวัตกรรมใหมๆเขามาลงทุนในเขตนิคมพัฒนาอุตสาหกรรมนิวไฮเทคดังกลาว เพื่อใช<br />
เทคโนโลยีที่ทันสมัยและแปลกใหมสรางสินคาที่เปนนวัตกรรมใหมๆ ขึ้นเพื่อสงเสริมการ<br />
ถายทอดเทคโนโลยี ยกระดับการผลิตและการบริหารจัดการที่ทันสมัยใหกับผูประกอบการ<br />
2<br />
เขตทาเรือคลังสินคาทัณฑบนเมืองชินโจว ตั้งอยูพื้นที่ใจกลางเขตเศรษฐกิจอาวเปยปูเขตฯกวางซีจวง ซึ่งเปน<br />
จุดเชื่อมระหวางวงแหวนเศรษฐกิจตะวันตกเฉียงใต วงแหวนเศรษฐกิจจีนตอนใต และวงแหวนเศรษฐกิจอาเซียน<br />
นอกจากนี้ถือเปนเขตทาเรือคลังสินคาทัณฑบนเลียบชายฝงทะเลแหงเดียวทางภาคตะวันตกของประเทศจีน และ<br />
เปนเขตทาเรือคลังสินคาทัณฑบนที่ตั้งอยูใกลกับกลุมประเทศอาเซียนมากที่สุด<br />
4 - 9
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
จีน นักลงทุนที่ลงทุนในเขตนิคมพัฒนาอุตสาหกรรมนิวไฮเทคนี้ จะไดรับสิทธิประโยชน<br />
ดานลดหยอนภาษีที่จัดเก็บโดยรัฐบาลกลาง ปจจุบัน สํานักนายกรัฐมนตรีไดอนุญาตใหมีการ<br />
จัดตั้งเขตนิคมพัฒนาอุตสาหกรรมนิวไฮเทคขึ้นทั่วประเทศทั้งสิ้น 53 เขต<br />
5. เขตความรวมมือทางเศรษฐกิจชายแดน<br />
เขตความรวมมือทางเศรษฐกิจชายแดนมีลักษณะเปนเขตสงเสริมการคาชายแดน<br />
และการแปรรูปเพื่อการสงออก จัดตั้งขึ้นในเมืองที่มีพื้นที่ชายแดนติดกับประเทศเพื่อนบาน<br />
นักลงทุนเริ่มมีการจัดตั้งขึ้นในป ค.ศ. 1992 สวนใหญจะอยูในพื้นที่ภาคตะวันตกของจีน<br />
ปจจุบัน สํานักนายกรัฐมนตรีไดอนุญาตใหมีการจัดตั้งเขตความรวมมือเศรษฐกิจชายแดนขึ้น<br />
ทั้งสิ้น 14 เขต<br />
6. เขตนิคมการแปรรูปเพื่อการสงออก<br />
เขตนิคมการแปรรูปเพื่อการสงออก สวนใหญจะจัดตั้งอยูภายในเขตนิคมพัฒนา<br />
เศรษฐกิจและเทคโนโลยี โดยมีวัตถุประสงคในการสงเสริมการคาแปรรูปเพื่อการสงออกให<br />
รวมศูนยอยูภายในบริเวณเดียวกัน ผูประกอบการสามารถจัดตั้งวิสาหกิจแปรรูปเพื่อการ<br />
สงออก กิจการคลังสินคาภายในเขตนิคมฯนี้ และเมื่อไดรับการอนุญาตจากสํานักงานใหญ<br />
ศุลกากรก็สามารถนําเขา สงออก หรือขนถายสินคาเขาออกภายในเขตนิคมฯดวย วิธีการจด<br />
แจงไวเปนหลักฐานโดยไมตองขออนุญาตจากศุลกากรอีก เวนแตสินคาที่อยูในรายการที่ตอง<br />
ขอโควตาเทานั้น สิทธิประโยชนที่ไดรับในเขตนิคมแปรรูปเพื่อการสงออกนี้มีลักษณะ<br />
เชนเดียวกับเขตนิคมสินคาทัณฑบน ปจจุบัน สํานักนายกรัฐมนตรีไดอนุญาตใหจัดตั้งเขต<br />
นิคมการแปรรูปเพื่อการสงออกแลวทั้งสิ้น 15 เขต<br />
แมในป ค.ศ. 2007 จีนจะไดตรากฎหมายวาดวยภาษีเงินไดวิสาหกิจทุนจีนและ<br />
วิสาหกิจทุนตางชาติออกมาบังคับใช โดยกําหนดใหวิสาหกิจทุนจีนและวิสาหกิจทุนตางชาติ<br />
ตองเสียภาษีเงินไดนิติบุคคลในอัตราเดียวกัน แตสิทธิประโยชนดานภาษีที่รัฐบาลเคยตรา<br />
กฎระเบียบใหไวกับนักลงทุนตางชาติยังคงไดรับความคุมครองและใชบังคับตอไปตาม<br />
กําหนดเวลาและเงื่อนไขที่กฎหมายไดกําหนดไว สําหรับสิทธิประโยชนดานภาษีที่<br />
ผูประกอบการจะไดรับยกเวนหรือลดหยอนเมื่อดําเนินกิจการในเขตนิคมฯ ตางๆ นั้น มีอัตรา<br />
และหลักเกณฑที่แตกตางกันไป<br />
4 - 10
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
4.1.2.2 การกําหนดภาคธุรกิจเพื่อสงเสริมการลงทุนจากตางประเทศ<br />
เพื่อใหการลงทุนของนักลงทุนตางชาติสอดคลองกับนโยบายและทิศทางการพัฒนา<br />
อุตสาหกรรมของประเทศ และเพื่อใหการคุมครองสิทธิประโยชนของนักลงทุนตางชาติที่ไดมาโดย<br />
ชอบดวยกฎหมาย รัฐบาลจีนจึงไดประกาศกฎระเบียบบริหาร ขอกําหนดวาดวยขอชี้แนะทิศ<br />
ทางการลงทุนสําหรับนักลงทุนตางชาติ (ซึ่งตอไปเรียกวา “ขอกําหนดชี้แนะ”) และ รายการภาค<br />
ธุรกิจอุตสาหกรรม ชี้แนะสําหรับนักลงทุนตางชาติ (ซึ่งตอไปเรียกวา “รายการภาคธุรกิจชี้แนะ”)<br />
ออกบังคับใช ขอกําหนดชี้แนะและรายการภาคธุรกิจชี้แนะไดมีการปรับปรุงใหเหมาะสมกับ<br />
สถานการณการลงทุนจากตางประเทศตลอดเวลา ซึ ่งฉบับลาสุดประกาศใชเมื่อวันที่ 1 มกราคม ค.ศ.<br />
2005 ซึ่งขอกําหนดชี้แนะและรายการภาคธุรกิจชี้แนะไดแบงกลุมภาคธุรกิจและอุตสาหกรรม<br />
ออกเปน 4 ประเภท คือ<br />
ประเภทที่ 1 เปนรายการภาคธุรกิจอุตสาหกรรมที่สงเสริมการลงทุนจากตางประเทศ<br />
อุตสาหกรรมประเภทสงเสริม เชน อุตสาหกรรมประเภทการเกษตร ปาไม เลี้ยงสัตวและ<br />
ประมงบางประเภท อุตสาหกรรมเหมืองแรบางประเภท อุตสาหกรรมการผลิต เชน อุตสาหกรรม<br />
ผลิตสินคาทางการเกษตร อุตสาหกรรมผลิตอาหาร อุตสาหกรรมสิ่งทอ อุตสาหกรรมกระดาษและ<br />
ผลิตภัณฑจากกระดาษ อุตสาหกรรมผลิตอุปกรณสื่อสารและการขนสง อุตสาหกรรม<br />
อิเล็กทรอนิกส อุตสาหกรรมดานการสื่อสารและการขนสง เชน บริษัทผูใหบริการขนสงทางถนน<br />
นักลงทุนตางชาติที่ประสงคจะไดสิทธิพิเศษดานการลงทุนในอุตสาหกรรมที่สงเสริมนี้<br />
จะตองยื่นโครงการเสนอตอหนวยงานความรวมมือทางเศรษฐกิจและการคาตั้งแตระดับอําเภอขึ้น<br />
ไป ซึ่งแลวแตจํานวนทุนทรัพยที่ลงทุนเพื่อขออนุมัติการสงเสริม เมื่อไดรับอนุมัติโครงการแลวจึง<br />
จะสามารถจดทะเบียนจัดตั้งเปนองคกรธุรกิจทุนตางชาติเพื่อดําเนินกิจการและ รับสิทธิพิเศษได<br />
ประเภทที่ 2 เปนรายการภาคธุรกิจอุตสาหกรรมที่จํากัดการลงทุนจากตางประเทศ<br />
อุตสาหกรรมประเภทจํากัด เชน อุตสาหกรรมประเภทการเกษตร ปาไม เลี้ยงสัตวและ<br />
ประมงบางประเภท อุตสาหกรรมเหมืองแรบางประเภท อุตสาหกรรมการผลิต เชน อุตสาหกรรม<br />
ผลิตปโตรเลียมและถานโคก อุตสาหกรรมการพิมพ อุตสาหกรรมผลิตวัตถุดิบทางเคมี<br />
อุตสาหกรรมผลิตยา อุตสาหกรรมธนาคารและประกันภัยประเภทประกันชีวิต อุตสาหกรรม<br />
อสังหาริมทรัพย อุตสาหกรรมดานสุขภาพและกีฬา<br />
นักลงทุนตางชาติประสงคที่จะประกอบกิจการในภาคธุรกิจอุตสาหกรรมประเภทจํากัดนั้น<br />
ตองยื่นคารองตอหนวยงานความรวมมือทางเศรษฐกิจและการคาตั้งแตระดับอําเภอขึ้นไปและยื่นขอ<br />
อนุญาตตอหนวยงานภายใตสังกัดของกระทรวงที่กํากับดูแลภาคธุรกิจและอุตสาหกรรมนั้น ๆ<br />
4 - 11
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
สําหรับกรณีการอนุญาตใหนักลงทุนตางชาติประกอบกิจการในภาคธุรกิจอุตสาหกรรมประเภท<br />
จํากัดนี้ หนวยงานระดับทองถิ่นที่รับคําขออนุญาตไมสามารถอนุมัติไดดวยตนเอง จะตองสงคําขอ<br />
ไปยังกระทรวงตนสังกัดเพื่อพิจารณาอนุมัติ เมื่อนักลงทุนตางชาติไดรับการอนุมัติโครงการและ<br />
อนุญาตใหประกอบกิจการในภาคธุรกิจอุตสาหกรรมประเภทจํากัดแลว จึงจะจดทะเบียนจัดตั้ง<br />
องคกรธุรกิจทุนตางชาติเพื่อดําเนินกิจการได<br />
ประเภทที่ 3 เปนรายการภาคธุรกิจอุตสาหกรรมที่ตองหามการลงทุนจากตางประเทศ<br />
อุตสาหกรรมประเภทตองหาม เชน อุตสาหกรรมบริการขนสงทางไปรษณีย การจัดการ<br />
ดานชลประทานและสิ่งแวดลอม การศึกษา อุตสาหกรรมดานศิลปะ กีฬาและบันเทิง ซึ่งนักลงทุน<br />
ตางชาติไมสามารถยื่นโครงการหรือขออนุญาตประกอบกิจการในภาคธุรกิจอุตสาหกรรมประเภทนี้<br />
ได<br />
ประเภทที่ 4 เปนรายการภาคธุรกิจอุตสาหกรรมที่อนุญาตใหมีการลงทุนจากตางประเทศ<br />
อุตสาหกรรมที่อนุญาตใหมีการลงทุนจากตางประเทศ หรืออุตสาหกรรมประเภททั่วไป<br />
หมายถึง อุตสาหกรรมที่ไมอยูในรายการอุตสาหกรรมประเภทสงเสริม จํากัด และตองหาม ซึ่งนัก<br />
ลงทุนตางชาติที่ประสงคจะดําเนินกิจการในอุตสาหกรรมประเภททั่วไปนี้ สามารถยื่นจดทะเบียน<br />
จัดตั้งองคกรธุรกิจทุนตางชาติเพื่อดําเนินกิจการดังกลาวไดโดยไมตองขออนุมัติสงเสริมหรือขอ<br />
อนุญาตประกอบกิจการแตอยางใด<br />
ภายหลังจีนไดเขาเปนสมาชิกองคการการคาโลก จีนไดปรับปรุงขอกําหนดชี้แนะและ<br />
รายการภาคธุรกิจชี้แนะหลายครั้ง ครั้งลาสุดคือฉบับป ค.ศ. 2004 ซึ่งมีผลบังคับใชเมื่อวันที่ 1<br />
มกราคม ค.ศ. 2005 ทั้งนี้เพื่อใหสอดคลองกับพันธกรณีที่จีนไดใหไวกับสมาชิกองคการการคาโลก<br />
ขอกําหนดชี้แนะและรายการภาคธุรกิจชี้แนะดังกลาว มีลักษณะพิเศษ ดังนี้<br />
(1) เนนใหการสงเสริมการลงทุนมากกวาจํากัด หรือหามการลงทุนของนักลงทุนตางชาติ<br />
โดยเฉพาะภาคการสงเสริม ประกอบดวย เกษตรกรรม การทําเหมืองแร อุตสาหกรรมการ<br />
ผลิต อุตสาหกรรมพลังงาน การบริหารงานชลประทาน กิจการโทรคมนาคม ไปรษณีย<br />
ขนสงและคลังสินคา การคาปลีกคาสง การพัฒนาอสังหาริมทรัพย กิจการบริการ<br />
สาธารณูปโภค กิจการบริการดานสวัสดิการสาธารณสุขและการกีฬา กิจการดาน<br />
สื่อสารมวลชนวัฒนธรรมและการศึกษา กิจการวิจัยทางวิทยาศาสตรและเทคโนโลยี และ<br />
โครงการการลงทุนเพื่อการสงออกทั้งหมด ภาคจํากัด ประกอบดวยกิจการบางสวนที่ตอง<br />
4 - 12
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ดําเนินในรูปกิจการรวมทุนหรือกิจการรวมประกอบการระหวางวิสาหกิจทุนตางชาติกับ<br />
วิสาหกิจทุนจีน สําหรับภาคตองหามนั้น สวนใหญจะเปนภาคธุรกิจเกี่ยวกับ ความมั่นคง<br />
ศิลปวัฒนธรรมดั้งเดิม และกิจการที่ขัดตอความสงบเรียบรอยหรือศีลธรรมอันดีของ<br />
ประชาชน<br />
(2) สรางระบบการแขงขันที่ยุติธรรม กลาวคือ ภาคธุรกิจที่นอกเหนือจากที่ระบุไวในรายการ<br />
สงเสริม รายการจํากัด และรายการตองหามแลว ใหถือวาอยูในภาคอนุญาตใหนักลงทุน<br />
ตางชาติลงทุนไดทั้งนั้น<br />
(3) สอดคลองกับพันธกรณีที่จีนไดใหไวกับสมาชิกองคการการคาโลก<br />
4 - 13
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
4.1.3 โครงสรางภาษีของประเทศจีน<br />
ระบบภาษีของประเทศจีน 3 แบงเปน 8 ประเภทใหญ ไดแก<br />
1. ภาษีเงินได (Income Taxes)<br />
2. ภาษีหมุนเวียน (Turnover Taxes)<br />
3. ภาษีทรัพยสิน (Property Taxes)<br />
4. ภาษีทรัพยากร (Resource Taxes)<br />
5. ภาษีพฤติกรรม (Behavioral Taxes)<br />
6. ภาษีสําหรับวัตถุประสงคพิเศษ (Special Purpose Taxes)<br />
7. ภาษีเกษตรกรรม (Agriculture Taxes)<br />
8. ภาษีศุลกากร (Customs Duties)<br />
โดยภาษีที่เกี่ยวของกับการประกอบกิจการหรือการบริโภคสินคายานยนตแสดงดังตารางที่ 4-1<br />
ตารางที่ 4-1 แสดงอัตราภาษีที่เกี่ยวของกับการประกอบกิจการหรือการบริโภคสินคายานยนตของ<br />
ประเทศจีน<br />
ประเภทภาษี ประเภทเงินได อัตราภาษี<br />
ภาษีเงินได 1. ภาษีเงินไดนิติบุคคล<br />
ภาษีเงินไดวิสาหกิจทุนจีนและวิสาหกิจทุน 25 %<br />
ตางชาติกําหนดในอัตราที่เปนมาตรฐานเดียวกัน เวนแต<br />
(1) ภาษีเงินไดวิสาหกิจขนาดเล็ก 20 %<br />
(2) ภาษีเงินไดวิสาหกิจที่ประกอบกิจการเกี่ยวกับ 15 %<br />
เทคโนโลยีระดับสูงในรายการที่รัฐบาลกําหนด<br />
2. ภาษีเงินไดบุคคลธรรมดา<br />
กําหนดในอัตรากาวหนา 9 ระดับ<br />
(1) กรณีรายไดจากเงินเดือน คาแรง 5-45 %<br />
(2) กรณีรานคาเอกชนที่มีรายไดจากการผลิต การคา<br />
และการประกอบการเชาเหมากิจการ<br />
5-35 %<br />
3<br />
ที่มา: Beijing Local Taxation Bureau http://english.tax861.gov.cn/zgszky/zgszky28.htm<br />
4 - 14
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ประเภทภาษี ประเภทเงินได อัตราภาษี<br />
ภาษีหมุนเวียน 1. ภาษีมูลคาเพิ่มการขายสินคาหรือใหบริการ (VAT)<br />
(1) การสงออกสินคา (เวนแตสินคาที่สํานัก 0 %<br />
นายกรัฐมนตรีประกาศใหตองเสียภาษีในอัตรา<br />
ที่กําหนดเปนการเฉพาะ)<br />
(2) การใหบริการและการจําหนายสินคาทั่วไป 17 %<br />
2. ภาษีบริโภค (ภาษีสรรพสามิต)<br />
(1) น้ํามันเบนซินไรสารตะกั่ว 0.20 หยวน/ลิตร<br />
(2) น้ํามันดีเซล 0.10 หยวน/ลิตร<br />
(3) ยางรถยนต 10<br />
(4) รถจักรยานยนต 10 %<br />
(5) รถยนต 3- 8 %<br />
3. ภาษีธุรกิจ<br />
รายไดจากการใหบริการ การรับจาง การโอน 3 - 5%<br />
ทรัพยสินที่ไมมีรูปราง การขายอสังหาริมทรัพย<br />
ยกเวน กิจการบันเทิงและสถานเริงรมย 5 - 20 %<br />
ภาษีทรัพยสิน 1. ภาษีโรงเรือน 1.2 หรือ 12 %<br />
2. ภาษีการใชที่ดินในเมือง 0.3-10 หยวน / ตร.ม.<br />
ภาษีทรัพยากร ภาษีทรัพยากร<br />
(1) น้ํามันปโตรเลียม 8 - 30 หยวน / ตัน<br />
(2) กาซธรรมชาติ 2-15 หยวน / พันลบ.ซม.<br />
(3) ถานหิน 0.3 - 5 หยวน / ตัน<br />
(4) อโลหะ 0.5 - 20 หยวน / ตัน<br />
(5) โลหะดํา 2 - 30 หยวน / ตัน<br />
(6) โลหะ 0.4 – 30 หยวน / ตัน<br />
ที่มา: วิบูลย ตั้งกิตติภรณ, ศูนยความรูเพื่อการคาและการลงทุนกับจีน http://www.chineselawclinic.moc.go.th/<br />
4 - 15
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ตารางที่ 4-2 แสดงโครงสรางภาษีสรรพสามิตสินคายานยนตของไทยและจีน<br />
รายการสินคา ความจุกระบอกสูบ จีน ไทย<br />
ยางรถยนต 3% -<br />
รถจักรยานยนต 10% 2 จังหวะ = 5%<br />
4 จังหวะ = 3%<br />
รถยนตนั่ง ≤ 1,000 CC 3% 30%<br />
1,000 - 1,500 CC 5% 30%<br />
1,500 - 2,000 CC 5% 30%<br />
2,000 - 2,500 CC 8% 35%<br />
2,500 - 3,000 CC 8% 40%<br />
3,000 - 4,000 CC 8% 50%<br />
> 4,000 CC 8% 50%<br />
รถโดยสาร/รถบรรทุก 5% 30-50%<br />
ที่มา : กรมสรรพสามิต, วิบูลย ตั้งกิตติภรณ, ศูนยความรูเพื่อการคาและการลงทุนกับจีน<br />
ตารางที่ 4-3 แสดงโครงสรางภาษีการใชยานยนตของไทยและจีน<br />
รายการ ประเภท จีน ไทย<br />
ภาษีการใชรถยนต รถยนตนั่ง 60 – 320 หยวน/ป<br />
(288 – 1,536 บาท/ป)<br />
รถบรรทุก<br />
รถจักรยานยนต<br />
16 – 60 หยวน/ตัน/ป<br />
(77 – 288 บาท/ตัน/ป)<br />
20 – 80 หยวน/ตัน/ป<br />
(96 – 384 บาท/ตัน/ป)<br />
ภาษีใบขับขี่ รถยนตนั่ง 60 – 320 หยวน/ป<br />
(77 – 288 บาท/ป)<br />
รถบรรทุก<br />
รถจักรยานยนต<br />
16 – 60 หยวน/ตัน/ป<br />
(77 – 288 บาท/ตัน/ป)<br />
20 – 80 หยวน/ตัน/ป<br />
(96 – 384 บาท/ตัน/ป)<br />
หมายเหตุ : 1 หยวนเทากับ 4.8 บาท<br />
ที่มา : กรมขนสงทางบก, http://english.tax861.gov.cn/zgszky/zgszky19.htm<br />
4 - 16<br />
1,350 – 6,900 บาท/ป<br />
300 – 4,050 บาท/ป<br />
100 บาท/ป<br />
100 บาท/ป<br />
100 – 300 บาท/ป<br />
50 บาท/ป
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ตารางที่ 4-4 แสดงการเปรียบเทียบนโยบายการใหสิทธิพิเศษดานการลงทุนของเขตพัฒนาพิเศษตางๆในจีน<br />
ประเภทภาษี (อัตราภาษี) นิคมพัฒนาทางเศรษฐกิจและเทคโนโลยี<br />
นิคมพัฒนาอุตสาหกรรมที่ใช<br />
เทคโนโลยีขั้นสูง<br />
นิคมสินคาทัณฑบน นิคมแปรรูปเพื่อการสงออก<br />
ภาษีเงินไดนิติ<br />
บุคคล<br />
ลงทุนดานการผลิต บริษัทตางชาติที่ไดประกอบกิจการสิบปขึ้นไป ไดรับการยกเวนภาษีเงินไดนิติบุคคลในชวงสองปแรก และลดครึ่งหนึ่งในสามปตอมานับตั้งแต<br />
ปที่มีผลกําไร จากนั้นชําระรอยละ 15 (ปกติรอยละ 30) และยังไดรับยกเวนภาษีเงินไดทองถิ่นรอยละ 3<br />
ลงทุนดานเทคโนโลยี เชนเดียวกับกรณีแรก ไดรับการยกเวนภาษีเงินไดนิติบุคคลในชวงสองปแรก และลดครึ่งหนึ่งในสามปตอมานับตั้งแตปที่มีผลกําไร จากนั้น<br />
ชําระรอยละ 10 (ปกติรอยละ 30) และยังไดรับยกเวนภาษีเงินไดทองถิ่นรอยละ 3<br />
การผลิตเพื่อสงออก สําหรับบริษัทที่มีสัดสวนการสงออกมากกวารอยละ 70 ของการผลิตในแตละป ไดรับการยกเวนภาษีเงินไดนิติบุคคลในชวงสองปแรก และลด<br />
ครึ่งหนึ่งในสามปตอมานับตั้งแตปที่มีผลกําไรจากนั้น ชําระรอยละ 10 (ปกติรอยละ 30) และยังไดรับยกเวนภาษีเงินไดทองถิ่นรอยละ 3<br />
ภาษีมูลคาเพิ่ม อัตราปกติ - รอยละ 0 สําหรับสินคาสงออก<br />
(VAT)<br />
- รอยละ 13 สําหรับการผลิตสินคาที่ไดรับลดหยอนจํานวน 19 ประเภท (เกษตรกรรม เปนตน)<br />
- รอยละ 17 สําหรับการผลิตสินคาทั่วไป<br />
ภาษีศุลกากร สําหรับอุปกรณและชิ้น สําหรับอุตสาหกรรมที่จัดอยูในขายที่ไดรับการสงเสริม<br />
ไดรับการยกเวนภาษี<br />
และ<br />
ภาษีมูลคาเพิ่ม<br />
สวนอะไหลที่นํามาใชเอง<br />
สําหรับเครื่องใชในสํานักงาน<br />
ไดรับการยกเวนภาษี<br />
ไมไดรับยกเวนภาษี ไดรับการยกเวนภาษี<br />
(VAT) สําหรับวัตถุดิบและชิ้นสวน ไดรับการยกเวนภาษี เฉพาะกรณีนําเขาเพื่อการผลิตสําหรับสงออกเทานั้น ไดรับการยกเวนภาษี<br />
กรณีนําสินคาสําเร็จรูปที่ผลิต<br />
โดยวัตถุดิบปลอดภาษี ไป<br />
จําหนายภายในประเทศ<br />
สินคาสําเร็จรูปที่จําหนายในประเทศ ตองชําระภาษีมูลคาเพิ่ม วัตถุดิบและชิ้นสวนที่<br />
นําเขาเทานั้นที่ตองชําระ<br />
ภาษีมูลคาเพิ่ม<br />
สินคาสําเร็จรูปที่จําหนายใน<br />
ประเทศต องชํ าระภาษี<br />
มูลคาเพิ่ม<br />
4 - 17
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ประเภทภาษี (อัตราภาษี)<br />
การคืนภาษีมูลคาเพิ่มสินคาสําเร็จรูปที่ผลิตจาก<br />
วัตถุดิบภายในประเทศ<br />
การกําหนดอัตราสวนระหวางการสงออกและการ<br />
จําหนายภายในประเทศ<br />
การวางเงินประกัน (สําหรับบริษัทที่นําเขาเพื่อการ<br />
ผลิตและสงออก)<br />
ภาษีอสังหาริมทรัพย<br />
สิทธิประโยชนทางภาษี<br />
สําหรับการลงทุนซ้ําจากกําไรสุทธิ<br />
ที่มา: อักษรศรี พาณิชสาสน (2549)<br />
นิคมพัฒนาทางเศรษฐกิจและเทคโนโลยี<br />
นิคมพัฒนาอุตสาหกรรมที่ใช<br />
เทคโนโลยีขั้นสูง<br />
นิคมสินคาทัณฑบน นิคมแปรรูปเพื่อการสงออก<br />
คืนภาษีเมื่อขนสงสินคาออกจากประเทศจีน คืนภาษีทันทีเมื่อนําวัตถุดิบ<br />
ภายใน ประเทศเขาเขตฯ<br />
กําหนดโดยผูลงทุนตามระยะเวลาที่บริษัทตองดําเนินตามแนวปฏิบัติทาง ไมมีขอบังคับ โดยปกติ แตละเขตฯ จะมี<br />
อุตสาหกรรมของประเทศจีน และไมรวมอยูในกลุมที่ตองขอหนังสืออนุญาตการ<br />
ขอกําหนดแตกตางกันไป<br />
สงออกและการบริหารโควตา<br />
การจัดแบงประเภทของบริษัทออกเปน 4 ประเภท ไดแก ประเภท A, B, C และ ไมไดนํามาใช<br />
D<br />
ไดรับการยกเวนภาษีเปนระยะเวลาสามป สวนบริษัทดานเทคโนโลยี ไดรับการ<br />
ยกเวนภาษีเปนระยะเวลาหาปหลังจากนั้น เรียกเก็บรอยละ 1.2 ตอป<br />
บริษัทที่นํากําไรสุทธิมาลงทุนซ้ําในกิจการเดิมหรือกิจการใหม จะไดรับเงินคืน<br />
ภาษีเงินไดนิติบุคคลรอยละ 40 ของสวนกําไรสุทธิจากการลงทุนในระยะเวลาหา<br />
ป และรอยละ 100 จากการลงทุนมากกวาสิบปขึ้นไป<br />
บริษัทดานเทคโนโลยี<br />
ไดรับการยกเวนภาษีเปน<br />
ระยะเวลาหาปหลังจากนั้น<br />
เรียกเก็บรอยละ 1.2 ตอป<br />
ไดรับการยกเวนภาษีเปน<br />
ระยะเวลา 3 ป สวนบริษัท<br />
ดานเทคโนโลยี ไดรับการ<br />
ยกเวนภาษีเปนเวลา 5 ป<br />
4 - 18
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
4.1.4 นโยบายดานพลังงานทดแทนในรถยนต<br />
4.1.4.1 แนวโนมการผลิตพลังงานของจีน 4<br />
จากรายงานของธนาคารเพื่อการพัฒนาเอเชีย (ADB) และจากการประเมินของรัฐบาลจีน<br />
ปริมาณพลังงานของจีนจะมีอัตราการเติบโตโดยเฉลี่ยตอประหวางรอยละ 2.6 และ 3.1 ซึ่งแหลง<br />
พลังงานสําคัญจะยังคงเปนถานหิน แมจะคาดวาสวนแบงโดยรวมจะลดลง สวนแหลงพลังงานจาก<br />
น้ํามัน คาดวาจะเพิ่มสูงขึ้น แตสวนแบงโดยรวมจะลดลง นอกจากนี้ แหลงพลังงานอื่นๆ เชน กาซ<br />
ธรรมชาติ น้ํา นิวเคลียร รวมถึงพลังงานหมุนเวียนก็คาดวาจะเพิ่มสัดสวนขึ้นอยางรวดเร็ว<br />
ในอีก 20 ป คาดวา ปริมาณพลังงานจากแหลงพลังงานทุกประเภทจะเพิ่มขึ้นอยางตอเนื่อง<br />
โดยเฉพาะพลังงานจากถานหินและน้ํามันจะเพิ่มขึ้นกวาสองเทา พลังงานจากกาซธรรมชาติจะ<br />
เพิ่มขึ้นกวาหาเทา พลังงานจากน้ําและนิวเคลียรเพิ่มขึ้นกวาสี่เทา ขณะที่พลังงานหมุนเวียนจะเพิ่มถึง<br />
สองรอยเทา สําหรับแหลงพลังงานไฟฟา ในอีก 20 ปขางหนา แนวโนมของปริมาณพลังงานไฟฟา<br />
ทั่วทั้งประเทศจะเพิ่มขึ้นโดยเฉลี่ยรอยละ 5.5 ตอป<br />
4.1.4.2 นโยบายสรางความมั่นคงดานพลังงาน 5<br />
รัฐบาลจีนตระหนักถึงแนวโนมปญหาการขาดแคลนพลังงานของประเทศ โดยเฉพาะ<br />
ปญหาน้ํามัน จึงไดดําเนินนโยบายและมาตรการสําคัญในการปองกันและสรางความมั่นคงดาน<br />
พลังงาน ดังนี้<br />
1. แสวงหาแหลงพลังงานใหมภายในประเทศ และรณรงคสรางจิตสํานึกใหกับคนจีนรวมกัน<br />
ประหยัดพลังงาน<br />
2. แสวงหาแหลงพลังงานทางเลือกอื่นๆ ทดแทนน้ํามัน เชน การสงเสริมการใชกาซธรรมชาติ<br />
เหลว เอทานอลที่ผลิตจากขาวโพด การสรางโรงงานผลิตไฟฟาจากพลังงานลมในมณฑล<br />
เจอเจียง (Zhejiang) และการตั้งโรงงานไฟฟาพลังแสงอาทิตยในมณฑลชิงไห (Qinghai) 39<br />
แหง<br />
เพื่อสงเสริมและสนับสนุนการใชกาซธรรมชาติเหลว รัฐบาลจีนมีมาตรการยกเวน<br />
ภาษีนําเขาเครื่องจักรและอุปกรณที่ใชกาซเปนเชื้อเพลิง และปลอยเงินกูใหกับโครงการที่<br />
เกี่ยวกับกาซธรรมชาติเหลวโดยไมคิดดอกเบี้ย<br />
4<br />
ที่มา: อุตสาหกรรมพลังงานจีน โดยดร.อักษรศรี พานิชสาสน (2550)<br />
5<br />
ที่มา: อุตสาหกรรมพลังงานจีน โดยดร.อักษรศรี พานิชสาสน (2550)<br />
4 - 19
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ในป ค.ศ. 2007 มีรถยนตในจีนที่ใชเอ็นจีวีเปนเชื้อเพลิงแลวประมาณ 250,000 คัน<br />
หรือคิดเปนรอยละ 50 ของรถยนตที่ใชพลังงานสะอาด และในป 2010 จะมีรถยนตมาใช<br />
เอ็นจีวี 500,000 คัน และมีสถานีบริการเอ็นจีวีเพิ่มกวา 1,000 แหง เฉพาะในมหานครปกกิ่ง<br />
(Beijing) รัฐบาลจีนตั้งเปาจะเพิ่มสถานีเอ็นจีวีอีก 60 แหง จากเดิมที่มีอยู 33 แหง และเพิ่ม<br />
จํานวนรถโดยสาร (Bus) ที่จะใชเอ็นจีวีเปน 5,000 คัน จากปจจุบันมีรถบัสใชเอ็นจีวี<br />
ประมาณ 1,500 คัน คิดเปนสัดสวนถึงรอยละ 70 ของรถโดยสาร (Bus) ในจีน<br />
3. ลดการพึ่งพาการนําเขาน้ํามันจากตะวันออกกลาง เนื่องจากความไมแนนอนของปญหาทาง<br />
การเมืองในตะวันออกกลาง เชน ความขัดแยงระหวางสหรัฐและอิรัก จีนจึงพยายาม<br />
แสวงหาแหลงพลังงานอื่นทดแทนเพื่อสรางหลักประกันดานพลังงาน เชน อินโดนีเซีย<br />
รัสเซีย อิหราน อารเจนตินา แองโกลาและคองโก<br />
4. ใชเครื่องมือทางการทูต การบริหารนโยบายตางประเทศ และการเจรจากับประเทศตางๆ<br />
เพื่อเปาหมายสรางความมั่นคงดานพลังงาน เชน เดือนมิถุนายน 2004 จีนไดเสนอการทํา<br />
ขอตกลงเปดการคาเสรี (Free Trade Agreement: FTA) รวมกับสภาความรวมมือแหงอาว<br />
เปอรเซีย ไดแก ซาอุดีอาระเบีย คูเวต โอมาน บาหเรน กาตาร และสหรัฐอาหรับเอมิเรตส<br />
นอกจากนี้ จีนและประเทศในเอเชียกลาง ไดรวมกันกอตั้งองคการความรวมมือเซี่ยงไฮ (จีน<br />
รัสเซีย คาซัคสถาน ทาจิกิสถาน คีรกีซสถาน และอุซเบกิสถาน) เพื่อเปนจุดเชื่อมตอความ<br />
รวมมือ ดานพลังงาน เปนตน เพื่อสรางความสัมพันธกับประเทศที่มีแหลงน้ํามัน ผูนําจีนได<br />
เดินทางไปเยือนประเทศ ตางๆ ในแอฟริกา ละตินอเมริกา ตะวันออกกลาง รวมทั้ง<br />
อารเจนตินา บราซิล และคิวบา และมีการลงนามความรวมมือดานพลังงานหลายฉบับ<br />
จีนกําหนด “แผนพัฒนาอุตสาหกรรมพลังงานใหม” ขึ้น โดยแผนพัฒนาฉบับนี้<br />
กําหนดระยะเวลาตามแผนไวตั้งแตป ค.ศ. 2011 – 2020โดยจะเพิ่มการลงทุนทั้งสิ้น 5 ลาน<br />
ลานหยวน<br />
“แผนพัฒนาอุตสาหกรรมพลังงานใหม” กําหนดแนวทาง ขนาดและนโยบาย<br />
สําคัญของการพัฒนาอุตสาหกรรมพลังงานใหมไวอยางเปนรูปธรรม โดยไดกําหนดจะ<br />
พัฒนาพลังงานพลังงานนิวเคลียร พลังงานลม พลังงานแสงอาทิตย ถานหินสะอาด<br />
พลังงานความรอนใตพิภพ แกสธรรมชาติชนิดพิเศษ โครงขายไฟฟาอัจฉริยะ พลังงาน<br />
รถยนตชนิดใหม พลังงานความรอนใตพิภพ ตลอดชวงระยะเวลาสิบป ตั้งแตป ค.ศ. 2011 –<br />
2020<br />
4 - 20
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
จากการคาดการณเบื้องตนพบวา หลังจากแผนพัฒนาอุตสาหกรรมพลังงานใหม<br />
เริ่มใชแลว เมื่อถึงป ค.ศ. 2020 ประเทศจีนจะสามารถลดการพึ่งพาการใชถานหินได<br />
