Folkesundhed i Grønland - Statens Institut for Folkesundhed
Folkesundhed i Grønland - Statens Institut for Folkesundhed
Folkesundhed i Grønland - Statens Institut for Folkesundhed
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
sisamararterutaasa missaat »pisariaqarsimanngikkaluartutut« taaneqarsinnaapput,<br />
tassa pinaveersaartitsinikkut nakorsarneqarnikkulluunniit tunngaviatigut<br />
pinngitsoortinneqarsimasinnaagaluarmata.<br />
Inuiaqatigiit akornanni napparsimasarnerup ilaaminniinanngua peqqinnissamut<br />
isumaginnittoqarfi mmit ilisimaneqalersarpoq. Taamaattumik innuttaasut<br />
peqqissusiata misissorneqarnerani innuttaasunik amerlanerusunik sinniisuusunik,<br />
napparsimasunik peqqissuusunillu, misissuisoqartariaqarpoq.<br />
Kapitel 3-mi oqaluttuarisaaneq aallaavigalugu inuiaqatigiit ineriartornerat<br />
napparsimasarnerillu eqqartorneqarput. 1900-kkunni Kalaallit Nunaanni<br />
inuiaqatigiit allanngornerujussuarmik nalaanneqarput, sualummik 1950-p<br />
kingorna, aamma toqqutigineqartartut annertuumik allannguuteqarput.<br />
1950-kkut sioqqullugit peqqissuseq allaaserisani annertuuni marlunni<br />
Bertelsen-imit Peqqinnissamillu nakkutilliisoqarfi mmit allaaserineqarput.<br />
Taamanikkut tuberkolose tassanngaannartumillu aseruuttooriataartarnerit<br />
peqqinnissami ajornartorsiutit annersaraat. 1950-p kingorna taakku toqqutigineqartarnerat<br />
annertuumik annikillivoq, ajunaarnikkut aamma uummatikkut<br />
taqqatigullu nappaatitigut toqusarnerit annikillisimapput, imminornerilli<br />
kræftimillu nappaateqarnerit amerlisimallutik. Meeraaqqat toqusarnerat<br />
annikilliartuinnarsimavoq, kisiannili Danmark-imi meeraaqqat toqusarnerisa<br />
ukiut 30-t matuma siornatulli amerlassusaasa nalaaniilluni. 1970-kkut tikillugit<br />
agguaqatigiissillugu ukiut inuuffi it amerliartorsimapput, tamatumali<br />
kingorna arnanut tunngatillugu unittutut isikkoqarluni, angutinulli tunngatillugu<br />
kigaatsumik qaffariartorluni.<br />
Kapitel 4-mi nappaatit ilaat ataasiakkaat peqqinnissamilu ajornartorsiutit<br />
eqqartorneqarput. Napparsimasarnerit pillugit tamakkiisumik nalunaarsuineq<br />
pineqanngilaq, kisiannili ajornartorsiutit akulikitsuunermikkut ilungersunartuunermikkullu<br />
innuttaasut nappaataattut taaneqarsinnaallutik.<br />
Nappaatit peqqinnisamilu ajornartorsiutit makku immikkut qulequtserlugit<br />
eqqartorneqarput:<br />
• Tarnikkut peqqissuseq<br />
• Imminortarneq<br />
• Ajunaarnerit nakuusertarnerillu<br />
13