รวมทั้งลดการปลอยกาซซัลเฟอรไดออกไซดและกาซคารบอนไดออกไซดได 7.8 ลานตัน<br />
และ 1.2 พันลานตันตามลําดับ ทั้งนี้ ภายในระยะเวลาสิบปของแผนพัฒนาจะมีการลงทุน<br />
สะสม 5 ลานลานหยวน มีการเพิ่มมูลคาอุตสาหกรรมปละ 1.5 ลานลานหยวน สามารถ<br />
สรางงาน 15 ลานตําแหนง โดยสรุปแลว แผนพัฒนาอุตสาหกรรมพลังงานใหมจะชวย<br />
ผลักดันการเปลี่ยนแปลงรูปแบบของการพัฒนา ขยายการบริโภคในประเทศ และกระตุน<br />
ใหเกิดการจางงาน”<br />
6<br />
4.1.4.3 นโยบายดานพลังงานทดแทนในรถยนต<br />
กุมภาพันธ 2552 กระทรวงพาณิชยและกระทรวงวิทยาศาสตรและเทคโนโลยีของจีนประกาศ<br />
ทดลองนํารองพัฒนารถยนตประหยัดพลังงานและรถยนตพลังงานใหมที่เมือง<br />
ตาง ๆ ของจีน 13 แหง ไดแก กรุงปกกิ่ง (Beijing) นครเซี่ยงไฮ (Shanghai) นคร<br />
ฉงชิ่ง (Chongqing) เมืองฉางชุน (Changchun) และเมืองตาเหลียน (Dalian) เปน<br />
ตน โดยการสนับสนุนใหหนวยงานบริการสาธารณะ ซึ่งรวมถึง การขนสง<br />
มวลชน รถแท็กซี่ รถในหนวยงานราชการ รถที่ใชในกิจการอนุรักษสิ่งแวดลอม<br />
และสุขอนามัย ตลอดจนการขนสงทางไปรษณีย เปนหนวยงานนํารองที่ใช<br />
รถยนตประหยัดพลังงานและรถยนตพลังงานใหม ดวยการอาศัยนโยบาย<br />
ทางการคลังที่ใหการชดเชยแกหนวยงานที่เกี่ยวของในการสั่งซื้อและใชรถยนต<br />
พลังงานใหมนี้<br />
มีนาคม 2552 ในแผนการปรับปรุงและพัฒนาอุตสาหกรรมรถยนตฉบับใหมกําหนดวา<br />
พยายามพัฒนาใหการผลิตและการจําหนายรถยนตพลังงานไฟฟามีขนาด<br />
พอสมควร โดยปรับปรุงและพัฒนาขีดความสามารถดานการผลิตใหสูงขึ้น เพื่อ<br />
บรรลุเปาหมายการผลิตรถยนตไฟฟา รถยนตพลังงานผสมที่ชารตแบตเตอรี่ได<br />
และรถยนตพลังงานใหมแบบธรรมดาใหได 5 แสนคันตอป<br />
สิงหาคม 2552 กระทรวงอุตสาหกรรมสารสนเทศแหงชาติจีนประกาศระเบียบการอนุมัติและ<br />
การบริหารผลิตภัณฑของวิสาหกิจพลังงานใหม และกําหนดหลักเกณฑรถยนต<br />
พลังงานใหมอยางชัดเจน โดยครอบคลุมถึง รถยนตพลังงานผสม รถยนต<br />
6<br />
ที่มา: ศูนยขอมูลธุรกิจไทยในจีน ณ นครเซี่ยงไฮ<br />
4 - 21
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ธันวาคม 2552<br />
มิถุนายน 2553<br />
สิงหาคม 2553<br />
พลังงานไฟฟา ซึ่งรวมทั้งรถยนตพลังงานแสงอาทิตย รถยนตเซลลเชื้อเพลิง<br />
รถยนตพลังงานไฮโดรเจน และรถยนตที่ใชพลังงานที่มีประสิทธิภาพสูงอื่นๆ<br />
จีนไดขยายขอบเขตการทดลองนํารองการใชรถยนตประหยัดพลังงานและ<br />
รถยนตพลังงานใหมใหกวางขวางขึ้น จากเดิม 13 เมืองเพิ่มขึ้นเปน 20 เมือง และ<br />
สนับสนุนใหเอกชนซื้อรถยนตพลังงานใหมโดยใหการชดเชยทางภาษี ซึ่งไดเริ่ม<br />
ดําเนินการแลวใน 5 เมือง คือ ที่นครเซี่ยงไฮ (Shanghai) เมืองหางโจว<br />
(Hangzhou) เมืองฉางชุน (Changchun) เมืองเซินเจิ้น (Shenzhen) และเหอเฝย<br />
(Hefei) กลาวคือ รัฐบาลจีนออกมาตรการใหเงินสนับสนุนแกประชาชนที่ซื้อ<br />
รถยนตคันใหมแทนที่รถยนตคันเกาที่สรางมลภาวะสูง ในวงเงินตั้งแต 3,000 –<br />
6,000 หยวน และตอมาไดขยายวงเงินอุดหนุนเปน 18,000 หยวน โดยมาตรการ<br />
นี้มีกําหนดระยะเวลา 1 ป เริ่มตั้งแตเดือนมิถุนายน 2552 ถึงเดือนมิถุนายน 2553<br />
กระทรวงการคลัง กระทรวงวิทยาศาสตร กระทรวงอุตสาหกรรมและ<br />
สารสนเทศ และคณะกรรมการพัฒนาและปฏิรูปแหงชาติ รวมมือกันจัดตั้ง<br />
“โครงการใหเงินอุดหนุนแกผู ซื้อรถยนตที่ใชพลังงานสีเขียว” โดยมี<br />
วัตถุประสงคเพื่อลดการปลอยกาซคารบอนไดออกไซด โครงการนี้จะใหเงิน<br />
อุดหนุนแกผูผลิตรถยนตโดยตรง โดยหากเปนเครื่องยนตไฮบริดจะไดรับเงิน<br />
อุดหนุนไมเกิน 50,000 หยวน และเครื่องยนตไฟฟาจะไดรับเงินอุดหนุนไมเกิน<br />
60,000 หยวน โครงการนี้ดําเนินการที่เมืองหังโจว (Hangzhou) เมืองเหอเฝย<br />
(Hefei) ในมณฑลอันฮุย (Anhui) เมืองฉางชุน (Changchun) ในมณฑลจี๋หลิน<br />
(Jilin) และมหานครเซี่ยงไฮ (Shanghai)<br />
อยางไรก็ตาม เพื่อสนับสนุนใหผูใชรถยนตในเมืองเซินเจิ้น (Shenzhen)<br />
ลดการปลอยมลพิษมากยิ่งขึ้น รัฐบาลแหงเมืองเซินเจิ้นจะเพิ่มเงินอุดหนุนใหกับ<br />
รถยนตไฮบริดอีก 30,000 หยวน และสําหรับรถยนตไฟฟาอีก 60,000 หยวน<br />
นอกจากนี้ เมื่อวันที่ 15 มิถุนายน 2553 เมืองเซินเจิ้นยังไดเปดใหบริการสถานี<br />
ชารจแบตเตอรี่อีกสองแหง รวมทั้งเปดดําเนินการจุดจายไฟใหแกรถยนตไฟฟา<br />
อีก 134 แหง<br />
รัฐบาลจีนกําหนดแผนการพัฒนารถยนตพลังงานใหมป ค.ศ. 2011 – 2020 โดย<br />
ใชงบประมาณ 100,000 ลานหยวนเพื่อสนับสนุนการพัฒนาอุตสาหกรรม<br />
รถยนตพลังงานใหม<br />
4 - 22
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ทั้งนี้ แผนการพัฒนาฯ ระบุวา จะมุงพัฒนาอุตสาหกรรมรถยนตไฟฟาเปน<br />
หลัก พรอมไปกับการพัฒนารถยนตที่ใชเชื้อเพลิงไฮโดรเจนดวย คาดวาป ค.ศ.<br />
2020 ประเทศจีนจะกลายเปนตลาดรถยนตพลังงานใหมที่ใหญที่สุดในโลก<br />
นอกจากนี้ ใน 10 ปขางหนา รัฐบาลจีนวางแผนสนับสนุนการกอตั้ง<br />
วิสาหกิจรถยนตพลังงานใหมรายใหญ 3-5 ราย และวิสาหกิจผลิตชิ้นสวน<br />
รถยนตพลังงานใหมดวย ทั้งนี้ ในการลงทุนของรัฐบาลนั้น จะครอบคลุมถึงการ<br />
พัฒนาทุกๆ ดาน เชน การสนับสนุนในดานทําการศึกษาและวิจัยเทคนิค การ<br />
สนับสนุนในดานโฆษณา การสนับสนุนในการกอสรางสาธารณูปโภคขั้น<br />
พื้นฐานในเมืองตางๆ เปนตน<br />
สวนในดานภาษีนั้น แผนการพัฒนาฯ ระบุวา สําหรับผูซื้อรถยนต<br />
พลังงานใหม จะไมเก็บภาษีการซื้อรถยนตและภาษีบริโภค สําหรับผูซื้อรถยนต<br />
ไฮบริด (Hybrid-Electric Vehicle) จะลดภาษีรถยนตรอยละ 50 สวนวิสาหกิจ<br />
รถยนตพลังงานใหมที่เกี่ยวของ จะไดรับสิทธิพิเศษในดานภาษีเงินไดนิติบุคคล<br />
ดวย<br />
กันยายน 2553 7 วอลลสตรีท เจอรนัล อางแหลงขาวระดับบริหารที่ไมเปดชื่อของผูผลิตรถยนต<br />
ตางชาติ 4 ราย ระบุวา ประเทศจีนมีแผน 10 ปใหจีนเปนผูนําโลกดานการผลิต<br />
รถไฟฟา (EV: Electric Vehicles) และรถไฮบริด ดวยเงินลงทุนจํานวน 1 แสน<br />
ลานหยวน เพื่อสรางระบบสถานีบริการเติมประจุรถ EV และบริการพื้นฐาน<br />
อื่นๆที่จําเปน และรางกฎหมายดังกลาว จะผลักดันใหผูผลิตตางประเทศตองเขา<br />
รวมทุนกับผูผลิตจีนในสัดสวนไมเกินรอยละ 49 ซึ่งถือเปนการกดดันใหผูผลิต<br />
ตางชาติ ตองถายทอดเทคโนโลยีการผลิตแกผูผลิตชาวจีน<br />
แผนระยะ 5 ปแรก กําหนดใหมีการผลิตไฟฟาและรถไฮบริดรวม 5 แสน<br />
คัน และตองมีอัตราการกินน้ํามัน 16 กิโลเมตรตอลิตร และภายในป ค.ศ. 2020<br />
ตองผลิตรถได 5 ลานคัน และมีอัตราการกินน้ํามัน 22 กิโลเมตรตอลิตร<br />
7<br />
ที่มา:<br />
(1) “จีนตั้งเปาผลิตรถอีวี+ไฮบริด 5 ลานคันใน 10 ป”หนังสือพิมพขาวหุน วันที่ 23 กันยายน 2553<br />
(2) “คิดใหม 154: ‘ยุทธศาสตรตลาดแลกเทคโนโลยี’ จีนมองยาวดันอุตสาหกรรมยานยนต” หนังสือพิมพ<br />
สยามรัฐ วันที่ 21 กันยายน 2553<br />
(3) “วูฮั่นไดเปนฐานการผลิตรถอีวีของจีน” หนังสือพิมพขาวหุน วันที่ 14 กันยายน 2553<br />
4 - 23
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
แผนดังกลาวยังมีเปาหมายผลักดันผูผลิตรถยนตจีนจํานวน 5 แหง และ<br />
ผูผลิตชิ้นสวนจํานวน 3 แหง ใหสามารถแขงขันในตลาดรถยนตไฟฟาและ<br />
ไฮบริดไดในระดับโลก ภายในป ค.ศ. 2020<br />
ทั้งนี้ กระทรวงอุตสาหกรรมและเทคโนโลยีของจีนสงรางแผนดังกลาว<br />
ใหหนวยงานภาครัฐอื่นๆ และผูผลิตรถยนตของรัฐบาลจีนบางแหงพิจารณาเพื่อ<br />
ขอความคิดเห็น และหากไมมีการคัดคาน รัฐบาลจีนจะดําเนินตามนโยบายนี้ใน<br />
เดือนตุลาคม ค.ศ. 2010<br />
นอกจากนี้ รัฐบาลทองถิ่นเมืองวูฮั่น ไดประกาศแผนการลงทุนมูลคา 3<br />
พันลานหยวน เพื่อสรางฐานการผลิตรถยนตไฟฟา โดยทําขอตกลงกับบริษัท<br />
ผูพัฒนาเทคโนโลยีผลิตรถไฟฟาชื่อ ไชนาอิเล็กทริก เวฮิเคิล เพื่อสรางโรงงาน<br />
พัฒนารถไฟฟา ดวยกําลังการผลิต 3 พันคัน และแผงกําเนิดไฟแบตเตอรี่ 3 พัน<br />
ชุดตอป ใหพรอมผลิตไดภายใน 2 ปอีกดวย<br />
4 - 24
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
4.1.5 นโยบายอื่นๆที่เกี่ยวของกับอุตสาหกรรมยานยนต<br />
กุมภาพันธ 2553 8<br />
กระทรวงการคลังจีน สํานักงานบริหารจัดการกิจการสํานักนายกรัฐมนตรีจีน<br />
(Government Office Administration of the State Council) และหนวยงานอื่นๆ<br />
หารือถึงการปรับเปลี่ยนนโยบายในการซื้อรถยนตของหนวยงานรัฐบาลจีนที่ใช<br />
ในงานทั่วไป โดยจะกําหนดคุณภาพและราคาในระดับที่ต่ําลง เพื่อใหรถยนต<br />
แบรนดจีนมีโอกาสที่จะไดรับสวนแบงในตลาดรถยนตของหนวยงานรัฐบาลจีน<br />
มากขึ้น โดยทางการจีนไดกําหนดเปาหมายที่จะใหมีรถยนตแบรนดจีนใน<br />
หนวยงานรัฐบาลในสัดสวนรอยละ 50 ทั้งนี้ ทางการจีนไดตัดสินใจปรับลด<br />
ขนาดเครื่องยนตของรถยนตหนวยงานรัฐบาลจาก 2.0 ลิตร เหลือ 1.8 ลิตร และ<br />
ปรับลดระดับราคาจาก 250,000 หยวน เหลือ 160,000 หยวน<br />
อยางไรก็ตาม รถยนตแบรนดจีนนั้นเริ่มมีใหเห็นในหนวยงานรัฐบาล<br />
จีนมากกอนหนานี้แลว เพียงแตจํานวนการใชยังคอนขางนอยเมื่อเทียบกับ<br />
รถยนตแบรนดตางชาติ นอกจากนี้ การปรับเปลี่ยนนโยบายในการซื้อรถยนต<br />
ของทางการจีนครั้งนี้ก็ไมใชครั้งแรก เมื่อป ค.ศ. 2007 ทางการจีนเคยประกาศ<br />
นโยบายสนับสนุนการซื้อรถยนตแบรนดจีนมาแลว แตอัตราเพิ่มยังคงไมนา<br />
พอใจนัก<br />
8<br />
ที่มา: ศูนยขอมูลธุรกิจไทยในจีน ณ กรุงปกกิ่ง วันที่ 24 กุมภาพันธ 2553<br />
4 - 25
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
4.1.6 มาตรฐานบังคับที่เกี่ยวของกับรถยนต9<br />
(1) มาตรฐานการปลอยมลพิษ (China National Vehicle Pollutant Emission Standards)<br />
ประเภทรถ ชื่อมาตรฐาน เลขที่มาตรฐาน<br />
รถเพื่อการพาณิชยขนาด<br />
เล็กทั้งเครื่องยนตเบนซิน<br />
และดีเซล<br />
รถเพื่อการพาณิชยขนาด<br />
ใหญ ที่ ใช เครื่ องยนต<br />
เบนซิน<br />
รถเพื่อการพาณิชยขนาด<br />
ใหญที่ใชเครื่องยนตดีเซล<br />
รถจักรยานยนตทั้งรถใช<br />
น้ํามันและไฟฟา<br />
หมายเหตุ<br />
รถใชน้ํามัน = MC<br />
รถใชไฟฟา = Mopeds<br />
China 1:<br />
China 2:<br />
China 3/4:<br />
Idling emissions:<br />
Exhaust smoke:<br />
รถสามลอ China 1/2:<br />
Smoke:<br />
China 1/2:<br />
China 3/4:<br />
Crankcase emissions:<br />
Evaporative emissions:<br />
Idling emissions:<br />
Emissions control durability:<br />
China 1/2:<br />
China 3/4/5:<br />
Exhaust smoke:<br />
China 1/2 (MC):<br />
China 3 (MC):<br />
China 1/2 (mopeds):<br />
China 3 (mopeds):<br />
Evaporative emissions:<br />
Idling emissions:<br />
Exhaust smoke:<br />
GB18352.1-2001<br />
GB18352.2-2001<br />
GB18352.3-2005<br />
GB18285-2005<br />
GB3847-2005 (เฉพาะดีเซล)<br />
GB14762-2002<br />
GB14762-2008<br />
GB11340-2005<br />
GB14763-2005<br />
GB18285-2005<br />
GB20890-2007 (รวมดีเซล)<br />
GB17691-2001<br />
GB17691-2005<br />
GB3847-2005<br />
GB14622-2002<br />
GB14622-2007 (ตออายุปตอป)<br />
GB18176-2002<br />
GB18176-2007 (ตออายุปตอป)<br />
GB20998-2007<br />
GB14621-2002<br />
GB19758-2005<br />
GB19756-2005<br />
GB18322-2002<br />
9<br />
หมายเหตุ: รายละเอียดของมาตรฐานฉบับเต็ม สามารถดูไดที่ China Standard Online,<br />
http://www.gb168.cn/std/indexpage/index.jsp (แสดงเปนภาษาจีน)<br />
4 - 26
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
(2) มาตรฐานอัตราการกินน้ํามัน (China National Vehicle Fuel Consumption Standards)<br />
(2.1) อัตราการกินน้ํามันขั้นต่ําของรถประเภทตางๆ<br />
ประเภทรถ เลขที่มาตรฐาน<br />
รถยนตนั่งสวนบุคคล (เฟส 1-2) GB19578-2004<br />
รถยนตนั่งสวนบุคคล (เฟส 3) อยูระหวางการพัฒนา<br />
รถเพื่อการพาณิชยขนาดเล็ก GB20997-2007<br />
รถเพื่อการพาณิชยขนาดใหญ อยูระหวางการพัฒนา<br />
รถจักรยานยนตทั้งรถใชน้ํามันและไฟฟา GB15744-2008 และ GB16486-2008<br />
รถสามลอ<br />
GB21377-2008 และ GB21378-2008<br />
(2.2) การติดฉลากแสดงอัตราการกินน้ํามันของรถยนต (เลขที่มาตรฐาน GB22757-2008)<br />
โดยมีรายละเอียดในฉลากแสดงดังรูป<br />
4 - 27
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
(3) มาตรฐานคุณภาพเชื้อเพลิง (China National Fuel Quality Standards)<br />
(3.1) น้ํามันเบนซิน ( Gasoline) เลขที่มาตรฐาน GB17930-1999 GB17930-2004 และ<br />
GB17930-2006<br />
(3.2) น้ํามันดีเซล (Diesel) เลขที่มาตรฐาน GB252-2000 GB/T19147-2003 และ GB19147-<br />
2009<br />
(4) มาตรฐานเฉพาะเมือง ไดแก เมืองปกกิ่ง เซี่ยงไฮ กวางโจว และกวางตุง ซึ่งเกี่ยวกับมาตรฐาน<br />
การปลอยมลพิษ และคุณภาพน้ํามัน<br />
4.1.7 กฎหมายทรัพยสินทางปญญาและการละเมิดลิขสิทธิ์<br />
4.1.7.1 กฎหมายลิขสิทธิ์และทรัพยสินทางปญญา<br />
10<br />
ขอควรรูเกี่ยวกับกฎหมายลิขสิทธิ์<br />
การคุมครองดานลิขสิทธิ์ของประเทศจีนนั้นไมมีระบบจดทะเบียนลิขสิทธิ์ แตความ<br />
คุมครองจะไดรับทันทีที่เจาของผลงานไดสรางสรรคผลงานนั้นขึ้น แตอยางไรก็ตามการจดทะเบียน<br />
คุมครองลิขสิทธิ์สามารถกระทําไดโดยใหประโยชนแกผูทรง สิทธิ์ในการพิสูจนหากมีการละเมิด<br />
เกิดขึ้น<br />
(1) สิ่งที่ไดรับความคุมครอง<br />
งานอันมีลิขสิทธิ์ใหหมายรวมถึง งานวรรณกรรม ศิลปกรรม วิทยาศาสตรทางธรรมชาติ<br />
สังคมศาสตร เทคโนโลยีวิศวกรรม ซึ่งอยูในรูปแบบของ งานเขียน งานพูด งานดนตรี ละคร การ<br />
แสดงทาทางหรือกายกรรม งานศิลปะและสถาปตยกรรม งานถายภาพ งานภาพยนตร งานที่ไดรับ<br />
การออกแบบทางวิศวกรรมและผลิตภัณฑไดแก แผนที่ ภาพราง งานกราฟฟคและแบบจําลอง<br />
รวมถึงซอฟตแวรคอมพิวเตอรดวย<br />
(2) สิ่งที่ไมถือเปนงานลิขสิทธิ์และไมไดรับการคุมครอง<br />
สิ่งที่ไมถือเปนงานลิขสิทธิ์และไมไดรับการคุมครองไดแก ขอกฎหมาย ขอบังคับ มติ คํา<br />
ตัดสินและคําสั่งของหนวยงานของรัฐ เอกสารที่ออกโดยฝายนิติบัญญัติ บริหาร หรือตุลาการ<br />
นอกจากนั้นขาวและเหตุการณปจจุบัน ปฏิทินตารางและสูตรพื้นฐานทางคณิตศาสตร แบบฟอรม<br />
ทั่วไป ไมจัดเปนงานลิขสิทธิ์ และไมไดรับการคุมครองเชนกัน<br />
10<br />
Copyright Law of the People's Republic of China: ( 中 华 人 民 共 和 国 著 作 权 法 )<br />
4 - 28
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
(3) สิทธิของเจาของลิขสิทธิ์ (ผูทรงสิทธิ)<br />
เจาของลิขสิทธิ์หรือผูทรงสิทธิมีอํานาจในการดําเนินการตามสิทธิที่ไดระบุไวในกฎหมาย<br />
ลิขสิทธิ์แหงสาธารณรัฐประชาชนจีน (Copyright Law of the People's Republic of China) ซึ่งมี<br />
รายละเอียดที่สําคัญดังนี้<br />
• ผูทรงสิทธิสามารถมอบอํานาจใหองคกรจัดเก็บคาลิขสิทธิ์ซึ่งไมแสวงหากําไรให<br />
ดําเนินการแทน<br />
• ผูทรงสิทธิสามารถโฆษณางานตอสาธารณชน<br />
• ผูทรงสิทธิอางสิทธิความเปนเจาของและขอใหชื่อของตนปรากฏบนงานลิขสิทธิ์<br />
• ผูทรงสิทธิสามารถแกไขหรืออนุญาตใหบุคคลอื่นแกไขงานของตน<br />
• ผูทรงสิทธิมีกรรมสิทธิ์ในการปองกันมิใหบุคคลอื่นบิดเบือนหรือทําใหงานของตนเสื่อม<br />
เสีย<br />
• ผูทรงสิทธิสามารถทําซ้ําสําเนาหนึ่งหรือหลายสําเนาโดยการพิมพ การถายสําเนา การพิมพ<br />
หิน การทําสิ่งบันทึกเสียงหรือภาพ การทําสําเนาสิ่งบันทึก หรือการทําสําเนาภาพถาย หรือ<br />
โดยวิธีการอื่น<br />
• ผูทรงสิทธิสามารถจําหนายหรือทําใหปรากฏตอสาธารณชนซึ่งตนฉบับหรือสําเนาตาง ๆ<br />
ของงาน โดยการขายหรือโอน<br />
• ผูทรงสิทธิสามารถใหบุคคลอื่นเชาโดยมีคาตอบแทนในงานภาพยนตรและคอมพิวเตอร<br />
ซอฟตแวร<br />
• ผูทรงสิทธิสามารถดัดแปลงผลงานของตนเพื่อสรางสรรคงานใหม<br />
• ผูทรงสิทธิสามารถแปลภาษาของผลงานได<br />
• ผูทรงสิทธิสามารถรวบรวมงานตาง ๆ หรือสวนของงานตาง ๆ แลวเรียบเรียงขึ้นเปนงานใหมได<br />
(4) อายุความคุมครองในลิขสิทธิ์<br />
อายุความคุมครองในสิทธิของความเปนเจาของ การแกไข และกรรมสิทธิ์ของผูสรางสรรค<br />
ตามกฎหมายลิขสิทธิ์ของประเทศจีนนั้น ใหมีอายุความคุมครองโดยไมมีระยะเวลาจํากัด และมี<br />
รายละเอียดตามแตกรณีที่สําคัญดังนี้<br />
• ในกรณีบุคคลธรรมดา สิทธิในการโฆษณาและสิทธิบางสวนที่ระบุในกฎหมายลิขสิทธิ์<br />
แหงสาธารณรัฐประชาชนจีน (Copyright Law of the People's Republic of China : 中 华<br />
人 民 共 和 国 著 作 权 法 ) โดยจะมีอายุความคุมครองตลอดอายุของผูสรางสรรค<br />
4 - 29
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
และตอไปอีก50 ปนับแตผูสรางสรรคถึงแกความตาย และสิ้นสุดลงในวันที่ 31 ธันวาคม<br />
ของปที่ 50<br />
• ในกรณีมีผูสรางสรรครวม ความคุมครองจะสิ้นสุดลงในวันที่ 31 ธันวาคม ของปที่ 50<br />
หลังจากผูสรางสรรครวมคนสุดทายถึงแกความตาย<br />
• ในกรณีนิติบุคคล จะมีอายุความคุมครอง50 ป และสิ้นสุดลงในวันที่ 31 ธันวาคมของปที่<br />
50 หลังจากมีการโฆษณางานเปนครั้งแรก<br />
(5) การโอนสิทธิ<br />
สําหรับการโอนสิทธิในการใชลิขสิทธิ์แกผูอื่นนั้น เจาของงานสามารถอนุญาตใหบุคคลอื่น<br />
ใชสิทธิในงานอันมีลิขสิทธิ์ของตนไดโดยตองทําสัญญาเปนลายลักษณอักษรซึ่งระบุสาระสําคัญ<br />
ไดแก<br />
1. ประเภทของงานอันมีลิขสิทธิ์ซึ่งจะอนุญาตใหใชสิทธิ<br />
2. ประเภทของสิทธิที่ใหเปนแบบเด็ดขาดหรือไมเด็ดขาด<br />
3. ขอบเขตแหงการใชสิทธิและเงื่อนไขการใชสิทธิ<br />
4. อัตราคาสิทธิและลักษณะการจายคาสิทธิ<br />
5. ความรับผิดกรณีมีการผิดสัญญา<br />
6. เงื่อนไขอื่น ๆ ที่คูสัญญาเห็นวาเหมาะสม<br />
7. ในกรณีที่สัญญาอนุญาตใหใชสิทธิไมไดระบุรายละเอียดไว การอนุญาตนั้นจะถือวาเปน<br />
การอนุญาตใหใชสิทธิแตเพียงผูเดียว<br />
4.1.7.2 สถานการณการละเมิดทรัพยสินทางปญญาในสินคายานยนตของจีน<br />
ในการแขงขันของอุตสาหกรรมรถยนตในตลาดประเทศจีน ผูผลิตรถยนตตางชาติมีแบรนด<br />
ที่ไดเปรียบมากมาย ในขณะที่ผูผลิตรถยนตในประเทศก็เริ่มมีมากขึ้นและมีเทคนิคในการผลิต<br />
ชิ้นสวนตางๆ ทําใหเปนอุปสรรคในการขยายตลาดของแบรนดสินคาตางชาติ เชนกรณีของ<br />
บริษัทผูผลิตโทรศัพทมือและอุปกรณอิเล็กทรอนิกสจากตางประเทศที่ตองการยอดขายจํานวนมาก<br />
ในตลาดจีน แตติดปญหาเรื่องทรัพยสินทางปญญาและกฎที่บังคับใหผูผลิตตางชาติตองมีบริษัท<br />
พันธมิตรภายในประเทศ<br />
อยางไรก็ดี แบรนดรถยนตตางชาติยังคงเปนที่นิยมมากวาแบรนดทองถิ่น จากขอมูลการให<br />
สัมภาษณของนายจอช ลี กรรมการผูจัดการของ เกรย เวิลดไวดในปกกิ่ง ซึ่งเปนบริษัทโฆษณากลาว<br />
วา “ผูบริโภคชาวจีนยังคงชื่นชอบแบรนดตางประเทศมากกวา” เนื่องจากผูบริโภคจีนยังคิดวาสินคา<br />
แบรนดทองถิ่นมีสถานะต่ํากวาสินคาของตางชาติ นอกจากนี้ สถานะทางเศรษฐกิจของชาวจีนที่มี<br />
4 - 30
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ประชากรที่รวยที่สุดเพียง 1 เปอรเซ็นต จากทั้งหมด 1.3 พันลานคน ที่สามารถซื้อรถยนตไดซึ่งยิ่ง<br />
เปนการตอกย้ําถึงคุณคาของแบรนดนอก<br />
เจเนอรัลมอเตอรสคอรป ซึ่งเปนผูเลนที่ใหญที่สุดอันดับ 2 ไดทดสอบทฤษฎีนี้โดยการออก<br />
สินคาที่เหมือนซีดานแบรนด Buick ภายใตแบรนดชื่อจีนเพื่อจะดูผลตอบรับจากผูบริโภคทองถิ่น<br />
แตปรากฏวาผูบริโภค 9 ใน 10 คนยังคงเลือกเวอรชั่น Buick ของเดิมเพราะวาเปนแบรนดนอก<br />
โฆษกของจีเอ็มกลาว แบรนดทองถิ่นมีสวนแบงตลาดรถยนตนั่งในประเทศนอยกวา 20 เปอรเซ็นต<br />
และสวนใหญก็แขงขันในตลาดเซ็กเมนตระดับลาง ในขณะที่แบรนดตางชาติทํายอดขายไดทะลุเปา<br />
ในปที่แลวและคาดวาตลาดรถยนตมียอดขายประมาณ 2 ลานคัน ในขณะที่ Geely ทํายอดขายได<br />
ประมาณ 20 เปอรเซ็นต ของเปาที่ตั้งไว 100,000 คัน<br />
ในขณะที่สถานการณการเกิดขอพิพาท หรือการฟองรองการละเมิดลิขสิทธของสินคายาน<br />
ยนต ผูผลิตรถยนตตางชาติมักไมคอยมีโอกาสนัก เมื่อเกิดคดีความกับบริษัททองถิ่นโดยเฉพาะเรื่อง<br />
การละเมิดทรัพยสินทางปญญา (IP) หรือละเมิดลิขสิทธิ์อื่นๆ เชน ในปที่แลว คดีที่โตโยตาฟองรอง<br />
Geely ในขอหาละเมิดลิขสิทธิ์โลโกถูกถอนฟอง ในขณะที่บริษัทผูผลิตรถมินิคาร QQ ของจีนก็<br />
กําลังอยูในระหวางการสืบสวนโดยจีเอ็มซึ่งกังวลวาจะถูกลอกแบบรถรุน Spark เชนเดียวกับ<br />
นิสสันมอเตอรก็เปนอีกรายหนึ่ง โดยบริษัทฟองรอง Great Wall Auto ในขอหาละเมิดลิขสิทธิ์งาน<br />
ออกแบบ<br />
ภาพที่ 4-2 แสดงการละเมิดลิขสิทธิ์โลโกของโตโยตาในตลาดรถยนตจีน<br />
4 - 31
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ภาพที่ 4-3 แสดงการละเมิดลิขสิทธิ์สินคายานยนตของ GM ตลาดรถยนตจีน<br />
ผูผลิตรถยนตตองพึ่งพาซัพพลายเออร ผลิตชิ้นสวนเปนอยางมากเพื่อใหไดเทคโนโลยีที่<br />
ทันสมัย แตการปองกันทรัพยสินทางปญญาก็เปนปญหาสําหรับผูผลิตชิ้นสวน ซึ่งตองปองกันของ<br />
ผลิตภัณฑไมใหตกไปอยูกับบริษัทพันธมิตรจีนได เชนกรณีของ Delphi ที่นายจินยา เชน ประธาน<br />
ของ Delphi Corp ใหสัมภาษณวา “เราประสบปญหาจากการละเมิดทรัพยสินทางปญญาอยางมาก<br />
เราตองหาพันธมิตรที่ไวใจได”<br />
ดานความคิดเห็นของนายนอรเบิรต วิทเทิลแมนน หัวหนานักวิจัยที่ A.T.Kearney กลาววา<br />
“ผูผลิตรถยนตของจีนเคยเสียเปรียบแตตอนนี้สถานการณเปลี่ยนไปแลว พวกเขาใกลชิดกับลูกคา<br />
มากกวาและมีความเขาใจเรื่องทองถิ่นดีกวา” ถาเมื่อใดที่บริษัททองถิ่นตามทัน บริษัทตางชาติก็จะ<br />
เหลือแตแบรนดเทานั้น บริษัทเหลานี้เนนการสรางความภักดีในแบรนดหลังจากการขาย สําหรับ<br />
ผูผลิตรถยนตจีน การเปนผูชนะในตลาดในประเทศไมใชเพียงเรื่องของธุรกิจ<br />
4 - 32
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
4.2 นโยบายระหวางประเทศ<br />
ในอดีตประเทศจีนดําเนินนโยบายทางเศรษฐกิจที่มุงเนนการใช “Global supply chain<br />
management” โดยเรงจัดตั้งเขตการคาเสรี (Free Trade Agreement: FTA) กับประเทศในกลุม<br />
อาเซียนทั้งหมด ซึ่งตางจากประเทศมหาอํานาจ เชน สหรัฐอเมริกาหรือญี่ปุน ที่ทํา FTA ในลักษณะ<br />
ทวิภาคี และสงวนสินคาเกษตรเปนสินคาออนไหว ขณะที่จีนใชสินคาเกษตรเปนสินคานํารอง แต<br />
อยางไรก็ตาม การเปดรับระบบการคาเสรีกลับทําใหจีนตองเผชิญกับปญหาการใชมาตรการกีดกัน<br />
การคาที่มิใชภาษี (Non - tariff Barriers: NTBs) ดังนั้นทิศทางนโยบายเศรษฐกิจของจีนในอนาคต<br />
อาจจะเริ่มหันกลับสูภายในประเทศ โดยอาศัยปจจัยภายในเปนตัวกระตุนเศรษฐกิจ<br />
4.2.1 เขตการคาเสรี (FTA) ระหวางประเทศจีน และประเทศตางๆ 11<br />
ปจจุบันประเทศจีนดําเนินนโยบายการเปดเสรีทางการคาทั้งแบบทวิภาคีและพหุภาคี รวม<br />
14 เขตการคาเสรี ภายใตระบบเศรษฐกิจของประเทศที่เปนภาคี 31 เขตเศรษฐกิจ และลงนาม รวมทั้ง<br />
มีผลบังคับใชแลวจํานวน8 กรอบการเจรจา ไดแก<br />
(1) จีน-อาเซียน (เปนเขตการคาที่ใหญลําดับที่ 3 ของโลก รองจาก EU และ NAFTA)<br />
(2) จีน-ปากีสถาน<br />
(3) จีน-เปรู (เปน FTA แรกที่จีนทํากับประเทศในลาตินอเมริกา)<br />
(4) จีน-ชิลี<br />
(5) จีน-สิงคโปร<br />
(6) จีน-นิวซีแลนด (เปน FTA แรกที่จีนทํากับประเทศที่พัฒนาแลว)<br />
(7) จีน-มาเกา<br />
(8) จีน-ฮองกง<br />
โดยความตกลง จีน-มาเกา และ จีน-ฮองกง เปนไปตามนโยบาย 1 ประเทศ 2 ระบบ และ<br />
เปน FTA แบบ EPA: Economic Partnership Agreement ซึ่งครอบคลุมมากกวาการเปดเสรีการคา<br />
และบริการ<br />
11<br />
ที่มา : http://fta.mofcom.gov.cn/english/index.shtml<br />
4 - 33
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
สวน FTA ที่กําลังเจรจา มี 6 ความตกลง ไดแก<br />
(1) จีน-กลุมประเทศอาวอาหรับหรือ GCC (เจรจาแลว 5 รอบ)<br />
(2) จีน-ออสเตรเลีย (เจรจามา 13 รอบแลว โดยใช FTA จีน-นิวซีแลนดเปนตนแบบ)<br />
(3) จีน-ไอรแลนด<br />
(4) จีน-นอรเวย (ความตกลงนี้ รวมทั้ง จีน-ไอรแลนด จะนําไปสู FTA กับกลุมประเทศยุโรป<br />
ตอไป)<br />
(5) จีน-คอสตาริกา (เปนประเทศที่จีนเพิ่งมีความสัมพันธการทูตในป ค.ศ. 2007 แตเจรจา FTA<br />
แลว 2 รอบ)<br />
(6) จีน-กลุมแอฟริกาตอนใต (SACU)<br />
FTA ที่กําลังศึกษาและพิจารณาความเปนไปไดในการทํา FTA มี 2 ความตกลง คือ<br />
(1) จีน-อินเดีย (ถาทําสําเร็จจะเปนเขตการคาเสรีที่มีประชากรมากที่สุดในโลก)<br />
(2) จีน-เกาหลีใต<br />
นอกจากนี้ ยังมี FTA ในกรอบกวางที่เปนขอเสนอและแนวคิดกันอยู ไดแก กรอบอาเซียน+<br />
3/+6 และกรอบเอเปค (APEC) การจัดทํา FTA เชิงรุกของจีนจึงเปนเรื่องที่นาติดตาม เพราะเสมือน<br />
จีนไดเปดประตูการคาสูทุกภูมิภาคแลว ยิ่งหากกรอบการคาเสรีอาเซียน+3/+6 และเอเปคสําเร็จก็จะ<br />
ทําใหจีนขยายพื้นที่ความรวมมือดานเศรษฐกิจออกไปยังตลาดหลักของโลก สําหรับเขตการเสรี<br />
ของจีนที่ไดมีการลงนามและมีผลบังคับใช และสงผลตออุตสาหกรรมยานยนตคือ เขตการคาเสรี<br />
อาเซียน-จีน และเขตการคาเสรีจีน-นิวซีแลนด โดยในสวนนี้จะเริ่มกลาวถึงผลของการเขารวม<br />
WTO ตออุตสาหกรรมยานยนต เขตการคาเสรีอาเซียน-จีน และจีน-นิวซีแลนด<br />
4 - 34
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
4.2.1.1 ผลกระทบของอุตสาหกรรมผลิตรถยนตตอการเขารวม WTO<br />
อุตสาหกรรมผลิตรถยนตของจีนไดรับผลกระทบจากการเขารวมขอตกลงทางการคากับ<br />
องคกรการคาโลก โดยมีผลกระทบที่สําคัญ คือ การแขงขันที่สูงเพิ่มขึ้นอยางตอเนื่องจาก<br />
ผูประกอบการจากตางประเทศ อีกทั้งยังคงเห็นการเปลี่ยนแปลงที่สําคัญอยางบางประการ เชน<br />
(1) เกิดการเพิ่มขึ้นและขยายตัวอยางรวดเร็วของผูประกอบการจากตางประเทศ ทําให<br />
ผูประกอบการภายในประเทศรายเล็กไดรับผลกระทบจากการปรับตัวไมทันตอการแขงขัน<br />
(2) ผลผลิตรถยนตที่เพิ่มสูงขึ้นอยางตอเนื่อง<br />
(3) ผลกําไรจากประกอบการเพิ่มสูงขึ้นอยางรวดเร็ว<br />
(4) การสงออกที่เพิ่มสูงขึ้นอยางรวดเร็ว รวมถึงการเพิ่มขึ้นของการนําเขาเชนกัน<br />
(5) การเปลี่ยนแปลงทางโครงสรางหลัก ทั้งดานการลงทุน การควบรวมกิจการ ระบบการ<br />
คมนาคม และอื่นๆ<br />
นอกจากการเปลี ่ยนแปลงที่ไดกลาวมาขางตนนั้น นโยบายการพัฒนาและนโยบายดานอื่นๆ<br />
ก็ไดเปลี่ยนแปลงตามขอตกลงเชนกัน สามารถดูไดตามตารางขางลางนี้<br />
ตารางที่ 4-5 แสดงการเปรียบเทียบนโยบายสําหรับอุตสาหกรรมยานยนตของประเทศจีน<br />
นโยบาย กอนการเขารวม WTO หลังการเขารวม WTO<br />
ดานภาษีนําเขายานยนต รอยละ 70-80 รอยละ 25 ในป 2006<br />
ดานภาษีนําเขาชิ้นสวน<br />
และ อะไหลยานยนต<br />
รอยละ 15-50 รอยละ 10 ในป 2006<br />
โควตานําเขา โควตาประจําป ซึ่งมาตรฐานของโควตา การ<br />
นําเขาประมาณ 6 พันลานดอลลาร สหรัฐ<br />
ความพึงพอใจในการผลิต<br />
สําหรับผูผลิตตางชาติ<br />
ดานการเงินที่เกี่ยวกับ<br />
อุตสาหกรรมยานยนต<br />
ที่มา : KPMG International 2004<br />
ตองมีปริมาณผลผลิตในปแรกไมต่ํากวา รอยละ<br />
40 และมีปริมาณผลผลิตในปที่ 2 และ 3 ไมต่ํา<br />
กวารอยละ 60 และ 80 ตามลําดับ<br />
ไมมีการอนุญาตสําหรับการใหสินเชื่อ นอกจาก<br />
สถาบันทางการเงินที่เปน ธนาคารในประเทศ<br />
มีการกําหนดโควตาเพิ่มขึ้นรอยละ<br />
15 ตอป ตั้งแตป 2006<br />
ไมมีขอกําหนดเกี่ยวกับปริมาณการ<br />
ผลิตจากรัฐบาล<br />
สถาบันการเงินอื่นที่ไมใชธนาคาร<br />
สามารถ ใหสินเชื่อกับอุตสาหกรรม<br />
ยานยนตได โดย สถาบันดังกลาว<br />
ตองไดรับอนุญาตจากรัฐบาล<br />
4 - 35
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
4.2.1.2 เขตการคาเสรีอาเซียน-จีน<br />
ความเปนมา<br />
เมื่อวันที่ 7 พฤศจิกายน ค.ศ. 2001 ผูนําอาเซียน-จีนไดเห็นชอบใหมีการจัดตั้งคณะเจรจา<br />
อาเซียน-จีน (Trade Negotiation Committee: TNC) เพื่อจัดทํากรอบความตกลงความรวมมือทาง<br />
เศรษฐกิจอาเซียน-จีน ที่จะใชเปนพื้นฐานในการจัดทําขอตกลงเขตการคาเสรีอาเซียน-จีนที่สมบูรณ<br />
ภายใน 10 ป ซึ่งตอมา TNC ไดสรุปผลการเจรจาและจัดทํากรอบความตกลง ซึ่งไดรับความ<br />
เห็นชอบจากผูนําอาเซียน-จีน ในการประชุมสุดยอดอาเซียน-จีน (ASEAN-China Summit) ครั้งที่ 8<br />
ณ กรุงพนมเปญ ประเทศกัมพูชา เมื่อวันที่ 4 พฤศจิกายน ค.ศ. 2002<br />
กรอบการเจรจา<br />
ครอบคลุมความสัมพันธทางเศรษฐกิจในทุกดาน การเจรจาแบงเปน 3 ดาน คือ<br />
(1) การเปดเสรีดานการคาสินคา<br />
(2) การเปดเสรีดานการคาบริการ และการลงทุน และ<br />
(3) ความรวมมือดานเศรษฐกิจตางๆ<br />
กลไกการเจรจา<br />
จัดตั้ง TNC เปนเวทีหารือระหวางอาเซียนกับจีน และจัดตั้ง ASEAN Trade Negotiating<br />
Group (TNG) เปนเวทีประชุมหารือระหวางสมาชิกอาเซียน<br />
แนวทางการเจรจา/การดําเนินงาน<br />
1. การเปดเสรีการคาสินคา (ที่มีผลบังคับใชแลว)<br />
1.1 ผูนําไทยและจีนไดเห็นชอบใหไทยกับจีนเริ่มลดภาษีระหวางกันในสินคาเกษตรพิกัด<br />
07-08 (ผัก และผลไม) ตั้งแตวันที่ 1 ตุลาคม ค.ศ. 2003 ภายใตกรอบ Early Harvest<br />
อาเซียน-จีน หรือ 3 เดือนกอนประเทศสมาชิกอาเซียนอื่นๆ<br />
1.2 การเปดเสรีการคาสวนแรก (Early Harvest) ในสินคาพิกัด 01-08 และสินคาเฉพาะ<br />
(Specific products) อีก 2 รายการ คือ ถานหินแอนทราไซดและถานหินโคก/เซมิโคก<br />
ตั้งแตวันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 2004 โดยประเทศอาเซียนเดิม 6 ประเทศและจีน ลดภาษีลง<br />
เหลือ 0% ในป ค.ศ. 2006 สวนอาเซียนใหมใหยืดหยุนไดถึงป ค.ศ. 2010<br />
1.3 การเปดเสรีการคาสินคาทั่วไป ไดจัดทําความตกลงวาดวยการคาสินคา (Agreement on<br />
Trade in Goods) โดย<br />
4 - 36
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
(1) สินคาปกติ เริ่มลดภาษีตั้งแตวันที่ 20 กรกฎาคม ค.ศ. 2005 และลดลง<br />
เหลือ 0% ภายในป ค.ศ. 2010<br />
(2) สินคาออนไหว จะเริ่มลดภาษีในป ค.ศ. 2012 และจะลดภาษีเปน 0-5%<br />
ในป ค.ศ. 2018<br />
(3) สินคาออนไหวสูง จะคงอัตราภาษีไวไดถึงป ค.ศ. 2015 จึงจะลดภาษีมาอยู<br />
ที่ไมเกิน 50%<br />
2. กฎวาดวยถิ่นกําเนิดสินคา<br />
2.1 สินคาเกษตรพื้นฐาน ใชหลัก Wholly obtained<br />
2.2 สินคาอื่นๆ มูลคาของวัตถุดิบที่ใชภายในประเทศไมต่ํากวา 40% โดย นํามูลคาของ<br />
วัตถุดิบจากประเทศสมาชิกมารวมกันได<br />
2.3 กฎถิ่นกําเนิดสินคาเฉพาะ (Product Specific Rules: PSR) สําหรับบางสินคา<br />
3. การเปดเสรีดานการคาบริการ<br />
อาเซียนและจีนไดลงนามความตกลงฯพรอมขอผูกพันการเปดตลาดกลุมที่ 1 เมื่อวันที่ 14<br />
มกราคม ค.ศ. 2007 และมีผลบังคับใช 1 กรกฎาคม ค.ศ. 2007 โดยไทยเปดตลาดเพิ่มขึ้นจากขอ<br />
ผูกพันภายใต WTO ครอบคลุมกิจกรรมบริการบางประเภทในสาขาวิชาชีพ การศึกษา บริการดาน<br />
สุขภาพ การทองเที่ยว และการขนสงสินคาทางเรือ<br />
สถานะลาสุด<br />
1. ความตกลงการคาบริการ<br />
ขอผูกพันการเปดตลาดดานการคาบริการชุดที่ 1 ไทยเปดตลาดเพิ่มขึ้นจากขอผูกพัน<br />
ภายใต WTO ครอบคลุมกิจกรรมบริการบางประเภทในสาขาวิชาชีพ การศึกษา บริการดาน<br />
สุขภาพ การทองเที่ยว และการขนสงสินคาทางเรือ<br />
2. ความตกลงดานการลงทุน<br />
2.1 ลงนามความตกลงดานการลงทุน 15 สิงหาคม ค.ศ. 2009<br />
2.2 การมีผลบังคับใช<br />
1) ประเทศที่ใหสัตยาบันภายใน 6 เดือนหลังจากวันที่ลงนามความตกลง ความตกลง<br />
จะมีผลบังคับใชนับจากวันที่มีการลงนามความตกลง 6 เดือน<br />
2) ประเทศที่ใหสัตยาบันหลังจากนั้น ความตกลงจะมีผลบังคับใชหลังจากวันที่ให<br />
สัตยาบันแลว 30 วัน<br />
4 - 37
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
3. บันทึกความเขาใจวาดวยความรวมมือดานทรัพยสินทางปญญา<br />
3.1 จีนและอาเซียน 9 ประเทศ (ยกเวนไทย) ไดลงนามในบันทึกความเขาใจวาดวยความ<br />
รวมมือดานทรัพยสินทางปญญาระหวางอาเซียนและจีน ในชวงการประชุมสุดยอด<br />
อาเซียนครั้งที่ 15 เมื่อวันที่ 15 ตุลาคม ค.ศ. 2009 ที่อําเภอชะอํา จังหวัดเพชรบุรี<br />
3.2 ในคราวประชุมรวมกันของรัฐสภา เมื่อวันที่ 12-13 พฤศจิกายน ค.ศ. 2009 ไดพิจารณา<br />
และลงมติใหความเห็นชอบหนังสือสัญญาดังกลาวแลว ขณะนี้อยูระหวางการเสนอ<br />
รัฐมนตรีวาการกระทรวงพาณิชยลงนามในบันทึกความเขาใจฯ ดังกลาว<br />
4. การเฉลิมฉลองการจัดตั้งเขตการคาเสรีอาเซียน-จีน<br />
รัฐมนตรีชวยวาการกระทรวงพาณิชยไทย ไดเขารวมประชุม Forum China-ASEAN<br />
Free Trade Area เพื่อเฉลิมฉลองการจัดตั้งเขตการคาเสรีอาเซียน-จีน ระหวางวันที่ 7-8<br />
มกราคม ค.ศ. 2010 ณ นครหนานหนิง เขตปกครองตนเองกวางสี สาธารณรัฐประชาชนจีน<br />
5. การดําเนินการขั้นตอไป<br />
ขณะนี้อยูระหวางการเจรจาจัดทําขอผูกพันการเปดตลาดดานการคาบริการกลุมที่ 2<br />
โครงการที่เกิดขึ้นภายใตเขตการคาเสรี อาเซียน-จีน<br />
1. “กองทุนความรวมมือการลงทุน จีน – อาเซียน” กับความรวมมือเศรษฐกิจในภูมิภาค<br />
ปจจุบัน จีนกับประเทศอาเซียนตางไดรับผลกระทบอยางรุนแรงจากวิกฤตเศรษฐกิจโลก<br />
ทําใหทั้งสองฝายมองเห็นความสําคัญที่จะตองกระชับความรวมมือทางเศรษฐกิจในภูมิภาคใหแนน<br />
แฟนยิ่งขึ้น หลายปที่ผานมาประเทศพัฒนาแลว เชน ยุโรปและอเมริกา เปนตลาดสําคัญของประเทศ<br />
ในภูมิภาคนี้มาโดยตลอด ขณะเผชิญกับวิกฤตเศรษฐกิจดังกลาว เศรษฐกิจของประเทศที่พัฒนาแลว<br />
ตางตกอยูในสภาพที่ย่ําแยทําใหกําลังซื้อลดลงอยางมาก จึงสงผลกระทบตอประเทศในภูมิภาคอยาง<br />
หลีกเลี่ยงไมได จากการถูกโจมตีจากภายนอกดังกลาว ทําใหประเทศในภูมิภาคตางตระหนักถึง<br />
ความจําเปนที่จะตองกระชับความรวมมือในกลุมประเทศที่อยูในภูมิภาคเดียวกัน ถามองจากปจจัย<br />
โดยรวม ประเทศกลุมอาเซียนมีอาณาเขตรวมทั้งสิ้น 4.5 ลานตารางเมตร เปนพื้นที่ที่กวางใหญกวา<br />
อาณาเขตโดยรวมของประชาคมยุโรป มีประชากรทั้งสิ้นรวม 600 ลานคน มากกวาประชากรรวม<br />
ของประชาคมยุโรปกับอเมริกาเหนือ ในป ค.ศ. 2008 มีมูลคาการผลิตโดยรวมรวม 1.5 ลานลาน<br />
เหรียญสหรัฐ มีมูลคานําเขาและสงออกมากวา 1.9 ลานลานเหรียญสหรัฐ หากรวมอาเซียนกับจีนเขา<br />
ดวยกันภูมิภาคนี้จะกลายเปนตลาดที่มีศักยภาพอันยิ่งใหญ ดังนั้นการเสริมสรางความรวมมือ<br />
ระหวางจีนกับอาเซียนจึงมีความสําคัญอยางยิ่งตอการกอใหเกิดอุปสงคทางตลาดที่มีประสิทธิภาพ<br />
4 - 38
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ปจจุบันการเสริมสรางความรวมมือในภูมิภาคระหวางจีนกับอาเซียนควรเริ่มจากการ<br />
ผลักดันใหมีการลงทุนโดยตรงมากขึ้น โดยเฉพาะอยางยิ่งควรเนนการเสริมสรางดานการกอสราง<br />
ระบบโครงสรางพื้นฐานเปนสําคัญ โดยที่เอเชียตะวันออกเฉียงใตมีความไดเปรียบที่เปนศูนยกลาง<br />
เชื่อมโยงระหวางเอเชีย แอฟริกา ยุโรปและโอเซียนเนีย ซึ่งมีเงื่อนไขทางภูมิประเทศที่ดีมากอยูแลว<br />
หากสามารถปรับปรุงการคมนาคมใหมีความสะดวกรวดเร็วขึ้น ผลักดันใหโครงการกอสราง<br />
เสนทางรถไฟสายเอเชียรนเวลาในการกอสรางใหแลวเสร็จเร็วขึ้น ทําใหเสนทางรถยนตระหวาง<br />
ประเทศสามารถเชื่อมโยงพื้นที่ภาคตะวันตกเฉียงใตของจีนเขากับภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต<br />
ไดโดยเร็ว ก็จะเอื้อตอการเสริมสรางภาคการไหลเวียนของสินคา การเคลื่อนยายแหลงผลิต การเปด<br />
ใชทรัพยากรและพลังงานเปนอยางมาก ทั้งยังจะนําไปสูการพัฒนาอุตสาหกรรมทองเที่ยวอีกทาง<br />
หนึ่งดวย ซึ่งจะเปนผลดีตอการกอใหเกิดจุดขยายตัวทางเศรษฐกิจใหมขึ้นอีกแหงหนึ่ง ในขณะที่การ<br />
พัฒนาเขตการคาเสรีระหวางจีนกับอาเซียนกําลังมีความสมบูรณมากขึ้น ทําใหยิ่งมีความจําเปนที่<br />
จะตองเรงการกอสรางระบบโครงสรางพื้นฐานและระบบสื่อสารโทรคมนาคม เพื่อรองรับความ<br />
ตองการดานการไหลเวียนบุคลากรและการคาระหวางกันที่เพิ่มมากขึ้นของทั้งสองฝาย<br />
ภายใตสถานการณดังกลาว ในเดือนกุมภาพันธ ค.ศ. 2009 สํานักนายกรัฐมนตรีจีนได<br />
อนุมัติใหดําเนินการจัดตั้ง “กองทุนความรวมมือการลงทุน จีน-อาเซียน” ( 中 国 - 东 盟 投 资 合 作<br />
基 金 ) ขึ้น โดยกําหนดใหกองทุนมีจํานวนเงินทุนทั้งสิ้น 10,000 ลานเหรียญสหรัฐ โดยในระยะแรก<br />
จะจัดใหมีเงินทุนประมาณ 1,000 ลานเหรียญสหรัฐกอน การริเริ่มจัดตั้งกองทุนดังกลาว รัฐบาลจีนมี<br />
วัตถุประสงคเพื่อสนับสนุนการจัดสรางระบบโครงสรางพื้นฐานและการระบบสื่อสารโทรคมนาคม<br />
ใหแลวเสร็จเร็วขึ้น และใชกองทุนความรวมมือการลงทุนดังกลาว เปนประโยชนตอการชักจูงและ<br />
สนับสนุนสงเสริมใหวิสาหกิจจีน “กาวออกไป” ( 走 出 去 ) สูอาเซียน เพื่อเขารวมดําเนินโครงการ<br />
กอสรางสําคัญๆ ชวยใหเศรษฐกิจของประเทศอาเซียนตาง ๆ หลุดพนจากภาวะวิกฤตและฟนคืนสู<br />
การพัฒนาอยางยั่งยืนโดยเร็ว<br />
จากความรับผิดชอบในการดําเนินกิจกรรมของกองทุน ธนาคารนําเขาและสงออกแหง<br />
ประเทศจีนจะมีบทบาทตอการผลักดันความรวมมือในภูมิภาคระหวางจีนกับอาเซียนมากขึ้นตอไป<br />
ในการดําเนินกิจการของธนาคาร ธนาคารนําเขาและสงออกแหงประเทศจีนเนนการ<br />
ใหบริการแกประเทศกําลังพัฒนาโดยเฉพาะประเทศกําลังพัฒนาที่เปนเพื่อบานของประเทศจีน<br />
ตลอดมา ในการปฏิบัติงานที่ผานมา ธนาคารไดสั่งสมทรัพยากรบุคคลากรและประสบการณในดาน<br />
ความรวมมือระหวางกันที่มีคุณคายิ่ง ทําใหธนาคารมีศักยภาพเพียงพอที่จะรองรับภารกิจตาม<br />
โครงการพัฒนาเศรษฐกิจระหวาจีนกับอาเซียนดังกลาว ปจจุบันธนาคารนําเขาและสงออกแหง<br />
ประเทศจีนกําลังผลักดันใหมีการจัดตั้งบริษัทบริหารกองทุนดังกลาว ตลอดจนวิธีการจัดหาเงินทุน<br />
4 - 39
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
และการจัดตั้งศูนยขอมูลขาวสารเกี่ยวกับโครงการ ในขณะเดียวกัน รัฐบาลจีนกําลังดําเนินการ<br />
ติดตอกับรัฐบาลและหนวยราชการที่เกี่ยวของของบรรดากลุมประเทศอาเซียน ปรากฏวาไดรับการ<br />
ตอบสนองและสนับสนุนเปนอยางดีจากหนวยงานตาง ๆ ที่เกี่ยวของ<br />
ภายใตสถานการณเศรษฐกิจโลกที่ทรุดโทรมอยูในปจจุบัน ความรวมมือในขอบเขตภูมิภาค<br />
ระหวางจีนกับอาเซียนจึงมีความสําคัญและเรงดวนเปนพิเศษ และถือวาเปนโอกาสดีสําหรับจีนกับ<br />
กลุมประเทศอาเซียน ที่ไมเคยเกิดขึ้นมากอน คาดวาการจัดใหมีกองทุนจีน-อาเซียน ขึ้นนี้จะมีผล<br />
นําไปสูการเกิดโครงการความรวมมือใหม ๆ ขึ้นอีกมากมาย หวังวาทุกฝายจะไดใหความรวมมือ<br />
อยางจริงใจ รวมกันจัดสรางและบริหารกองทุนใหเปนไปตามเปาหมายดวยดี เพื่อใหกองทุนมี<br />
บทบาทตอความรวมมือทางเศรษฐกิจระหวางจีนกับอาเซียนโดยแทจริง<br />
2. ศูนยสินคานานาชาติอาเซียน (ASEAN COMMODITY PORT)<br />
ศูนยสินคานานาชาติอาเซียนใชเงินลงทุนทั้งสิ้น 1,860 ลานหยวน บริเวณพื้นที่ทั้งสิ้น 800<br />
ไร ภายในอาคารมีพื้นที่รวมทั้งหมด 2,400,000 ตารางเมตร อันประกอบไปดวย ศูนยคาสงหลัก<br />
ศูนยโลจิสติกสและโกดังสินคา เขตการคา และเขตที่อยูอาศัย ในพื้นที่อาคารบางสวนยังจัดไวเปน<br />
สวนแสดงสินคาเสื้อผา เครื่องเขียน อาหาร เครื่องใชไฟฟาอิเล็กทรอนิกส วัสดุกอสรางและตกแตง<br />
เครื่องสําอาง สินคาของที่ระลึกตลอดจนศูนยกระจายและจัดสงสินคาครบวงจร โดยในสวนของ<br />
ศูนยโลจิสติกสและโกดังของสินคาตั้งอยูในดานทิศตะวันออกมีพื้นที่โดยรวมประมาณ 100 ไร<br />
สําหรับศูนยสินคาอาเซียนจะเนนจัดหานักลงทุนจากเมืองตางๆ อาทิเชน อี้อู เวินโจว ไถโจว<br />
ตลอดจนเมืองที่มีศักยภาพและความชํานาญในการผลิตสินคาขนาดเล็กในประเทศจีน โดยมี<br />
วัตถุประสงคในการพัฒนาใหเปนศูนยสินคาอาเซียนในภูมิภาคตะวันตกเฉียงใตของจีนเพื่อการ<br />
รองรับตลาดการคาในกลุมประเทศอาเซียน และพัฒนาดานการบริการใหมีความครบวงจรอัน<br />
ประกอบดวย การผสมผสานอยางลงตัวของการคา โลจิสติกส สารสนเทศ การเงิน และการบริหาร<br />
จัดการภายในอาคารใหเกิดประสิทธิภาพสูงสุด<br />
ทําเลที่ตั้ง ความสะดวกในการคมนาคมขนสง<br />
ศูนยสินคานานาชาติอาเซียนตั้งอยูประตูใหญทางทิศเหนือ เขตเมืองใหมเฉิงกง นครคุน-<br />
หมิง ซึ่งจัดเปนจุดเริ่มตนการเดินทางไปมาระหวางนครคุนหมิงและเขตเมืองใหมเฉิงกง ทิศ<br />
ตะวันตกเชื่อมตอกับตลาดคาสงดอกไมโตวหลาน ซึ่งจัดเปนตลาดคาสงดอกไมที่ใหญที่สุดในเอเชีย<br />
ตะวันออกเฉียงใต ทิศตะวันออกเฉียงเหนือเชื่อมตอกับสวนอุตสาหกรรมตาชง ทิศใตเชื่อมตอกับ<br />
เขตศูนยกลางอูเจียอิ๋ง ทิศตะวันออกเชื่อมตอกับเสนทางรถไฟสายสําคัญหลายสาย ซึ่งอยูหางจาก<br />
ศูนยรวมตูคอนเทนเนอรนคร คุนหมิงเพียง 800 เมตร นอกจากนี้ยังมีความสะดวกในการคมนาคม<br />
4 - 40
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
เปนอยางมากโดยอยูหางจากศูนยกลางเขตเมืองใหมเพียง 10 กิโลเมตร และหางจากสนามบิน<br />
นานาชาติแหงใหม นครคุนหมิงเพียง 13 กิโลเมตรเทานั้น<br />
ประเภทสินคา<br />
ศูนยสินคานานาชาติอาเซียนมีขอไดเปรียบในดานการเปนศูนยการคาระหวางจีน –<br />
อาเซียน โดยภายในอาคารอาเซียนเบื้องตนจัดแสดงสินคาที่มีเอกลักษณของ 10 ประเทศในกลุม<br />
ภูมิภาคอาเซียนอันประกอบไปดวย บรูไน กัมพูชา อินโดนีเซีย สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชน<br />
ลาว มาเลเซีย พมา ฟลิปปนส สิงคโปร ไทย และเวียดนาม โดยในเบื้องตนไดมีประเทศสิงคโปร<br />
มาเลเซีย และไทยที่ตกลงนําสินคามาจัดแสดงในอาคารดังกลาว และประเทศอื ่นๆ ในกลุมภูมิภาค<br />
อาเซียนตางก็ใหความสนใจที่จะนําสินคามาจัดแสดงเชนกัน<br />
ระบบการบริหารจัดการ<br />
ภายในศูนยสินคานานาชาติอาเซียนมีสวนที่จัดไวเปนศูนยธุรกิจโดยเฉพาะมีขนาด 80 ไร<br />
โดยจัดเปนศูนยอํานวยความสะดวกแบบ one stop service ประกอบดวย สินคานานาชาติ พาณิชย<br />
สรรพากร การตรวจสอบ ศุลกากร และใหบริการดานการคา เชน การใหบริการดานธนาคาร<br />
ไปรษณีย และเทคโนโลยีสารสนเทศทั่วไปอีกดวย<br />
แนวโนมการเติบโตในอนาคต<br />
ระบบการคาเสรีจีน – อาเซียนที่จัดตั้งขึ้นแลว จะทําใหมีปริมาณผูบริโภคถึง 1,700 ลานคน<br />
มีสวนชวยทําใหปริมาณการผลิตสูงถึง 20,000,000,000,000 ลานเหรียญสหรัฐ และปริมาณการคา<br />
โดยรวมถึง 12,000,000,000,000 ลานเหรียญสหรัฐ ทั้งนี้ยุทธศาสตรของมณฑลยูนนาน นครคุนหมิง<br />
ไดถูกกําหนดใหเปนประตูสูเอเชียตะวันออกเฉียงใต ทําใหมีการจัดเตรียมสาธารณูปโภคพื้นฐาน<br />
ขนาดใหญไวรองรับตอยุทธศาสตรที่เกิดขึ้น อาทิเชน ศูนยบริการตูคอนเทนเนอรสําหรับการขนสง<br />
ทางรถไฟระดับประเทศแหงเดียวในภูมิภาคตะวันตกเฉียงใตของจีน ณ อําเภอลอหยาง นครคุนหมิง<br />
ภายใตระบบการบริหารจัดการโลจิสติกสที่ทันสมัยจะทําใหสามารถกระจายสินคาไปถึงยังเอเชีย<br />
ตะวันออกเฉียงใต ทั้งนี้ผูประกอบการที่เขามาลงทุนภายในศูนยแหงนี้จะสามารถใชขอไดเปรียบ<br />
ของทําเลที่ตั้งในการกระจายสินคาสงออกและนําเขาไปในประเทศจีนไดอยางสะดวก รวดเร็ว และ<br />
มีประสิทธิภาพ<br />
4 - 41
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ตารางที่ 4-6 แสดงการลดภาษีสินคายานยนตที่สําคัญภายใตเขตการคาเสรี อาเซียน –จีน<br />
สินคายานยนต ไทย จีน<br />
ยานยนตสําเร็จรูป<br />
8703 รถยนตนั่ง<br />
เครื่องยนตเบนซิน 22 ความจุกระบอกสูบ 1,000-1,500 CC 0,80 (HSL) / (50 ป 2015) 25<br />
23 ความจุกระบอกสูบ 1,500-3,000 CC 0,80 (HSL) / (50 ป 2015) 0,5<br />
24 ความจุกระบอกสูบมากกวา3,000 CC 0,80 (HSL) / (50 ป 2015) 25<br />
เครื่องยนตดีเซล 32 ความจุกระบอกสูบ 1,500-2,500 CC 0,80 (HSL) / (50 ป 2015) 0<br />
33 ความจุกระบอกสูบมากวา 2,500 CC 0 0<br />
8704 รถกระบะ/รถบรรทุก<br />
เครื่องยนตดีเซล 21 น้ําหนักบรรทุกไมเกิน 5 ตัน 0 25<br />
เครื่องยนตที่ใชกาซ 31 น้ําหนักบรรทุกไมเกิน 5 ตัน 0 25<br />
8711 รถจักรยานยนต<br />
20 ความจุกระบอกสูบ 50-250 CC 72 (HSL) 0<br />
30 ความจุกระบอกสูบ 250-500 CC 72 (HSL) 5<br />
40 ความจุกระบอกสูบ 500-800 CC 72 (HSL) 5<br />
ชิ้นสวน/อะไหลยานยนต<br />
8708 ชิ้นสวนยานยนต<br />
10 Bumpers And Parts………….. 0 0<br />
21 Safty Seat Belt ……………… 0 0<br />
30 Brakes And Servo-Brakes,…. 30,35,42 0<br />
40 Gear Boxes………………… 30,35,42 (HSL) 0<br />
50 Drive-Axles W Dif,…………. 30,35,42 (HSL) 0<br />
70 Wheels Including Parts…….. 0 0<br />
94 Steering Wheels, Columns…. 0 0<br />
95 Saftty Airbags With Inflater…. 0 0<br />
99 Motor Vehicle Parts, Nes…….. 0 0<br />
ที่มา: China FTA Network, http://fta.mofcom.gov.cn/english<br />
4 - 42
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
4.2.1.3 เขตการคาเสรีจีน-นิวซีแลนด<br />
วันที่ 7 เมษายน ค.ศ. 2008 นายหู จิ่น เทา นายกรัฐมนตรีสาธารณรัฐประชาชนจีน และนาง<br />
เฮเลน คลารค นายกรัฐมนตรีนิวซีแลนด ไดรวมเปนพยานในการลงนามขอตกลงเขตการคาเสรี<br />
(FTA) ระดับทวิภาคี โดยรัฐมนตรีกระทรวงพาณิชยของทั้งสองประเทศเปนผูลงนาม และจะมีผล<br />
บังคับใชตั้งแตวันที่ 1 ตุลาคม ค.ศ. 2008 เปนตนไป และนับเปนครั้งแรกที่จีนไดเปดFTA กับ<br />
ประเทศพัฒนาแลว นับตั้งแตจีนไดเขาเปนสมาชิกองคการการคาโลก (WTO) ในป ค.ศ. 2001<br />
ผลประโยชนของกรอบการเจรจาของทั้ง 2 ประเทศคือ นิวซีแลนดคาดหวังวาขอตกลงจะ<br />
ชวยเพิ่มมูลคาการสงออกสินคาเกษตร เชน ผลิตภัณฑ นม และ เนื้อวัว ไปยังประเทศจีนมากขึ้น<br />
ในขณะที่จีนหวังจะใชประโยชนจากขอตกลง FTA ในการขยายการลงทุนของบริษัทธุรกิจจีนไปยัง<br />
นิวซีแลนดที่มีขนาดของเศรษฐกิจคอนขางเล็ก มูลคาการคาระหวางประเทศทั้งสองอยูในระดับ<br />
3,700 ลานดอลลารสหรัฐฯ หรือ 118,548 ลานบาท (อัตราแลกเปลี่ยน ณ วันที่ 8 เมษายน ค.ศ. 2007)<br />
นอกจากนั้นจีนและ นิวซีแลนดยังอาจจะใชขอตกลง FTA เปนรูปแบบในการเจรจาการคา<br />
ในอนาคต การมีผลบังคับใชนั้นจะทําใหจีนยกเลิกการเก็บภาษีสินคาสงออกจากนิวซีแลนดถึง 96%<br />
ของจํานวนสินคาทั้งหมด อยางไรก็ตาม จีนไมยกเลิกการเก็บภาษีนําเขาสินคาประเภทผลิตภัณฑนม<br />
ไดแก เนย น้ํานม และ เนยแข็ง ซึ่งมีความสําคัญตอเศรษฐกิจของนิวซีแลนดจนกวาจะถึงป<br />
ค.ศ. 2017 และจะยังคงเรียกเก็บภาษีนําเขาเนื้อวัว และ เนื้อแกะ จนถึงป ค.ศ. 2016<br />
สําหรับการลดภาษีสินคายานยนตที่สําคัญของจีนนั้น จีนยังคงใหความสําคัญกับการ<br />
ปกปองอุตสาหกรรมยานยนตที่เกี่ยวกับการขนสง เชน รถโดยสารขนาดมากกวา 30 ที่นั่ง<br />
รถจักรยานยนต ที่ถือเปนอุตสาหกรรมมีขนาดตลาดใหญของประเทศ และอุตสาหกรรมรถบรรทุก<br />
ที่ถือเปนอุตสาหกรรมสนับสนุนภาวะดานการลงทุน โดยสามารถสรุปตารางการลดภาษีสินคา<br />
ยานยนตของจีนไดดังนี้<br />
4 - 43
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ตารางที่ 4-7 แสดงการลดภาษีสินคายานยนตที่สําคัญภายใตเขตการคาเสรี จีน–นิวซีแลนด<br />
สินคายานยนต<br />
4 - 44<br />
อัตรา<br />
ปกติ<br />
ป<br />
2010<br />
ป<br />
2011<br />
ป<br />
2012<br />
8703 รถยนตนั่ง<br />
เครื่องยนตเบนซิน 22 ความจุกระบอกสูบ 1,000-1,500 CC 25 12 8 4 0<br />
23 ความจุกระบอกสูบ 1,500-3,000 CC 25 12 8 4 0<br />
24 ความจุกระบอกสูบมากกวา3,000 CC 25 12 8 4 0<br />
เครื่องยนตดีเซล 32 ความจุกระบอกสูบ 1,500-2,500 CC 25 12 8 4 0<br />
33 ความจุกระบอกสูบมากวา 2,500 CC 25 12 8 4 0<br />
8704 รถกระบะ/รถบรรทุก<br />
เครื่องยนตดีเซล 21 น้ําหนักบรรทุกไมเกิน 5 ตัน 25 12 8 4 0<br />
22 น้ําหนักบรรทุก > 5 - 20 ตัน 20 8 4 0 0<br />
23 น้ําหนักบรรทุก > 20 ตัน 15 6 3 0 0<br />
เครื่องยนตที่ใชกาซ 31 น้ําหนักบรรทุกไมเกิน 5 ตัน 25 12 8 4 0<br />
32 น้ําหนักบรรทุก > 5 ตัน 20 8 4 0 0<br />
8711 รถจักรยานยนต<br />
10 ความจุกระบอกสูบ < 50 CC<br />
20 ความจุกระบอกสูบ 50-250 CC 45 12 8 4 0<br />
30 ความจุกระบอกสูบ 250-500 CC<br />
40 ความจุกระบอกสูบ 500-800 CC 40 12 8 4 0<br />
50 ความจุกระบอกสูบ> 800 CC 30 12 8 4 0<br />
90 อื่นๆ 45 12 8 4 0<br />
8706 รถบรรทุก/รถโดยสาร<br />
10 โครงรถดั้มพ 8 3.2 1.6 0 0<br />
21 โครงรถบรรทุกน้ําหนักบรรทุก ³ 14 ตัน 10 4 2 0 0<br />
22 โครงรถบรรทุกน้ําหนักบรรทุก
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
สินคายานยนต<br />
3021 Anti-skid brake system of tractors and<br />
dumpers<br />
3091 Brakes and servo-brakes and parts of<br />
tractors<br />
3093 Brakes and servo-brakes and parts of<br />
dumpers<br />
3029 Anti-skid brake system of other vehicles<br />
4 - 45<br />
อัตรา<br />
ปกติ<br />
ป<br />
2010<br />
ป<br />
2011<br />
ป<br />
2012<br />
ป<br />
2013<br />
6 2.4 1.2 0 0<br />
3092 Brakes and servo-brakes and parts<br />
…transport of 30 seats or more<br />
3094 ----------------------------------------- 10 4 2 0 0<br />
…pison engine, light duty<br />
3095 ----------------------------------------- of<br />
heavy motor vehicles<br />
3096 ----------------------------------------- of<br />
special purpose motor vehicles<br />
3099 ----------------------------------------- of<br />
others unspecified motor vehicles<br />
40 Gear Boxes<br />
4010 ------------- of tractors 6 2.4 1.2 0 0<br />
4030 ------------- of dumpers<br />
4020 ------------- of buses with seats ³ 30<br />
4040 ------------- of trucks of<br />
8704.2100/2230/3100/3230<br />
4050 ------------- of trucks of 8704.2240, 10 4 2 0 0<br />
8704.2300<br />
4060 ------------- of vehicles of 87.05<br />
4091 Automatic gearshift for saloon cars<br />
50 Drive-Axles<br />
5071 ------------- of tractors 6 2.4 1.2 0 0<br />
5073 ------------- of dumpers<br />
5072 -------------... transport of 30 seats or
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
สินคายานยนต<br />
4 - 46<br />
อัตรา<br />
ปกติ<br />
ป<br />
2010<br />
ป<br />
2011<br />
ป<br />
2012<br />
more<br />
5074 ------------- of…piston engine, light duty<br />
5075 ------------- of heavy motor vehicles 10 4 2 0 0<br />
ป<br />
2013<br />
5076 ------------- of special purpose motor<br />
vehicles<br />
5079 ------------- of others unspecified motor<br />
vehicles<br />
5082 Non-driving axles and parts ... transport 15 6 3 0 0<br />
of 30 seats or more<br />
70 Wheels and parts<br />
7010 ------------- of tractors 6 2.4 1.2 0 0<br />
7030 ------------- of dumpers<br />
7020 ------------- of buses with seats ³ 30<br />
7040 ------------- of trucks of<br />
8704.2100/2230/3100/3230<br />
7050 ------------- of trucks of 8704.2240, 10 4 2 0 0<br />
8704.2300<br />
7060 ------------- of vehicles of 87.05<br />
7090 ------------- of vehicles of 87.02-87.04<br />
94 Steering Wheels/ columns / boxes<br />
9410 ------------- of tractors 6 2.4 1.2 0 0<br />
9430 ------------- of dumpers<br />
9420 ------------- of buses with seats ³ 30<br />
9440 ------------- of trucks of<br />
8704.2100/2230/3100/3230<br />
9450 ------------- of trucks of 8704.2240, 10 4 2 0 0<br />
8704.2300<br />
9460 ------------- of vehicles of 87.05<br />
9490 ------------- of vehicles of 87.02-87.04<br />
95 Saftty Airbags With Inflater…. 10 4 2 0 0<br />
99 Motor Vehicle Parts, Nes…..
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
สินคายานยนต<br />
อัตรา<br />
ปกติ<br />
ป<br />
2010<br />
ป<br />
2011<br />
ป<br />
2012<br />
ป<br />
2013<br />
9910 ------------- of tractors<br />
9931 ------------- of dumpers 6 2.4 1.2 0 0<br />
9939 Others parts and accessories nes of<br />
dumpers<br />
9921 Frame of buses with seats ³ 30<br />
9929 Others parts and accessories nes of buses 25 12 8 4 0<br />
with seats ³ 30<br />
9941 Frame of trucks of<br />
8704.2100/2230/3100/3230<br />
9949 Others parts and accessories nes of<br />
trucks of 8704.2100/2230/3100/3230<br />
9951 Frame of trucks of 8704.2240, 8704.2300<br />
9959 Others parts and accessories nes of<br />
trucks of 8704.2240, 8704.2300<br />
9991 Frame of vehicles of 87.02-87.04 10 4 2 0 0<br />
9992 Motor Vehicle shafts<br />
9999 Others parts and accessories nes of other<br />
vehicles of 87.02-87.04<br />
9960 Parts & accessories nes of vehicles of<br />
87.05<br />
15 6 3 0 0<br />
ที่มา: China FTA Network, http://fta.mofcom.gov.cn/english<br />
4 - 47
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
4.2.2 มาตรการการคาที่เปนภาษี<br />
ทางการจีนดําเนินนโยบายชวยเหลือภาคสงออกจีนโดยการลดอัตราภาษีสงออกทั้งหมดให<br />
เหลือรอยละ 0 จากกอนหนานี้ที่ทางการจีนไดทยอยปรับเพิ่มอัตราภาษีคืนแกสินคาสงออก (Export<br />
Tax Rebates) อยางตอเนื่องตั้งแตเดือนสิงหาคม ค.ศ. 2008 โดยสวนใหญเปนสินคากลุมธุรกิจสิ่งทอ<br />
และเครื่องนุงหมสําเร็จรูป สินคาอิเล็กทรอนิกส รองเทา และของเลน เปนตน<br />
จีนประกาศปรับภาษีนําเขาชิ้นสวนยานยนตเมื่อวันที่ 1 กันยายน ค.ศ. 2008 ใหสอดคลอง<br />
ตามกฎขอบังคับขององคการการคาโลก (WTO) โดยกอนหนานี้จีนไดออกกฎระเบียบตั้งแตป<br />
ค.ศ. 2005 ที่กําหนดอัตราภาษีนําเขาชิ้นสวนยานยนตที่แตกตางกันภายในประเทศ ซึ่งถือเปนการ<br />
เลือกปฏิบัติและขัดกับหลักเกณฑของ WTO โดยระบุใหผูผลิตนําเขาชิ้นสวนประกอบยานยนตที่มี<br />
จํานวน/มูลคาเกินกวารอยละ 60 ของชิ้นสวนประกอบรถยนตทั้งหมดตองเสียภาษีในอัตรา<br />
รอยละ 25 แตหากผูผลิตนําเขาชิ้นสวนประกอบยานยนตนอยกวารอยละ 60 เสียภาษีในอัตรา<br />
รอยละ 10 ทั้งนี้ รถยนตที่ผลิตในประเทศจีนสวนใหญใชชิ้นสวนประกอบที่ผลิตภายในประเทศกวา<br />
รอยละ 60 เนื่องจากมีราคาถูกกวาชิ้นสวนประกอบยานยนตที่นําเขาจากตางประเทศ แตชิ้นสวน<br />
บางอยางไมสามารถผลิตไดเองภายในประเทศจึงจําเปนตองนําเขา โดยในป ค.ศ. 2008 จีนนําเขา<br />
ชิ้นสวนประกอบยานยนตจากตางประเทศมูลคา 13.4 พันลานดอลลารสหรัฐ ขยายตัวรอยละ 5 จาก<br />
ป ค.ศ. 2007<br />
นอกจากนี้ ปจจุบันจีนกลายเปนตลาดยานยนตที่มีขนาดใหญที่สุดในโลก แซงหนา<br />
สหรัฐอเมริกา ซึ่งความแข็งแกรงของอุตสาหกรรมยานยนตจีนที่ขยายตัวอยางตอเนื่องนี้ สงผลให<br />
อุตสาหกรรมสนับสนุนอื่นภายในประเทศของจีนเพิ่มขึ้นตามไปดวย โดยปจจัยสนับสนุนอีก<br />
ประการหนึ่งที่ขับเคลื่อนการเติบโตของอุตสาหกรรมยานยนตของจีนคือ มาตรการกระตุนภาค<br />
บริโภคภายในประเทศของทางการจีน แทนการพึ่งพาภาคสงออกที่ไดรับผลกระทบจากวิกฤต<br />
เศรษฐกิจโลกในชวงไตรมาส 4 ของปที่ผานมา โดยทางการจีนไดทุมงบประมาณราว 4 ลานลาน<br />
หยวน (586,000 ลานดอลลารสหรัฐ) เพื่อฟนฟูเศรษฐกิจใหกลับฟนคืนมา ทั้งนี้ นโยบายกระตุน<br />
อุตสาหกรรมยานยนตของจีนไดแก มาตรการลดภาษีซื้อรถยนตนั่งสวนบุคคลในอัตรารอยละ 5<br />
สําหรับรถยนตนั่งสวนบุคคลที่ใชเครื่องยนตขนาดเทากับหรือเล็กกวา 1.6 ลิตร มาตรการเงิน<br />
อุดหนุนเพื่อซื้อยานพาหนะในเขตชนบท และมาตรการอุดหนุนการขายสินคาเกาเพื่อแลกซื้อสินคา<br />
ใหม เปนตน<br />
4 - 48
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
4.2.3 มาตรการทางการคาที่มิใชภาษี<br />
จีนมีการใชมาตรการที่มิใชภาษีเพื่อปกปองอุตสาหกรรมยานยนตคือ การจํากัดการถือหุน<br />
ของบริษัทตางชาติที่จะมาลงทุนในอุตสาหกรรมยานยนตจีนไมใหเกินรอยละ 50 นอกจากนี้<br />
อุตสาหกรรมอื่นๆ ที่สนับสนุนและเกี่ยวของกับอุตสาหกรรมยานยนต ยังมีมาตรการในการหาม<br />
ประกอบการและขอจํากัด ในการประกอบการ ดังตอไปนี้<br />
1. อุตสาหกรรมที่หามนักลงทุนตางชาติลงทุน ไดแก อุตสาหกรรมการผลิตอุปกรณ<br />
(เครื่องใชไฟฟา) และเครื่องใชไฟฟา ซึ่งไดแก การทําแบตเตอรรี่ Lead-acid battery แบบ<br />
เปด (และแบบ Acid mist ที่ขับออกโดยตรง) Silver oxide battery แบบ Mercurous button,<br />
Leclanche, Nickel-cadmium cell<br />
2. อุตสาหกรรมที่มีขอจํากัดสําหรับนักลงทุนตางชาติในจีน ไดแก<br />
- การแปรรูปน้ํามันปโตรเลียมและอุตสาหกรรมเผาถานหิน ไดแก การทําธุรกิจและ<br />
สรางโรงกลั่นน้ํามันแลวผลิตไดนอยกวา 8,000,000 ตัน/ป<br />
- อุตสาหกรรมการผลิตยางพารา ไดแก การผลิตอะไหล (สวนประกอบ) ที่ใชยางพารา<br />
ที่คุณภาพต่ํา และการนํายางลอเกามาทําใหม (ยกเวนยางรถเรเดียน)<br />
3. อุตสาหกรรมผลิตอุปกรณที่ใชแทนกันได ไดแก<br />
- การทําผลิตภัณฑกึ่งสําเร็จรูป ตลับลูกปนเกรดทั่วไปแตละชนิดและชิ้นสวนอะไหล<br />
(ลูกปน หวงล็อก)<br />
- การผลิต Crane ที่ใชสายพานและแบบลอที่ต่ํากวา 300 ตัน (ตองเปนการรวมทุนและ<br />
การรวมมือ)<br />
4. อุตสาหกรรมการผลิตอุปกรณเฉพาะดาน ไดแก การผลิตเครื่องดันดิน 320 แรงมาและที่ต่ํา<br />
กวา, เครื่อง Hydraulic shovel ขนาด 30 ตันและต่ํากวา, เครื่อง Wheel loader ขนาด 6 ตัน,<br />
เครื่อง Land scraper ขนาด 220 แรงมาและต่ํากวา, เครื่องบดอัดถนน, Fork truck, เครื่อง<br />
Dumper truck ขนาด 135 ตันและต่ํากวา, เครื่อง Milling ซอมผิวถนน, Garden machine<br />
และอุปกรณของเครื่อง, เครื่องผสมคอนกรีต (Pump, Transport mixer, Mixing plant, Pump<br />
truck)<br />
5. อุตสาหกรรมขนสงและการคมนาคม คลังสินคาและการไปรษณีย ไดแก<br />
- บริษัทขนสงรถยนตจากการนําเขา-สงออก<br />
- บริษัทขนสงทางน้ํา (ฝายจีนถือหุนเกินกึ่งหนึ่ง)<br />
4 - 49
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
6. อุตสาหกรรมการขายปลีกและขายสง ไดแก การดําเนินการและสรางปมน้ํามันและ<br />
ผลิตภัณฑปโตรเลียม (เหมือนกับนักลงทุนตางชาติหากมีสาขาเกิน 30 แหง ปมน้ํามันสาขา<br />
ยอยที่มีเจาของเดียวกันหากจําหนายสินคาตางยี่หอและตางชนิดใหกับ Supplier หลายๆที่<br />
ใหฝายจีนถือหุนเกินกึ่งหนึ่ง)<br />
นอกจากนี้ สหรัฐฯ และสหภาพยุโรปไดยื่นฟองตอองคการการคาโลก (WTO) กรณีที่จีน<br />
ออกมาตรการที่เปนขอจํากัดดานการสงออกสินคาวัตถุดิบทั้งการหามสงออก และการเพิ่มอัตรา<br />
ภาษีสินคาสงออก ซึ่งทั้งสองประเทศเห็นวาเปนการละเมิดกฎของ WTO สงผลใหภาคอุตสาหกรรม<br />
ของจีนมีตนทุนวัตถุดิบที่ต่ํากวาคูแขงในตางประเทศ และนําไปสูการสรางแขงขันทางการคาที่ไม<br />
เปนธรรม ขอจํากัดดานการสงออกสินคาวัตถุดิบของจีนครอบคลุมสินคาหลายรายการ เชน บอก<br />
ไซด แมกนีเซียม เหล็กซิลิคอน และสังกะสี ซึ่งสินคาวัตถุดิบเหลานี้ใชในภาคอุตสาหกรรมตาง ๆ<br />
เชน เหล็ก ยานยนต ไมโครชิป และเครื่องบิน มาตรการของทางการจีนดังกลาวสงผลให<br />
ภาคอุตสาหกรรมของประเทศตางๆ ที่จําเปนตองนําเขาวัตถุดิบจากจีนเพื่อผลิตสินคาตองไดรับ<br />
ผลกระทบและทาใหขีดความสามารถในการแขงขันลดลงเมื่อเทียบกับจีน ขณะที่จีนเห็นวา<br />
กฎระเบียบนี้เปนมาตรการปกปองและคุมครองสิ่งแวดลอมและทรัพยากรธรรมชาติของจีน ซึ่ง<br />
สอดคลองกับกฎเกณฑของ WTO นอกจากนี้ คณะกรรมการทางการคาระหวางประเทศของสหรัฐฯ<br />
(U.S. International Trade Commission) อยูระหวางการพิจารณาขอรองเรียนของบริษัทสหรัฐฯ ตอ<br />
การนําเขายางรถยนตจากจีนมูลคา 1.7 พันลานดอลลารสหรัฐฯ ซึ่งหากพิจารณาแลวเห็นวาบริษัท<br />
สหรัฐฯ ไดรับผลกระทบจากการนําเขายางรถยนตจากจีน ทางการสหรัฐฯ จะตอบโตดวยปรับเพิ่ม<br />
อัตราภาษีนําเขากับสินคาสงออกของจีน<br />
4 - 50
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
บทที่ 5<br />
วิเคราะหความสามารถในการแขงขันของประเทศจีน<br />
5.1 การวิเคราะหโดยใช Diamond Model<br />
การวิเคราะหศักยภาพในการแขงขันของอุตสาหกรรมการผลิตยานยนตประเทศจีนใช<br />
กรอบแนวคิด Diamond Model ของ Michael E. Porter เปนเครื่องมือวิเคราะห โดยวิเคราะหตาม<br />
องคประกอบทั้งสี่ดานของกรอบแนวคิด Diamond Model คือ<br />
1) เงื่อนไขปจจัยการผลิต (Factor Conditions)<br />
2) อุตสาหกรรมเกี่ยวโยงและสนับสนุน (Related and Supporting Industries)<br />
3) เงื่อนไขดานอุปสงค (Demand Conditions)<br />
4) บริบทการแขงขันและกลยุทธทางธุรกิจ (Context for Firm Strategy and Rivalry)<br />
5.1.1 เงื่อนไขปจจัยการผลิต (Factor Conditions)<br />
(1) ระบบขนสง (Logistic) ของประเทศยังไมครอบคลุม<br />
ประเทศจีนเรียกระบบโลจิสติกสวา “อูหลิว” ซึ่งแปลวา “สรรพสิ่งเคลื่อนยาย” แมวาเมือง<br />
ใหญของประเทศจีน เชน ปกกิ่ง หรือ เซี่ยงไฮ จะมีระบบการขนสงจํานวนมากและมีคุณภาพก็ตาม<br />
แตยังคงมีอีกหลายเมืองที่ระบบการขนสงยังคงดอยคุณภาพ เนื่องจากสภาพภูมิประเทศของจีนที่มี<br />
อาณาเขตกวาง และครอบคลุมพื้นที่ภูมิศาสตรที่แตกตางกัน ซึ่งระบบการขนสงที่ไมมีประสิทธิภาพ<br />
จะสงผลใหตนทุนการผลิตสินคาในประเทศจีนสูงตามไปดวย โดยมีการคาดการณวาตนทุนขนสงมี<br />
มูลคาประมาณรอยละ 20-30 ของ GDP ซึ่งเปนมูลคาที่คอนขางสูง<br />
อยางไรก็ตาม สิ่งที่ทําใหสินคาของจีนยังครองตลาดไดดีอยู เปนเพราะปจจัยคาแรงของจีน<br />
ที่ยังมีตนทุนที่ต่ํามาก (คาแรงเฉลี่ยคนงานทั่วไปประมาณ 500-600 หยวนตอเดือน) ทําใหสามารถ<br />
ชดเชยกับตนทุนขนสงที่สูงได<br />
ดวยเหตุนี้ จึงทําใหประเทศจีนตื่นตัวตอการพัฒนาระบบขนสงยางมาก ปจจุบันจีนกําหนด<br />
ยุทธศาสตรเรื่องการสรางความพรอมเกี่ยวกับโครงสรางพื้นฐานดานคมนาคม โดยระบบโครงสราง<br />
พื้นฐานโลจิสติกสของจีนนั้น ประกอบดวย<br />
- ทางรถไฟ ที่มีความยาว 70,058 กิโลเมตร และมีระบบราง 3 แบบ คือความกวาง 1.43 เมตร<br />
1.00 เมตรและ 0.75 เมตร<br />
- เสนทางถนนทั่วประเทศ มีความยาว 1,402,698 กิโลเมตร<br />
5 - 1
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
- ทาเรือแนวฝงทะเลตะวันออก 20 แหง และมีกองเรือเดินทะเลประมาณ 1,850 ลํา<br />
- สนามบิน 507 แหงทั่วประเทศ<br />
นอกจากนี้ ภาครัฐยังวางจุดยุทธศาสตรกําหนดแตละเมืองของประเทศเปนศูนยกลาง<br />
โลจิสติกสในดานตางๆอยางชัดเจน เชน นครเซี่ยงไฮ เปนเมืองทาหลักบริเวณชายฝงทะเล<br />
ตะวันออก และเมืองเซินเจิ้น จะเปนศูนยกลาง (Hub) ของการขนสงทางทะเลดานตะวันออกเฉียงใต<br />
โดยเมืองเฉินตูเปนประตูสูภาคตะวันตก และเมืองเชียงรุง เปนประตูสูเอเชียอาคเนย โดยมีฮองกง<br />
และไตหวันเปนพื้นที่เครือขาย และใหเมืองคุนหมิงในแควนยูนานเปนศูนยกลางเชื่อมอินโดจีนและ<br />
เอเชียตะวันออกเฉียงใต<br />
ในชวง 5 ป ที่ผานมา จีนเรงลงทุนดานระบบการขนสงของประเทศเปนจํานวนมหาศาล<br />
เชน ปจจุบัน จีนมีระบบรถไฟความเร็วสูง ที่มีระยะทางกวา 6,500 กิโลเมตร ซึ่งอยูในอันดับ 1 ของ<br />
โลก และในป ค.ศ. 2012 จีนจะมีรถไฟความเร็วสูง อีก 46 เสนทาง ซึ่งลวนแตเปนเสนทางที่เชื่อมตอ<br />
กรุงปกกิ่งสูเมืองเอกมณฑลตางๆ ที่มีความสําคัญทางการคาและเศรษฐกิจของจีน โดยการเดินทาง<br />
ดวยรถไฟความเร็วสูงของแตละเสนทางจะใชเวลาไมเกิน 8 ชั่วโมง ไดแก สายปกกิ่ง-เซี่ยงไฮ สาย<br />
ลือเจียจวง-อูฮั่น รวมระยะทางทั้งหมดกวา 10,000 กิโลเมตร<br />
นอกจากการพัฒนาระบบคมนาคมทางรถไฟของจีนแลว ดานการคมนาคมขนสงทางบก<br />
ของจีน จีนเปดใหบริการสะพานขามทะเลที่ยาวที่สุดในโลกชื่อวา สะพานขามอาวหังโจว โดย<br />
สะพานนี้มีจุดเริ่มตนจากเมืองเจียซิง ทางทิศเหนือและสิ้นสุดที่เมืองหนิงโปทางทิศใต เปนสะพานที่<br />
มีความยาว 36 กิโลเมตร1 ขามอาวหางโจวเชื่อมตอนครเซี่ยงไฮ ซึ่งเมืองทาอุตสาหกรรมที่สําคัญ<br />
ของจีนกับเมืองหนิงโปของมณฑลเจอเจียง สะพานดังกลาวชวยรนระยะทางทางจากเซี่ยงไฮสูหนิง<br />
โปไดกวา 120 กิโลเมตร โครงสรางของสะพานยังสรางเปนถนน 6 ชองทางเปนสะพานที่มีขนาด<br />
ใหญ ซึ่งจีนเชื่อวาจะสามารถเอื้อประโยชนทางดานเศรษฐกิจและชวยลดปญหาการจราจรติดขัดที่<br />
ยังเปนปญหาหลักในเขตเศรษฐกิจตางๆ ทางภาคใตของจีน และชวยรนระยะเวลาการเดินทาง<br />
ระหวางทาเรือที่คับคั่งที่สุด 2 แหงของจีน "หนิงโป-เซี่ยงไฮ" ใหเหลือเพียง 2 ชั่วโมง ลดลงจากเดิม<br />
ครึ่งหนึ่ง<br />
ดานการคมนาคมขนสงทางอากาศ ผลจากในป ค.ศ. 2006 จีนเซ็นสัญญา Bilateral<br />
Agreement กับ 106 ประเทศ ทําใหสายการบินตางชาติ 93 สาย สามารถเปดทําการบินมายังประเทศ<br />
จีน 262 เที่ยวบินตอสัปดาหใน 31 จุดบินของประเทศจีนแผนดินใหญ ซึ่งเปนโอกาสของธุรกิจการ<br />
1<br />
สะพานขามอาวหางโจวทําลายสถิติสะพานขามทะเลชองบาหเรนที่เชื่อมตอระหวางบาหเรนกับซาอุดีอาระเบีย<br />
ซึ่งมีความยาว 25 กิโลเมตร ที่เคยระบุวาเปนสะพานที่ยาวที่สุดในโลกมากอน<br />
5 - 2
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
บินและการทองเที่ยว และเพื่อเพิ่มความสามารถรองรับผูโดยสารที่เพิ่มขึ้นอยางรวดเร็ว รัฐบาลจีนมี<br />
นโยบายจะดําเนินการกอสรางสนามบินเพิ่มอีก 97 แหงภายในป ค.ศ. 2020 จากเดิมที่มีอยู 142 แหง<br />
ในป ค.ศ. 2006 รวมทั้งเพิ่มการพัฒนาคุณภาพของสนามบิน โดยสนามบินนานาชาติโสวตู กรุง<br />
ปกกิ่งไดรับ "รางวัลยอดเยี่ยมดานการพัฒนาสนามบินของศูนยการบินเอเชีย – แปซิฟกประจําป<br />
ค.ศ. 2008" จากศูนยการบินเอเชีย - แปซิฟก (Center for Asia Pacific Aviation หรือ CAPA) ซึ่งเปน<br />
องคกรวิจัยที่ทรงอิทธิพลในแวดวงการบินของภูมิภาคเอเชีย – แปซิฟกอีกดวย<br />
นอกจากรัฐบาลจีนจะดําเนินนโยบายเกี่ยวกับระบบขนสงแลว ประเทศจีนยังมีเครือขาย<br />
วิทยุและโทรทัศนเคลื่อนที่ขนาดใหญที่สุดของโลก โดยปจจุบัน โทรทัศนมือถือ CMMB ที่จีนวิจัย<br />
และพัฒนาเอง หรือวิทยุมัลติมิเดียเคลื่อนที่ของจีน มีเครือขายการดําเนินงานที่ครอบคลุมทั่ว<br />
ประเทศ โดยสามารถใชงานใน 320 เมืองของจีน ซึ่งถือเปนเครือขายวิทยุและโทรทัศนเคลื่อนที่ที่<br />
ขนาดใหญที่สุดของโลก นอกจากนี้ จีนยังแสดงถึงศักยภาพในดานเครือขายโทรคมนาคมระดับโลก<br />
โดย บริษัท หวาเหวย (บริษัทสื่อสารโทรคมนาคมที่มีชื่อเสียงของจีน) ทําสัญญาการจําหนายระบบ<br />
วิทยุสื่อสารที่ใชในการควบคุมดูแลระบบรางรถไฟในรัฐนิวเซาทเวลล ประเทศออสเตรเลีย รวมกับ<br />
บริษัท ยูจีแอล (UGL) ซึ่งเปนบริษัทวิศวกรรมที่ใหญที่สุดในออสเตรเลียอีกดวย<br />
(2) ในอดีตแรงงานมีราคาถูก แตในปจจุบันแรงงานเริ่มเรียกรองคาตอบแทนเพิ่มขึ้น<br />
กระแสการประทวงเพื่อขอขึ้นคาแร สามารถพบไดในประเทศที่มีอัตราการเติบโตทาง<br />
เศรษฐกิจสูงและรวดเร็ว เชนเดียวกับประเทศจีนที่กําลังประสบปญหาดังกลาว โดยในชวงเดือน<br />
มิถุนายน ค.ศ. 2010 แรงงงานในโรงงานผลิตชิ้นสวนรถยนตฮอนดา (Honda Auto Parts<br />
Manufacturing Co.) ในเมืองฝอซัน มณฑลกวางตุง ประทวงหยุดงาน เรียกรองบริษัทเพิ่มคาแรง จน<br />
ทายที่สุดบริษัทตกลงเพิ่มเงินเดือนใหอีก 366 หยวนแกคนงาน 1,900 คน รวมยอดรายไดจาก<br />
เงินเดือนและเงินสมทบที่คนงานไดรับในแตละเดือน เทากับ 1,910 หยวน หรือ ประมาณ 9,550<br />
บาท<br />
หลังจากการประทวงขอขึ้นคาแรงดังกลาว ทําใหเมืองตางๆ ของจีนทยอยขึ้นคาแรงขั้นต่ํา<br />
เพื่อลดชองวางทางรายได โดยมีผลตั้งแตวันที่ 1 กรกฎาคม 2010 เปนตนไป กรุงปกกิ่งซึ่งเปน 1 ใน<br />
30 เมืองของจีนที่จะขึ้นคาแรงขั้นต่ําในปนี้ จะเพิ่มคาแรงขั้นต่ําขึ้นรอยละ 20 เปน 960 หยวน ซึ่ง<br />
เพิ่มขึ้น 2 เทาของการขึ้นคาแรงในแตละป (อัตราเฉลี่ยรอยละ 10.02) นับตั้งแตมีการใชระบบคาแรง<br />
ขั้นต่ําในป ค.ศ. 1994 โดยปจจุบันเมืองที่มีคาแรงขั้นต่ําสูงที่สุดของจีนคือ เมืองเซี่ยงไฮที่มีคาแรงขั้น<br />
ต่ําสูงที่สุดที่ 1,120 หยวนตอเดือน หรือประมาณ 5,600 บาทตอเดือน<br />
5 - 3
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
(3) ประชากรที่ไดรับการศึกษาระดับอุดมศึกษาเพิ่มขึ้นอยางตอเนื่อง<br />
จากขอมูลของสํานักงานสถิติแหงชาติ สาธารณรัฐประชาชนจีน พบวา ตั้งแตป ค.ศ. 2004 -<br />
2008 ประเทศจีนมีจํานวนนักศึกษาเขาใหมในระดับการศึกษาตางๆ เพิ่มขึ้นอยางตอเนื่อง<br />
โดยเฉพาะในมัธยมศึกษาตอนปลาย และระดับอาชีวศึกษา (แสดงดังภาพที่ 6-1) ในป ค.ศ. 2008<br />
จํานวนนักศึกษาในระดับอุดมศึกษามีทั้งสิ้น 8,370,000 คน คิดเปนสัดสวนตอประชากรทั้งประเทศ<br />
รอยละ 0.63 เปรียบเทียบกับประเทศไทยที่มีจํานวนนักศึกษาใหมในระดับอุดมศึกษา รวมทั้งสิ้น<br />
512,425 คน คิดเปนสัดสวนตอประชากรทั้งประเทศ รอยละ 0.83<br />
ภาพที่ 5-1 แสดงจํานวนนักศึกษาใหมของประเทศจีนในระดับการศึกษาตางๆ<br />
หนวย : หมื่นคน<br />
1000<br />
800<br />
600<br />
400<br />
447<br />
566<br />
822 878<br />
871<br />
840 837<br />
748<br />
810<br />
810<br />
656<br />
504<br />
546 566<br />
608<br />
200<br />
0<br />
2004 2005 2006 2007 2008<br />
จํานวนนักศึกษาใหมระดับอุดมศึกษา จํานวนนักศึกษาใหมระดับอาชีวศึกษา จํานวนนักศึกษาใหมระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย<br />
ที่มา : สํานักสถิติแหงชาติ สาธารณรัฐประชาชนจีน, 2008<br />
(4) การถายทอดดานเทคโนโลยีของผูผลิตรถยนตระดับโลก<br />
รัฐบาลจีนมีเปาหมายโดยรวมเกี่ยวกับการพัฒนาธุรกิจการคาระหวางประเทศ ที่ตองการ<br />
พัฒนาการปรับโครงสรางเกี่ยวกับการนําเขาเทคโนโลยี เพิ่มคุณภาพและประสิทธิภาพในการนําเขา<br />
ใหสัดสวนมูลคาสัญญาเกี่ยวกับสิทธิการใชเทคโนโลยีและการใชสิทธิตามสิทธิบัตรตอมูลคาสัญญา<br />
การนําเขาเทคโนโลยีทั้งหมดใหมีมูลคาเพิ่มขึ้นราวรอยละ 50 ควบคูไปกับการเพิ่มสัดสวนใหแกงบ<br />
การลงทุนเพื่อกิจกรรมดานการประยุกตใชเทคโนโลยีที่นําเขามา มุงสรางระบบใหการสงเสริมการ<br />
นําเขาเทคโนโลยีและการสรางนวัตกรรมภายใตโครงสรางที่ใหวิสาหกิจเปนตัวขับเคลื่อน สวนการ<br />
ปฏิบัติใหเปนไปตามภาวะการตลาด โดยอยูภายใตการชี้นําผลักดันอยางจริงจังของหนวยงานรัฐ<br />
และการสนับสนุนของหนวยงานดานวิทยาศาสตรและเทคโนโลยีตางๆ เพื่อบรรลุซึ่ง “นําเขา-<br />
5 - 4
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ประยุกตใช-สรางนวัตกรรมใหม-เพิ่มขีดความสามารถในการแขงขันในตลาดโลก” อันเปนวัฏจักร<br />
การนําเขาเทคโนโลยีที่เปนประโยชนตอการพัฒนาเศรษฐกิจของชาติ<br />
ดังนั้นในอุตสาหกรรมยานยนตของจีน ผูผลิตยานยนตที่มีฐานการผลิตในประเทศจีนตาง<br />
ตอบรับนโยบายดังกลาว โดยปจจุบันบริษัทผูประกอบยานยนตตางมีศูนยทดสอบยานยนต หรือ<br />
ศูนยวิจัยและพัฒนาของตนเอง และยังมีศูนยวิจัยที่รวมมือกันกอตั้งขึ้นมา เพื่อลดตนทุน เชน รถยนต<br />
ไฟฟา (Electric Vehicles)<br />
(5) ระบบอัตราแลกเปลี่ยนเงินหยวนมีความแข็งแกรง<br />
นับตั้งแตมีการปฏิรูประบบอัตราแลกเปลี่ยนเงินหยวนของเมื่อเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2005<br />
โดยธนาคารกลางของจีนกําหนดใหคาเงินหยวน มีอัตราแลกเปลี่ยนไมเชื่อมโยงกับเงินดอลลาร<br />
สหรัฐในวันเดียวกัน และเปนระบบที่ลอยตัวที่มีการบริการโดยถือเอาอุปสงคและอุปทานของตลาด<br />
เปนพื้นฐานและปรับปรุงอัตราแลกเปลี่ยนตามระบบตะกราเงิน และยึดตามการเปลี่ยนแปลงของ<br />
อัตราแลกเปลี่ยนเงินตราตางประเทศที่ประกาศไวในการบริหารและควบคุมอัตราแลกเปลี่ยนเงิน<br />
หยวน ดังนั้นในชวงปลายป ค.ศ. 2008 ที่เกิดวิกฤตการณการเงินโลก รัฐบาลจีนไดใชมาตรการใน<br />
การควบคุมอัตราแลกเปลี่ยนเงินหยวนใหแกวงตัวนอยลง เพื่อรักษาอัตราแลกเปลี่ยนเงินหยวนตอ<br />
ดอลลารสหรัฐใหคงที่ ทําใหคาเงินหยวนของจีนสงผลตอการฟนฟูเศรษฐกิจของประเทศ รวมถึง<br />
อุตสาหกรรมยานยนตดวย<br />
5.1.2 อุตสาหกรรมเกี่ยวโยงและสนับสนุน (Related and Supporting Industries)<br />
(1) มีแหลงวัตถุดิบ (เหล็ก) เปนของตนเอง<br />
ขอมูลจาก "รายงานเกี่ยวกับศักยภาพการแขงขันของอุตสาหกรรมจีน ป 2010" ระบุวา<br />
ปริมาณการผลิตเหล็กดิบของจีนในป ค.ศ. 2009 เทากับ 568 ลานตัน มากเปนอันดับหนึ่งของโลก<br />
ซึ่งปริมาณการผลิตดังกลาวมากกวา 2.2 เทาของปริมาณการผลิตของ 4 ประเทศรวมกัน คือ ญี่ปุน<br />
รัสเซีย สหรัฐฯ และอินเดีย<br />
แมจีนจะเปนประเทศผูผลิตเหล็กเปนจํานวนมาก แตจีนก็เปนประเทศผูนําเขาเหล็กมากเปน<br />
อันดับหนึ่งของโลกเชนกัน สาเหตุเพราะ สวนใหญเหล็กที่ผลิตไดมีคุณภาพต่ํา ในขณะที่การผลิต<br />
ยานยนตตองใชเหล็กที่มีคุณภาพสูง ทําใหจีนยังคงตองพึ่งพาการนําเขา<br />
แตอยางไรก็ดี ปจจุบันจีนมีนโยบายในการพัฒนาศักยภาพของอุตสาหกรรมเหล็ก<br />
ภายในประเทศ โดยสงเสริมการควบรวมกิจการเพื่อลดจํานวนบริษัทผลิตเหล็กลง มีการกําหนดให<br />
บริษัทผลิตเหล็กขนาดเล็กที่มีกําลังการผลิตต่ํากวา 100,000 ตัน/ป ตองปดกิจการหรือควบกิจการเขา<br />
5 - 5
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
กับบริษัทขนาดใหญ ทั้งนี้รัฐบาลตั้งเปาหมายวาบริษัทผลิตเหล็กใหญที่สุด 10 อันดับแรก ตองมี<br />
ผลผลิตรวมทั้งหมดกวารอยละ 50 ของทั้งประเทศ ภายในป ค.ศ. 2010 และเพิ่มขึ้นเปนมากกวา รอย<br />
ละ 70 ภายในป ค.ศ. 2020<br />
(2) มีอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกสที่แข็งแกรง<br />
จากการสงเสริมและพัฒนาอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกสจากรัฐบาลจีน ทําใหอุตสาหกรรมนี้<br />
เติบโตอยางรวดเร็วทั้งดานการผลิต การตลาด และการใชเทคโนโลยี ทําใหผลิตภัณฑหลายประเภท<br />
มีขนาดตลาดและกําลังการผลิตมากที่สุดของโลก เชน โทรทัศน เครื่องเลนวิดีโอ เครื่องซักผา เปน<br />
ตน และรวมถึงอิเล็กทรอนิกส คอมพิวเตอรสวนบุคคลและคอมพิวเตอรในเชิงพาณิชย<br />
อุตสาหกรรมสื่อสารและสารสนเทศทั้งดานเครื่องจักรที่ใชสนับสนุน การสื่อสาร โทรศัพทมือถือ<br />
หรือการออกแบบโปรแกรมตางๆ<br />
การเติบโตของอุตสาหกรรมนี้ นอกจากมาจากการรวมทุนกับบริษัทตางชาติแลว ยังมาจาก<br />
การพัฒนาตนเองของกิจการภายในทองถิ่นใหยอมรับไดในระดับสากล เชน Haier , TCL , Huawei ,<br />
ZTE เปนตน ซึ่งจัดวาเปนบริษัทที่ไมใชบริษัทรวมทุน นอกจากนั้นบริษัทเหลานี้ยังไดพัฒนารวมกับ<br />
บริษัทในตางประเทศ และไดมีการออกไปลงทุนในตางประเทศ เชน Haier ไปลงทุนที่<br />
สหรัฐอเมริกา , TCL ไปลงทุนที่ยุโรปและอินโดนีเซีย รวมทั้งยังมีการตั้งสถาบันวิจัยและพัฒนา<br />
ผลิตภัณฑที่ตางประเทศดวยเชนกัน เชน Huawei ไปตั้งที่ Silicon Valley ที่สหรัฐอเมริกา และ บัง<br />
กาลอร ที่อินเดีย จึงทําใหอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกสและ ICT ของจีนมีการกาวกระโดดอยาง<br />
รวดเร็วจนเปนกลุมนําในระดับสากลทั้งดานปริมาณการผลิต เทคโนโลยี และคุณภาพ อุตสาหกรรม<br />
อิเล็กทรอนิกสเปนอุตสาหกรรมหลักที่ประสบความสําเร็จของจีนอุตสาหกรรมหนึ่ง โดยมีอัตรา<br />
การเติบโตโดยเฉลี่ยปละ 20% ในปจจุบันผลิตภัณฑสินคาอิเล็กทรอนิกสของจีนที่เปนที่หนึ่งของ<br />
โลก ไดแก โทรทัศน เครื่องเลน VCD เครื่องบันทึกเสียง โทรศัพท เครื่องคิดเลข ตูเย็น<br />
เครื่องปรับอากาศ รวมทั้งโทรศัพทมือถือและเครื่องคอมพิวเตอรก็เปนผลิตภัณฑที่มีความสําคัญ<br />
(3) การพัฒนาเทคโนโลยีการผลิตของอุตสาหกรรมชิ้นสวนยานยนตจีน<br />
จากการใหสัมภาษณของ จอหน ปารกเกอร รองประธานบริหารของบริษัทฟอรด มอเตอร<br />
ฝายเอเชีย-แปซิฟก และแอฟริกา ระบุวา ความสามารถในการแขงขันของจีนในการเปนแหลงผลิต<br />
ชิ้นสวนยานยนตกําลังเพิ่มขึ้นทุกขณะ โดยในป ค.ศ. 2004 – 2008 ภาคการผลิตชิ้นสวนรถยนตของ<br />
จีนมีอัตราการเติบโตรอยละ 30 และในป ค.ศ. 2009 มีมูลคาการผลิตประมาณ 950,000 ลานหยวน<br />
5 - 6
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
และคาดวาจะเพิ่มมากขึ้นเปน 2.5 ลานลานหยวน หรือราว 350,000 ลานดอลลารภายในป ค.ศ. 2015<br />
และจะมีมูลคาการสงออกชิ้นสวนประมาณรอยละ 30 ในขณะที่ปจจุบันสงออกประมาณรอยละ 25<br />
จํานวนผูผลิตชิ้นสวนของจีนหลายพันราย มีการผลิตชิ้นสวนรถยนตที่ครอบคลุมและครบ<br />
วงจร โดยแตกอนมุงการผลิตชิ้นสวน ซึ่งเปนอุปกรณหนัก เชน ลอ หรือเพลารถ แตปจจุบัน ได<br />
ขยายการผลิตในสวนที่มีความซับซอนมากขึ้น เชน ชิ้นสวนซัสเปนชั่น นอกจากนี้ยังพบวา รอยละ<br />
40 ของผูผลิตชิ้นสวนยานยนตจีนที่ถูกสํารวจ แสดงความสนใจเขาควบรวมและซื้อกิจการ<br />
บริษัทผูผลิตชิ้นสวนรายอื่นในประเทศ ขณะที่รอยละ 25 ใหความสําคัญกับตลาดตางประเทศ<br />
ทั้งนี้ อุตสาหกรรมการผลิตชิ้นสวนของจีนยังมีลักษณะผสมผสานระหวางกิจการ ที่มี<br />
ตางชาติเปนเจาของทั้งหมด และกิจการ ซึ่งเปนการรวมลงทุนระหวางวิสาหกิจรัฐของจีนกับบริษัท<br />
ตางชาติ เชน เซี่ยงไฮ ออโตโมทีฟ อิสดัสทรี (Shanghai <strong>Automotive</strong> Industry Corp.) และบริษัท วีส<br />
ทีออน (Visteon Corp.) นอกจากนั้น ยังมีบริษัทผูผลิตชื้นสวนรถยนตจีน ซึ่งมีชื่อเสียงรูจักกันดีเชน<br />
วั่นเซียง กรุป (Wanxiang Group Corp.) และฟูเหยา กลาสส อินดัสทรี กรุป (Fuyao Glass Industry<br />
Group Co.) ปจจุบันจีนมีจํานวนผูผลิตชิ้นสวนยานยนตมากกวา 4,500 ราย โดยในจํานวนนี้เปนการ<br />
ลงทุนของตางชาติโดยเฉพาะยุโรป สหรัฐฯ ญี่ปุน และเกาหลีใต ประมาณ 1 ใน 3 ซึ่งมีสัดสวน<br />
ตลาดชิ้นสวนในจีนไมต่ํากวารอยละ 60 และยังเปนผูผลิตชิ้นสวนระดับที่ 1 (First-tier Supplier)<br />
(4) ผูผลิตสวนใหญอยูในพื้นที่เดียวกัน<br />
จีนเปนประเทศที่ประสบความสําเร็จอยางสูงในการพัฒนาเพื่อเปนฐานการผลิตสินคา<br />
อุตสาหกรรมของโลก นอกจากตนทุนคาแรงที่ถูกแลว ตนทุนการผลิตสินคาอุตสาหกรรมในจีนยังมี<br />
ความไดเปรียบประเทศสวนใหญในโลก อันเนื่องมาจากการกอตัวขึ้นของเครือขายหวงโซการผลิต<br />
หรือคลัสเตอรอุตสาหกรรมขนาดใหญในจีน ซึ่งชวยลดตนทุนขนสง ตลอดจนการจัดหาวัตถุดิบ<br />
การสต็อกสินคา ชวยลดคาใชจายดานการตลาด และเกิดการถายทอดเทคโนโลยีอยางรวดเร็ว<br />
โดยเฉพาะอุตสาหกรรมเสื้อผาและสิ่งทอมีการรวมตัวกันเปนคลัสเตอรขนาดใหญถึง 108 คลัสเตอร<br />
ทั่วประเทศจีน นอกจากนี้ยังมีคลัสเตอรอุตสาหกรรมอื่นที่สําคัญ เชน รองเทา ผาไหม กระเปา<br />
เดินทาง ของเลน เฟอรนิเจอร เปยโน นาฬิกา เครื่องใชไฟฟา คอมพิวเตอร รวมถึงอุตสาหกรรมยาน<br />
ยนตและชิ้นสวนยานยนตดวย<br />
5 - 7
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
5.1.3 เงื่อนไขดานอุปสงค (Demand Conditions)<br />
(1) ตลาดในประเทศมีขนาดใหญ และกําลังเติบโต ทําใหสามารถมีกระบวนการผลิตที่ประหยัด<br />
(Economy of Scale)<br />
ปจจุบันจีนมีปริมาณผลิตและจําหนายรถยนตเปนอันดับหนึ่งของโลก ป ค.ศ. 2009 จีนมี<br />
ปริมาณการผลิตรถยนตจํานวน 13.8 ลานคัน และปริมาณการจําหนาย 13.6 ลานคัน โดยจากการ<br />
แถลงขาวของสมาคมอุตสาหกรรมรถยนตแหงประเทศจีน (CAAM: China Association of<br />
Automobile Manufacturers) กลาววา ในป ค.ศ. 2010 อุตสาหกรรมรถยนตของจีนจะยังคงพัฒนา<br />
อยางตอเนื่อง และอัตราเติบโตของการผลิตรถยนตจะอยูที่รอยละ 10 โดยตลอดปจะมีปริมาณการ<br />
ผลิตสูงถึง 15 ลานคัน ซึ่งจากการที่จีนมีปริมาณการผลิตจํานวนมาก ทําใหสามารถบริหารตนทุน<br />
การผลิตตอหนวยใหอยูในระดับต่ํา จึงมีความสามารถแขงขันในตลาดรถยนตระดับโลกได<br />
(2) ผูบริโภคในประเทศมีกําลังซื้อเพิ่มขึ้น<br />
จากขอมูลของสํานักสถิติแหงชาติสาธารณรัฐประชาชนจีน พบวา ปริมาณเงินฝากออม<br />
ทรัพยภาคครัวเรือนของชาวจีนทั้งที่อยูในเขตเมืองและชนบท มีอัตราการเติบโตเพิ่มขึ้นอยาง<br />
ตอเนื่อง ตั้งแตป ค.ศ. 2004-2008 โดยปริมาณเงินฝากออมทรัพยภาครัวเรือนในป ค.ศ. 2004 มี<br />
มูลคา 119,555 รอยลานหยวนตอป (หรือประมาณเกือบ 60 ลานลานบาท) และในป ค.ศ. 2008<br />
จํานวนเงินฝากออมทรัพยภาคครัวเรือน มีมูลคา 217,885 หยวนตอป (หรือประมาณ 100 ลานลาน<br />
บาท)<br />
เมื่อพิจารณารายไดสุทธิของชาวจีนในเมืองเฉลี่ยตอคน (Per Capita Disposable income of<br />
Urban) ในป ค.ศ. 2004 มีมูลคา 9,422 หยวนตอป (หรือประมาณ 47,000 บาทตอป) และในป ค.ศ.<br />
2008 รายไดสุทธิของชาวจีนในเมืองเฉลี่ยตอคนมีมูลคา 15,781 หยวนตอป (หรือประมาณ 79,000<br />
บาทตอป) จะเห็นไดวา ปจจุบัน ชาวจีนมีรายไดเพิ่มขึ้นเปนอยางมาก ประกอบกับการที่รัฐบาลจีนมี<br />
นโยบายลดความเลื่อมล้ําทางสังคม และเนนการบริโภคภายในประเทศ ทดแทนการนําเขา จึงสงผล<br />
ใหประชาชนชาวจีนมีรายไดและกําลังซื้อเพิ่มขึ้น<br />
(3) คนจีนที่มีรายไดสูงนิยมซื้อรถยนตสี่ประตูที่หรูหราและมีสไตล เนนเรื่องของความกวางภายใน<br />
รถ<br />
ชาวจีนที่มีรายไดสูง นิยมบริโภคสินคาที่อยูในระดับ Luxury พิจารณาจากการแบงประเภท<br />
รถยนตที่จัดอยูในกลุมขนาดกลาง (Midsize Car Segment) ไดแก Honda Accord, Toyota Camry,<br />
Nissan Teana, Volkswagen Passat และ Buick Lacrosse สวนรถยนตที่จัดอยูในระดับ Luxury ใน<br />
5 - 8
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ตลาดจีน ไดแก Audi A6L และ A4L, Lexus ES-Series, BMW 5 Series และ Mercedes-Benz E-<br />
Class ในขณะที่ตลาดรถยนตในเมืองไทยนั้น รถยนต Model Honda Accord, Toyota Camry,<br />
Nissan Teana, Volkswagen Passat จัดอยูในกลุมรถยนตนั่งขนาดใหญ<br />
นอกจากนี้ เมื่อพิจารณาปริมาณการจําหนายรถยนตนั่งขนาดกลางและหรูหราในประเทศ<br />
จีนในครึ่งปแรกของป ค.ศ. 2010 (มกราคมถึงมิถุนายน) พบวา ปริมาณการจําหนายรถยนตขนาด<br />
กลาง มีจํานวน 750,207 คัน เติบโตรอยละ 44 เมื่อเทียบกับชวงเดียวกันของปที่ผานมา และปริมาณ<br />
การจําหนายรถยนตในระดับหรูหรามีจํานวน 205,038 คัน เติบโตรอยละ 55 (China <strong>Automotive</strong><br />
Monthly, July 2010, J.D. Power)<br />
5.1.4 บริบทการแขงขันและกลยุทธทางธุรกิจ (Context for Firm Strategy and<br />
Rivalry)<br />
(1) มาตรการสงเสริมของภาครัฐ<br />
รัฐบาลจีนใหการสนับสนุนสงเสริมอุตสาหกรรมยานยนต ไปพรอมๆ กับการเติบโตทาง<br />
เศรษฐกิจ และกระแสของภาวะกดดันดานเทคโนโลยีรวมถึงผลิตภัณฑที่เปนมิตรกับสิ่งแวดลอม<br />
โดยมาตรการสงเสริมอุตสาหกรรมยานยนตของรัฐบาลจีนที่สําคัญไดแก<br />
• เพิ่มสัดสวนรถยนตแบรนดจีนใหมากขึ้น ในการจัดซื้อจัดจางรถยนตของภาครัฐ<br />
• ใหเงินอุดหนุนแกประชาชนที่ซื้อรถยนตคันใหมแทนที่รถยนตคันเกาที่สรางมลภาวะสูง<br />
ในวงเงินตั้งแต 3,000 – 6,000 หยวน และตอมาไดขยายวงเงินอุดหนุนเปน 18,000 หยวน<br />
โดยมาตรการนี้มีกําหนดระยะเวลา 1 ป เริ่มตั้งแตเดือนมิถุนายน 2009 ถึงเดือนมิถุนายน<br />
2010<br />
• มีระบบการเงินที่สนับสนุนการใชจายของภาคครัวเรือน และสนับสนุนการลงทุนของ<br />
ภาคเอกชน โดยรัฐบาลจีนมีการใหเครดิตในการลงทุนแบบกาวหนาโดย 4 ธนาคารใหญ<br />
คือ Construction Bank of China, Industrial Commercial and Bank of China, Bank of<br />
China และ Agricultural Bank of China<br />
• อุดหนุนรถยนตประหยัดพลังงานและพลังงานสะอาด ไดแก Electric Vehicles, Hybrid<br />
Fuel Cell<br />
• สงเสริมการผลิตตราสินคาที่เปนของจีน<br />
5 - 9
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
(2) บริษัทผูผลิตรถยนตตางชาติเกือบทุกคายเขามาลงทุนเพื่อขายในประเทศจีน<br />
บริษัทผูผลิตรถยนตในระดับโลกตางเล็งเห็นถึงการแสวงหากําไรในตลาดรถยนตประเทศ<br />
จีน ดวยขนาดตลาดที่ใหญ คาแรงถูกเมื่อเปรียบเทียบกับประเทศในภูมิภาคเอเชีย ประกอบกับการมี<br />
อุตสาหกรรมสนับสนุนที่แข็งแกรงคือ อุตสาหกรรมเหล็ก และอิเล็คทรอนิคส ทําใหบริษัทรถยนต<br />
ตางเขามาลงทุนตั้งโรงงานผลิตรถยนตในประเทศจีนเปนจํานวนมาก โดยผูผลิตรถยนตระดับโลก<br />
ตางมีการเพิ่มกําลังการผลิต การสรางโรงงานแหงใหมในจีน แตอยางไรก็ดี จีนยังมีการจํากัด<br />
สัดสวนการถือหุนของบริษัทตางชาติ<br />
(3) ผูผลิตรถยนตทุกรายมีแนวโนมผลิตรถยนตพลังงานสะอาด หรือพลังงานทางเลือก<br />
การที่ผูผลิตรถยนตทุกรายมีแนวโนมผลิตรถยนตพลังงานสะอาดหรือพลังงานทางเลือก<br />
ทั้งนี้เปนไปตามนโยบายสรางความมั่นคงดานพลังงานของจีน ที่เนนการแสวงหาแหลงพลังงาน<br />
ทางเลือกอื่นๆ ทดแทนน้ํามัน เชน การสงเสริมการใชกาซธรรมชาติเหลว "เอ็นจีวี" และ "แอลเอ็นจี"<br />
เอทานอลที่ผลิตจากพืช<br />
ภาพที่ 5-2 แสดงศักยภาพในการแขงขันของอุตสาหกรรมการผลิตยานยนตประเทศจีน<br />
GOV<br />
มาตรการสงเสริมของภาครัฐ (+)<br />
การลงทุนจากบริษัทผูผลิตรถยนตตางชาติ (+)<br />
การผลิตรถยนตพลังงานสะอาด หรือพลังงานทางเลือก (+)<br />
Context for<br />
Firm<br />
Strategy<br />
and Rivalry<br />
ตลาดมีขนาดใหญ เติบโตสูง มี Economy of Scale (+)<br />
ผูบริโภคในประเทศมีกําลังซื้อเพิ่มขึ้น (+)<br />
ผูมีรายไดสูงนิยมใชรถยนตหรูหราและมีสไตล<br />
Factor<br />
(Input)<br />
Conditions<br />
Demand<br />
Conditions<br />
ระบบขนสง ของประเทศยังไมครอบคลุม (-)<br />
การเรียกรองการขึ้นคาแรง (-)<br />
แรงงานมีการศึกษาสูงขึ้น (+)<br />
ไดรับการถายทอดเทคโนโลยียานยนตระดับโลก (+)<br />
ระบบอัตราแลกเปลี่ยนมีความแข็งแกรง (+)<br />
Supporting<br />
and Related<br />
Industries<br />
มีวัตถุดิบ (เหล็ก) เปนของตนเอง (+)<br />
มีอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกสที่แข็งแกรง (+)<br />
การพัฒนาการผลิตของอุตสาหกรรมชิ้นสวนยานยนต (+)<br />
ผูผลิตสวนใหญอยูในพื้นที่เดียวกัน (+)<br />
5 - 10
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
5.2 การวิเคราะหโดยใช SWOT<br />
เทคนิคการวิเคราะห SWOT เปนเครื่องมือที่ใชสําหรับวิเคราะหและประเมินวาธุรกิจมีจุด<br />
แข็ง (Strengths) จุดออน (Weakness) โอกาส (Opportunities) และอุปสรรค (Threats) อยางไร<br />
เพื่อที่จะนําไปใชในการวางแผนและกําหนด กลยุทธทางการบริหารตอไป ซึ่งจากขอมูลการ<br />
วิเคราะหศักยภาพในการแขงขันของอุตสาหกรรมการผลิตยานยนตจีนในขางตน สามารถสรุป<br />
ปจจัยที่เปนสงผลทางบวก ทางลบ รวมถึงอุปสรรคและโอกาสของอุตสาหกรรมยานยนตจีนไดดังนี้<br />
5.2.1 จุดแข็ง (Strengths: S)<br />
(1) จีนมีขนาดตลาดที่ใหญทั้งทางดานปริมาณและมูลคา โดยปจจุบันมีปริมาณการผลิตและ<br />
จําหนายรถยนตเปนอันดับ 1 ของโลก<br />
(2) มีปจจัยการผลิตรวมถึงอุตสาหกรรมสนับสนุนที่สงผลทางบวกตออุตสาหกรรมยายนต<br />
เชน มีจํานวนแรงงานมาก คาแรงที่ยังอยูในระดับแขงขันได อุตสาหกรรมอิเล็คทรอนิคส<br />
อุตสาหกรรมเหล็กที่จีนมีทรัพยากรเปนของตนเอง และปจจุบันผลิตเหล็กเปนอันดับ 1 ของ<br />
โลก<br />
(3) ศักยภาพของอุตสาหกรรมชิ้นสวนยานยนต ที่ปจจุบันมีการพัฒนาดานเทคโนโลยีในการ<br />
ผลิตที่มีความซับซอนมากขึ้น และมีการรวมกลุมเปนคลัสเตอรเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการ<br />
ผลิตรวมถึงอํานาจในการตอรอง<br />
(4) รัฐบาลจีนมีมาตรการที่สนับสนุนสงเสริมอยางจริงจัง โดยมีการกําหนดมาตรการตางๆ เพื่อ<br />
เพิ่มประสิทธิภาพการผลิต การถายโอนดานเทคโนโลยี รวมถึงการกระตุนการบริโภคของ<br />
ประชาชนที่มีความสอดคลองกับสถานการณ นอกจากนี้ การควบคุมโดยสวนกลาง ทําให<br />
นโยบายพัฒนาชัดเจน ทําไดรวดเร็ว เชน นโยบายรถยนตพลังงานทางเลือก รวมทั้ง<br />
สามารถสรางสาธารณูปโภคพื้นฐานที่เกี่ยวของรองรับไดรวดเร็ว<br />
5 - 11
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
5.2.2 จุดออน (Weakness: W)<br />
(1) ประสิทธิภาพการใชปจจัยการผลิตยังอยูในระดับต่ํา แมวาจีนจะมีคาแรงที่ถูก และจํานวน<br />
แรงงานมากมาย แตหากเมื่อเทียบกับประสิทธิผลตอคนแลวยังอยูในระดับต่ํา รวมถึงการใช<br />
ปจจัยดานพลังงานตางๆ ที่ยังคงตองใชในปริมาณมาก จนรัฐบาลจีนมีนโยบายในการลด<br />
การใชพลังงานและเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตใหเนนการใชเทคโนโลยีในระดับสูง<br />
(2) สาธารณูปโภคพื้นฐานของจีนยังไมครอบคลุมพื้นที่ แมวาจีนจะมีการเรงลงทุนระดับ<br />
สาธารณูปโภคพื้นฐาน ระบบโลจิสติกสจํานวนมหาศาล แตดวยขนาดพื้นที่ของประเทศที่มี<br />
ขนาดใหญและครอบคลุมพื้นที่มีภูมิศาสตรแตกตางกัน ทําใหจีนยังตองเรงปรับปรุงระบบ<br />
สาธารณูปโภคพื้นฐานใหมีความครอบคลุมพื้นที่ และมีความเชื่อมโยงมากขึ้น<br />
(3) ภาพลักษณของสินคาอุตสาหกรรมของจีนยังอยูในระดับต่ําในสายตาชาวโลก หากประเทศ<br />
จีนตองการที่จะเพิ่มขีดความสามารถในการแขงขันของประเทศจีน จําเปนจะตองมีการ<br />
สรางภาพลักษณของประเทศใหม โดยตองมีคุณภาพในระดับสากล<br />
(4) ปญหาขอพิพาทระหวางประเทศ ทั้งในดานการทุมตลาดของจีนและดานทรัพยสินทาง<br />
ปญญา โดยจีนมักมีปญหาขอพิพาทระหวางประเทศเกี่ยวกับการทุมตลาดสินคาเกษตรและ<br />
อุตสาหกรรม โดยเฉพาะกับกลุมประเทศยุโรป และสหรัฐอเมริกา ซึ่งลวนแลวแตเปนการ<br />
ผิดกฎระเบียบขององคกรการคาโลกที่จีนรวมเปนสมาชิก นอกจากนี้ จีนยังเปนประเทศที่<br />
มีการลักลอบเลียนแบบตราสินคาตางๆ รวมถึงสินคารถยนตเปนจํานวนมาก ซึ่งปญหา<br />
เหลานี้สงผลตอภาพลักษณสินคาของจีน<br />
5.2.3 โอกาส (Opportunities: O)<br />
(1) กระแสการทําเขตการคาเสรีในระดับตางๆ สงผลใหประเทศที่ทําขอตกลงดังกลาวกับจีน มี<br />
การเจรจาเพื่อขอไดเปรียบ การแลกเปลี่ยนสิทธิประโยชนตางๆ เพื่อที่สามารถเจาะตลาด<br />
สินคาตางๆ รวมถึงสินคายานยนตในประเทศจีน<br />
(2) การเปลี่ยนถายการลงทุนจากโลกตะวันตก มายังโลกตะวันออก รวมถึงการที่ประเทศ<br />
สหรัฐอเมริกา และยุโรปตางประสบปญหาการฟนตัวทางเศรษฐกิจ ถือเปนโอกาสของจีนที่<br />
จะสามารถดึงดูดบริษัทยานยนตระดับโลกใหเขามาลงทุน และสามารถถายโอนดาน<br />
เทคโนโลยีการผลิตสูประเทศจีน<br />
(3) รัฐบาลจีนมีนโยบายสนับสนุนยานยนตที่เปนมิตรกับสิ่งแวดลอม และประหยัดพลังงาน<br />
โดยแสวงหาพลังงานทางเลือกอื่นๆ จึงเปนโอกาสใหสินคายานยนตที่มีลักษณะเฉพาะมี<br />
5 - 12
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
การเติบโต และมีโอกาสที่จีนจะเปนฐานการผลิตยานยนตที่ใหญและมีเทคโนโลยีขั้นสูงใน<br />
ระดับโลกตอไป<br />
5.2.4 อุปสรรค (Threats: T)<br />
(1) การตอบโตการทุมตลาดของประเทศอื่นๆ ที่มีศักยภาพทางเศรษฐกิจโลกอยาง<br />
สหรัฐอเมริกา และยุโรป สงผลตอการเติบโตของอุตสาหกรรมยานยนตจีนในระดับโลก<br />
(2) วัฒนธรรม สังคม และภาษา ของประชาชนจีน ที่ยังคงมีกระแสนิยมรักชาติอยูในระดับสูง<br />
การใชภาษากวา 80% ยังคงใชภาษาจีนกลาง ประกอบกับวัฒนธรรมและสังคมของ<br />
ประชาชนที่ไมคอยเปนระเบียบเรียบรอย ตางสงผลตอการพัฒนาศักยภาพอุตสาหกรรม<br />
ของประเทศ<br />
(3) กฎ ระเบียบในการทําธุรกิจในประเทศจีน จีนมีการวางกฎระเบียบตางๆ ในการทําธุรกิจที่<br />
คอนขางปกปองอุตสาหกรรมและคนในประเทศ ทําใหประเทศตางๆ ที่เขามาลงทุนในจีน<br />
ตางพบกับปญหาในการดําเนินธุรกิจ เชน ปญหาดานแรงงาน เปนตน<br />
ภาพที่ 5-3 แสดงตารางสรุปการวิเคราะห SWOT ของอุตสาหกรรมยานยนตประเทศจีน<br />
จุดแข็ง (Strengths: S)<br />
(1) ขนาดตลาดที่ใหญทั้งทางดานปริมาณและมูลคา<br />
(2) มีปจจัยการผลิต อุตสาหกรรมสนับสนุนที่สงผล<br />
ทางบวกตออุตสาหกรรมยานยนต<br />
(3) ศักยภาพของอุตสาหกรรมชิ้นสวนยานยนต<br />
(4) รัฐบาลจีนมีมาตรการสนับสนุนอยางจริงจัง<br />
โอกาส (Opportunities: O)<br />
(1) การทําเขตการคาเสรีในระดับตางๆ<br />
(2) การเปลี่ยนถายการลงทุนจากโลกตะวันตก<br />
(3) รัฐบาลจีนมีนโยบายสนับสนุนยานยนต<br />
จุดออน (Weakness: W)<br />
(1) ประสิทธิภาพการใชปจจัยการผลิตยังอยูในระดับต่ํา<br />
(2) สาธารณูปโภคพื้นฐานยังไมครอบคลุมพื้นที่<br />
(3) ภาพลักษณของสินคาจีนยังอยูในระดับต่ําในสายตา<br />
ชาวโลก<br />
(4) ปญหาขอพิพาทระหวางประเทศ<br />
อุปสรรค (Threats: T)<br />
(1) การตอบโตการทุมตลาดของประเทศอื่นๆ<br />
(2) วัฒนธรรม สังคม และภาษา ของประชาชนจีน<br />
(3) กฎ ระเบียบในการทําธุรกิจในประเทศจีน<br />
5 - 13
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
5.3 การเปรียบเทียบความสามารถทางการแขงขันระหวางอุตสาหกรรมยานยนตของประเทศจีนและประเทศไทย<br />
จากขอมูลสภาพแวดลอมทั้งภายใน และภายนอกของอุตสาหกรรมยานยนตประเทศจีน ซึ่งมีทั้งปจจัยที่สงผลทางบวก และปจจัยที่สงผลทางลบตอ<br />
อุตสาหกรรมยานยนตประเทศจีน และเมื่อนําปจจัยตางๆ มาเปรียบเทียบกับอุตสาหกรรมยานยนตของประเทศไทย สามารถสรุปไดดังตอไปนี้<br />
ตารางที่ 5-1 แสดงการเปรียบเทียบศักยภาพการแขงขันของอุตสาหกรรมยานยนตประเทศจีนกับประเทศไทย<br />
วัตถุดิบพื้นฐาน ประเทศจีน ประเทศไทย<br />
เหล็ก • มีเหล็กเปนของตนเอง และกําลังอยูระหวางการพัฒนาการผลิตเหล็กที่มี<br />
ประสิทธิภาพสูง<br />
ยางพารา • กําลังลงทุนขยายพื้นที่ปลูกยางพาราในประเทศแถบอาเซียน เพื่อรองรับการ<br />
บริโภคที่เพิ่มขึ้นอยางตอเนื่อง<br />
พลาสติก • ปจจุบันจีนเปนผูนําเขาเม็ดพลาสติกมากที่สุดในโลก โดยจีนยังประสบปญหา<br />
การพัฒนาอุตสาหกรรมปโตรเคมีที่สําคัญคือ<br />
- การผลิตไมเพียงพอตออุปสงคในประเทศ<br />
- โครงสรางอุตสาหกรรมปโตรเคมีตนน้ําที่ถูกผูกขาดโดยภาครัฐ<br />
- ปญหาการตรวจสอบการทุมตลาด<br />
อยางไรก็ดีอุตสาหกรรมปลายน้ําของจีนสามารถผลิตไดในตนทุนที่ต่ํามาก<br />
แรงงาน<br />
• มีแรงงานเปนจํานวนมาก และไดรับการศึกษาในระดับมัธยมปลาย<br />
อาชีวศึกษา และอุดมศึกษาเพิ่มขึ้นอยางตอเนื่อง<br />
• ปจจุบันมีการเรียกรองการขึ้นคาแรงขั้นต่ํามากขึ้น<br />
• Supply Chain ยังไมสมบูรณ คือ ไมมีอุตสาหกรรมเหล็กตนน้ําที่สามารถ<br />
รองรับความตองการของอุตสาหกรรมที่เกี่ยวของไดเพียงพอ<br />
• ปจจุบันเปนผูผลิตยางพาราธรรมชาติอันดับ 1 ของโลก<br />
• ตองนําเขาวัตถุดิบเม็ดพลาสติกจากตางประเทศ แตอุตสาหกรรมกลางน้ํา และ<br />
ปลายน้ํา ถือวาอยูในระดับที่สามารถรองรับความตองการในประเทศได<br />
• ปจจุบัน ประสบปญหาขาดแคลนแรงงานฝมือ<br />
• บางโรงงานประสบปญหาการเรียกรองเงินพิเศษในแตละป<br />
5 - 14
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
นโยบายของรัฐ ประเทศจีน ประเทศไทย<br />
แผนพัฒนาฯ แผนพัฒนาเศรษฐกิจฯ ฉบับที่ 11<br />
• การสรางนวัตกรรมของตนเอง ปรับปรุงการวิจัยและพัฒนาของตนใหดีขึ้น<br />
• สนับสนุนการพัฒนาอุตสาหกรรมรถยนตดานการประหยัดพลังงานและ<br />
การใชพลังงานทดแทนอื่นๆ เชน พลังงานไฮบริด (Hybrid Power) เปนตน<br />
• การปรับเปลี่ยนโครงสราง ในแงของโครงสรางผลิตภัณฑ การวิจัยและ<br />
สนับสนุนเรื่องรถยนตที่ใชพลังงานทางเลือก ใหอยูในขั้นตอนของการ<br />
ทดลองรถยนตที่ใชพลังงานที่ไมมีวันหมด สวนในแงโครงสราง<br />
อุตสาหกรรม เริ่มตนการสรางตราสินคาของตนเองและการพัฒนาของกลุม<br />
อุตสาหกรรมขนาดใหญ<br />
นโยบายสงเสริมการ<br />
ลงทุน<br />
นโยบายดาน<br />
พลังงานทดแทนใน<br />
รถยนต<br />
• กําหนดเขตสงเสริมการลงทุนตามประเภทกิจการ<br />
• สนับสนุนเงินลงทุนโดยใหธนาคารปลอยกูในอัตรากาวหนา<br />
• กําหนดพื้นที่การใชรถยนตประหยัดพลังงานและพลังงานใหม<br />
• โครงการใหเงินอุดหนุนแกผูซื้อรถยนตที่ใชพลังงานสีเขียว<br />
• สนับสนุนการใชรถยนตไฮบริด (Hybrid-Electric Vehicle)ตามแผนการ<br />
แผนแมบทอุตสาหกรรมยานยนต ระยะ2 (2007-2011)<br />
• การเปนฐานการผลิตยานยนตที่สําคัญของเอเชียที่มีความสามารถในการแขงขัน<br />
สูง<br />
• การเปนศูนยกลางการวิจัย ออกแบบ และวิศวกรรม ที่สําคัญของเอเชีย/แปซิฟก<br />
• การพัฒนาบุคลากรในอุตสาหกรรมยานยนตมีความสามารถในระดับสากลทั้ง<br />
ในดานการบริหารธุรกิจยานยนตและในการพัฒนาและการผลิต<br />
• พัฒนาตลาดอาเซียนที่มีโครงสรางการผลิตที่เชื่อมโยงกันอยางเปนระบบ เปน<br />
ฐานของตลาดที่สําคัญที่มีมาตรฐานที่สอดคลองกันนําไปสูความไดเปรียบใน<br />
ระดับกําลังผลิตและความสามารถในการสงออกยานยนตและ ชิ้นสวนไปสู<br />
ตลาดโลก<br />
• การสงเสริมและสนับสนุนการลงทุน และการเชื่อมโยงอุตสาหกรรม<br />
• รถยนตประหยัดพลังงานมาตรฐานสากล (Eco Cars)<br />
• รถยนตที่ใชกาซธรรมชาติ<br />
• รถจักรยานยนตขนาดใหญ (มากกวา 500 CC)<br />
• รถยนตนั่งที่มีขนาดการผลิตสูง<br />
• กําหนดเพดานราคา NGV<br />
• ยกเวนอากรนําเขาเครื่องยนตรถใช NGV และอุปกรณที่เกี่ยวของ รวมทั้ง<br />
อะไหล และถัง NGV<br />
5 - 15
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
นโยบายของรัฐ ประเทศจีน ประเทศไทย<br />
พัฒนารถยนตพลังงานใหมป ค.ศ. 2011 – 2020 • ลดอัตราอากรน้ํามัน E85<br />
นโยบายกระตุน<br />
ตลาดภายใน<br />
ประเทศและแบรนด<br />
รถยนตทองถิ่น<br />
นโยบายเขตการคา<br />
เสรี<br />
• ปรับเปลี่ยนนโยบายในการซื้อรถยนตของหนวยงานรัฐบาลจีนที่ใชในงาน<br />
ทั่วไป โดยจะกําหนดคุณภาพและราคาในระดับที่ต่ําลง<br />
• การลดภาษีซื้อ (Sales Tax) ของรถยนตขนาดเล็กสวนบุคคล (ขนาด<br />
เครื่องยนตต่ํากวา 1,600 ซีซี) ลงครึ่งหนึ่งเหลือรอยละ 5<br />
• การใหเงินอุดหนุนจํานวน 5,000 ลานหยวนหรือประมาณรอยละ 10 ของ<br />
ราคาซื ้อขายแกผูซื้อรถยนตในชนบท<br />
• มียุทธศาสตรในการทํา FTA กับประเทศเพื่อนบาน ประเทศในภูมิภาค<br />
ประเทศที่มีศักยภาพดานโลจิสติกสที่เชื่อมโยงสูประเทศตนเอง และ<br />
ประเทศที่มีศักยภาพดานพลังงานเชื้อเพลิง ไดแก<br />
1. จีน-อาเซียน 2. จีน-ปากีสถาน<br />
3. จีน-เปรู 4. จีน-ชิลี<br />
5. จีน-สิงคโปร 6. จีน-นิวซีแลนด<br />
7. จีน-มาเกา 8. จีน-ฮองกง<br />
• ปจจุบัน เนนกระตุนเศรษฐกิจโดยรวม อุตสาหกรรมที่มีความเชื่อมโยงกับ<br />
อุตสาหกรรมอื่นสูง เชน อสังหาริมทรัพย หรือถาเปนการลดภาษีรถยนต มักจะ<br />
ลดกับสินคายานยนตที่เปนมิตรกับสิ่งแวดลอม เชนรถยนตที่ใช E20, E85 หรือ<br />
NGV เปนตน<br />
• มียุทธศาสตรในการทํา FTA กับประเทศที่มีขนาดเศรษฐกิจใหญ ตลาดเดิม<br />
ขยายตลาดใหมที่ศักยภาพ ตลาดที่สามารถเชื่อมตอกับตลาดอื่นๆ (ตลาดประตู<br />
การคา) และตลาดภูมิภาค ไดแก<br />
1. อาเซียน 2. อาเซียน-จีน<br />
3. ไทย-อินเดีย 4. ไทย-ออสเตรเลีย<br />
5. ไทยนิวซีแลนด 6. ญี่ปุน-ไทย<br />
7. อาเซียน-ญี่ปุน 8. ไทย-เปรู<br />
9. อาเซียน-เกาหลี 10. อาเซียน-ออสเตรเลีย-<br />
5 - 16
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
บทที่ 6<br />
บทสรุปและขอเสนอแนะ<br />
เพื่อการพัฒนาอุตสาหกรรมยานยนตของประเทศไทย<br />
6.1 บทสรุป<br />
อุตสาหกรรมยานยนตประเทศจีนมีความสําคัญตออุตสาหกรรมยานยนตโลก ดวยมูลคา<br />
ตลาดที่มีขนาดใหญ มีวัตถุดิบที่สําคัญตอการผลิต ตลอดจนความกาวหนาดานเทคโนโลยี<br />
ภายในประเทศ ทําใหประเทศผูนําตลาดยานยนตโลกตางจับตามอง รวมถึงแสวงหาผลประโยชน<br />
จากการเขาไปลงทุนในประเทศจีน เพื่อเปนฐานการผลิตยานยนตในภูมิภาคเอเชีย ดังนั้น การศึกษา<br />
ถึงอุตสาหกรรมยานยนตของประเทศจีนจึงมีความสําคัญตออุตสาหกรรมยานยนตของประเทศไทย<br />
ทั้งผูผลิตและภาครัฐ<br />
การศึกษาศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตของจีนฉบับนี้ มีวัตถุประสงคเพื่อใหทราบถึง<br />
โอกาสและอุปสรรคของผูผลิตในประเทศไทยในการเปนคูคาและคูแขงกับประเทศจีน รวมทั้งเพื่อ<br />
เปนประโยชนตอภาครัฐ ในฐานะผูกําหนดนโยบายสําหรับการพัฒนาอุตสาหกรรมยานยนตของ<br />
ประเทศไทย<br />
รายงานการศึกษาเริ่มตนจากการรวบรวมขอมูลทั่วไปของประเทศจีน จากนั้นจึงศึกษาถึง<br />
พัฒนาการของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน ที่เริ่มตนดวยความชวยเหลือจากสหภาพ-<br />
โซเวียต ไปสูการกําหนดนโยบายการกอตั้งโรงงานรถยนตภายในประเทศ และการปฏิรูประบบ<br />
เศรษฐกิจและใชนโยบายเปดประเทศตามลําดับ<br />
ผลจากการเปดประเทศโดยประเทศจีนเขาเปนสมาชิกองคการการคาโลก สงผลให<br />
อุตสาหกรรมยานยนตจีนเกิดการเติบโตแบบกาวกระโดด รัฐบาลจีนประกาศนโยบายเพื่อพัฒนา<br />
อุตสาหกรรมยานยนตเปนการเฉพาะ 2 ฉบับ ในป ค.ศ. 1994 และ ค.ศ. 2004 ซึ่งสาระสําคัญของ<br />
นโยบายป ค.ศ. 1994 ถือเปนการเปลี่ยนแปลงบทบาทของภาครัฐจีนอยางชัดเจน เพราะนโยบาย<br />
มุงมั่นใหระบบตลาดเปนสิ่งขับเคลื่อนอุตสาหกรรม<br />
อุตสาหกรรมยานยนตของประเทศจีนเติบโตอยางตอเนื่อง จนกระทั่งป ค.ศ. 2008 ที่เกิด<br />
วิกฤติเศรษฐกิจตกต่ําทั่วโลก ทําใหในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2009 รัฐบาลจีนออกรางนโยบายการ<br />
พัฒนาอุตสาหกรรมยานยนต ฉบับใหม ป ค.ศ. 2009-2011 โดยเนนการกระตุนการบริโภค<br />
ภายในประเทศ สวนดานผูผลิตเนนการพัฒนาและยกระดับความสามารถของผูประกอบการ ผลการ<br />
ดําเนินนโยบายดังกลาวของรัฐบาลจีน ทําใหในป ค.ศ. 2009 ประเทศจีนมีอัตราการผลิตและ<br />
6 - 1
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
จําหนายรถยนตเพิ่มขึ้น รอยละ 48 และ รอยละ 45 ตามลําดับ ดวยปริมาณการผลิตและจําหนาย 13.8<br />
และ 13.6 ลานคัน ตามลําดับ ในขณะที่ประเทศผูผลิตยักษใหญเชน ประเทศสหรัฐอเมริกาและญี่ปุน<br />
มีอัตราการเติบโตของการผลิตลดลงประมาณรอยละ 30<br />
หลังจากรวบรวมขอมูลอุตสาหกรรมยานยนตจีนแลว ผูศึกษาไดวิเคราะหศักยภาพของ<br />
อุตสาหกรรม โดยใชการวิเคราะหแบบ Porter’s Model และ SWOT Analysis ผลการวิเคราะห<br />
พบวา<br />
อุตสาหกรรมจีนมีจุดแข็ง (Strengths) ในเรื่องตลาดที่ใหญทั้งทางดานปริมาณและมูลคา<br />
รวมทั้งมีปจจัยการผลิตรวมถึงอุตสาหกรรมสนับสนุนที่สงผลทางบวกตออุตสาหกรรมยายนต<br />
โดยเฉพาะอุตสาหกรรมชิ้นสวนยานยนต นอกจากนี้ รัฐบาลจีนมีมาตรการที่สนับสนุนสงเสริมอยาง<br />
จริงจัง โดยมีการกําหนดมาตรการตางๆ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต การถายโอนดานเทคโนโลยี<br />
รวมถึงการกระตุนการบริโภคของประชาชนที่มีความสอดคลองกับสถานการณ<br />
สวนจุดออน (Weakness) ของอุตสาหกรรมยานยนตจีน ไดแก ประสิทธิภาพการใชปจจัย<br />
การผลิตยังอยูในระดับต่ํา ระบบสาธารณูปโภคพื้นฐานยังไมครอบคลุมทุกพื้นที่ ภาพลักษณของ<br />
สินคาอุตสาหกรรมของจีนยังอยูในระดับต่ําในสายตาชาวโลก และปญหาขอพิพาทระหวางประเทศ<br />
ทั้งในดานการทุมตลาดของจีนและดานทรัพยสินทางปญญา<br />
สําหรับโอกาส (Opportunities) ของอุตสาหกรรมยานยนตจีน ไดแก ประโยชนจากการทํา<br />
เขตการคาเสรีของจีนกับประเทศตางๆ และการเปลี่ยนถายการลงทุนจากโลกตะวันตก มายังโลก<br />
ตะวันออก รวมถึงรัฐบาลจีนมีนโยบายสนับสนุนยานยนตที่เปนมิตรกับสิ่งแวดลอม และประหยัด<br />
พลังงาน โดยแสวงหาพลังงานทางเลือกอื่นๆ จึงเปนโอกาสใหสินคายานยนตที่มีลักษณะเฉพาะมี<br />
การเติบโต และมีโอกาสที่จีนจะเปนฐานการผลิตยานยนตที่ใหญและมีเทคโนโลยีขั้นสูงในระดับ<br />
โลกตอไป<br />
และอุปสรรค (Threats) ของอุตสาหกรรมยานยนตจีน ไดแก วัฒนธรรม สังคม และภาษา<br />
ของประชาชนจีน ที่ยังคงมีกระแสนิยมรักชาติอยูในระดับสูง และกฎ ระเบียบในการทําธุรกิจใน<br />
ประเทศจีน ที่คอนขางปกปองอุตสาหกรรมและคนในประเทศ ทําใหประเทศตางๆ ที่เขามาลงทุน<br />
ในจีนตางพบกับปญหาในการดําเนินธุรกิจ เชน ปญหาดานแรงงาน เปนตน<br />
ผลจากการรวบรวมขอมูลอุตสาหกรรมยานยนตประเทศจีนและการวิเคราะหที่ผานมา ผู<br />
ศึกษามีขอเสนอแนะตอผูผลิตในภาคอุตสาหกรรม และภาครัฐในฐานะผูกําหนดนโยบายดังนี้<br />
6 - 2
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
6.2 ขอเสนอแนะ<br />
ลักษณะของอุตสาหกรรมการผลิตรถยนตนั้น เปนอุตสาหกรรมที่ผูผลิตมีอํานาจเหนือ<br />
ตลาด รวมทั้งมีอํานาจการกําหนดราคาเหนือผูผลิตชิ้นสวนที่สงเปนวัตถุดิบสําหรับการผลิตรถยนต<br />
ดวยเหตุนี้ บริษัทผูผลิตรถยนต ซึ่งมีเพียงไมกี่รายในโลก จึงตางแสวงหาแหลงผลิตที่ทําใหบริษัทมี<br />
ตนทุนการผลิตต่ําที่สุด นอกจากนี้ ยังตองคํานึงถึงขนาดของตลาดในประเทศดวย ดวยเหตุผลที่<br />
สําคัญสองประการดังกลาว จึงทําให ประเทศจีนจึงเปนแหลงดึงดูดการลงทุนของบริษัทรถยนตขาม<br />
ชาติ<br />
แมประเทศจีนจะมีความไดเปรียบในดานขนาดตลาด รวมทั้งมีทรัพยากรธรรมชาติและ<br />
แรงงานจํานวนมากก็ตาม แตจากการศึกษาและวิเคราะหศักยภาพอุตสาหกรรมยานยนตของ<br />
ประเทศจีนในบทที่ผานมา พบวา ผูมีบทบาทสําคัญที่ใหอุตสาหกรรมยานยนตของประเทศจีน<br />
เติบโตและกลายเปนประเทศผูผลิตยานยนตรายสําคัญของโลกดังเชนปจจุบัน คือ ภาครัฐ ดวยเหตุที่<br />
ประเทศจีนมีการปกครองจากสวนกลาง ทําใหการกําหนดนโยบายเปนไปอยางชัดเจน ดําเนินการ<br />
ไดอยางรวดเร็ว และดําเนินการไดสอดคลองทั้งระบบ อาทิ เมื่อรัฐบาลประกาศสนับสนุนการผลิต<br />
รถยนตประหยัดพลังงาน / พลังงานทางเลือกแลว ภาครัฐไดสนับสนุนทั้งผูผลิต ผูบริโภค รวมทั้ง<br />
สรางสาธารณูปโภคที่เกี่ยวของ เพื่อรองรับการใชรถยนตประเภทดังกลาว เมื่อพิจารณาในบริบท<br />
ของประเทศไทย การสั่งการจากสวนกลางเชนประเทศจีน อาจทําไดไมงายนัก แตการดําเนินการ<br />
อยางสอดคลองเปนระบบ ก็เปนตัวอยางใหเห็นแลววาเกิดประสิทธิผลที่ชัดเจน<br />
แตอยางไรก็ตาม ดวยกระแสโลกที่มุงเขาสูโลกไรพรมแดน มีการคาแบบเสรี การดําเนิน<br />
นโยบายโดยการสั่งการเชนรัฐบาลจีนที่ผานมา อาจไมไดรับการยอมรับและอาจถูกตอตานจาก<br />
ประเทศตางๆ ดังนั้น การดําเนินการดวยความรวมมือของภาครัฐและเอกชนจึงจะทําใหเกิด<br />
ประสิทธิผลสูงสุด ตัวอยางที่ดีประการหนึ่งของผูผลิตในอุตสาหกรรมยานยนตจีน คือ การรวมกลุ ม<br />
ผูผลิตชิ้นสวนยานยนตที่มีศักยภาพเปนคลัสเตอร เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการผลิต เพิ่มเทคโนโลยี<br />
ในการผลิตชิ้นสวนเฉพาะทาง และเพื่อเพิ่มอํานาจตอรอง โดยภาครัฐเปนผูอํานาจความสะดวกใน<br />
ระบบโครงสรางพื้นฐาน<br />
เมื่อพิจารณาผลกระทบตอผูผลิตในอุตสาหกรรมยานยนตของประเทศไทยแลว ผูศึกษามี<br />
ความเห็นวา ผูบริโภคของประเทศจีนและไทยมีรสนิยมการบริโภคแตกตางกัน ทําใหตลาดรถยนต<br />
นั่งของทั้งสองประเทศแตกตางกันดวย ในระยะสั้น การเติบโตของอุตสาหกรรมการผลิตรถยนตใน<br />
ประเทศจีนจึงไมสงผลกระทบตอผูผลิตรถยนตในประเทศไทย แตในระยะยาว หากตลาดใน<br />
ประเทศจีนอิ่มตัว และผูผลิตตองการแสวงหาตลาดใหม โดยใชประโยชนจากการประหยัดตอขนาด<br />
(Economy of Scale) ในประเทศแลว ผูผลิตในประเทศไทยอาจไดรับผลกระทบได<br />
6 - 3
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
แมวาประเทศจีนจะมีศักยภาพในอุตสาหกรรมการผลิตรถยนตนั่ง แตประเทศไทยเอง ก็มี<br />
ศักยภาพในอุตสาหกรรมยานยนตที่มีลักษณะเฉพาะทาง คือ รถกระบะขนาด 1 ตัน ที่ประเทศไทย<br />
ยังคงสามารถรักษาความเปน Product Champion ไวได และสามารถสงออกไปประเทศตางๆ ทั่ว<br />
โลก ซึ่งเมื่อพิจารณาลักษณะของตลาดรถยนตของจีนนั้น พบวา อาชีพเกษตรกรยังถือเปนอาชีพ<br />
สวนใหญของชาวจีน และสินคาเกษตรกรรมของจีน ยังถือเปนสินคาที่สรางรายไดใหแกชาวจีนใน<br />
ชนบท ดังนั้น การขนสงโดยใชรถเพื่อการพาณิชย เชน รถกระบะขนาด 1 ตันยังคงมีชองทางการจัด<br />
จําหนายอยู ดังนั้นอุตสาหกรรมรถปคอัพและชิ้นสวนยานยนตที่เกี่ยวของ จึงถือเปนกลุมสินคาที่<br />
ไทยมีศักยภาพ และมีโอกาสในการเติบโตในอุตสาหกรรมยานยนตจีนตอไป<br />
6 - 4
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ภาคผนวก<br />
เรื่อง หนา<br />
(1) สรุปนโยบายอุตสาหกรรมยานยนตจีน ป ค.ศ. 1994 1<br />
(2) สรุปนโยบายอุตสาหกรรมยานยนตจีน ป ค.ศ. 2004 2<br />
(3) ขอมูลผูผลิตรถยนตบรรทุกและรถโดยสารในประเทศจีน 5<br />
(4) ขอมูลผูผลิตชิ้นสวนยานยนตตางชาติรายสําคัญในประเทศจีน 10<br />
(5) แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแหงชาติฉบับที่ 11 ป ค.ศ. 2006 - 2010 13<br />
(6) การสํารวจขอมูล ณ เมืองเซี่ยงไฮ สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนจีน 26
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ภาคผนวก (1)<br />
สรุปนโยบายอุตสาหกรรมยานยนตจีน ป ค.ศ. 1994<br />
1 วัตถุประสงค เพื่อเปดตลาดในประเทศและตางประเทศ โดยการสนับสนุนการ<br />
ผลิตขนาดใหญเพื่อใชประโยชนจากการประหยัดตอขนาด<br />
2 การอนุมัติการผลิต ผูประกอบการในอุตสาหกรรมยานยนตตองไดรับอนุมัติแผนการ<br />
ผลิตกอน จึงจะขายสินคานั้นๆได<br />
3 องคกรที่เกี่ยวของ กอตั้งกลุมอุตสาหกรรมยานยนต เพื่อสนับสนุนการผลิตและการ<br />
ทําวิจัยและพัฒนา (R&D)<br />
4 นโยบายเทคโนโลยี สงเสริมการพัฒนาผลิตภัณฑ<br />
5 นโยบายการลงทุน สงเสริมผูประกอบการในอุตสาหกรรมยานยนต โดยการระดมทุน<br />
จากแหลงตางๆ<br />
6 นโยบายสงเสริมการ สงเสริมการรวมทุน (Joint Venture) กับตางชาติ<br />
ลงทุนจากตางชาติ<br />
7 นโยบายการนําเขา มีขอจํากัดการนําเขา โดนสามารถนําเขาไดที่ทาเรือ 4 ทาที่กําหนด<br />
ไวเทานั้น และหามนําเขารถยนตที่ใชแลว<br />
8 นโยบายการสงออก สงเสริมการสงออก โดยใหสินเชื่อสําหรับบริษัทที่มีการสงออก<br />
รถยนตนั่ง (Passenger Car) มากกวารอยละ 3-8% ของยอดขาย<br />
ประจําป<br />
9 นโยบายการใชวัตถุดิบใน<br />
ประเทศ<br />
หามใช Knock-down kits และใชอัตราภาษีต่ํากับผูผลิตที่ใช<br />
วัตถุดิบภายในประเทศ<br />
10 นโยบายการบริโภค สงเสริมการเปนเจาของรถยนตสวนบุคคล และปลอยใหราคา<br />
รถยนตเปนไปตามกลไกตลาด (นอกจากรถยนต Saloon รัฐจะ<br />
เปนผูกําหนดราคา)<br />
11 นโยบายเกี่ยวกับ<br />
อุตสาหกรรมที่เกี่ยวของ<br />
ที่มา: Holweg, Luo and Oliver (2005)<br />
ประสานงานและพัฒนาอุตสาหกรรมสนับสนุน (โลหะ, วัสดุ, ทุน<br />
อุปกรณอิเล็กทรอนิกส, ยาง, พลาสติกและแกว) รวมทั้งพัฒนา<br />
โครงสรางพื้นฐาน<br />
ภาคผนวก - 1
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ภาคผนวก (2)<br />
สรุปนโยบายอุตสาหกรรมยานยนตจีน ป ค.ศ. 2004<br />
1 วัตถุประสงค - ยืนยันในหลักการ การรวมระบบตลาดและการวางแผนจากสวนกลางเขา<br />
ดวยกัน<br />
- สงเสริมการพัฒนาเพื่อการเปนหนึ่งเดียวกันของอุตสาหกรรมยานยนตและ<br />
อุตสาหกรรมที่เกี่ยวของ<br />
- ผลักดันการปรับโครงสรางอุตสาหกรรม<br />
- สงเสริมการผลิตเพื่อใหไดประโยชนจากการประหยัดตอขนาด<br />
- สงเสริมการพัฒนาผลิตภัณฑโดยพึ่งตนเองและพัฒนาผลิตภัณฑทองถิ่น ซึ่งมี<br />
วัตถุประสงคเพื่อสรางตราสินคาที่มีชื่อเสียงและอยูในระดับโลก (Top 500)<br />
กอนป ค.ศ. 2010<br />
- เปนประเทศหนึ่งในโลกที่เปนผูผลิตและสงออกรถยนตรายใหญ<br />
- พัฒนาผูผลิตในทองถิ่นและสงเสริมการมีสวนรวมในการแขงขันระดับโลก<br />
2 การวางแผนเพื่อ<br />
พัฒนา<br />
3 นโยบาย<br />
เทคโนโลยี<br />
4 การปรับ<br />
โครงสราง<br />
อุตสาหกรรม<br />
- The National Development and Reform Commission (NDRC) วางแผน<br />
ยุทธศาสตรระยะกลางและระยะยาว และบริษัทรถยนตขนาดใหญ (สวนแบง<br />
ตลาดมากกวารอยละ 15) ตองวางแผนยุทธศาสตรของตนเองตามแผน<br />
ยุทธศาสตรของ NDRC รวมทั้งตองไดรับการอนุมัติจาก NDRC<br />
- ยืนยันในหลักการ การรวมการถายทอดเทคโนโลยีจากตางชาติและพัฒนา<br />
ผลิตภัณฑโดยพึ่งตนเอง<br />
- สนับสนุนดานภาษีสําหรับรถยนตที่ใชพลังงานอยางมีประสิทธิภาพ<br />
- สงเสริมยานยนตที่ใชพลังงานไฟฟาหรือพลังงานผสม (Hybrid)<br />
- สงเสริมการใชพลังงานทดแทนทั้งเมทานอล เอทานอล กาซธรรมชาติและ<br />
อื่นๆ<br />
กําหนดกฎเกณฑเพื่อ<br />
- สงเสริมการรวมกลุมของผูผลิตยานยนตรายใหญ (สวนแบงตลาดมากกวา<br />
รอยละ 15) หรือการรวมตัวเปนพันธมิตร<br />
- สงเสริมความรวมมือระดับโลกและการดําเนินงานของ บริษัทรถยนตทองถิ่น<br />
- สงเสริมการซื้อหรือควบรวมกิจการระหวางประเทศ<br />
- แยกการผลิตชิ้นสวนยานยนตออกจากการประกอบรถยนต<br />
ภาคผนวก - 2
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
5 การบริหาร<br />
จัดการกอตั้ง<br />
ธุรกิจ<br />
6 กลยุทธการสราง<br />
ตราสินคา<br />
7 การพัฒนา<br />
ผลิตภัณฑ<br />
8 อุตสาหกรรม<br />
ชิ้นสวนยาน<br />
ยนต<br />
9 การกระจาย<br />
สินคา และ<br />
เครือขายการจัด<br />
จําหนาย<br />
- กอตั้งเทศบัญญัติการจัดการยานยนต (Bylaw of Motor Vehicle<br />
Management)<br />
- กําหนดเกณฑมาตรฐานความปลอดภัย, การปลอยมลพิษ, การประหยัดน้ํามัน<br />
และอื่นๆ<br />
- กําหนดเกณฑสําหรับการบริหารจัดการธุรกิจยานยนต<br />
- สงเสริมการสรางผลิตภัณฑของตนเอง โดยเนนเรื่องการคุมครองทรัพยสิน<br />
ทางปญญาและปรับปรุงชื่อเสียงตราสินคาทองถิ่น<br />
- สนับสนุนการวางแผนกลยุทธในการพัฒนาผลิตภัณฑทองถิ่นและการ<br />
คุมครองทรัพยสินทางปญญา<br />
- ผลิตภัณฑยานยนต (ทั้งรถยนตและชิ้นสวน) ตองระบุตราสินคาและสถานที่<br />
ผลิต<br />
- สงเสริมและสนับสนุนการกอตั้งศูนยวิจัยและพัฒนา (R&D) สําหรับผูผลิตใน<br />
อุตสาหกรรมยานยนต<br />
- สนับสนุนใหผูผลิตชิ้นสวนยานยนตมีสวนรวมกับผูประกอบรถยนตในการ<br />
พัฒนาผลิตภัณฑ<br />
- จัดตั้งศูนยวิจัยและพัฒนา (R&D) ระดับสูง เพื่อปอนเขาสูตลาดตางประเทศ<br />
- สงเสริมแหลงเงินทุนแกผูผลิตชิ้นสวนยานยนต<br />
- สงเสริมการเรียนรูการดําเนินธุรกิจแบบนานาชาติ<br />
- สงเสริมการสรางตราสินคาทองถิ่น<br />
10 การลงทุน - กําหนดใหตองมีชาวจีนถือหุนในบริษัทประกอบรถยนตไมนอยกวารอยละ<br />
50 ยกเวนเปนผูผลิตเพื่อการสงออก<br />
- การกอตั้งบริษัทรถยนตรายใหม ตองมีเงินลงทุนไมนอยกวา 2 พันลานหยวน<br />
11 นโยบายการ<br />
นําเขา<br />
- สนับสนุนการใชชิ้นสวนภายในประเทศ สําหรับสินคาสงออก<br />
- มีกฎเกณฑการนําเขา โดยสามารถนําเขาไดที่ทาเรือ 4 แหงหรือดาน 2 แหงที่<br />
กําหนดไว<br />
- หามนําเขายานยนตที่ใชแลว<br />
12 การบริโภค - สงเสริมการใช Auto credit<br />
- ปรับปรุงนโยบายการประกันภัย<br />
ภาคผนวก - 3
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
12 การบริโภค (ตอ) - กําหนดเกณฑการซื้อขายรถมือสอง<br />
- สงเสริมใหภาคเอกชนซื้อรถยนต<br />
- สงเสริมรถยนตขนาดเล็ก ที่มีประสิทธิภาพ ปลอยมลพิษในระดับต่ํา<br />
- หามการดําเนินนโยบายที่แตกตางกันกับสินคาที่ไมไดผลิตในทองถิ่นนั้น<br />
- สงเสริมการลงทุนการสรางที่จอดรถและสาธารณูปโภคที่เกี่ยวของอื่นๆ<br />
- กําหนดมาตรฐานการปลอยมลพิษ<br />
- กําหนดมาตรฐานการจดทะเบียนและตรวจสภาพรถยนต<br />
ที่มา: Holweg, Luo and Oliver (2005)<br />
ภาคผนวก - 4
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ภาคผนวก (3)<br />
ขอมูลผูผลิตรถยนตบรรทุกและรถโดยสารในประเทศจีน<br />
ผูผลิตรถบรรทุก 1<br />
บริษัทผูผลิต Anhui Hualing Automobile Group Co., Ltd.<br />
บริษัทในเครือ<br />
1. Anhui Xingma Automobile Co., Ltd (Xingma Automobile)<br />
2. Anhui Hualing Heavy-duty Automobile Co., Ltd (Hualing Heavy Auto)<br />
3. 0unan Xingma Heavy-Duty Truck Co., Ltd (Hunan Xingma)<br />
ผลิตภัณฑที่ผลิต Heavy Duty Truck<br />
บริษัทผูผลิต Anhui Jianghuai Automobile Co., Ltd. (JAC)<br />
กอตั้ง ค.ศ. 1964 (ชื่อเดิม Hefei Jianghuai Automobile)<br />
บริษัทผูผลิต Baotou Beifang Benchi Heavy Duty Truck<br />
ผลิตภัณฑที่ผลิต Heavy Duty Truck<br />
Dump Truck<br />
Tractor<br />
Special Truck<br />
บริษัทผูผลิต Beiqi Foton Motor Co., Ltd. / Beijing<br />
กอตั้ง ค.ศ. 1996<br />
บริษัทผูผลิต China National Heavy Duty Truck Group Co., Ltd. (CNHTC) / Shangdong<br />
กอตั้ง ค.ศ. 1935 (ชื่อเดิม Jinan Automobile Works: JAW)<br />
บริษัทในเครือ<br />
1. Jinan Truck Co., Ltd.<br />
2. Jinan Commercial Vehicle Co., Ltd.<br />
3. Jinan Power Co., Ltd.<br />
4. Jinan Axle Co. Ltd.<br />
5. Jinan Special Vehicle Co., Ltd.<br />
6. Jinan Bus Co., Ltd<br />
7. Huawo Truck Co., Ltd.<br />
8. Qingdao Special Vehicle Company<br />
9. Taian Wuyue Special Vehicle Company<br />
10. Jining Refitting Vehicle Company<br />
11. Jinan Park Machine Company<br />
1<br />
ที่มา: http://www.chinatrucks.com/manufacturers/<br />
ภาคผนวก - 5
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ผลิตภัณฑที่ผลิต Heavy Duty Truck: Huanghe<br />
Heavy Duty Truck: Steyr<br />
Heavy Duty Truck: Volvo<br />
บริษัทผูผลิต Dongfeng Motor Corporation (DFM)<br />
กอตั้ง ค.ศ. 1969<br />
ผลิตภัณฑที่ผลิต Light Duty Truck: Xiangfan<br />
บริษัทผูผลิต FAW Group Corporation / Changchun<br />
(Jiefang Commercial Truck Division)<br />
กอตั้ง ค.ศ. 1953<br />
ผลิตภัณฑที่ผลิต Light Truck: FAW<br />
Medium Truck: FAW<br />
Heavy Truck: FAW<br />
บริษัทผูผลิต Jinhua Youngman Automobile Co. Ltd. / Zhejiang<br />
ผลิตภัณฑที่ผลิต Heavy Duty Truck: MAN<br />
บริษัทผูผลิต SAIC-IVECO Hongyan Commercial Vehicle Co. Ltd. / Chongqing<br />
บริษัทผูผลิต Shaanxi Automobile Group Co., Ltd.<br />
บริษัทในเครือ<br />
1. Shaanxi Heavy-duty Automobile Co., Ltd<br />
2. Shaanxi Baoji Huashan Vehicle Co., Ltd<br />
3. Shaanxi HanDe Axle Co., Ltd<br />
4. Shaanxi Eurostar Automobile Co., Ltd<br />
5. Shaanxi Heavy-duty parts and components Co., Ltd<br />
6. Shaanxi Tongli Special Vehicle Co., Ltd<br />
7. Shaanxi HuaHeng Radiator Co., Ltd<br />
8. Shaanxi WanFang Auto parts and components Co., Ltd<br />
9. Shaanxi Huazhen Industry and trade Co., Ltd<br />
10. Shaanxi LanTong Shaft Co., Ltd<br />
11. Shaanxi Heavy-duty bus Affiliated Co., Ltd<br />
ผลิตภัณฑที่ผลิต Heavy-Duty Truck: STEYR<br />
ภาคผนวก - 6
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ผูผลิตรถโดยสาร 2<br />
บริษัทผูผลิต Anhui Ankai Automobile Co., Ltd. / Anhui<br />
กอตั้ง ค.ศ. 1997<br />
แบรนดที่ผลิต Mercedes Benz, Ankai Setra<br />
กําลังการผลิต Bus and Chassis 14,200 คัน<br />
บริษัทผูผลิต Anhui Ankai Vehicle Manufacturing Co., Ltd. / Anhui<br />
กําลังการผลิต 15,000 คัน<br />
บริษัทผูผลิต Anhui JAC Coaches Co., Ltd. / Anhui<br />
กําลังการผลิต 12,000 คัน<br />
บริษัทผูผลิต Beiqi Foton Motor Co., Ltd. / Beijing<br />
กอตั้ง ค.ศ. 1996<br />
แบรนดที่ผลิต Auman, AUV, View, Saga, Aumark, Ollin, Sup, Forland<br />
บริษัทผูผลิต Changan Bus Co., Ltd / Changan<br />
กอตั้ง ค.ศ. 1962<br />
บริษัทผูผลิต Chongqing Hengtong Bus Co., Ltd. / Chongqing<br />
กอตั้ง ค.ศ. 1939<br />
กําลังการผลิต 10,000 คัน<br />
บริษัทผูผลิต DongFeng Automobile Co., Ltd.<br />
บริษัทผูผลิต Dongfeng Hangzhou Motor Co., Ltd. / Hangzhou<br />
บริษัทผูผลิต Guilin Daewoo Bus Co., Ltd.<br />
กอตั้ง ค.ศ. 1994<br />
แบรนดที่ผลิต Daewoo, Daewoo<br />
บริษัทผูผลิต Henan Shaolin Auto Co., Ltd. / Henan<br />
กอตั้ง ค.ศ. 1983<br />
แบรนดที่ผลิต Shaolin<br />
บริษัทผูผลิต HIGER BUS Company Limited<br />
กอตั้ง ค.ศ. 1998<br />
กําลังการผลิต 18,000 คัน<br />
2<br />
ที่มา: http://www.chinabuses.org/manufacturers/index.html<br />
ภาคผนวก - 7
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
บริษัทผูผลิต Jiangsu Alfa Bus Co., Ltd.<br />
กําลังการผลิต 5,000 คัน<br />
บริษัทผูผลิต Jiangsu YOUYI Automobile Co., Ltd.<br />
กอตั้ง ค.ศ. 1973<br />
กําลังการผลิต 6,000 คัน<br />
บริษัทผูผลิต Jiangxi KAMA business bus Co., Ltd. / Jiangxi<br />
กอตั้ง ค.ศ.<br />
แบรนดที่ผลิต Bonluck<br />
บริษัทผูผลิต Liaoning Shuguang <strong>Automotive</strong> Corp. Ltd. (SG)<br />
กอตั้ง ค.ศ. 2002<br />
ผูถือหุน Dandong Shuguang Axles Co., Ltd. 51 %<br />
Liaoning Huanghai Automobile (Group) Co., Ltd. 49 %<br />
กําลังการผลิต Buses 5,000 คัน<br />
Bus Chassis 6,000 ชิ้น<br />
บริษัทผูผลิต Mudan Automobile Shares Co., Ltd. / Jiangsu<br />
กอตั้ง ค.ศ. 1973<br />
กําลังการผลิต 20,000 คัน<br />
บริษัทผูผลิต Shanghai Sunlong Bus Co., Ltd. / Shanghai<br />
บริษัทผูผลิต Shanghai Sunwin Bus Corporation / Shanghai<br />
ผูถือหุน Shanghai <strong>Automotive</strong> Industry (Group) Corp. (SAIC) 50 %<br />
Volvo (China) Investment Corp. (VIC)<br />
Volvo Bus Corp. 50 % (Sweden)<br />
แบรนดที่ผลิต Volvo<br />
กําลังการผลิต Bus 2,500 คัน<br />
Chassis 500 ชิ้น<br />
บริษัทผูผลิต Shangrao Coach Factory<br />
กอตั้ง ค.ศ. 1969<br />
บริษัทผูผลิต Shenzhen Wuzhoulong Automobile Co., Ltd.<br />
กอตั้ง ค.ศ. 1987<br />
กําลังการผลิต 5,000 คัน<br />
ภาคผนวก - 8
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
บริษัทผูผลิต The Youngman Coach Company<br />
(Jinhua Youngman Automobile Manufacturing Co., Ltd.)<br />
กอตั้ง ค.ศ. 1999<br />
แบรนดที่ผลิต Neoplan<br />
กําลังการผลิต 10,000 คัน<br />
บริษัทผูผลิต Volvo Bus Corporation<br />
กอตั้ง ค.ศ. 1994<br />
บริษัทผูผลิต Xiamen Golden Dragon Bus Co. Ltd.<br />
กอตั้ง ค.ศ. 1992<br />
แบรนดที่ผลิต Golden Dragon<br />
กําลังการผลิต Large and Medium Size 15,000 คัน<br />
Small Size 25,000 คัน<br />
บริษัทผูผลิต Xiamen King Long United <strong>Automotive</strong> Industry Co., Ltd<br />
กอตั้ง ค.ศ. 1988<br />
ผูถือหุน Xiamen <strong>Automotive</strong> Industry Corporation 50 %<br />
Xiamen State-owned Assets Investment Co., Ltd. 25 %<br />
Sanyang industry Co., Ltd. 25 % (Taiwan)<br />
กําลังการผลิต 13,000 คัน<br />
บริษัทผูผลิต Yangzhou Yaxing Motor Coach Co., Ltd. / Yangzhou<br />
บริษัทผูผลิต Zhengzhou Yutong Bus Co., Ltd. / Zhengzhou<br />
กอตั้ง ค.ศ. 1993<br />
บริษัทผูผลิต ZhongTong Bus Holding Co., Ltd<br />
แบรนดที่ผลิต ZhongTong<br />
กําลังการผลิต 10,000 คัน<br />
บริษัทผูผลิต Zonda Group Automobile Industry Department (Zonda Group)<br />
กอตั้ง ค.ศ.<br />
กําลังการผลิต 5,000 คัน<br />
ภาคผนวก - 9
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ภาคผนวก (4)<br />
ขอมูลผูผลิตชิ้นสวนยานยนตตางชาติรายสําคัญในประเทศจีน 3<br />
Calsonic Kansei (ญี่ปุน)<br />
• กอตั้งในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 2003 ดวยเงินลงทุน 8.6 ลานเหรียญสหรัฐ<br />
• มีโรงงาน 2 แหงที่ Xiangfan (Hubei) และ Huadu (Guangdong)<br />
Cummins Corp (สหรัฐอเมริกา)<br />
• กอตั้งกิจการจํานวน 15 แหงในประเทศจีน โดยมีทั้งกิจการที่ลงทุนเองทั้งหมด และกิจการ<br />
รวมทุน<br />
• ประกอบดวยศูนยใหบริการ 8 แหง และผูแทนจําหนายอยางเปนทางการ 70 แหง<br />
• รวมทุนกับ Donfeng โดยถือหุนรอยละ 50 ภายใตบริษัทชื่อ Dongfeng Cummins Engine<br />
Company<br />
Delphi <strong>Automotive</strong> Systems (สหรัฐอเมริกา)<br />
• ลงทุนมากกวา 500 ลานเหรียญสหรัฐ ในกิจการ 12 แหง โดย 10 แหงเปนกิจการรวมทุน<br />
• ประกอบดวย ศูนยบริการลูกคา 3 แหง ศูนยบริการทางเทคนิค 1 แหง และศูนยฝกอบรม 1<br />
แหง<br />
• ขายสินคาใหผูประกอบรถยนตในประเทศจีน และสงออกไปทั่วโลก โดยเฉพาะในทวีป<br />
ยุโรปและอเมริกาเหนือ<br />
Denso Corp. (ญี่ปุน)<br />
• กอตั้งโรงงานผลิต 6 แหง โดยการรวมทุนกับผูผลิตในประเทศจีน<br />
• มีแผนพัฒนาความรวมมือกับบริษัทผูประกอบรถยนตจากตางชาติในประเทศจีน เพื่อเพิ่ม<br />
ปริมาณการจําหนาย<br />
GM Daewoo Auto & Tech. Group (สหรัฐอเมริกา และเกาหลีใต)<br />
• รวมทุนกับ FirstAuto / Daewoo Auto Engines Co., Ltd. และ Shandong-Daewoo Auto<br />
Parts & Components Co., Ltd.<br />
3<br />
ที่มา: Holweg, Luo and Oliver (2005)<br />
ภาคผนวก - 10
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
Hyundai Mobis (เกาหลีใต)<br />
• ประกอบดวยโรงงานผลิต Module parts 3 แหง และศูนยกระจายสินคา โดยตั้งอยูที่ Jiangsu<br />
Beijing และShanghai<br />
Honeywell (สหรัฐอเมริกา)<br />
• เงินลงทุน 500 ลานเหรียญสหรัฐ ในกิจการ 22 แหง โดยเปนกิจการลงทุนเองทั้งหมดและ<br />
กิจการรวมทุน<br />
• ในป ค.ศ. 2002 มีมูลคาการจําหนายมากกวา 570 ลานเหรียญสหรัฐ<br />
ITT Industries (สหรัฐอเมริกา)<br />
• แผนก Connectors & Switches ของบริษัท ไดรวมทุนกับผูผลิตในประเทศจีน 2 ราย โดย<br />
หนึ่งในนั้น มีโรงงานผลิต 4 แหง<br />
Johnson Controls (สหรัฐอเมริกา)<br />
• รวมทุนกับผูผลิตทองถิ่น กอตั้งกิจการ 11 แหงในเมืองหลักของประเทศจีน<br />
• ในปค.ศ. 2003 มีรายไดมากกวา 800 ลานเหรียญสหรัฐ<br />
Koito Manufacturing Co. (ญี่ปุน)<br />
• ตั้งอยูที่เมือง Shanghai โดยเปนกิจการรวมทุนเพื่อผลิตชิ้นสวนยานยนตมากกวา 100<br />
รายการ<br />
• กอตั้งศูนยเทคนิคขึ้นในป ค.ศ. 2000<br />
Robert Bosch (เยอรมนี)<br />
• ลงทุน 600 ลานเหรียญสหรัฐ โดยประกอบดวย สํานักงานตัวแทน 10 แหง บริษัทจําหนาย<br />
4 แหง และศูนยบริการบํารุงรักษาและซอมแซม 150 แหง<br />
• ป ค.ศ. 2004 กอตั้งศูนยเทคนิค และคาดวาในป ค.ศ. 2010 จะกอตั้งศูนยใหบริการหลังการ<br />
ขายจํานวน 1,000 แหง<br />
SKF (สวีเดน)<br />
• กอตั้งกิจการรวมทุน 2 แหง คือ Anhui Zhongding CR Seals Ltd. ผลิต Oil seals และ<br />
Beijing Nankou SKF Railway Bearings Co., Ltd.<br />
TRW <strong>Automotive</strong> (สหรัฐอเมริกา)<br />
• กิจการ 9 แหง โดยเปนกิจการรวมทุน 7 แหง<br />
• ผูรวมทุนทองถิ่นที่สําคัญคือ SAIC และ FAWER <strong>Automotive</strong> Parts Co.<br />
ภาคผนวก - 11
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
Tong Yang (ไตหวัน)<br />
• กอตั้งกิจการ 6 แหง โดยเปนกิจการรวมทุน 3 แหง<br />
• โรงงานตั้งอยูที่ Changchun Chongqing Fuzhou Guangzhou Jiangsu และ Tianjin<br />
TYC Brother Industrial Co. Ltd. (ไตหวัน)<br />
• กอตั้งโรงงาน 8 แหง เพื่อผลิตไฟหนารถยนต<br />
• มีแผนขยายการผลิตที่ Changzhou Tamao Lighting Co. เพื่อใหเปนผูผลิตไฟหนารถยนต<br />
รายใหญที่สุดของประเทศจีน<br />
Visteon Corporation<br />
• กอตั้งกิจการ 17 แหงในประเทศจีน<br />
• ในป ค.ศ. 2002 ยายสํานักงานใหญของภูมิภาคเอเชีย จากโตเกียวมาอยูที่เซี่ยงไฮ<br />
• ในป ค.ศ. 2002 มีมูลคาการจําหนายในประเทศจีน 550 ลานเหรียญสหรัฐ<br />
Zahnradfabrik Friedrichshafen (เยอรมนี)<br />
กอตั้งกิจการ 6 แหง เพื่อผลิต Transmissions Driveline และระบบ Steering<br />
ภาคผนวก - 12
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ภาคผนวก (5)<br />
แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแหงชาติฉบับที่ 11 ป ค.ศ. 2006 - 2010<br />
แผนพัฒนาเศรษฐกิจประชาชาติและสังคม (กอน “แผนพัฒนาเศรษฐกิจประชาชาติและ<br />
สังคม 5 ป ฉบับที่ 11” เรียกวา แผนพัฒนา 5 ป) เปนสวนประกอบสําคัญของแผนพัฒนาเศรษฐกิจ<br />
ประชาชาติและสังคมของประเทศจีน ที่สําคัญเปนการวางแผนจัดความสัมพันธเกี่ยวกับสัดสวนของ<br />
โครงการสรางสรรคขนาดใหญ เกี่ยวกับสัดสวนของการจัดวางพลังการผลิตและเกี่ยวกับการจัด<br />
สัดสวนของเศรษฐกิจประชาชาติทั่วทั้งประเทศ ในประเทศจีนนั้น นอกจากชวงป ค.ศ. 1949 – สิ้น<br />
ป 1952 เปนชวงระยะฟนฟูเศรษฐกิจประชาชาติและชวงป ค.ศ. 1963 – 1965 เปนชวงระยะปรับ<br />
ขบวนแลวเริ่มตั้งแตแผนพัฒนาเศรษฐกิจ 5 ป ฉบับแรกในป ค.ศ. 1953 จนถึงปจจุบัน ไดจัดทํา<br />
แผนพัฒนา 5 ปมาแลว 11 ฉบับ โดยปจจุบันประเทศจีนกําลังอยูในปลายของแผนพัฒนาฯ ฉบับที่<br />
11 ซึ่งมีสาระสําคัญดังนี้<br />
(1) แผนพัฒนา 5 ป ฉบับที่ 11 (ค.ศ. 2006 – 2010): เปดประเทศปฏิรูป 4<br />
เมื่อวันที่ 11 ตุลาคม ค.ศ. 2005 ที่ประชุมคณะกรรมการกลางเต็มคณะครั้งที่ 5 สมัยที่ 16<br />
ของพรรคคอมมิวนิสตแหงประเทศจีนไดพิจารณาและลงมติผาน “ขอเสนอคณะกรรมการกลาง<br />
พรรคคอมมิวนิสตแหงประเทศจีนเกี่ยวกับการจัดทําแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม 5 ป ฉบับที่ 11”<br />
ซึ่งไดกําหนดความคิดชี้นําและเปาหมายการพัฒนาในชวงระยะของแผนพัฒนา 5 ป ฉบับที่ 11 ซึ่งก็<br />
คือ จะตองดําเนินการปฏิบัติทัศนะการพัฒนาที่เปนวิทยาศาสตรทั่วทุกดานโดยยึดถือทฤษฎีเติ้ง<br />
เสี่ยว ผิง และความคิดอันสําคัญวาดวย “ตัวแทน 3 ประการ” เปนสิ่งชี้นํายืนหยัดการพัฒนาเปน<br />
เรื่องสมเหตุสมผล ยืนหยัดกุมการพัฒนาอันเปนภารกิจอันดับหนึ่งของพรรคในการบริหารประเทศ<br />
และทําใหประเทศเจริญรุงเรืองใหดี ยืนหยัดยึดถือการสรางเศรษฐกิจเปนศูนยกลาง ยืนหยัดใช<br />
วิธีการพัฒนาและวิธีการปฏิรูปมาแกปญหาระหวางการกาวไปขางหนา จะตองใชทัศนะการพัฒนา<br />
ที่เปนวิทยาศาสตรมาคุมสถานการณในการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมโดยตลอดอยางเด็ดเดี่ยวและ<br />
ไมโลเล ยืนหยัดยึดถือคนเปนสิ่งมูลฐาน เปลี่ยนทัศนคติในการพัฒนา สรางรูปแบบการพัฒนาใหม<br />
ๆ ยกระดับคุณภาพในการพัฒนา ดําเนินการปฏิบัติแผน “เตรียมการอยางเปนเอกภาพ 5 ประการ”<br />
นําพาการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมหันเขาสูกรอบแหงความสมดุลทั่วทุกดานและพัฒนา<br />
ตอเนื่องกันไดจริง ๆ แผนพัฒนา 5 ป ดังกลาวไดระบุภาระหนาที่สําคัญใหญ ๆ 7 ประการ ในการ<br />
4<br />
ที่มา : ศูนยขอมูลกฎหมายจีน กระทรวงพาณิชย (http://www.chineselawclinic.moc.go.th/)<br />
ภาคผนวก - 13
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
พัฒนาเศรษฐกิจและสังคมตลอดจนการเปดประเทศปฏิรูปอยางชัดเจน ดังนี้คือ ประการที่หนึ่ง<br />
สรางชนบทใหมแบบสังคมนิยม ประการที่สอง ขับเคลื่อนการเพิ่มขีดขั้นของการใหโครงสราง<br />
อุตสาหกรรมอยูเหนือสิ่งอื่น ประการที่สาม สงเสริมการพัฒนาภูมิภาคอยางสมดุล ประการที่สี่<br />
สรางสังคมในรูปประหยัดทรัพยากรและในรูปเปนมิตรกับสิ่งแวดลอม ประการที่หา ปฏิรูประบบ<br />
อยางซึมลึกและยกระดับการเปดประเทศตอโลกภายนอก ประการที่หก ดําเนินยุทธศาสตรการทํา<br />
ใหประเทศเจริญรุงเรืองดวยวิทยาศาสตรและการศึกษาและยุทธศาสตร การทําใหประเทศเขมแข็ง<br />
ดวยบุคลากรอยางซึมลึก และ ประการที่เจ็ด ขับเคลื่อนการสรางสังคมสมานฉันทแบบสังคมนิยม<br />
(2) ที่มาของแผนพัฒนา 5 ป ฉบับที่ 11 (ค.ศ. 2006 – 2010)<br />
(2.1) ปญหาทางเศรษฐกิจของจีนในตนทศวรรษของศตวรรษที่ 21<br />
ความขัดแยง 10 ประการ อันเนื่องมาจากการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจของจีน<br />
(ก) ความขัดแยงระหวางการเติบโตทางเศรษฐกิจกับภาวะสวนเกินของผลผลิตมวล<br />
รวม<br />
ผลการสํารวจของกระทรวงพาณิชยในป 2005 พบวา ในจําพวกสินคาที่<br />
จําเปน 600 ชนิด สินคาที่อุปทานสมดุลกับอุปสงค มี 172 ชนิด คิดเปนอัตรา<br />
28.7% สินคาที่อุปทานมากกวาอุปสงคมี 428 ชนิด คิดเปนอัตรา 71.3% สินคาที่<br />
อุปทานนอยกวาอุปสงคไมมี คิดเปนอัตรา 0.0% สะทอนใหเห็นวาการเติบโตทาง<br />
เศรษฐกิจเปนไปอยางไมสมดุล พลังการผลิตกระจุกตัวอยูในภาคอุตสาหกรรม<br />
เฉพาะจุด การลงทุนในภาคอุตสาหกรรมที่ซ้ําซอนมีมาก โครงสรางการผลิตไม<br />
สมดุล การผลิตสินคาที่จําเปนมีจํานวนมากกวาความตองการ การแขงขันที่ไมเปน<br />
ธรรมกําลังกอตัวรุนแรงขึ้นทุกขณะ<br />
(ข) ความขัดแยงระหวางการขยายตัวของโครงสรางดานบริโภค กับ ความลาชาในการ<br />
ปรับปรุงโครงสรางทางเศรษฐกิจ<br />
ผลจากการสํารวจ 45,400 ครอบครัวของสํานักงานสถิติแหงชาติจีน<br />
พบวารายไดตอครอบครัวเฉลี่ยตอป 5,374 หยวน เพิ่มขึ้นสุทธิจากเดิม 9.5%<br />
รายจายตอครอบครัวเฉลี่ยตอป 3,865 หยวน เพิ่มขึ้นสุทธิจากเดิม 8.9% แตการ<br />
บริโภคสวนใหญกระจุกตัวอยูในภาคสินคาฟุมเฟอยเพื่อเสวยสุข เชน รถยนต บาน<br />
อาหารเสริมสุขภาพ แฟชั่น และการบริการที่อํานวยความสะดวกสบาย โดย<br />
สามารถพิจารณาแยกเปนหมวดหมูดังนี้ 1) รายจายดานการเดินทาง 30.9% 2)<br />
ภาคผนวก - 14
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
รายจายดานเสื้อผา 15.9% 3) รายจายดานรักษาเสริมสุขภาพ 15.3% 4) รายจาย<br />
ดานอํานวยความสะดวกสบาย 15.1% และ 5) รายจายดานที่อยูอาศัย 9.0% แสดง<br />
ใหเห็นวา การปรับโครงสรางทางเศรษฐกิจยังไมสอดคลองกับการเปลี่ยนแปลง<br />
ของโครงสรางการบริโภค เกิดภาวะสินคาจําเปนเหลือ สินคาฟุมเฟอยขาดแคลน<br />
อุปทานสวนทางอุปสงค<br />
(ค) ความขัดแยงระหวาง การขยายตัวในอัตราสูง กับ ตนทุนที่มีอัตราสูง<br />
การเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจของจีนมีลักษณะที่โตโดยอาศัยตนทุน<br />
แรงงานต่ํา ในป 2003 คาตอบแทนแรงงาน = 50% ของ GDP แตในหลายพื้นที่<br />
กลับเกิดภาวะขาดแคลนแรงงานสาเหตุเนื่องมาจากนายจางจายคาแรงต่ํา<br />
สวัสดิการแย สะทอนใหเห็นวา สภาพการผลิตที่อาศัยตนทุนแรงงานต่ําเริ่มสิ้นสุด<br />
ลง การขยายตัวของเศรษฐกิจแมจะอยูในอัตราที่สูง แตแนวโนมอัตราการเพิ่มขึ้น<br />
ของตนทุนแรงงานจะสูงกวา<br />
การเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจของจีน มีลักษณะที่โตโดยใชทรัพยากรเปน<br />
องคประกอบหลัก<br />
ป 2005 จีนบริโภคน้ํามัน = 40% ของสวนที่ผลิตเพิ่มขึ้นของโลก<br />
ป 2003 จีนตองจัดสรรงบเพื่อจัดการปญหาสิ่งแวดลอมเปนพิษถึง 23,168<br />
ลานหยวนซึ่งเทากับ 2.5 ของ GDP<br />
ป 2004 จํานวน 669 เมืองของจีน มี 400 เมืองมีน้ําไมพอใช และมี 110<br />
เมืองขาดแคลนน้ําอยางสาหัส<br />
รูปแบบการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจที่ตองสูญเสียทรัพยากรมหาศาล<br />
กําลังนําจีนไปสูหายนะ<br />
(ง) ความขัดแยงระหวางการเพิ่มขยายอุปสงคภายในประเทศ กับ ความจําเปนในการ<br />
พึ่งพาตางประเทศที่เพิ่มขึ้น<br />
ในชวง 4 ป คือ ป 2002-2005 การเพิ่มขยายดานอุปสงคภายในประเทศลด<br />
ต่ําลงตามลําดับ 2002 = 11.4% 2003 = 08.4% 2004 = 07.9% 2005 = 07.2%<br />
อัตราการเพิ่มขยายดานอุปสงคภายในประเทศต่ํากวาอัตราการเพิ่มขยาย<br />
ของ GDP การเจริญเติบโตของเศรษฐกิจจากปจจัยกระตุนของอํานาจบริโภค<br />
ภายในประเทศลดนอยลงจาก 73% ในป 2000 เหลือ 38% ในป 2003 แตการพึ่งพา<br />
ภาคผนวก - 15
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ตางประเทศกลับสูงขึ้นตามลําดับโดยป 2003 = 60% ป 2004 = 70% และป 2005 =<br />
55.48 เฉลี่ยสูงกวามาตรฐานที่ WTO,IMF กําหนดไว คือ 45% เมื่อเทียบกับการ<br />
เจริญเติบโตของเศรษฐกิจของญี่ปุน พึ่งพาตางประเทศเพียง 1.1% การเจริญเติบโต<br />
ของเศรษฐกิจของเกาหลี พึ่งพาตางประเทศเพียง 15% การเจริญเติบโตของ<br />
เศรษฐกิจของสิงคโปร พึ่งพาตางประเทศเพียง 38% การเจริญเติบโตของ<br />
เศรษฐกิจของมาเลเซีย พึ่งพาตางประเทศเพียง 45%<br />
ป 2005 สงออกเสื้อผา 17,700 ลานชุด มูลคาเพียงชุดละ 3.51 US$ สงออก<br />
รองเทา 6,000 ลานคู มูลคาเพียงคูละ 2.50 US$ การที่จีนสงออกสินคาราคาถูกไป<br />
ขายยังสหรัฐอเมริกาทําใหสหรัฐอเมริกาประหยัดเงิน (เฉพาะคาเสื้อผาเด็ก) ปละ<br />
400 ลาน US$ ตอป<br />
ป 1998-2003 จีนสงออกตะเกียบ (ประเภทใชแลวทิ้ง) ไปญี่ปุน 2.243<br />
แสนลานคู กระทรวงปาไมจีนสํารวจพบวาอุตสาหกรรมดังกลาวไดทําลายพื้นที่ปา<br />
ของจีนไปถึง 20 % ในขณะที่พื้นที่ปาของญี่ปุนยังคงสามารถรักษาไวไดในระดับ<br />
65 % แตพื้นที่ปาของจีนกลับรักษาไวไดในระดับ 14 %<br />
การพึ่งพาทรัพยากรจากตางประเทศเพื่อการเติบโตทางเศรษฐกิจของจีน<br />
กลับเปนอานิสงสอยางมหาศาลกับประเทศอื่น ชวยใหอุตสาหกรรมเหล็กกลา<br />
กระดาษ กระจก ปูน และเครื่องใชไฟฟาที่ขาดทุนตลอดมาเกือบทศวรรษของ<br />
ญี่ปุนกลับฟนคืนชีพขึ้นมาเปนอุตสาหกรรมที่มีกําไรและอยูในฐานะเปนฝาย<br />
กําหนดราคาอีกครั้ง ตั้งแตป 2002 เปนตนมา อัตราการสงออกของญี่ปุนไปจีน<br />
รักษาอยูที่ตัวเลขสองหลัก และเปนสัดสวน 67.6% ของอัตราสวนการสงออกที่<br />
เพิ่มขึ้นของญี่ปุน<br />
การเจริญเติบโตเศรษฐกิจของจีนเปน “เศรษฐกิจแรงงาน” ไมมี<br />
ประสิทธิภาพในการสรางมูลคาเพิ่ม<br />
(จ) ความขัดแยงระหวาง การขยายตัวเชิงปริมาณ กับ การขยายตัวเชิงมูลคา<br />
ทิศทางการพัฒนาเศรษฐกิจ จากเชิงปริมาณสูเชิงมูลคา การพัฒนาเชิง<br />
ปริมาณ เนน ความเร็วและจํานวน การพัฒนาเชิงมูลคา เนน คุณภาพและ<br />
ประสิทธิภาพ การพัฒนาเศรษฐกิจของจีนจัดอยูในชวงพัฒนาเชิงปริมาณ การผลิต<br />
ยังอยูในสภาพที่สูญเสียพลังงานและทรัพยากรมาก มลภาวะทําลายสิ่งแวดลอมสูง<br />
แตประสิทธิภาพและคาตอบแทนต่ํา<br />
ภาคผนวก - 16
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
สถาบันวิจัยสังคมวิทยาศาสตรของสํานักนายกฯ จีน ระบุวา รายไดเฉลี่ย<br />
ของชาวจีน 960 US$ ตอป เมื่อเทียบกับประชากรของประเทศที่มีรายไดสูงซึ่ง<br />
เฉลี่ย 26,490 US$ ตอป หางกัน 26 เทา รายไดเฉลี่ยการผลิตของภาคแรงงานจีน =<br />
1,646 US$ เมื่อเทียบกับรายไดเฉลี่ยการผลิตของภาคแรงงานของประเทศที่มี<br />
รายไดสูง = 55,355 US$ หางกัน 332 เทา รายไดเฉลี่ยการผลิตของภาคการเกษตร<br />
จีน = 506 US$ เมื่อเทียบกับรายไดเฉลี่ยการผลิตของภาคการเกษตรของประเทศที่<br />
มีรายไดสูง = 33,798 US$ หางกัน 46 เทา<br />
รายงานของ World Bank ระบุวา จีนตองใชงบในการเยียวยาสิ่งแวดลอม<br />
8-12 % ของ GDP จีนไดบทสรุปวา การเติบโตทางเศรษฐกิจของจีนเกิดจาก<br />
ตางชาติมายืมใชพื้นที่ ใชแรงงานถูกและผลาญทรัพยากรของจีนในการสรางความ<br />
ร่ํารวยและขนถายเงินทองกลับไปฝากไวแตตัวเลข GDP ที่สวยหรูใหชาวจีนหลง<br />
ชื่นชมตนเองบนสภาพสิ่งแวดลอมที่เปนพิษและทรัพยากรที่รอยหรอโดยที่ชาวจีน<br />
สวนใหญหาไดร่ํารวยเพิ่มขึ้นดังเชนการเพิ่มขึ้นของตัวเลข GDP แตอยางใด<br />
(ฉ) ความขัดแยงที่เพิ่มขึ้นระหวางการขยายตัวทางเศรษฐกิจกับความเหลื่อมล้ําดาน<br />
รายได<br />
จีนไดใชนโยบายสงเสริมใหคนในพื้นที่บางสวน (ภาคตะวันออก) ร่ํารวย<br />
กอน แลวใหคนในพื้นที่บางสวน (ภาคตะวันตก) คอยร่ํารวยตาม แมจะเปน<br />
ยุทธศาสตรที่ใชไดผลในการพัฒนาประเทศจีนภายใตเงื่อนไขที่จํากัดมาเปน<br />
ระยะเวลากวา 20 ป แตในระยะยาวไดกอใหเกิดปญหา การขยายตัวทางเศรษฐกิจที่<br />
ไมสมดุล ความไมเสมอภาคในการกระจายรายได ความไมยุติธรรมในการใช<br />
ทรัพยากรกอใหเกิดความเหลื่อมล้ําดานรายไดระหวางภูมิภาค<br />
(ช) ความขัดแยงระหวาง การพัฒนาที่มีลักษณะโนมเอียง กับ การพัฒนาที่มีความ<br />
สมดุล<br />
จีนไดยุทธศาสตรการใชทรัพยากรและเงินทุนที่จํากัดไปเนนลงทุนใน<br />
พื้นที่และภาคอุตสาหกรรมที่สําคัญเฉพาะดานตามทฤษฎีเติ้งเสี่ยวผิงแทน<br />
ยุทธศาสตรการลงทุนในทุกพื้นที่และทุกดานเทาๆกันตามลัทธิเฉลี่ยนิยมแบบเดิม<br />
ที่เคยปฏิบัติในยุคสมัย แนวคิดเศรษฐกิจแบบคอมมูนประชาชน เฟองฟู ถือเปน<br />
สิ่งจําเปนในชวงตนของการปฏิรูปเศรษฐกิจการตลาดของจีน แตการพัฒนาที่มี<br />
ภาคผนวก - 17
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ลักษณะโนมเอียงอยางตอเนื่องเปนเวลายาวนานสงผลใหพื้นที่และ<br />
ภาคอุตสาหกรรมที่ไดรับการสงเสริมไดเปรียบพื้นที่และภาคอุตสาหกรรมอื่นๆ ที่<br />
ยังไมไดรับการสงเสริมมากขึ้นเรื่อยๆ การกําหนดใหพื้นที่หรืออุตสาหกรรมที่<br />
ไมไดรับการสงเสริมตองเปนฝายเสียสละกอน ทําใหการพัฒนาประเทศเปนไป<br />
อยางไมสมดุล ไมยั่งยืนและไมบูรณาการ และเปนการใชทรัพยากรอยางไม<br />
ยุติธรรมอีกดวย กอใหเกิดชองวางดานรายไดของประชากรในพื้นที่ที่ตางกันนํามา<br />
ซึ่งความขัดแยงของประชากรระหวางภูมิภาคและสรางปญหาความแตกแยกใน<br />
สังคม<br />
(ซ) ความขัดแยงระหวางการนําเขาเทคโนโลยี กับ ความสามารถในการสรางสรรค<br />
นวัตกรรมใหมดวยตนเอง<br />
ป 1999 ถึง 2003 จีนนําเขาเทคโนโลยีมีมูลคาสูงถึง 7.52 หมื่นลาน US$<br />
แตในชวงเวลาเดียวกัน การสรางสรรคนวัตกรรมใหมดวยตนเอง กลับมิไดมีการ<br />
ยกระดับใหสูงขึ้นในอัตราที่ใกลเคียงกัน การพึ่งพาเทคโนโลยีจากตางประเทศใน<br />
การพัฒนาประเทศยังอยูในอัตราที่สูง แตขีดความสามารถการแขงขันของวิสาหกิจ<br />
ของจีนยังอยูในระดับที่ต่ํา สภาพการทางเศรษฐกิจของประเทศจึงอยูฐานะเปนฝาย<br />
ที่ถูกกระทําและเปนฝายตั้งรับเปนสวนใหญ<br />
(ฌ) ความขัดแยงระหวางนโยบายชวนเขามา กับ นโยบายเดินออกไป<br />
ตั้งแตเริ่มนโยบาย เดินออกไป รัฐวิสาหกิจจีนไดไปลงทุนในตางประเทศ<br />
แลว คิดเปนสินทรัพยมีมูลคา 6,299 แสนลานUS$ และบุคลากร 2.1 แสนคน แต<br />
การแขงขันของรัฐวิสาหกิจจีนในเวทีโลกยังไมเปนเอกภาพและไมมีระเบียบ เกิด<br />
การแกรงแยงชิงดีชิงเดนกันกอใหเกิดความเสียหายแกประโยชนที่ประเทศชาติจะ<br />
พึงไดรับและทําใหภาพพจนของประเทศชาติเสียหาย<br />
(ญ) ความขัดแยงระหวาง อัตราการขยายตัวสูง กับ อัตราการจัดหางานต่ํา<br />
การเติบโตทางเศรษฐกิจของจีนเปนไปอยางเร็วในขณะที่การจางงานกลับ<br />
เพิ่มขึ้นในอัตราที่ต่ํากวา อัตราการจางงานของหนวยงานรัฐวิสาหกิจและวิสาหกิจ<br />
ชุมชนกลับมีสถิติลดต่ําลงอยางตอเนื่องในยุคเริ่มการปฏิรูป การเติบโตของ<br />
เศรษฐกิจ 1% จะเพิ่มการจางงาน 0.4 % แตในป 2000 อัตราการจางงานกลับ<br />
ภาคผนวก - 18
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
เพิ่มขึ้นในลักษณะลดลง คือ 0.1% คาดวาในป 2001-2010 ประชากรชนบทจะยาย<br />
ถิ่นฐานเขาสูเมือง 160-180 ลานคน เฉลี่ยปละ 14.93-16.62 ลานคน ซึ่งตกประมาณ<br />
30% ของแรงงานชนบท ในแตละปความตองการตําแหนงงาน 24 ลานตําแหนง<br />
แตตามโครงสรางเศรษฐกิจในปจจุบันสามารถจัดหาไดเพียง 12 ลานตําแหนง<br />
เฉพาะในป 2004 มีชาวนาที่ไรที ่ทํากินมากถึง 40 ลานคน สิ่งเหลานี้คือปญหาใน<br />
ทศวรรษแรกของศตวรรษที่ 21 ที่ทาทายความสามารถของผูนําจีนรุนที่ 4 ในการ<br />
นํารัฐนาวาฝาคลื่นลมสูสังคมที่ประชาชนพออยูพอกินอยางทั่วถึง<br />
เปาหมายในการสรางสรรค สังคมที่ประชาชนมีฐานะพออยูพอกินอยาง<br />
ทั่วถึงใหบรรลุภายในทศวรรษที่ 2 ของศตวรรษที่ 21 กําลังถูกทาทาย ปจจัยสําคัญ<br />
ที่จะทําใหยุทธศาสตรสรางชาติของจีนบรรลุผลในตนศตวรรษที่ 21 คือ<br />
สภาพแวดลอมทางการเมืองภายในประเทศตองมีเสถียรภาพและสถานการณ<br />
ทางการเมืองภายนอกประเทศตองมีสันติภาพเทานั้น จึงจะทําใหประเทศจีน<br />
สามารถพัฒนาประเทศใหบรรลุเปาหมายที่กําหนดไวในแผน 11 ได<br />
(2.2) สาระสําคัญของขอเสนอแนะของพรรคคอมมิวนิสตจีนเกี่ยวกับการยกรางแผนพัฒนา<br />
เศรษฐกิจและสังคมแหงชาติ ฉบับที่ 11 (2006-2010)<br />
แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแหงชาติ ฉบับที่ 11 สรุปเปนหลักการไดวา<br />
หนึ่งเจตนารมณ เพื่อบรรลุสังคมที่ประชาชนพออยูพอกินอยางทั่วถึง<br />
หกหลักการ เพื่อปูทางสูสังคมที่ประชาชนพออยูพอกินอยางทั่วถึง<br />
หกมาตรการ เพื่อการพัฒนาแบบบูรณาการอยางยั่งยืน<br />
หกยุทธศาสตร เพื่อสรางสรรคสังคมนิยมที่ทันสมัย<br />
หาปฏิรูป เพื่อการปรับเปลี่ยนรูปแบบการเจริญเติบโตของเศรษฐกิจ<br />
หานโยบาย เพื่อการเปดเสรีภายใตกระแสโลกาภิวัฒน<br />
สองยุทธวิธี เพื่อสรางขีดความสามารถการแขงขัน<br />
หลักการดังกลาวขางตน ประกอบดวยเนื้อหาโดยยอวา<br />
(ก) หนึ่งเจตนารมณ สังคมที่ประชาชนพออยูพอกินอยางทั่วถึง<br />
(ข) ปจจัยที่ทําใหจีนบรรลุเจตนารมณดังกลาวไดคือสภาพแวดลอมทางการเมือง<br />
ภายในประเทศมีเสถียรภาพ สถานการณทางการเมืองภายนอกประเทศมีสันติภาพ<br />
(ค) หกหลักการเพื่อปูทางสูสังคมที่ประชาชนพออยูพอกินอยางทั่วถึง<br />
ภาคผนวก - 19
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
(1) ยืนหยัดในหลักการ “การพัฒนาเปนสิ่งที่ปฏิเสธไมได”<br />
(2) ยืนหยัดในหลักการ “การพัฒนาพรรคเพื่อบริหารประเทศชาติใหเจริญรุงเรือง”<br />
(3) ยืนหยัดในหลักการ “การสรางสรรคพัฒนาเศรษฐกิจเปนศูนยกลาง”<br />
(4) ยืนหยัดในหลักการ “การแกปญหาดวยวิธีการพัฒนาและปฏิรูป”<br />
(5) ยืนหยัดในหลักการ “วิสัยทัศนการพัฒนาอยางเปน วิทยาศาสตร” เปนแกนนํา<br />
ในการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมอยางรอบดาน<br />
(6) ยืนหยัดในหลักการ “หลักการใหความสําคัญกับคนเปนรากฐาน” ปรับเปลี่ยน<br />
แนวคิดการพัฒนาและเนนรูปแบบการพัฒนาที่สรางสรรคสิ่งใหมๆ<br />
(ง) หกมาตรการเพื่อการพัฒนาแบบบูรณาการอยางยั่งยืน<br />
(1) ตองรักษาระดับการพัฒนาเศรษฐกิจที่เร็วและมั่นคง<br />
(2) ตองเรงปรับเปลี่ยนรูปแบบการเจริญเติบโตของเศรษฐกิจ<br />
(3) ตองยกระดับความสามารถในการคิดสรางสรรคดวยตนเอง<br />
(4) ตองสงเสริมการพัฒนาระหวางภูมิภาคและระหวางเมืองกับชนบทอยางสมดุล<br />
(5) ตองเพิ่มประสิทธิภาพในการสรางสรรคใหสังคมเกิดความสมดุลและ<br />
สมานฉันท<br />
(6) ตองยืนหยัดในการปฏิรูปเปดเสรีอยางตอเนื่อง<br />
(จ) หกยุทธศาสตรเพื่อสรางสรรคสังคมนิยมที่ทันสมัย<br />
(1) สรางสรรคสังคมนิยมชุมชนเกษตรที่ทันสมัย การแกไขปญหา “สามเกษตร”<br />
เปนยุทธศาสตรอันดับแรกเพื่อใหเปนไปตามนโยบายการพัฒนาการผลิตที่<br />
กาวหนาเพื่อใหสังคมเกษตรเปนสังคมเกษตรที่มีอารยธรรมเพื่อใหสังคม<br />
ชนบทมีสภาพแวดลอมที่ถูกสุขอนามัยและมีการบริหารจัดการที่เปน<br />
ประชาธิปไตย<br />
(2) พัฒนาสังคมเศรษฐกิจของเมืองและชนบทอยางบูรณาการ โดย ปฏิรูปชนบท<br />
อยางรอบดานและถึงแกน ผลักดันการสรางสรรคระบบการเกษตรแผนใหม<br />
ใหบรรลุผล พัฒนาระบบสาธารณูปโภคของชนบทอยางจริงจัง ดําเนินทุก<br />
วิถีทางเพื่อเพิ่มรายไดแกเกษตรกร<br />
(3) ปรับโครงสรางการผลิตและเปลี่ยนรูปแบบการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจดวย<br />
พลังสรางสรรคของตนเองเพื่อยกระดับเทคโนโลยีในการเรงพัฒนา<br />
อุตสาหกรรมการผลิตใหกาวหนาเนนพัฒนาอุตสาหกรรมดานบริการ<br />
ภาคผนวก - 20
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ยกระดับอุตสาหกรรมดานสาธารณูปโภคพื้นฐานใหมีความเขมแข็งยิ่งขึ้น<br />
ผลักดันใหโครงสรางอุตสาหกรรมอยูในระดับที่มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น<br />
(4) ผลักดันนโยบายการบุกเบิกพัฒนาภาคตะวันตกอยางตอเนื่อง ฟนฟูเขต<br />
อุตสาหกรรมดั้งเดิมของภาคตะวันออกเฉียงเหนือยกระดับอุตสาหกรรมของ<br />
ภาคกลางใหมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้นสงเสริมภาคตะวันออกเปนตัวนําการพัฒนา<br />
ของภาคอื่น เพื่อใหการพัฒนาของภาคตางๆ เกื้อหนุนซึ่งกันสูสภาพการพัฒนา<br />
ที่สมดุล<br />
(5) พัฒนาเขตเมืองในระดับตางๆ ใหเปนไปอยางสมดุล จัดระบบการใชที่ดิน<br />
อยางมีประสิทธิภาพตามผังเมืองที่กําหนดไวเพื่อใหการพัฒนาสังคมเปนไป<br />
อยางมั่นคง<br />
(6) เรงสรางสรรครูปแบบการประหยัดทรัพยากรและสังคมที่เปนมิตรกับ<br />
สิ่งแวดลอมเพื่อใหการคุมครองสิ่งแวดลอมและรักษาระบบนิเวศนบรรลุอยาง<br />
แทจริง สรางระบบเตือนภัย ระบบปองกันภัย และระบบขจัดภัยที่อาจเกิดแก<br />
ประชาชนอันเนื่องมาจากการเจริญเติบโตของเศรษฐกิจที่รอนแรงเพื่อสราง<br />
สังคมใหมในรูปแบบที่ประหยัดทรัพยากรและการบริโภคที่มีอารยธรรม<br />
(ฉ) หาปฏิรูปเพื่อการปรับเปลี่ยนรูปแบบการเจริญเติบโตของเศรษฐกิจ<br />
(1) ปฏิรูประบบควบคุมการบริหารรัฐกิจ<br />
(2) ปฏิรูประบบเศรษฐกิจพื้นฐานใหสมบูรณ<br />
(3) ปฏิรูประบบเก็บภาษีและการคลัง<br />
(4) ปฏิรูประบบการเงิน<br />
(5) ปฏิรูปโครงสรางตลาดใหทันสมัย<br />
(ช) หานโยบายเพื่อการเปดเสรีภายใตกระแสโลกาภิวัตน<br />
(1) นโยบายยกระดับการเปดเสรีใหมากขึ้น<br />
(2) นโยบายปรับเปลี่ยนรูปแบบการเพิ่มมูลคาเพิ่มแกการคาตางประเทศ<br />
(3) นโยบายสงเสริมการลงทุนจากตางประเทศอยางตอเนื่อง<br />
(4) นโยบายสนับสนุนภาคอุตสาหกรรมที่มีขีดความสามารถออกไปแขงขันใน<br />
ตลาดโลก<br />
(5) นโยบายดําเนินยุทธศาสตรการเปดเสรีที่ทุกฝายไดประโยชนรวมกัน<br />
(ซ) สองยุทธวิธีเพื่อสรางขีดความสามารถการแขงขัน<br />
(1) ยุทธวิธี การใชวิทยาศาสตรและการศึกษาเพื่อสรางชาติใหรุงเรือง<br />
ภาคผนวก - 21
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
(2) ยุทธวิธี การพัฒนาทรัพยากรมนุษยเพื่อสรางชาติใหเขมแข็ง<br />
(2.3) ดัชนีชี้วัดความสัมฤทธิ์ผลของแผนฯ 11<br />
ในแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแหงชาติฉบับที่ 11 ไดกําหนดดัชนีชี้ขาดความ<br />
สัมฤทธิ์ผลของการปฏิบัติตามแผนไวดังนี้<br />
(ก) ปรับโครงสรางการผลิตใหมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้นบนพื้นฐานที่ประหยัดทรัพยากร<br />
และพลังงานเพื่อให GDP ในป 2010 เพิ่มเปนสองเทาของ GDP ในป 2000<br />
(ข) ยกระดับการใชทรัพยากรใหมีประสิทธิภาพมากขึ้น ลดระดับการสูญเสียของ<br />
พลังงานใหนอยลงเพื่อใหระดับการสูญเสียพลังงานลดนอยลงอีก 20% ในสิ้นป<br />
ของแผนฯ 11<br />
(ค) บรรลุถึงขั้นมีทรัพยสินทางปญญาที่มีชื่อเสียงแพรหลายระดับโลกจํานวนหนึ่งเปน<br />
ของตนเอง มีวิสาหกิจที่มีขีดความสามารถการแขงขันในตลาดโลกจํานวนหนึ่ง<br />
เปนของตนเอง<br />
(ง) โครงสรางเศรษฐกิจการตลาดแบบสังคมนิยมตองสมบูรณยิ่งขึ้น รูปแบบการเปด<br />
เสรีทางเศรษฐกิจตองไดรับการยกระดับสูงยิ่งขึ้น ดุลการชําระเงินระหวางประเทศ<br />
ตองอยูในระดับที่สมดุล<br />
(จ) การประกันการศึกษาเกาปตองบรรลุผลอยางทั่วถึง อัตราตําแหนงงานในเมืองตอง<br />
เพิ่มขึ้นอยางตอเนื่อง ระบบการประกันสังคมตองสมบูรณยิ่งขึ้น ประชากรที่<br />
ยากจนตองลดนอยลง<br />
(ฉ) รายไดและคุณภาพความเปนอยูของชาวเมืองตองไดรับการยกระดับขึ้นอยางทั่วถึง<br />
อัตราคาครองชีพตองมีความมั่นคง พื้นฐานสภาพแวดลอมดานที่อยูอาศัย การ<br />
คมนาคม การศึกษา วัฒนธรรม และสุขอนามัยของประชาชนตองดีขึ้น<br />
(ช) ระบอบประชาธิปไตย ระบบกฎหมาย และอารยธรรมของสังคมตองไดรับการ<br />
พัฒนาใหกาวหนายิ่งขึ้น ความปลอดภัยในสังคมและความปลอดภัยในการผลิต<br />
ตองไดรับการแกไขไปในทางที่ดีขึ้น การสรางสรรคสังคมใหเกิดความสมดุลและ<br />
สมานฉันทตองไดรับการพัฒนาสูระดับใหมที่สูงขึ้น<br />
ภาคผนวก - 22
่<br />
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
(3) สรุปสาระสําคัญของแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแหงชาติฉบับที่ 11 (ค.ศ. 2006-2010)<br />
(1) หกยุทธศาสตรหลักของการพัฒนาตามแผนฯ 11<br />
(ก) สรางสรรคสังคมนิยมชุมชนเกษตรที่ทันสมัย<br />
(ข) เรงปรับโครงสรางและเปลี่ยนรูปแบบการเจริญเติบโตของเศรษฐกิจ<br />
(ค) สงเสริมการพัฒนาภูมิภาคอยางประสานซึ่งกันและกัน<br />
(ง) เพิ่มความสามารถในการสรางสรรคนวัตกรรมใหมดวยตนเอง<br />
(จ) ปฏิรูปอยางถึงแกนและเปดเสรีใหมากขึ้น<br />
(ฉ) สรางสรรคสังคมที่สมดุลและสมานฉันทอยางจริงจัง<br />
(2) หกยุทธศาสตรหลักของการพัฒนาตามแผนฯ 11<br />
(ก) สรางสรรคสังคมนิยมชุมชนเกษตรที่ทันสมัย<br />
- จัดใหยุทธศาสตรการแกไขปญหา”สามเกษตร”เปนพันธกิจแรก<br />
(ข) เรงปรับโครงสรางและเปลี่ยนรูปแบบการเจริญเติบโตของเศรษฐกิจ<br />
- เดินแนวทางอุตสาหกรรมรูปแบบใหม<br />
- พัฒนาบนพื้นฐานแหงโครงสรางที่มีประสิทธิภาพ<br />
- พัฒนาบนพื้นฐานแหงการประหยัดทรัพยากรและคุมครองสิ่งแวดลอม<br />
(ค) สงเสริมการพัฒนาภูมิภาคอยางประสานซึ่งกันและกัน<br />
- พัฒนาตามสภาพทรัพยากรและสิ่งแวดลอมของแตละพื้นที<br />
- ตามศักยภาพที่จะสามารถรองรับไดอยางมีประสิทธิภาพ<br />
- กําหนดนโยบายพัฒนาที่แตกตาง แตเหมาะสมกับพื้นที่แตละแหง<br />
(ง) เพิ่มความสามารถในการสรางสรรคนวัตกรรมใหมดวยตนเอง<br />
- เรงสรางสรรคประเทศเขาสูรูปแบบใหม<br />
- ยกระดับความสามารถในการสรางสรรคสิ่งใหมอยางรอบดาน<br />
- รวมศูนยความสามารถการสรางสรรคเพื่อพัฒนาตอยอดสิ่งใหมๆ<br />
(จ) ปฏิรูปอยางถึงแกนและเปดเสรีใหมากขึ้น<br />
- ตองสอดคลอง กับการพัฒนาภายในอยางบูรณาการและ<br />
- ความจําเปนในการเปดเสรีสูภายนอก<br />
- กําหนดยุทธศาสตรการเปดเสรีที่ทุกฝายไดประโยชนรวมกัน<br />
- การเปดเสรีตองเปนไปเพื่อการปฏิรูปและการพัฒนาที่ดีขึ้น<br />
(ฉ) สรางสรรคสังคมที่สมดุลและสมานฉันทอยางจริงจัง<br />
- จัดการปญหาเรื่องประชากรวางงานและเพิ่มขยายตําแหนงงาน<br />
ภาคผนวก - 23
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
- สรางระบบประกันสังคมใหเขมแข็ง<br />
- ยกระดับคุณภาพชีวิตและสุขอนามัยของประชาชนใหดีขึ้น<br />
- สรางสรรควัฒนธรรมและการเมืองประชาธิปไตยแบบสังคมนิยม<br />
(3) หกเปาหมายหลักของการพัฒนาตามแผนฯ 11<br />
(ก) ผลผลิตมวลรวมเพิ่มขึ้นประมาณ 8 %<br />
(ข) อัตราการใชพลังงานลดลงประมาณ 4 %<br />
(ค) ระดับราคาสินคาเพิ่มขึ้นโดยเฉลี่ยไมเกิน 3 %<br />
(ง) จํานวนตําแหนงงานในเมืองเพิ่มขึ้น 9 ลานตําแหนง<br />
(จ) อัตราคนวางงานในเมืองที่ลงทะเบียนยูในระดับต่ํากวา 4.6%<br />
(ฉ) ดุลการชําระเงินระหวางประเทศสมดุล<br />
(4) ดัชนีชี้วัดความสัมฤทธิ์ผลตามแผนฯ 11 ของจีน<br />
(ก) การพัฒนาดานเศรษฐกิจยังตองเปนไปอยางมีเสถียรภาพและรวดเร็วมูลคาผลผลิต<br />
มวลรวมภายในประเทศ (GDP) ในป 2010 จะเปน 2 เทาของป 2000 รายไดเฉลี่ยตอ<br />
หัวจะเพิ่มขึ้นมากกวา US$ 160<br />
(ข) อัตราการขยายตัวของชุมชนเมืองยังคงเปนไปอยางมีเสถียรภาพและสูงดวย<br />
อัตราการขยายตัวที่ 47 % การกระจายประชากรเปนไปอยางมีระบบที่เหมาะสม<br />
ชุมชนเมืองและชุมชนชนบทมีความสมดุลยิ่งขึ้น<br />
(ค) ปญหาการวางงานลดลงกวาเดิม คุณภาพชีวิตของประชากรทั้งในเมืองและ<br />
ชนบทดีขึ้น<br />
(ง) ระบบประกันสังคมครอบคลุมอยางนอย 50 % ของประชากรทั้งหมดทั้งใน<br />
เมืองและชนบท<br />
(จ) ชองวางในการกระจายรายไดของคนในภูมิภาคตางๆ ลดนอยลง คุณภาพชีวิต<br />
ของประชากรระหวางภูมิภาคดีขึ้น<br />
(ฉ) อัตราการรับรูขอมูลขาวสารของประชากรในประเทศ (NIQ) เพิ่มเปน 25 % ตอป<br />
(ช) ความสัมพันธระหวางมนุษยและธรรมชาติเกื้อหนุนเปนมิตรตอกันมากยิ่งขึ้น<br />
ดัชนีตานสิ่งแวดลอมมากกวา 1.45<br />
(ซ) การศึกษาขั้นพื้นฐานไดรับการยกระดับสูงขึ้น อัตราการรูหนังสือของผูใหญ<br />
เพิ่มขึ้นถึง 95 %<br />
(ฌ) สาธารณสุขแหงชาติเพิ่มขยายทั้งปริมาณและคุณภาพ อัตราแพทยเพิ่มเปน 2.5<br />
คนตอประชากร 1,000 คน<br />
ภาคผนวก - 24
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
(ญ) การเพิ่มของประชากรอยูในอัตราที่ต่ํากวา 0.7 % ปญหาดานที่อยูอาศัยและ<br />
สิ่งแวดลอมอยูในอัตราที่ต่ํากวาเดิม<br />
(5) จุดเดนของแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแหงชาติ ฉบับที่ 11<br />
- ปรับเปลี่ยนรูปแบบการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ<br />
- ปรับปรุงโครงสรางอุตสาหกรรมใหมีประสิทธิภาพมากขึ้น<br />
- แกไขปญหา “สามเกษตร” อยางตอเนื่อง<br />
- พัฒนาความเขมแข็งของสังคมเมือง<br />
- พัฒนาความสมดุลระหวางภูมิภาค<br />
- สรางสรรคสังคมที่สมดุลและสมานฉันทยิ่งขึ้น<br />
(6) เปาหมายแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแหงชาติฉบับที่ 11<br />
- ผลผลิตมวลรวมภายในประเทศในป 2010 อยูที่ 2.3 ลานลานเหรียญสหรัฐ<br />
- รายไดเฉลี่ยตอหัวในป 2010 เฉลี่ยอยูที่ 1,700 เหรียญสหรัฐ<br />
ภาคผนวก - 25
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ภาคผนวก (6)<br />
การสํารวจขอมูล ณ เมืองเซี่ยงไฮ สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนจีน<br />
การสํารวจขอมูลอุตสาหกรรมยานยนต ณ เมืองเซี่ยงไฮ สาธารณรัฐประชาชนจีน เพื่อ<br />
ประกอบการศึกษาในครั้งนี้ คณะเดินทางประกอบดวยผูแทนทางจากสํานักงานเศรษฐกิจ<br />
อุตสาหกรรมและสถาบันยานยนต รวม 7 ทาน โดยเดินทางวันที่ 9 – 13 สิงหาคม 2010 โดยมี<br />
รายละเอียดการสํารวจขอมูล ดังนี้<br />
10 สิงหาคม 2010 สํารวจขอมูลที่งาน Shanghai World Expo 2010<br />
11 สิงหาคม 2010 สํารวจขอมูลที่งานนิทรรศการ Shanghai International <strong>Automotive</strong><br />
Manufacturing Technology & Material Show<br />
12 สิงหาคม 2010 สํารวจขอมูลและเยี่ยมชมโรงงาน ณ บริษัท Shanghai General Motor<br />
โดยการสํารวจขอมูลในแตละสถานที่ มีรายละเอียด ดังนี้<br />
6.1 การสํารวจขอมูลที่งาน Shanghai World Expo 2010<br />
การสํารวจขอมูลที่งาน Shanghai World Expo 2010 นี้ คณะเดินทางไดเขาศึกษาขอมูล<br />
สํารวจศาลาของบริษัท GM-SAIC (GM-SAIC Pavilion) รวมถึงสภาพตลาดดานอุปสงคของจีนพบ<br />
ขอสังเกตที่สําคัญดังตอไปนี้<br />
1. เทคโนโลยีในอนาคตของอุตสาหกรรมยานยนตโลก<br />
บริษัท GM-SAIC มีมุมมองการพัฒนาเทคโนโลยียานยนตในระดับโลก โดยเนนถึงการใช<br />
เทคโนโลยีที่เปนมิตรกับสิ่งแวดลอม เชน รถยนตไฟฟา รวมถึงการพัฒนาดานระบบความปลอดภัย<br />
ของตัวยานยนต ตลอดจนระบบที่มีความสามารถเชื่อมโยงการจราจรบนทองถนน ที่ชวยลด<br />
อุบัติเหตุบนทองถนน ที่ปจจุบันประเทศตางๆ ตางใหความสําคัญในเทคโนโลยีนี้เปนจํานวนมาก<br />
ซึ่งประเทศไทยเอง ไดเริ่มมีการพัฒนาเทคโนโลยีระบบขนสงอัจฉริยะในชวง 2 -3 ปที่ผานมา โดย<br />
ITS (Intelligent Transport System) หรือ ระบบขนสงอัจฉริยะ เปนการนําเอาเทคโนโลยีสารสนเทศ<br />
และการสื่อสาร (ICT) มาพัฒนาเพื่อใชใน e-Government ตัวอยางของระบบ ITS ในประเทศไทยที่<br />
มีอยู และใชงานอยางเห็นไดในชีวิตประจําวันของคนกทม. คือ ปายจราจรอัจฉริยะ เครื่องนับเวลา<br />
ถอยหลังสัญญาณไฟจราจร ปายรถแท็กซี่อัจฉริยะ ซึ่งปายจราจรอัจฉริยะ เปนระบบแสดงขอมูล<br />
ขาวสารใหแกผูขับขี่ (Traveler Information System) เพื่อบอกสภาพการจราจร ณ เวลานั้น (Real<br />
ภาคผนวก - 26
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
time) ใหแกผูที่กําลังเดินทาง โดยจัดเปนระบบแสดงสภาพการจราจรในเสนทางสายหลักใน<br />
กรุงเทพฯ เพื่อใชเปนขอมูลในการเลือกเสนทางแกผูขับขี่บนทองถนน<br />
ระบบ ITS ที่ GM-SAIC นํามาแสดงในงานนั้น เปนระบบที่พัฒนาขึ้นสําหรับการบริหาร<br />
จัดการระบบการจราจรและการขนสง โดยใชเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร ระบบนี้<br />
เกี่ยวของกับ ถนน คน และยานยนต โดยเปนระบบการจัดการจราจร ระบบการใหขอมูลและ<br />
ขาวสาร และระบบควบคุมยวดยานและความปลอดภัย ที่มีการนําระบบสารสนเทศภูมิศาสตรเขามา<br />
ชวยในงานของระบบขนสงอัจฉริยะเพื่อเปนขอมูลในขณะขับขี่ยานยนต เชน มีการเตือนภัยเมื่อมีสิ่ง<br />
กีดขวางการจราจรตางๆ นอกจากนี้ยานยนตที่นํามาแสดงนั้นเนนขนาดเล็ก กะทัดรัด เพื่อการ<br />
ประหยัดพลังงาน มีเสียงรบกวนที่เกิดจากการทํางานของเครื่องยนตนอยมาก ตลอดจนการใช<br />
เทคโนโลยีการขับขี่อัตโนมัติที่แมวาผูขับขี่อาจมีความพิการทางรางกายก็สามารถขับขี่ยานยนตโดย<br />
ไมเกิดอุบัติเหตุได การนําเสนอมุมมองดานความกาวหนาทางเทคโนโลยีของ GM-SAIC แสดงให<br />
เห็นถึงการเชื่อมโยงระบบตางๆ ที่มีความสําคัญในการดํารงชีวิตประจําวันในอนาคตเขามาสูระบบ<br />
เดียวกัน เพื่อสามารถบริหารระบบการคมนาคมขนสงใหเปนไปอยางมีประสิทธิภาพสูงสุด โดยเนน<br />
ที่การใหขอมูลแกผูเดินทาง เชน ปริมาณการจราจร การแนะนําเสนทาง การอํานวยความสะดวก<br />
สําหรับผูโดยสารระบบขนสงสาธารณะดวยการใชตั๋ว อิเล็กทรอนิกสหรือตั๋วรวม การจัดเก็บคาผาน<br />
ทางแบบอัตโนมัติ เปนตน เพื่อผูเดินทางสามารถนําขอมูลที่ไดรับไปวางแผนการเดินทางหรือ<br />
ตัดสินใจเลือกเสนทางไดอยางมีประสิทธิภาพมากขึ้น<br />
ภาพที่ 1 แสดงรถยนตในอนาคต ตามแนวคิดของ GM<br />
ภาคผนวก - 27
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ภาพที่ 2 แสดงระบบขนสงอัจฉริยะในอนาคตของ GM-SAIC Pavilion<br />
2. สภาพตลาด สังคม และวัฒนธรรมของชาวจีน<br />
การสํารวจพฤติกรรมการบริโภครถยนตของชาวจีน พบวา มีความแตกตางและหลากหลาย<br />
ตามขอจํากัดของผูบริโภคแตละราย สังเกตจากยี่หอรถยนตที่ชาวจีนใชนั้น มีทั้งแบรนดระดับโลก<br />
ที่ราคาหลายลานบาท ตลอดจนแบรนดรถยนตทองถิ่นของจีนที่มีราคาเพียง 2-3 แสนบาท และใน<br />
การใชรถยนตของชาวจีนนั้น แมในชวงเวลาที่สํารวจดูงานนั้น อยูในฤดูรอน ที่มีอุณหภูมิสูงถึง 40<br />
องศาเซลเซียส ชาวจีนที่ใชรถยนตสวนใหญ ไมนิยมเปดเครื่องปรับอากาศในรถยนต และไมนิยม<br />
ติดฟลมกรองแสง<br />
ภาคผนวก - 28
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
นอกจากนี้ ปจจุบัน รัฐบาลกลางของจีนไดมีการบริหารดานพื้นที่ ผังเมือง ดานความ<br />
ปลอดภัย การใชทรัพยากรในของเมืองเซี่ยงไฮ ในฐานะที่เปนเมืองเศรษฐกิจที่สําคัญอยางเขมงวด<br />
สังเกตไดจาก การกําหนดใหมีการตั้งปมน้ํามันใหอยูนอกเมือง ทําใหผูขับขี่รถยนตตองมีการ<br />
วางแผนดานเสนทาง และการใชรถยนตอยางระมัดระวัง รวมทั้งการเสียภาษีในการเลี้ยงสุนัขของ<br />
ชาวเซี่ยงไฮ โดยผูที่ตองการเลี้ยงสุนัขจะตองเสียภาษีถึง 10,000 หยวน หรือ ประมาณ 50,000 บาท<br />
ตอตัวตอป<br />
ในดานพฤติกรรม สวนใหญชาวจีนยังไมสามารถพูดภาษาอังกฤษได ตลอดจนพฤติกรรม<br />
ดานการแยงชิงการใชสาธารณูปโภคพื้นฐานของชาวจีน ยังคงมีอยางเห็นไดชัด เชน การแซงคิว การ<br />
แยงกันขึ้นรถโดยสาร นอกจากนี้ พฤติกรรมการขับขี่รถยนตบนทองถนนของชาวจีน ยังไมคอย<br />
รักษากฎระเบียบจราจรเทาที่ควร เนื่องจาก บนทองถนนชาวจีนมีการทั้งการเดินเทา การขับขี่<br />
รถจักรยาน รถจักรยานยนต และรถยนตประเภทตางๆ ทําใหเปนยากตอการรักษากฎระเบียบ<br />
แมวาปจจุบัน เมืองเซี่ยงไฮจะมีความเจริญ และถือเปนเมืองที่มีการเติบโตทางเศรษฐกิจและ<br />
เทคโนโลยีสูงของจีน แตชาวเซี่ยงไฮยังมีพฤติกรรมการดํารงชีวิตประจําวัน โดยรักษาวัฒนธรรม<br />
และความเชื่อแบบเดิมของจีน เห็นไดจาก พฤติกรรมการนอนหลังอาหารกลางวันของชาวจีน ที่มี<br />
ความเชื่อวา การนอนตอนกลางวันจะมีสวนชวยเสริมความจํา และฟนฟูสมรรถนะของรางกาย ซึ่ง<br />
ยอมเปนผลดีตอสุขภาพและเสริมพลังสําหรับการทํางานในชวงบายตอไป<br />
ดานความเชื่อเกี่ยวศาสตรดานฮวงจุยของจีนที่มีชื่อเสียงในระดับโลก ยังคงปรากฏใหเห็น<br />
ไดตามสถานที่ตางๆ เชน การวางสัตวนําโชควางไวหนาราน เพื่อความเปนสิริมงคลในการดําเนิน<br />
ธุรกิจ รวมถึงศาสตรดานตัวเลขที่ ชาวจีนมีความเชื่อวา เลข 8 คือ เลขนําโชค จะเห็นไดจากการตั้ง<br />
ราคาสินคาอุปโภคบริโภคของชาวจีน ที่มักจะลงทายดวยเลข 8<br />
ดานความเปนชาตินิยมของชาวจีนนั้น คอนขางอยูในระดับสูง โดยสังเกตจากจํานวนคนที่<br />
เขาแถวรอเขาชม งาน World Expo ในแตละวันมีเปนจํานวนมาก และมักจะมากันเปนครอบครัว<br />
จากตางเมือง นอกจากนี้ ศาลาของประเทศจีน ยังมีจํานวนผูเขาชมที่ตองรอคิวเปนจํานวนมาก ทําให<br />
ใชระยะเวลานานสูงถึง 5 ชั่วโมง<br />
ภาคผนวก - 29
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
6.2 การสํารวจขอมูลที่งานนิทรรศการ Shanghai International <strong>Automotive</strong><br />
Manufacturing Technology & Material Show 2010<br />
งานนิทรรศการ Shanghai International <strong>Automotive</strong> Manufacturing Technology &<br />
Material Show ประจําป ค.ศ. 2010 จัดขึ้นที่ Shanghai New International Expo Center ฝงผูตงใหม<br />
(Pu Dong New) เมืองเซี่ยงไฮ ประเทศจีน เปนการออกรานของผูประกอบการเพื่อแสดงสินคาที่<br />
เกี่ยวของกับอุตสาหกรรมการผลิตยานยนต เพื่อจับคูทางธุรกิจ โดยแบงเปน 5 ประเภท คือ<br />
(1) Automobile Design and Development<br />
(2) Automobile Material<br />
(3) Manufacture Technology and Equipment of Automobile Parts and Components<br />
(4) Bodywork Manufacture Process and Equipment<br />
(5) Assembly and Quality<br />
ผูประกอบการที่เขารวมงานในครั้งนี้ เปนผูผลิตชิ้นสวนยานยนตระดับนานาชาติซึ่งเปนที่รูจัก<br />
โดยทั่วไป อาทิ ABB, Schneider, Lincoln, Yamada, Germany SICK, Fali Lai เปนตน และ<br />
ผูประกอบการในประเทศจีน<br />
ภาพที่ 3 แสดงตัวอยางผูประกอบการที่เขารวมงานนิทรรศการ<br />
จากการเก็บขอมูลในงานนิทรรศการดังกลาว พบวา มีการแสดงเทคโนโลยีที่เกี่ยวของกับ<br />
การขนสงหนึ่งซึ่งนาสนใจ เปนเทคโนโลยีที่คิดคนโดยมหาวิทยาลัยจากประเทศญี่ปุน เพื่อชวยใหผู<br />
ขับขี่รถบรรทุกสามารถควบคุมการทรงตัวของรถไมใหพลิกคว่ําได<br />
ในอดีตการขนสงสินคาจํานวนมากโดยรถบรรทุก มีสถิติการเกิดอุบัติเหตุเนื่องจากผูขับขี่<br />
ไมสามารถควบคุมการทรงตัวของรถ โดยเฉพาะเมื่อรถตองเลี้ยวโคงได แสดงดังภาพที่ 4<br />
ภาคผนวก - 30
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ภาพที่ 4 แสดงการทรงตัวของรถบรรทุกที่บรรทุกสิ่งของจํานวนมากเมื่อตองเลี้ยวโคง<br />
(1/6) (2/6) (3/6)<br />
(4/6) (5/6) (6/6)<br />
ผูวิจัยจากประเทศญี่ปุนจึงคิดคนเทคโนโลยีเพื่อชวยผูขับขี่แกปญหาดังกลาวได โดยการ<br />
ติดตั้งเครื่องมือและจอมอนิเตอร เพื่อแสดงผลการจัดวางสิ่งของบริเวณสวนบรรทุกวาสมดุลแลว<br />
หรือไม เพื่อใหผูขับขี่ทราบและสามารถแกไขกอนการขับขี่จริง ปองกันปญหารถพลิกคว่ําได<br />
(แสดงดังภาพที่ 5) นอกจากนี้เทคโนโลยีดังกลาว ยังสามารถนําไปใชกับการขนสงทางเรือ เพื่อ<br />
ปองกันปญหาความไมสมดุลของการจัดวางสิ่งของ ปองกันไมใหเกิดปญหาเรือลมไดอีกดวย<br />
ภาคผนวก - 31
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
ภาพที่ 5 แสดงการติดตั้งเครื่องมือ เพื่อปองกันปญหาการทรงตัวขณะขับขี่ของรถบรรทุก<br />
ภาคผนวก - 32
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
6.3 สํารวจขอมูลและเยี่ยมชมโรงงาน ณ บริษัท Shanghai General Motor<br />
การถือกําเนิดของ GM ในเซี่ยงไฮ<br />
กอตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 12 มิถุนายน ค.ศ. 1997 โดยเปนการรวมทุนระหวาง General Motors:<br />
GM และ Shanghai Automobile Industry Cooperation: SAIC ดวยสัดสวนการถือหุน 49:51<br />
วิสัยทัศน<br />
เปาหมายคือ การเปนบริษัทรถยนตชั้นนําทั้งในและตางประเทศ ดวยหลักการบริหาร<br />
จัดการแบบ Lean จากการอบรมและทีมงานที่มีการเรียนรู พัฒนานวัตกรรมและการทํางานเปนทีม<br />
อยางตอเนื่อง เพื่อการบริหารและผลิตสินคาที่มีคุณภาพสูงสนองตอบความพึงพอใจของลูกคาดวย<br />
ประสบการณระดับโลก<br />
หลักการในการดําเนินธุรกิจ<br />
SAIC-GM (SGM) ถือหลักการในการดําเนินธุรกิจ คือ Chinese Industry’s “Firsts” ซึ่ง<br />
ประกอบดวยความหมายในหลักการดังกลาว ดังนี้<br />
First รวมทุนกับผูประกอบรถยนตเพื่อกําไรสูงสุดภายในปแรกของการดําเนินกิจการ<br />
First รวมทุนกับผูประกอบรถยนตเพื่อเปาหมายการใชชิ้นสวนในประเทศรอยละ 40<br />
First เปาหมายการผลิตและจําหนายมากกวา 100,000 คันตอปภายใน 4 ปแรกของการเริ่ม<br />
กิจการ<br />
First เปนผูประกอบรถยนตที่มีการเปดตัวรถรุนใหม 3 โมเดล ภายใน 2 ป<br />
First สามารถใชกําลังการผลิตเต็มที่ดวย 3 กะ<br />
First เปนผูประกอบรถยนตที่สามารถผลิตเกียรออโต<br />
First เปนผูประกอบรถยนตที่สามารถผลิตเพื่อสงออกเครื่องยนตขนาดใหญจํานวนมากสู<br />
ประเทศพัฒนาแลว<br />
ฐานการผลิตของกลุม SGM ในประเทศจีน<br />
ปจจุบันมีฐานการผลิตอยู 3 แหง ไดแก<br />
1. Shenyang ผลิต Chevrolet และ Buick<br />
2. Yantai ผลิต Chevrolet<br />
3. Shanghai ผลิต Chevrolet Cadillac และ Buick<br />
ภาคผนวก - 33
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
สําหรับโรงงานที่ GM มีการรวมทุนในจีนมีอยูหลายแหง โดยแตละแหงมีการรวมทุนและ<br />
การผลิตทั้งรถยนตและชิ้นสวนยานยนตปอนใหกับ SGM เปนหลัก ดังนี้<br />
1. โรงงานผลิตของ GM ที่ตั้งอยูทางเหนือ<br />
โรงงานแหงแรกของ GM และ SAIC ดวยสัดสวนการถือหุน 50:50 ตั้งอยูทางเหนือ ซึ่งมี<br />
การผลิตทางการปมขึ้นรูปตัวถัง พนสี ตลอดจนการผลิตเครื่องยนต มีพื้นที่ 550,000 ตารางเมตร<br />
ปจจุบันทําการผลิตรถยนต Buick รุน Excelle (J200 MCE) Excelle XT (D06) Excelle GT (D16)<br />
และ Park Avenue (SGM711) โดยมีกําลังการผลิต 225,000 คันตอป เครื่องยนตรุน L860 และ V6<br />
จํานวน 650,000 เครื่องตอป และเกียรรุน 4T65E จํานวน 100,000 ชิ้นตอป<br />
2. โรงงานผลิตของ GM ที่ตั้งอยูทางใต<br />
สถานที่ตั้งอยูถัดไปจากโรงงานที่ตั้งอยูทางเหนือไมไกล มีการผลิตตัวถัง พนสี ดวยพื้นที่<br />
246,000 ตารางเมต ไมมีกระบวนการผลิตปมและการผลิตเครื่องยนต เริ่มการผลิตเมื่อมิถุนายน<br />
2548 ดวยกําลังการผลิต 225,000 คันตอป ปจจุบันผลิตรถ Buick รุน Excelle (J200 MCE) New<br />
Regal (Epsilon SWB/E10) New LaCrosse (Epsilon LWB/E11) และ Cadillac SLS (SGM985)<br />
3. โรงงาน SGM Dongyue ที่ตั้งอยูที่ผูตง<br />
ตั้งขึ้นเมื่อเดือนกุมภาพันธ 2546 จากการปรับปรุงโครงสรางการผลิตของ Yantai Body<br />
Company จากการรวมทุนของ SGM SAIC และ GM (China) ดวยสัดสวน 50 : 25 : 25 โดยมี<br />
กระบวนการผลิตทั้งระบบปมขึ้นรูปตัวถัง พนสี ปจจุบันผลิตรถ Chevrolet Aveo NB (T250) Aveo<br />
HB (T255) New Sail (SGM308) New Epica (V268) ดวยกําลังการผลิตตอป 338,000 คันตอป<br />
4. โรงงานผลิตเครื่องยนตของ SGM<br />
โรงงานผลิตเครื่องยนตของ SGM คือ Shandong Daewoo <strong>Automotive</strong> Engine Co., Ltd.<br />
กอตั้งเมื่อ มีนาคม 2547 โดยการถือหุนของ SGM GMChina และ SAIC ดวยสัดสวน 50:25:25 ซึ่ง<br />
ทําการผลิตเครื่องยนตสงใหกับ GM และ SAIC ในรุน GenI/Gen II/Gen III และ GF6 กําลังการผลิต<br />
ตอป 300,000 คันตอป<br />
5. โรงงานผลิตของ SGM ที่ตั้งอยูที่ Norsom<br />
เปนโรงงานรวมทุน ผลิต Chevrolet Blazer SUV กอนป 2547 ตอมามีการปรับโครงสราง<br />
การถือหุน โดยมีสัดสวนการถือหุนระหวาง sGM GM และ SAIC ดวยสัดสวน 50:25:25 มีการผลิต<br />
ตัวถังและพนสี และตอมาไดขยายโรงงาน Norsom เปนแหงที่สองเมื่อเดือนมิถุนายน 2551<br />
Norsom I ปจจุบันผลิตรถ Buick รุน Firstlander (SGM201) ดวยกําลังการผลิต 40,000 คัน<br />
ตอป<br />
Norsom II ปจจุบันผลิตรถ Chevrolet รุน Cruze (D11) ดวยกําลังการผลิต 150,000 คันตอป<br />
ภาคผนวก - 34
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
6. ศูนยการวิจัยและพัฒนาของ SGM<br />
SGM มีศูนยวิจัยและพัฒนา ชื่อวา Pan Asia Technical <strong>Automotive</strong> Center ซึ่งเปนสวน<br />
หนึ่งของ GM Global Engineering ถือหุนระหวาง SAIC และ GM ดวยสัดสวนผูถือหุน 50:50 ศูนย<br />
นี้จะทําหนาที่พัฒนารถรุนใหมของ SGM ออกสูตลาดในจีน ดวยหลักการการผลิตรถยนตและ<br />
เครื่องยนตที่มีคุณภาพสูงและตนทุนการผลิตต่ําสุด<br />
การผลิตของ SGM ยึดถือหลักการสําคัญ 5 ประการ ไดแก<br />
1. Continuous Improvement การปรับปรุงอยางตอเนื่อง<br />
2. Standardization ไดระดับมาตรฐาน<br />
3. Short Lead Time ระยะเวลาการผลิตจนถึงการสงมอบถึงมือลูกคาดวย<br />
ระยะเวลาสั้นที่สุด<br />
4. People Involvement ใสใจความตองการของผูใชรถ<br />
5. Built-in-Quality สินคามีคุณภาพ<br />
รถยนตรุนตาง ๆ ของ SGM ในปจจุบัน ไดแก<br />
Chevrolet ประกอบดวยรุน Captiva Lova New Epica Aveo Cruze และ New Sail<br />
Buick ประกอบดวยรุน Enclave Firstland New LaCROSSE Park Avenue New Regal<br />
Excelle Excelle GT และ Excelle XT<br />
Cadillac ประกอบดวยรุน Escalade New SRX SLS New CTS และ XLR<br />
ภาพที่ 6 แสดงรถยนตยี่หอตางๆที่ประกอบที่โรงงาน GM ที่เซี่ยงไฮ<br />
ยี่หอ Chevrolet ยี่หอ Buick ยี่หอ Cadillac<br />
ภาคผนวก - 35
ศักยภาพของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศจีน<br />
เปาหมายการสงออก<br />
SGM มีเปาหมายการผลิตเพื่อสงออกรถยนตและชิ้นสวนยานยนต ดังนี้<br />
รถยนต ไดแก GL10 MPV และ Regal ไปฟลิปปนส T200 ไปรัสเซีย (สงแบบ SKD)<br />
T250 ไปยูเครน และเวเนซูเอลา Sail ไป ชิลี SLS ไปตะวันออกกลางและเร็ว ๆ<br />
นี้ กําลังจะสงออก New Sail ไปชิลี ตะวันออกกลาง และ อาฟริกา<br />
ชิ้นสวนยานยนต ไดแก เครื่องยนต 3.4L LNJ ไป แคนาดา เครื่องยนต 2.4L L850 ไปเม็กซิโก<br />
เกียร GF6 ไป ตะวันออกกลาง และ ชิ้นสวนรถยนตรุน Sail ไปเยอรมนีและ<br />
อเมริกา<br />
ขอมูลที่ไดจากการสํารวจในโรงงานผลิต<br />
ในชวงระหวางมิถุนายน ถึง กรกฎาคม ป ค.ศ. 2010 GM-SAIC มีปริมาณการจําหนาย<br />
รถยนตทั้งสิ้น 560,270 คัน เพิ่มขึ้น 62.2% เมื่อเทียบกับชวงเดียวกันของป ค.ศ. 2009 หากแตยอด<br />
จําหนายลดลงในป ค.ศ. 2008 เนื่องจากอยูในชวงของการเปดตัวรถรุนใหมหลายรุนดวยกัน ซึ่งป<br />
ค.ศ. 2010 นี้ คาดวาปริมาณการจําหนายรวมของ GM-SAIC จะสามารถจําหนายไดถึง 6.7 ลานคัน<br />
จากปริมาณการจําหนายรวมของทุกยี่หอในจีน 12 ลานคัน ตามที่คาดการณไว<br />
สําหรับตลาดสงออกรถยนตที่สําคัญของ GM-SAIC ไดแก ชิลี ตะวันออกกลาง อาฟริกา<br />
และตลาดสงออกชิ้นสวนยานยนตที่สําคัญไดแก แคนาดา และอารเจนตินา<br />
โรงงานที่ไดเขาไปทําการสํารวจดูงานของ GM-SAIC เปนการผลิตรถยนต Buick และ<br />
Cadillac โดยสามารถผลิตได 60 คัน : ชั่วโมง :วัน ใน 3 กะ หากลดเหลือ 2 กะ จะผลิตได 40 คัน ซึ่ง<br />
ภายในโรงงานจะมีการเนนถึงการรักษาคุณภาพผลิตภัณฑใหกับลูกคา ดวยคําขวัญที่ติดเตือน<br />
พนักงานในโรงงานวา “Customer in My heart, Quality in my hand”<br />
โรงงานดังกลาวมีพื้นที่ทั้งสิ้น 21,000 ตารางเมตร และในสายการผลิตประกอบดวยการใช<br />
Welding Robot จํานวนมาก และเครื่องจักรอุปกรณจับยึดที่มีความทันสมัย<br />
ในสวนสุดทายของสายการผลิต คือ กระบวนการตรวจสอบ ทดสอบ คุณภาพของสินคา<br />
ในดาน เสียงเบรก แตรรถยนต การขับเคลื่อน ตามมาตรฐานของสายการผลิตรถยนตที่จําเปนตองมี<br />
กอนจะนําสินคาสงมอบใหกับลูกคาตอไป<br />
ภาคผนวก - 36